RIS324930 Bijlage Evaluatie softdrugs- alcohol- en bedelverbod Den Haag 2025
Tekst van het document
Evaluatie softdrugs-, alcohol- en bedelverbod Den Haag 2025
Inhoudsopgave Inhoudsopgave ................................................................................................................................. 2 Inleiding .............................................................................................................................................. 3 Stedelijk overzicht ........................................................................................................................... 4 Stadsdeel Centrum .......................................................................................................................... 5 Stadsdeel Escamp ............................................................................................................................ 7 Bouwlust Vrederust (alcohol-, bedel- en softdrugsverbod) .................................................................... 7 Dierenselaan (bedelverbod) ...................................................................................................................... 7 Moerwijk (alcoholverbod) ......................................................................................................................... 7 Morgenstond (alcohol- en bedelverbod) ..................................................................................................
8 Rustenburg Oostbroek (alcoholverbod) ................................................................................................... 8
Stadsdeel Haagse Hout.................................................................................................................. 9 Malieveld e.o. (alcohol-, bedel- en softdrugsverbod) ............................................................................ 10 Rooseboomstraat e.o. (alcohol-, bedel- en softdrugsverbod) ............................................................... 10
Stadsdeel Laak ................................................................................................................................ 12 Stadsdeel Leidschenveen - Ypenburg .................................................................................... 14 Stadsdeel Loosduinen .................................................................................................................. 15 Winkelcentrum Loosduinen (alcohol- en bedelverbod) ........................................................................ 15 Bedrijventerrein Zichtenburg, Kerketuinen en Dekkershoek (bedelverbod) ....................................... 15
Stadsdeel Scheveningen.............................................................................................................. 17 Kuststrook (alcohol- en softdrugsverbod) .............................................................................................. 17 Noordelijk en Zuidelijk havenhoofd (alcohol- en softdrugsverbod) ..................................................... 17 Haringkade (alcoholverbod) ................................................................................................................... 17 Amsterdamsestraat, Bosschestraat en Gentsestraat (alcoholverbod) .................................................. 17
Stadsdeel Segbroek ....................................................................................................................... 19 Vogelwijk, Bloemenbuurt, Bomenbuurt (softdrugs-, alcohol- en bedelverbod) Regentesse- en Valkenboskwartier (softdrugs- en alcoholverbod) ................................................................................. 19
Communicatie ................................................................................................................................. 21 Eindconclusie .................................................................................................................................. 21
2
Inleiding Voor u ligt de evaluatie van de softdrugs- alcohol- en bedelverboden (SAB-verboden) binnen de acht stadsdelen in de gemeente Den Haag. Binnen de acht stadsdelen zijn er 12 verschillende gebieden waar een softdrugs-, alcohol en/of bedelverbod van kracht is. In grootte variëren de aangewezen gebieden van hele stadsdelen tot enkele straten in een wijk. Om een zorgvuldig beeld te krijgen van de werking en een verschil te maken in een gebied, is er voor gekozen om over een langere periode te evalueren. In deze evaluatie wordt teruggekeken naar de periode 1 april 2023 t/m 30 oktober 2025. Deze periode biedt voldoende ruimte om ontwikkelingen te volgen en ervaringen van politie en handhavingsorganisatie te betrekken, en om een zo goed als mogelijk onderbouwde evaluatie uit te voeren. De cijfers van de meldingen van de handhavingsorganisatie gaan over de periode 1 januari 2024 t/m 30 oktober 2025. Met het oude meldingssysteem was het namelijk niet mogelijk om een goed inzicht in de cijfers te bieden. De meldingen van de politie zijn in deze evaluatie niet meegenomen. Door de manier van registreren in het landelijke politiesysteem is het niet mogelijk om de meldingen zuiver aan de verschillende lokale verboden te koppelen. Met het inrichten van het nieuwe meldingssysteem bij de gemeente is hier een goed alternatief voor gekomen.
De evaluatie is opgesteld met informatie vanuit de politie en handhavingsorganisatie. Voor deze evaluatie is jaarlijks bij de basisteams van de politie opgevraagd wat zij tegenkomen in de aangewezen gebieden. Hiermee is inzicht verkregen van de problematiek waar zij dagelijks mee te maken hebben. Daarnaast is er gekeken naar de beschikbare cijfers. Hiervoor zijn de boetes en meldingen in kaart gebracht. Daarbij wordt gelijk de kanttekening geplaatst dat cijfers niet het hele verhaal vertellen. Het ontbreken van bekeuringen kan betekenen dat een verbod heel goed werkt om overlast te voorkomen. Dit kan een reden zijn om een gebied opnieuw aan te wijzen. Veel bekeuringen laten tegelijkertijd wel een patroon in veelvoorkomende overlast zien. Binnen de aangewezen gebieden treden politie en handhavingsorganisatie op tegen overtredingen van de verboden. Dit gebeurt altijd om op te treden tegen overlast of om dit te voorkomen. Ook dan wordt er, naar inzicht en rekening houdend met de feiten en omstandigheden, opgetreden. Hierbij dient te worden opgemerkt dat de inzet afhankelijk is van de prioritering en capaciteit op dat moment. Sinds 1 januari 2023 is de Opiumwet gewijzigd en is lachgas ook aangemerkt als een vorm van softdrugs.
Hierdoor is het, in de aangewezen gebieden waar het verboden is om softdrugs te gebruiken, niet alleen meer verboden om te blowen, maar ook om lachgas te gebruiken. De oude term blow-, alcohol-, en bedelverbod (BAB-verbod) is daarom niet meer volledig. Als verzamelnaam voor de verboden wordt voortaan softdrugs-, alcohol- en bedelverbod gebruikt (SAB-verbod). Deze term hanteren we in bestuurlijke documenten. De evaluatie begint met een stedelijk beeld. Hierin wordt ingegaan op de trends binnen de gebieden waar een SAB-verbod van kracht is en op de werking daarvan. Daarna volgt er een korte analyse per stadsdeel over de aangewezen gebieden en wordt afgesloten met een aanbeveling. Het aantal boetes is hierbij uitgesplitst per verbod voor zowel de politie als handhavingsorganisatie. Ook is per gebied een tabel toegevoegd met het totaal aantal boetes opgelegde boetes door de politie en handhavingsorganisatie. Tot slot wordt er aangegeven wat er is gedaan omtrent de communicatie van de SAB-verboden.
