RIS325032 Bijlage 1 Voortgangsrapportage Preventie met Gezag
Tekst van het document
Preventie met Gezag VOORTGANGSRAPPORTAGE 2025
PREVENTIE MET GEZAG VOORTGANGSRAPPORTAGE 2025
Inhoud VOORTGANGSRAPPORTAGE 2025 Inleiding
3
Cijfers
5
Speerpunt 1: versterken en inbedden online leefwereld
7
Speerpunt 2: schoolveiligheid
9
Speerpunt 3: Jongeren in beeld krijgen en houden
11
Speerpunt 4: Gezag gerichter inzetten
14
2
PREVENTIE MET GEZAG VOORTGANGSRAPPORTAGE 2025
Inleiding PREVENTIE MET GEZAG De jeugdcriminaliteit in Nederland is aantoonbaar afgenomen. Tegelijkertijd zien we dat in bepaalde wijken minderjarigen vaker betrokken raken bij ernstige criminaliteit dan andere. Dit speelt ook in Den Haag Zuidwest, waar de wijken Morgenstond, Moerwijk en Bouwlust/ Vrederust te maken hebben met veel risicofactoren op het gebied van armoede, gezondheid, onderwijs, werk, wonen en veiligheid. Het programma Preventie met Gezag (PmG) richt zich op jongeren van 6-27 jaar oud in Den Haag Zuidwest. De doelgroep varieert van jongeren met het risico om in de criminaliteit te belanden, tot aan jongeren die helaas betrokken zijn geraakt in de zware criminaliteit. De aanpak bevindt zich op het snijvlak van preventie en gezag. Enerzijds draait het om het vergroten van het toekomstperspectief en de weerbaarheid van jongeren en hun gezinnen. Anderzijds gaat het om beter signaleren van risicovol en strafbaar gedrag en effectiever ingrijpen waar nodig. De ambitie van PmG is ‘een veilig Den Haag Zuidwest waarin jongeren niet worden verleid door de straat, maar worden versterkt door kansen.’
3
PREVENTIE MET GEZAG VOORTGANGSRAPPORTAGE 2025
Het programma wordt uitgevoerd onder regie van de gemeente, in nauwe samenwerking met partners zoals politie, het Openbaar Ministerie, scholen, welzijnswerk en justitiële organisaties. De inzet vanuit Preventie met Gezag is een aanvulling op de reguliere aanpak, specifiek daar waar het bestaande aanbod nog niet toereikend is. Het programma levert een belangrijke bijdrage aan het Nationaal Programma Zuidwest. In deze voortgangsrapportage ordenen we de voortgang van 2025 aan de hand van vier speerpunten:
Versterken en inbedden online leefwereld (4 projecten)
Schoolveiligheid (7 projecten)
Jongeren in beeld krijgen en houden (13 projecten)
Gezag gerichter inzetten (10 projecten)
Het doorgaan met de aanpak blijft noodzakelijk. Met alle partners zetten we ons in om te voorkomen dat jongeren in de criminaliteit belanden. Hierbij richten we ons op projecten waarbij we in kunnen spelen op de risico- en beschermende factoren, zowel op straat, thuis, school én online. Meer hierover is te lezen in het Uitvoeringsprogramma Preventie met Gezag Den Haag Zuidwest 2026-2029.
4
PREVENTIE MET GEZAG VOORTGANGSRAPPORTAGE 2025
Cijfers JEUGDCRIMINALITEIT Er zijn verschillende cijfers beschikbaar die een beeld geven van de ontwikkeling van de omvang van jeugdcriminaliteit in Den Haag Zuidwest en meer specifiek de PmG-doelgroepen. Uit een PmG-monitor van het CBS1 kan inzicht worden geboden in het aantal unieke jonge verdachten per 10.000 leeftijdsgenoten. Hoewel deze data met enige vertraging worden gepubliceerd en dus nog geen inzage bieden over 2025, geldt dat voor Den Haag Zuidwest er sprake is van een dalende lijn in het aantal registraties; van 260 in 2022 naar 228 in 2024. Dit is nog steeds aanzienlijk boven het gemiddelde van Den Haag, dat in 2024 op 174 unieke verdachten per 10.000 jongeren lag. Unieke verdachte jongeren (8 t/m 27 jaar), per 10.000 inwoners (8 t/m 27 jaar) 300 250 200
2022 260 240
2023 228
207
2024 176
150
174
100 50 0
Den Haag Zuidwest
Den Haag
1 Zie https://www.cbs.nl/nl-nl/maatwerk/2025/40/monitor-preventie-met-gezag-2015-2024. Deze gegevens zijn beschikbaar tot en met 2024, actualisatie wordt later dit jaar verwacht.
5
PREVENTIE MET GEZAG VOORTGANGSRAPPORTAGE 2025
De Dienst Regionale Informatieorganisatie (DRIO) van de politie-eenheid Den Haag biedt nog specifiekere inzichten in de ontwikkeling van de drie PmG-doelgroepen (jonge aanwas, doorgroeiers en harde kern).2 In november 2025 waren er 322 unieke jonge verdachten in beeld, verdeeld over deze drie doelgroepen. Het totaal aantal unieke jongeren is sinds januari van dat jaar min of meer stabiel. De grootste verandering zit in de geleidelijke afname in het aantal jonge aanwas en de groei in het aantal doorgroeiers. Deze verandering ligt deels in een toename van het aantal jongeren die tussen twee meetmomenten door van de doelgroep ‘jonge aanwas’ doorgeschoven zijn naar de groep ‘doorgroeiers’. Daarnaast zijn in de meting van november 2025 er een aantal jongeren direct geplaatst in die doelgroep die in de eerdere metingen niet aanwezig waren in het verdachtenbeeld. De groep jongeren harde kern is in aantallen stabiel. Aantal jongeren in PMG-doelgroep (bron: politiedata) 200 171
172
167
161
154
147 150
123
119
144
119
111
132
95
100
70 49
47
25
02
50 50
49
46
33
23
25 20
25
no v
p
20
5
Doorgroeiers
se
ju l2
20
25
ap r
20 n
24
Jonge aanwas
ja
20 se p
m
rt
20
24
0
Harde kern
2 Omdat de doelgroep 'risicojongeren' nog geen officiële politieregistratie heeft gehad, zijn er geen cijfers te presenteren over de omvang hiervan.
6
PREVENTIE MET GEZAG VOORTGANGSRAPPORTAGE 2025
Speerpunt 1 VERSTERKEN EN INBEDDEN ONLINE LEEFWERELD Resultaten
22
31 jongerenwerkers zijn getraind in 2026 in de online leefwereld, waarvan 22 structureel online actief.
390 510
Jongerenwerkers van twee welzijnsorganisaties hebben tussen de 390 en 510 online contactmomenten met jongeren per week.
7
PREVENTIE MET GEZAG VOORTGANGSRAPPORTAGE 2025
Coördinator online jongerenwerk Vanuit de welzijnsorganisaties Wijkz en MEION is er een coördinator online jongerenwerk actief. Deze coördinator versterkt de organisatie als expert op het gebied van de online leefwereld van jongeren en wordt door PmG gefinancierd. Hierdoor zijn de jeugd-, meiden- en jongerenwerkers actiever in het onlineveld. Wekelijks hebben medewerkers van Wijkz in Zuidwest honderden online contactmomenten met jongeren. De coördinator online jongerenwerk heeft een sterke link met veiligheid. Binnen Wijkz beheert de coördinator een interne groep, waarin online signalen die de jongerenwerkers opvangen worden besproken en geduid. Op deze manier wordt er concreet gewerkt aan het versterken van inzichten en vroeg signalering betreffende de online leefwereld.