3
Stedelijk overzicht In de hele stad is door de politie en handhavingsorganisatie opgetreden op de SAB-verboden. Het ene moment is dit naar aanleiding van een eigen waarneming tijdens de surveillance. Op andere momenten naar aanleiding van een melding. In deze evaluatie wordt begonnen met een stedelijk beeld op de verboden. Vervolgens is een verdieping gemaakt per aangewezen gebied per stadsdeel. Binnen de hele stad zijn 11.181 bekeuringen geschreven. In de tabel hieronder ziet u dat er een stijgende trend is vanaf 2023.
In de kwalitatieve analyse van de resultaten wordt door de politie en handhavingsorganisatie vaak aangegeven dat een verbod een preventieve werking heeft. Het aanwijzen van een gebied voorkomt bijvoorbeeld dat mensen samenkomen en alcohol nuttigen op locaties waar dit niet mag en voor overlast zorgen. Soms is dit ook terug te zien in de cijfers. Een voorbeeld hiervan is de aanwijzing van het bedelverbod op de Dierenselaan (RIS319176) In de eerste maanden na het aanwijzen van gebied zijn er bekeuringen geschreven, daarna een tijd niet meer waarna de overlast in een later stadium weer terugkwam. De handhaving van de verboden richt zich op overlastgevend gedrag van uiteenlopende doelgroepen waaronder mensen met een verslaving, personen met psychische problematiek, dak- en thuisloze mensen, overlastgevende (jeugd)groepen of individuen. De verboden bieden de politie en handhavingsorganisatie een noodzakelijk juridisch en praktisch handvat om normstellend op te treden, vroegtijdig in te grijpen en waar mogelijk toe te leiden naar zorg en begeleiding. De inzet van het verbod voorkomt excessen en werkt preventief. Naast de aangewezen gebieden geldt voor het softdrugs- en bedelverbod een norm die voor de hele stad geldt. Zo mag er in een straal van 50 meter rondom gebedshuizen, begraafplaatsen en scholen niet gebedeld worden.
En in een straal van 50 meter rondom scholen en speeltuinen mag er geen softdrugs gebruikt worden. Deze algemene bepalingen werken goed. Hiermee kan er vroegtijdig worden opgetreden om overlast te voorkomen. Kijkend naar het aantal bekeuringen is duidelijk te zien dat er op alle verboden de afgelopen jaren meer is bekeurd. Het verschil tussen 2023 en 2024 is te duiden omdat 2023 geen volledig jaar betreft. Echter zet deze trend zich door in 2025 waarvan de cijfers ook niet over het volledige jaar gaan. Zowel uit de kwalitatieve als kwantitatieve informatie blijkt dat politie en handhavingsorganisatie meer personen op straat tegenkomen die overlastgevend gedrag vertonen en daartegen indien nodig handhavend optreden. Tot slot is het een bewuste keuze om niet de alle plekken in de stad aan te wijzen als gebied waar het verboden is alcohol of softdrugs te nuttigen. Er moeten locaties zijn waar ruimte is voor recreatie en ontspanning mits dit geen overlast geeft voor bewoners, ondernemers en overige gebruikers van dit specifieke gebied. Voorbeelden hiervan zijn het Zuiderpark, de Haagse stranden en recreatiegebied Madestein. Als overlast structureel van aard wordt kan alsnog worden gekeken naar het instellen van een alcohol- of softdrugsverbod.
4
Stadsdeel Centrum Voor het gehele stadsdeel Centrum geldt een alcoholverbod, softdrugsverbod en bedelverbod. Stadsdeel Centrum kent een hoge concentratie van pleinen, parken, stationsgebieden, winkelstraten en uitgaanslocaties, gecombineerd met meerdere maatschappelijke opvangvoorzieningen. Deze combinatie zorgt voor een structurele aanzuigende werking op personen met overlastgevend gedrag. Het gaat hierbij om samenkomsten op pleinen en in parken, waar sprake is van verstoring van de openbare orde, agressie richting omstanders en handhavers, wildplassen en het achterlaten van afval. Politie en handhavingsorganisatie geven aan dat het alcoholverbod een essentieel instrument is om op te kunnen treden tegen personen en groepen die alcohol gebruiken in de openbare ruimte en daarbij overlast veroorzaken. Het verbod werkt deels preventief en biedt daarnaast de mogelijkheid om bij concrete overlast direct op te treden. Tegen notoire overlastgevers worden persoonsgerichte maatregelen genomen, zoals bijvoorbeeld het toeleiden naar zorg of dossieropbouw ten behoeve van gebiedsverboden. Ook het softdrugsverbod is in het gehele stadsdeel van kracht. Hoewel softdrugsgebruik minder zichtbaar is dan alcoholgebruik, wordt het gebruik met name waargenomen op pleinen en in parken waar veel mensen samenkomen.
Het gebruik van softdrugs in de nabijheid van gezinnen en spelende kinderen wordt als zeer onwenselijk ervaren. Daarnaast is het verbod van belang in relatie tot de aanwezigheid van meerdere coffeeshops in het stadsdeel. Politie en handhavingsorganisatie geven aan dat het verbod nodig is om overlast te beperken en normvervaging tegen te gaan. Het bedelverbod richt zich op twee overlastgevende hoofdgroepen. Enerzijds personen die bedelen in relatie tot alcohol- en drugsgebruik, veelal in de nabijheid van opvangvoorzieningen en drukbezochte locaties zoals stations en winkelgebieden. Anderzijds groepen die in georganiseerd verband door het stadsdeel trekken om op meerdere locaties te bedelen. Het bedelen wordt regelmatig als agressief of opdringerig ervaren en leidt tot gevoelens van onveiligheid bij bewoners, ondernemers en passanten. Het verbod biedt politie en handhaving de mogelijkheid om bij overlast op te treden. Bij aanhoudende overlast worden persoonsgerichte maatregelen getroffen. Denk hierbij aan hulp en ondersteuning, maar, wanneer dat onvoldoende helpt, ook dossieropbouw ten behoeve van een gebiedsverbod. Politie en handhavingsorganisatie geven aan dat de huidige verboden, samen met alle andere maatregelen, ervoor zorgen dat de openbare orde en leefbaarheid in stadsdeel Centrum beheersbaar blijven. In het aantal boetes is een lichte toename te zien.
Dit is in lijn met het beeld van professionals. Zij geven aan dat er ook een toename van overlast te zien is in het stadsdeel. De SAB-verboden zijn onderdeel van de diverse gebiedsaanpakken die onder regie van de gemeente zijn geïnitieerd. In stadsdeel Centrum zijn de meeste meldingen binnengekomen en de meeste bekeuringen geschreven. Daarnaast geven de politie en handhavingsorganisatie aan bij het niet opnieuw aanwijzen van het stadsdeel Centrum een duidelijke toename van overlast is te verwachten, waarbij optreden pas mogelijk wordt zodra sprake is van ernstigere overlast of strafbare feiten. Cijfers Politie Boetes alcoholverbod Boetes bedelverbod Boetes softdrugsverbod
1 april 2023 t/m 31 oktober 2025 3594 801 1014
Handhavingsorganisatie Boetes alcoholverbod Boetes bedelverbod Boetes softdrugsverbod Overlastmeldingen (alcohol-, bedel- en druggerelateerd)
1 april 2023 t/m 31 oktober 2025 1357 267 567 155
5
Voorstel Gezien de aard van het stadsdeel, de blijvende druk op de openbare ruimte en onder andere de aanwezigheid van meerdere opvangvoorzieningen, wordt voortzetting van het alcoholverbod, softdrugsverbod en bedelverbod noodzakelijk geacht. De verboden bieden politie en de handhavingsorganisatie de benodigde handvatten om op te treden wat bijdraagt aan de leefbaarheid en veiligheid in het stadsdeel Centrum. Op basis van het voorgaande wordt voorgesteld: • het alcohol-, bedel- en softdrugsverbod in Centrum voort te zetten.
Overzichtskaart alcohol-, bedel- en softdrugsverbod stadsdeel Centrum
6
Stadsdeel Escamp Binnen stadsdeel Escamp zijn Bouwlust Vrederust, Dierenselaan, Moerwijk, Morgenstond en Rustenburg/ Oostbroek aangewezen als gebieden waar een alcohol-, bedel-, en/of softdrugsverbod geldt. Bouwlust Vrederust (alcohol-, bedel- en softdrugsverbod) In Bouwlust Vrederust geldt een combinatie van een alcohol-, softdrugs- en bedelverbod. De wijk kenmerkt zich door forse sociale en maatschappelijke problematiek, waaronder armoede, werkloosheid, personen met verslavingsproblematiek, psychische klachten en een grote groep kwetsbare bewoners. De overlast in de openbare ruimte is een uiting van verschillende onderliggende problemen en wordt veroorzaakt door verschillende doelgroepen. Om deze reden is een integrale benadering noodzakelijk. Enerzijds worden er door partners interventies achter de voordeur gepleegd, anderzijds zorgen we voor een veilige en leefbare buitenruimte door onder andere niet toe te staan om op straat alcohol of softdrugs te gebruiken of te bedelen om geld of andere zaken en daarbij overlast te veroorzaken. De problematiek uit zich onder andere in alcoholgebruik op straat, softdrugsgebruik door jongeren en aanhoudend bedelgedrag, met name rondom winkelcentrum De Steden.
De aanwezigheid van de Winter Koude Regeling (RIS323179) heeft een duidelijke aanzuigende werking gehad op overlastgevende dak- en thuisloze mensen, waardoor de druk op het winkelgebied en de directe omgeving is toegenomen. Dit leidt tot overlast voor bewoners en ondernemers en heeft een negatief effect op het veiligheidsgevoel en de leefbaarheid in de wijk. Het bedelverbod ondersteunt de aanpak rondom winkelgebieden en voorkomt dat overlast en opdringerig gedrag zich verder concentreert op deze locaties. Het softdrugsverbod speelt met name een rol bij de aanpak van jeugdoverlast. Het kan tegelijkertijd bijdragen aan het beschermen van de gezondheid en ontwikkeling van jongeren. Zonder de verboden vervalt een essentieel instrument om de problematiek te beheersen. De verwachting is dat bij het niet opnieuw aanwijzen van het gebied, zichtbaar alcohol- en drugsgebruik en bedelgedrag in de openbare ruimte zullen toenemen. Dit leidt tot meer overlastmeldingen, een afname van het veiligheidsgevoel en een verdere druk op de leefbaarheid in een kwetsbare wijk. Het verbod vormt daarmee een onmisbaar onderdeel in de wijkgerichte aanpak. Dierenselaan (bedelverbod) De politie heeft destijds verzocht om een bedelverbod op en rondom de Dierenselaan in te stellen (RIS319176). Er was sprake van een aanzuigende werking van overlastgevende bedelende personen.