“Al deze woorden ken ik door Logonline.” - Medewerker Stadsdeel Escamp
Ketenpartners krijgen vanuit Wijkz maandelijks een update over de online leefwereld van jongeren. Dit doormiddel van Jongfeed en Logonline. Voor Jongfeed wordt nauw samengewerkt met jongeren voor een actueel beeld wat jongeren tegenkomen op hun ‘feed’ en Logonline bundelt de ontwikkelingen en inzichten van jongerenwerkers met betrekking tot de online leefwereld. In een recente publicatie van Jongfeed zijn er bijvoorbeeld signalen gedeeld over exposing. Dit is een vorm van online pesten/ het beschadigen van anderen.
“Door de inzet van de coördinator online jongerenwerk is er binnen de organisatie meer focus op de online leefwereld van jongeren en komen we tot duidelijk afwegingskaders en handelingsperspectieven rondom online signalen. Dit geldt voor de jongerenwerkers in de wijk als voor de medewerkers van MEION op de scholen vanuit de MDT-trajecten.” - Directeur MEION
8
PREVENTIE MET GEZAG VOORTGANGSRAPPORTAGE 2025
Speerpunt 2 SCHOOLVEILIGHEID Resultaten
37
37 jongeren zijn verwezen naar HALT-spreekuren, op in totaal 4 scholen.
HALT
18
Alle basisscholen in Den Haag Zuidwest hebben een brugfunctionaris (18)
25
VIOS
25 VIOS-overleggen hebben plaatsgevonden, verdeeld over 4 VO-scholen en 1 MBO-school.
1.200
1.200 trajecten zijn afgerond via het MDT-programma Onderweg naar je Toekomst. Deze scholieren zijn actief in verschillende onderdelen van dit traject.
9
PREVENTIE MET GEZAG VOORTGANGSRAPPORTAGE 2025
Maatschappelijke Diensttijd (MDT) Onder de noemer Maatschappelijke Diensttijd (MDT) worden extra programma’s aangeboden die bijdragen aan de ontwikkeling van leerlingen. Jongeren worden vaak geconfronteerd met verantwoordelijkheden die niet passen bij hun leeftijd en ontwikkelingsfase.
“Onze Slogan: De wereld zit op jou te wachten, laat zien dat wij de talenten van de toekomst opleiden. Onderweg naar jouw toekomst zorgt ervoor dat zij ook als volwaardig burger kunnen functioneren.” - Directeur Roemer Visscher College
Het traject ‘Onderweg naar je toekomst’ wordt uitgevoerd door MEION en Centrum 16•22 en is ontwikkeld samen met leerlingen en scholen. De leerlingen van het Zuid-West College en het Roemer Visscher College worden extra programma’s aangeboden gericht op persoonlijkheidsvorming, burgerschap, beroepsoriëntatie en vrijetijds besteding. Hierbij wordt er nauw samengewerkt met de bestaande functionarissen binnen de school, zoals de zorgcoördinator, het schoolmaatschappelijk werk en huiswerkbegeleiders. Samen zorgen we ervoor dat leerlingen gemotiveerd blijven en hun doelen kunnen nastreven. Het traject ‘Alleen jij bepaalt’ is een preventief sportprogramma. Deelnemers sporten wekelijks bij een vaste club en krijgen begeleiding van coaches die aandacht hebben voor gedrag, sociale vaardigheden en het maken van positieve keuzes. Door de structuur van sport, een vaste trainer als rolmodel en een veilige plek om bij te horen, draagt het programma sterk bij aan een gezond en veilig opgroeien.
“Het programma Onderweg naar je Toekomst geeft leerlingen meer inzicht in hun eigen gedrag en kwaliteiten en maakt dat ze steviger in hun schoenen staan. De samenwerking met de scholen verloopt steeds beter waardoor we de komende jaren nog meer impact kunnen maken met de combinatie van lessen en aanvullende activiteiten" - Directeur Centrum 16•22
10
PREVENTIE MET GEZAG VOORTGANGSRAPPORTAGE 2025
Speerpunt 3 JONGEREN IN BEELD KRIJGEN EN HOUDEN Resultaten 121
121 jongeren zijn doorverwezen naar school, werk, hulpverlening of specifieke interventie, via bijvoorbeeld de IPTA-coach of jongerenwerk.