De Dierenselaan is een druk winkelgebied waar ondernemers en bezoekers deze overlast als hinderlijk en in sommige gevallen als onveilig ervaren. Met name wanneer personen zich langdurig voor winkels ophouden of zich aan voorbijgangers opdringen. Op en rondom de Dierenselaan geldt daarom sinds 22 juni 2024 een bedelverbod. Het bedelverbod biedt handhaving de mogelijkheid om mensen aan te spreken, weg te sturen en de overlast beheersbaar te houden. Dit draagt bij aan het behoud van een normaal straatbeeld en de aantrekkelijkheid van het winkelgebied. Politie en handhaving geven aan dat het verbod helpt om overlastgevende bedelende personen uit het gebied te weren. In een korte periode na het aanwijzen van het gebied zijn er meerdere bekeuringen geschreven. De overlastgevende bedelende personen zijn hierna een lange periode niet meer gezien. Rond februari 2025 werden er echter weer overlastgevende bedelende personen gesignaleerd. De politie heeft hier weer stevig tegen opgetreden waarna de overlast weer is afgenomen. Bij afschaling van het bedelverbod vervalt een belangrijk instrument om overlastsituaties voor te zijn en in een vroeg stadium in te grijpen, waardoor de kans op toename van overlast door bedelen groot is.
Het verbod blijft daarom noodzakelijk om de overlastgevende bedelende personen aan te pakken en daarmee de leefbaarheid en veiligheid op en rond de Dierenselaan te waarborgen. Daarnaast zijn de wijken Rustenburg en Oostbroek aangewezen als investeringsgebied (RIS322358). Eén van de doelstelling uit dit actieplan is de leefbaarheid en veiligheids(beleving) verbeteren. Hier dragen het alcohol- en bedelverbod in de wijk aan bij en deze zijn onderdeel van de aanpak. Moerwijk (alcoholverbod) In Moerwijk geldt een alcoholverbod. De wijk kent een kwetsbaar sociaal profiel en staat onder druk door armoede, sociaal isolement en verslavingsproblematiek. In de openbare ruimte, met name rondom de Betje
7
Wolffstraat en nabije voorzieningen, verblijven regelmatig personen die voor overlast zorgen. De overlast uit zich in openbaar alcoholgebruik, luidruchtig gedrag en vervuiling. Bewoners geven aan zich hierdoor onveilig te voelen. De aanwezigheid van zitgelegenheid in de openbare ruimte trekt veelal personen aan die langdurig in het gebied verblijven en alcohol gebruiken, wat de problematiek versterkt. De handhaving richt zich voornamelijk op een vaste groep overlastgevers. Het alcoholverbod biedt een noodzakelijk handvat om op te treden, de overlast aan te pakken en te voorkomen dat de overlast verder escaleert. Politie en de handhavingsorganisatie geven aan dat zonder het verbod het risico bestaat dat de leefbaarheid verder onder druk komt te staan. Er worden in de wijk veel bekeuringen geschreven tegen overlastgevende personen. Het verbod blijft daarmee een essentieel instrument binnen de wijkgerichte aanpak. Morgenstond (alcohol- en bedelverbod) In Morgenstond geldt een alcohol- en bedelverbod. De wijk staat onder druk door de sociaaleconomische achterstanden en verslavingsproblematiek. De druk concentreert zicht met name in en rondom het winkelcentrum aan de Leyweg. Hier is sprake van terugkerende overlast. De problematiek uit zich in alcoholgebruik op straat en bedelen.
Personen die alcohol gebruiken in de openbare ruimte veroorzaken overlast in de vorm van luidruchtig gedrag, vervuiling en gevoelens van onveiligheid bij winkelend publiek en omwonenden. In het verleden hebben zich in de omgeving van het winkelcentrum incidenten voorgedaan waarbij spanningen opliepen. Daarnaast wordt bedelgedrag als hinderlijk en soms als opdringerig ervaren, met negatieve gevolgen voor het veiligheidsgevoel en de aantrekkelijkheid van het winkelgebied. Politie en handhavingsorganisatie komen in de handhaving voornamelijk in aanraking met dak- en thuisloze personen en mensen met verslavingsproblematiek. Het alcoholverbod biedt de mogelijkheid om op te treden. Het bedelverbod ondersteunt de aanpak rondom het winkelcentrum en maakt het mogelijk om bij opdringerig gedrag handhavend op te treden. Bij aanhoudende of structurele overtredingen kan worden toegewerkt naar aanvullende maatregelen, zoals een gebiedsverbod. De verboden hebben zowel een preventieve als repressieve werking en dragen bij aan het beheersbaar houden van de wijk. Bij afschaling bestaat het risico dat het winkelcentrum en de directe omgeving opnieuw een vaste verblijfsplek worden voor overlastgevende personen. Dit zou kunnen leiden tot een verdere aantasting van de leefbaarheid en het veiligheidsgevoel in de wijk.
Rustenburg Oostbroek (alcoholverbod) In Rustenburg Oostbroek geldt een alcoholverbod. De wijk is aangewezen als investeringsgebied en kampt met een combinatie van woonoverlast, sociaaleconomische- en verslavingsproblematiek. In de wijk verblijven groepen personen die alcohol gebruiken in de openbare ruimte en zorgen voor overlast en gevoelens van onveiligheid. De problematiek bestaat uit openbaar alcoholgebruik, geluidsoverlast, vervuiling en incidenten zoals opstootjes en vechtpartijen. De nabijheid van verschillende voorzieningen en de aanwezigheid van goedkope en gemakkelijk verkrijgbare alcohol dragen bij de aanhoudende overlast. Bewoners ervaren hierdoor een afname van de leefbaarheid en het veiligheidsgevoel. Het alcoholverbod moet zo veel als mogelijk overlast voorkomen. Hiernaast maakt het verbod het gemakkelijker om op te treden tegen overlastgevende personen en vormt een belangrijk middel om de situatie beheersbaar te houden. Zonder dit verbod zou de wijk het risico lopen een vaste verblijfsplek te worden voor personen die alcohol gebruiken in de openbare ruimte, met verdere verslechtering van de leefbaarheid tot gevolg. Cijfers Politie Boetes alcoholverbod Boetes bedelverbod Boetes softdrugsverbod
1 april 2023 t/m 31 oktober 2025 848 212 174
Handhavingsorganisatie Boetes alcoholverbod Boetes bedelverbod
1 april 2023 t/m 31 oktober 2025 120 35
8
Boetes softdrugsverbod Overlastmeldingen (alcohol-, bedel- en druggerelateerd)
7 82
Voorstel Uit de evaluatie van de alcohol-, softdrugs- en bedelverboden in stadsdeel Escamp blijkt dat in meerdere buurten sprake is van structurele en samenhangende problematiek in de openbare ruimte. De verboden zijn in deze buurten noodzakelijk om overlast beheersbaar te houden, normstellend op te treden en waar nodig door te kunnen pakken met persoonsgerichte maatregelen zoals bijvoorbeeld een gebiedsverboden tegen notoire overlastplegers. Voor alle buurten geldt dat verwacht wordt dat afschaling op dit moment zou leiden tot een toename van overlast en een verdere aantasting van leefbaarheid en veiligheidsgevoel. Op basis van de evaluatie wordt voorgesteld om: • het alcohol, softdrugs en bedelverbod in Bouwlust Vrederust voort te zetten; • het alcohol en bedelverbod in Morgenstond voort te zetten; • het alcoholverbod in Moerwijk voort te zetten; • het alcoholverbod in Rustenburg Oostbroek voort te zetten; • het bedelverbod op en rondom de Dierenselaan voort te zetten.
Overzichtskaart alcohol-, bedel- en softdrugsverbod stadsdeel Escamp
Stadsdeel Haagse Hout Binnen stadsdeel Haagse Hout zijn het Malieveld en de Rooseboomstraat aangewezen als gebieden waar een alcohol-, bedel-, en/of softdrugsverbod geldt.
9
Malieveld e.o. (alcohol-, bedel- en softdrugsverbod) Het Malieveld en de directe omgeving, waaronder de Koekamp en het stationsgebied, vormen een centrale doorstroomlocatie met een grote dagelijkse bezoekersstroom. De aanwezigheid van de soepbus en andere belangenorganisaties zorgen voor de aanwezigheid van een groot aantal dak- en thuisloze mensen , die zich structureel in het gebied ophouden. Hiernaast maken veel passanten, toeristen en reizigers gebruik van dit gebied. In dit gebied vindt regelmatig overlast plaats. De gemeente werkt nauw samen met de politie en vervoersbedrijven om dit tegen te gaan. De overlast bestaat voornamelijk uit alcohol en softdrugsgebruik, bedelen, vervuiling, wildplassen en situaties waarin personen luidruchtig, slecht aanspreekbaar of intimiderend gedrag vertonen. Dit heeft een negatieve invloed op het veiligheidsgevoel van bezoekers, reizigers, ondernemers en omwonenden. Vanwege de ligging bij het Centraal Station wordt dit gebied gezien als een belangrijke entree van de stad, waardoor overlast een groot aantal mensen raakt. De combinatie van het alcohol-, softdrugs- en bedelverbod biedt politie en handhavingsorganisatie de noodzakelijke instrumenten om waar nodig handhavend in te grijpen tegen overlastgevend gedrag. De verboden maken het mogelijk om personen aan te spreken of te bekeuren bij overlast om te voorkomen dat situaties escaleren.
Daarbij wordt waar mogelijk ingezet op toeleiding naar zorg en hulpverlening, en wordt handhavend opgetreden bij aanhoudende overlast. De verboden dragen bij aan het beheersbaar houden van de situatie. Rooseboomstraat e.o. (alcohol-, bedel- en softdrugsverbod) In het gebied Rooseboomstraat en omgeving was een softdrugs-, alcohol- en bedelverbod van kracht. De politie heeft aangegeven al langere tijd geen structurele overlast meer waar te nemen en te rapporteren. Het behouden van deze maatregelen wordt om die reden niet langer als opportuun beschouwd. Cijfers Politie 1 april 2023 t/m 31 oktober 2025 Boetes alcoholverbod 196 Boetes bedelverbod 10 Boetes softdrugsverbod 41 Handhavingsorganisatie Boetes alcoholverbod Boetes bedelverbod Boetes softdrugsverbod Overlastmeldingen (alcohol-, bedel- en druggerelateerd)
1 april 2023 t/m 31 oktober 2025 387 3 51 25
Voorstel Op basis van de evaluatie wordt voorgesteld om: • het alcohol, softdrugs en bedelverbod voor Malieveld e.o. voort te zetten; • het alcohol, softdrugs en bedelverbod voor Rooseboomstraat e.o. te beëindigen.
10
Overzichtskaart alcohol-, bedel- en softdrugsverbod stadsdeel Haagse Hout
11
Stadsdeel Laak In een brandbrief aan het stadsbestuur schreven de bewonersorganisatie in 2022 dat de leefbaarheid in Laak ernstig onder druk stond. Er is sprake van problematiek achter de voordeur, diverse leefbaarheidsproblematiek zoals afval en parkeren, maar ook overlast en misstanden. Met actieplan Laak investeert het college in het verbeteren van de leefbaarheid en veiligheid in het gebied (RIS315201). Het alcoholverbod ondersteunt het actieplan om overlast op straat te voorkomen en te bestrijden. Bij het handhaven van het alcoholverbod komen politie en handhaving voornamelijk in aanraking met bewoners van de wijk en dak- en thuisloze mensen. Ondanks het verbod, vindt dit nog steeds plaats verspreid in het gebied. De straten Lorentzplein en de Goeverneurlaan worden door bewoners vaker gemeld als straten waar overlast door alcoholgebruik plaatsvindt. De politie en handhaving treden op deze locaties dan ook vaker op. Hiernaast zijn met name tijdens warme dagen pieken in de overlast te zien. Mensen verzamelen zich op pleinen en parken en nuttigen samen alcohol met overlast als gevolg. Ook buiten het zomerseizoen komen politie en de handhavingsorganisatie vaak personen tegen die overlastgevend gedrag vertonen en daarbij onder invloed zijn van alcohol. De politie en handhavingsorganisatie adviseren om het gebied aan te houden.