360
360 jongeren zijn gemiddeld per week aanwezig op jongeren- of ontmoetingslocaties.
Handhavers met taakaccent jeugd (Jeugdboa’s) staan goed in contact
230
met de jeugd en ketenpartners, waaronder het jongerenwerk en de politie. In 2025 hebben de handhavers met taakaccent jeugd
377
230 waarschuwingen en 377 processen-verbaal of combi-bon sancties opgelegd aan jongeren in Zuidwest.
11
PREVENTIE MET GEZAG VOORTGANGSRAPPORTAGE 2025
86
86 ouders hebben deel genomen aan opvoeddebatten of voorlichtingsbijeenkomsten.
20 aanmeldingen voor EXIT. 10 jongeren zijn eind 2025 nog in het traject.
20 +
EXIT
9 van deze jongeren hebben sinds hun deelname aan dit programma geen contact meer gehad met justitie en politie. 10 jongeren die zich hebben aangemeld zijn doorverwezen naar andere, meer passende, hulpverlening.
492 jongeren hebben een (MDT-) perspectief- of weerbaarheidstraject of -training afgerond.
492
9
37
9 Halt-wijkinterventies hebben plaats gevonden, naast 37 netwerkbijeenkomsten.
HALT
5 jongeren maken deel uit van het jongeren adviespanel. 15
21
Tijdens 20 bijeenkomsten van dit panel zijn 15 adviezen gegeven aan (partner)organisaties.
50 jongeren zetten zich actief in voor de eigen wijk en hebben 21 activiteiten georganiseerd.
12
PREVENTIE MET GEZAG VOORTGANGSRAPPORTAGE 2025
EXIT Sinds januari 2025 draait EXIT in Den Haag: een pilot voor jongeren tussen de 18 en 27 jaar die zelf willen stoppen met criminele activiteiten, maar niet goed weten hoe. EXIT richt zich jongeren die eerder vaak lastig te bereiken waren, buiten beeld van politie en zonder passende hulpverlening. Wat de aanpak uniek maakt, is de snelheid en flexibiliteit. Zodra een jongere aangeeft hulp te willen, neemt een fixer binnen 24 uur contact op. Samen bekijken ze wat er nodig is en welke coach past. Vanaf dat moment wordt direct gestart met maatwerk: van een dagbestedingstraject tot iets praktisch als een fiets, zodat de jongere letterlijk uit zijn oude netwerk kan blijven.
“Dit programma laat zien dat het kan door snel, slim en menselijk te handelen. We zijn er voor jongeren die geen andere uitweg meer zien. Ze worden door ons echt gezien en gehoord.” - Jongerencoach De Verbinders in Moerwijk
De aanpak helpt jongeren om opnieuw te beginnen, het is een kans voor jongeren die echt willen veranderen. Een ander sterk punt is de manier waarop jongeren zélf meedenken via het jongeren adviespanel. Binnen het programma sluiten zij aan bij overleggen met politie, OM en coaches en leveren zij input op concrete casuïstiek én op de verdere inrichting en ontwikkeling van EXIT. Daarmee is er niet alleen sprake van advies, maar van structurele samenwerking met jongeren.
“Dankzij EXIT heb ik geleerd dat verandering mogelijk is, ook als je denkt dat je vastzit.” - Jongere uit EXIT
13
PREVENTIE MET GEZAG VOORTGANGSRAPPORTAGE 2025
Speerpunt 4 GEZAG GERICHTER INZETTEN Resultaten
Aantal jongeren in rehabilitatief traject: 95 jongeren (w.o. PGA lokaal, ImpACT, Nazorg, Straatkracht)
95
19 lasten onder dwangsom zijn verstrekt in 2025. 19
Er hebben 2 invorderingen plaatsgevonden.
82
Aantal afgesloten trajecten: 82 trajecten (w.o. PGA lokaal, ImpACT, Nazorg, Straatkracht).