De noodzaak om overlast te voorkomen en aan te pakken is nog steeds actueel. Dit blijkt ook uit het aantal uitgeschreven bekeuringen in de afgelopen jaren. Mogelijke verklaring hiervoor is dat de meldingsbereidheid bij de gemeente laag is. Tegelijkertijd zijn er vanuit actieplan Laak veel contactmomenten geweest met bewoners en ondernemers om met hen te spreken over hun ervaringen en de gewenste prioriteiten voor de wijk. Overlast door mensen onder invloed (en de locaties waar dit plaatsvindt) zijn onder andere ook tijdens deze contactmomenten benoemd. Cijfers Politie Boetes alcoholverbod
1 april 2023 t/m 31 oktober 2025 263
Handhavingsorganisatie Boetes alcoholverbod Overlastmeldingen (alcohol-, bedel- en druggerelateerd)
1 april 2023 t/m 31 oktober 2025 412 31
12
Voorstel: Op basis van de evaluatie wordt voorgesteld om: • het alcoholverbod voor Laak voort te zetten.
Overzichtskaart alcoholverbod stadsdeel Laak
13
Stadsdeel Leidschenveen - Ypenburg Rondom het ADO (WerkTalent) stadion geldt een alcoholverbod dat uitsluitend van kracht is tijdens thuiswedstrijden van ADO Den Haag. Op wedstrijddagen verzamelen zich grote groepen supporters in en rondom het stadiongebied. In aanloop naar en na afloop van wedstrijden wordt geregeld alcohol genuttigd in de openbare ruimte. In combinatie met groepsdynamiek en emotie rondom sportieve prestaties kan dit leiden tot onwenselijk gedrag en verstoring van de openbare orde. Het alcoholverbod heeft een specifiek en situationeel karakter en wordt ingezet als onderdeel van de veiligheidsaanpak rondom voetbalwedstrijden. Het verbod biedt de politie een noodzakelijk juridisch instrument om bij signalen van overlast, opruiing of verstoring van de openbare orde gericht op te treden. Vanwege het risico op escalatie wordt het middel terughoudend en selectief ingezet, wat past bij de aard van het gebied en de aard van de problematiek. Buiten wedstrijddagen wordt in Leidschenveen Ypenburg nauwelijks alcoholgerelateerde overlast ervaren. De wijk kent weinig uitgaansgelegenheden en er is geen sprake van structurele problematiek in de openbare ruimte. Het alcoholverbod is daarom uitsluitend noodzakelijk op momenten dat het stadion in gebruik is. Cijfers Politie Boetes alcoholverbod
1 april 2023 t/m 31 oktober 2025 1
Handhavingsorganisatie Boetes alcoholverbod Overlastmeldingen (alcohol-, bedel- en druggerelateerd)
1 april 2023 t/m 31 oktober 2025 0 1
Voorstel: Op basis van de evaluatie wordt voorgesteld om: • het alcoholverbod rondom het ADO (WerkTalent) stadion voort te zetten.
Overzichtskaart alcoholverbod ADO stadion e.o.
14
Stadsdeel Loosduinen Binnen stadsdeel Loosduinen zijn het winkelcentrum Loosduinen en het bedrijventerrein Zichtenburg, Kerketuinen en Dekkershoek aangewezen als gebieden waar een alcohol en/of bedelverboden geldt ter voorkoming van overlast. Het betreft locaties met een hoge publieksfunctie en een concentratie van zorg- en begeleidingsinstellingen, wat zorgt voor een aanhoudende aanzuigende werking op personen die overlast veroorzaken. Winkelcentrum Loosduinen (alcohol- en bedelverbod) In het winkelcentrum Loosduinen was in het verleden sprake van samenkomst van personen afkomstig uit omliggende GGZ en zorginstellingen die in de openbare ruimte alcohol gebruikten en bedelden. Dit leidde tot ernstige overlast voor winkeliers en bezoekers. Politie en de handhavingsorganisatie geven aan dat de inzet van het alcohol- en bedelverbod heeft bijgedragen aan een duidelijke afname van deze overlast. Waar mogelijk wordt eerst ingezet op contact met begeleiding of zorginstellingen. Indien personen blijven volharden in overlastgevend gedrag, wordt handhavend opgetreden. Hierdoor is de situatie beheersbaar geworden. Het alcoholverbod biedt politie en handhavingsorganisatie een effectief instrument om zowel preventief als repressief op te treden.
De aanvullende bebording die in 2024 is geplaatst bij de ingangen van het winkelcentrum draagt bij aan de herkenbaarheid van het verbod en ondersteunt de handhaving. Het bedelverbod in het winkelcentrum Loosduinen sluit aan bij dezelfde doelgroep en problematiek. Het verbod werkt doeltreffend in het voorkomen van opdringerig bedelgedrag. Bij notoire overlastplegers worden persoonsgerichte interventies genomen zoals bijvoorbeeld het bieden van hulp en ondersteuning of een gebiedsverbod. Bedrijventerrein Zichtenburg, Kerketuinen en Dekkershoek (bedelverbod) Ook op het bedrijventerrein Zichtenburg, Kerketuinen en Dekkershoek is een bedelverbod van kracht. In dit gebied bevinden zich meerdere zorginstellingen, waarvan sommige cliënten bedelen bij bedrijven en publiek toegankelijke locaties om in hun verslavingsbehoefte te voorzien. Met name bij het tankstation aan de Meppelweg en de McDonalds is sprake van terugkerende overlast. Personen die bedelen en daarbij overlast veroorzaken worden aangesproken, naar hulp verwezen of er wordt handhavend opgetreden om overlast te voorkomen. Tevens zet het verbod zorginstellingen aan tot actie, wanneer een cliënt van hen overlastgevend in beeld komt.
Politie en handhavingsorganisatie geven aan dat de verboden op beide locaties een duidelijke meerwaarde hebben in de aanpak van overlast en noodzakelijk zijn om de leefbaarheid en veiligheid te behouden. Ondanks dat er weinig meldingen zijn binnengekomen en bekeuringen zijn uitgeschreven zorgen de verboden ervoor dat omgeving leefbaar en veilig blijft. Overlast door personen die bedelen en/of onder invloed van alcohol zijn wordt ook vaak besproken in de beheerscommissie ZKD en met de commissie Loosduinen. Cijfers Politie Boetes alcoholverbod Boetes bedelverbod
1 april 2023 t/m 31 oktober 2025 37 23
Handhavingsorganisatie Boetes alcoholverbod Boetes bedelverbod Overlastmeldingen (alcohol-, bedel- en druggerelateerd)
1 april 2023 t/m 31 oktober 2025 7 6 29
15
Voorstel Op basis van de evaluatie wordt voorgesteld om: • het alcoholverbod in het winkelcentrum Loosduinen voort te zetten; • het bedelverbod in het winkelcentrum Loosduinen voort te zetten; • het bedelverbod op het bedrijventerrein Zichtenburg, Kerketuinen en Dekkershoek voort te zetten.
Overzichtskaart alcohol- en bedelverbod stadsdeel Loosduinen
16
Stadsdeel Scheveningen Binnen stadsdeel Scheveningen zijn de Kuststrook, het Noordelijk en Zuidelijk havenhoofd, de Haringkade en Amsterdamsestraat, Bosschestraat en Gentsestraat aangewezen als gebieden waar een alcohol- en/of softdrugsverbod geldt. Kuststrook (alcohol- en softdrugsverbod) De kuststrook vormt een van de drukstbezochte gebieden van de stad in de zomerperiode en heeft een sterke aantrekkingskracht op toeristen, dagjesmensen, uitgaanspubliek en kwetsbare doelgroepen. Het gebruik van alcohol en softdrugs in de openbare ruimte leidt hier structureel tot overlast in de vorm van geluidshinder, vervuiling, wildplassen, intimidatie en incidenten waarbij soms ook sprake is van agressief gedrag. Dit heeft een directe impact op het veiligheidsgevoel en de leefbaarheid voor bewoners, ondernemers en bezoekers. De combinatie van het alcohol- en softdrugsverbod is noodzakelijk om de situatie beheersbaar te houden. De verboden werken preventief door normstelling richting bezoekers en bieden politie en handhavingsorganisatie een essentieel instrument om repressief op te treden bij overlast en excessen. Op de kuststrook geldt een zero tolerance beleid ten opzichte van overlastgevend gedrag. Deze maatregel komt voort uit het Actieplan Kust (RIS324453).
De inzet richt zich niet alleen op sanctioneren, maar ook op het voorkomen van verdere escalatie en het herstellen van de openbare orde. Zo worden personen in een vroeg stadium op de boulevard aangesproken als ze met alcohol over straat lopen. Hiermee wordt verdere escalatie of overlast vaak voorkomen. Het gebruik van softdrugs wordt als bijzonder ongewenst ervaren vanwege geurhinder en normvervaging, met name op locaties waar veel gezinnen en toeristen met kinderen verblijven. Het verbod ondersteunt de handhaving bij het voorkomen van overlastgevend gebruik en draagt bij aan het behoud van het gewenste karakter van de Haagse kust. Noordelijk en Zuidelijk havenhoofd (alcohol- en softdrugsverbod) Op het Noordelijk en Zuidelijk havenhoofd wordt momenteel weinig structurele overlast ervaren door alcohol of softdrugsgebruik. De geldende verboden hebben hier voornamelijk een preventieve werking. De aanwezigheid van een verbod voorkomt dat het gebied een alternatieve verblijfsplek wordt voor overlastgevende personen. Bovendien zijn er in het verleden incidenten geweest waarbij personen tussen de blokken van het havenhoofd zijn gekomen. Alcohol- en softdrugsgebruik kan zorgen voor risicovoller gedrag van bezoekers. Gezien de gebiedsontwikkelingen en de beperkte huidige problematiek wordt de noodzaak van het voortzetten van de verboden op deze locatie periodiek heroverwogen.
Op dit moment geeft de politie aan dat de verboden bijdragen aan het behouden van de rust en voorkomen zij een waterbedeffect van ongewenst gedrag door overlastgevende personen. Haringkade (alcoholverbod) De Haringkade is een kwetsbare locatie vanwege de aanwezigheid van speelvoorzieningen, recreatieve functies en nabijgelegen opvanglocaties. In dit gebied wordt overlast ervaren door alcoholgebruik in de openbare ruimte. De overlast uit zich in geluidshinder, vervuiling en onveiligheidsgevoelens voor omwonenden en bezoekers. Het alcoholverbod is noodzakelijk om de openbare orde beheersbaar te houden. Op deze locatie wordt frequent gecontroleerd. Hiermee wordt voorkomen dat de problematiek verder toeneemt. De verboden dragen bij aan het behoud van de leefbaarheid rondom de Haringkade. Amsterdamsestraat, Bosschestraat en Gentsestraat (alcoholverbod) In de omgeving van de Amsterdamsestraat, Bosschestraat en Gentsestraat is sprake van aanhoudende overlast door alcoholgebruik in de openbare ruimte. Met name in de directe nabijheid van winkels en voorzieningen verblijven personen die alcohol nuttigen en daarbij intimiderend gedrag vertonen richting winkelend publiek. Het alcoholverbod is hier noodzakelijk om de leefbaarheid en aantrekkelijkheid van het winkelgebied te behouden. Zonder het verbod kan niet tijdig worden ingegrepen om escalatie te voorkomen.
17
Cijfers Politie Boetes alcoholverbod Boetes softdrugsverbod
1 april 2023 t/m 31 oktober 2025 109 25
Handhavingsorganisatie Boetes alcoholverbod Boetes bedelverbod Overlastmeldingen (alcohol-, bedel- en druggerelateerd)
1 april 2023 t/m 31 oktober 2025 204 30 153
Voorstel Op basis van de evaluatie wordt voorgesteld om: • het alcohol en softdrugsverbod in de kuststrook voort te zetten; • het alcoholverbod in de omgeving Amsterdamsestraat, Bosschestraat en Gentsestraat voort te zetten; • het alcoholverbod in de Haringkade voort te zetten; • het alcohol en softdrugsverbod op het Noordelijk en Zuidelijk Havenhoofd vooralsnog voort te zetten en de noodzaak hiervan te blijven monitoren.