328
328 zaken zijn behandeld, bij de wijkrechtbank, waarvan in 158 zaken er een uitspraak is gedaan of schikking is bereikt. 55 van deze zaken betroffen strafzaken, 69 huurzaken, 33 insolventies en 6 familiezaken.
14
PREVENTIE MET GEZAG VOORTGANGSRAPPORTAGE 2025
Wijkrechtspraak Wijkrechtspraak is rechtspraak dichtbij huis, midden in de wijk. De wijkrechtspraak is namelijk gevestigd in het wijkcentrum Moerwijk. In het wijkcentrum zitten verschillende onder steuningsmogelijkheden voor wijkbewoners en is een plek waar buurtbewoners en jongeren samenkomen. Wat de wijkrechtspraak uniek maakt is dat er extra tijd wordt genomen voor zittingen. Hierbij gaat uiteraard aandacht uit naar de reden waarom iemand op zitting moet komen. Daarnaast wordt er ook gekeken naar de achterliggende problematiek. Hiermee wordt gezocht naar een duurzame oplossing voor problemen, zodat recidive naar beneden gaat en de veiligheid en leefbaarheid in Zuidwest verbetert. Om dit te bereiken wordt er samengewerkt met verschillende instanties, waaronder de Raad voor de Kinderbescherming, politie, Sociaal Raadslieden, woningcoöperaties, scholen, reclassering, hulpverleners en jongerenwerkers. In 2024 begon de pilot met 1 zittingsdag in de week en enkel strafzaken. Door de toenemende vraag is er in 2025 uitgebreid naar 2 zittingsdagen in de week. Daarbij is het postcode gebied dat in aanmerking komt voor strafzaken uitgebreid, waardoor niet alleen bewoners uit Zuidwest, maar alle bewoners uit stadsdeel Escamp in aanmerking komen voor de wijkrechtspraak.
En is er uitgebreid naar meer rechtsgebieden: Familiezaken: Bij familiezaken gaat het bijvoorbeeld om echtscheidingen of gezag en omgangs regelingen. De eerste zitting stond begin november 2025 gepland. Tijdens de zittingen wordt extra ondersteuning geboden vanuit Kenniscentrum Kind en Scheiding en Sociaal Raadslieden van de Gemeente Den Haag.
"De rechter houdt rekening met je persoonlijke situatie en zoekt naar een oplossing die goed te doen is. Mij gaat het erom dat de mensen blijvend uit de schulden komen en door kunnen met hun leven." - Sociaal Raadsman
15
PREVENTIE MET GEZAG VOORTGANGSRAPPORTAGE 2025
Incassozaken: In 2024 zijn incassozaken gestart, waarbij woningcoöperatie Staedion aansluit. Eind 2025 zijn de woningcoöperaties Hof Wonen en Haag Wonen ook aangesloten. Tijdens deze zittingen worden huurachterstanden behandeld. Ook is er in 2025 een proefzitting geweest met Eneco over achterstanden op de energierekening. Sociaal Raadslieden van de Gemeente Den Haag bieden tijdens incassozaken extra begeleiding. Preventie leerplichtgesprekken: In 2025 is er een verkenning gedaan om preventieve leerplichtgesprekken te voeren bij de wijkrechtspraak. In Amsterdam zijn positieve ervaringen opgedaan en keten partners, waaronder leerplicht en scholen, zijn enthousiast. Daarom begint de wijkrechtspraak in 2026 met deze pilot. Met deze ontwikkelingen wordt de wijkrechtbank steeds meer een plek waar niet alleen straf wordt uitgesproken, maar ook een plek waar de nadruk meer op preventie ligt.
“De Wijkrechtspraak is een unieke pilot in Zuidwest en we leggen steeds meer verbinding met partners in het wijkcentrum, zoals de Jongerenwerkers van Wijkz die ondersteuning bieden waar dit passend is.” - Projectleider Wijkrechtspraak
16