Overzichtskaart alcohol- en softdrugsverbod stadsdeel Scheveningen
18
Stadsdeel Segbroek Binnen stadsdeel Segbroek zijn de Vogelwijk, Bloemenbuurt, Bomenbuurt, Regentesse- en Valkenboskwartier waar een alcohol-, softdrugs- en/of bebelverbod geldt. Vogelwijk, Bloemenbuurt, Bomenbuurt (softdrugs-, alcohol- en bedelverbod) Regentesse- en Valkenboskwartier (softdrugs- en alcoholverbod) Binnen een groot deel van stadsdeel Segbroek geldt een samenhangende inzet van een alcohol-, softdrugs- en bedelverbod. Het gebied kenmerkt zich door een combinatie van winkelstraten, woonfuncties, scholen en opvangvoorzieningen. Deze samenloop zorgt voor een verhoogde kans op overlast in de openbare ruimte, met name rondom de Weimarstraat, Beeklaan, Zevensprong en de omgeving van de Sportlaan. De problematiek bestaat uit overlastgevend alcoholgebruik op straat, softdrugsgebruik in de nabijheid van winkels, parken en pleinen en incidenteel bedelgedrag. Alcoholgebruik werkt op sommige locaties escalerend en leidt tot confrontaties tussen bewoners en bezoekers. Het softdrugsgebruik zorgt voor geurhinder en normvervaging bij jongeren, waardoor openbare plekken worden gemeden door omwonenden. In de nabijheid van scholen en opvanglocaties wordt dit als extra ongewenst ervaren. Met name in de omgeving van de Weimarstraat geven bewoners aan vaak overlast te ervaren van personen die softdrugs gebruiken.
Dit is ook duidelijk terug te zien in het aantal bekeuringen in deze omgeving. Politie en de handhavingsorganisatie surveilleren gericht en bekeuren bij overlast. Politie en de handhavingsorganisatie geven aan dat de verboden noodzakelijk zijn om de overlast terug te dringen en beheersbaar te houden. De inzet van de verboden draagt bij aan het verbeteren van de leefbaarheid in de gebieden waar de druk op de openbare ruimte structureel hoog is. Binnen het gebied is de Permanente Winteropvang aan de Sportlaan gevestigd. Hier verblijven in de winter tijdelijk 80 dak- en thuisloze mensen. Om te voorkomen dat deze mensen overlast veroorzaken in de omgeving is het aangewezen gebied het afgelopen jaar uitgebreid. Vanwege de dynamiek in het gebied en de opvangvoorziening aan de Sportlaan, blijft voortzetting van de aangewezen verboden noodzakelijk om de openbare orde en leefbaarheid in Segbroek te beheersen. Daarbij geven de cijfers aan dat de politie en handhavingsorganisatie de afgelopen jaren vaker personen tegenkomen die overlast veroorzaken. Met het bedelverbod is duidelijk zichtbaar dat de preventieve werking zin heeft. Met het Leger Des Heils zijn afspraken gemaakt dat de mensen die in de Permante Winteropvang verblijven worden geïnformeerd over de aanwezige verboden. Cijfers Politie Boetes alcoholverbod Boetes bedelverbod Boetes softdrugsverbod
1 april 2023 t/m 31 oktober 2025 210 7 169
Handhavingsorganisatie Boetes alcoholverbod Boetes bedelverbod Boetes softdrugsverbod Overlastmeldingen (alcohol-, bedel- en druggerelateerd)
1 april 2023 t/m 31 oktober 2025 133 0 65 22
19
Voorstel Op basis van het voorgaande wordt voorgesteld: • het alcohol-, bedel- en softdrugsverbod in de Vogelwijk, de Bloemenbuurt en de Bomenbuurt voort te zetten; • het softdrugs- en alcoholverbod in het Regentesse- en Valkenboskwartier voort te zetten.
Overzichtskaart alcohol-, bedel- en softdrugsverbod stadsdeel Segbroek
20
Communicatie Er was geen eenduidige bebording om voorbijgangers te attenderen op een SAB-verbod. Hiervoor zijn nieuwe borden ontwikkeld. In samenspraak met de politie en handhavingsorganisatie is onderzocht op welke plekken deze borden een meerwaarde kunnen bieden. Hierbij was het uitgangspunt dat het een doorstroomlocatie is waar veel personen langs komen of samenkomen. Ook zijn borden geplaatst bij specifieke locaties waar overlast zich centreert. In totaal zijn er op verschillende locaties 127 borden opgehangen in de stad om de SAB-verboden extra onder de aandacht te brengen. Overigens is de aanwezigheid van een bord geen voorwaarde om te kunnen handhaven. Borden zijn vooral informatief van aard en informeren de bezoeker over de aanwezigheid van een SAB-verbod. Ook op de website van de gemeente Den Haag zijn alle aangewezen gebieden te vinden. Naast het plaatsen van extra borden is er ook via sociale media-aandacht besteed aan de verboden. In het Centrum en Scheveningen zijn er gerichte sociale mediacampagnes ingezet. De doelstelling van de campagnes was om tijdens de zomerperiode dagjesmensen en toeristen te informeren over het verbod. Dat is gelukt. In 2024 hebben is de campagne 734.470 keer op tijdlijn voorbijgekomen en door 402.722 unieke personen bekeken. In 2025 kwam de campagne 823.202 keer op een tijdlijn voorbij en werd deze bekeken door 554.300 unieke personen.
Om de doelgroep goed aan te spreken is ervoor gekozen de campagne zowel in het Nederlands als in het Engels te tonen. Totaal zijn er met de communicatiecampagnes op social media dus 957.022 personen bereikt. Hiervan hebben 5.505 personen doorgeklikt naar de website van de gemeente Den Haag om meer informatie over de softdrugs-, alcohol- en bedelverboden te vinden. Verder zijn er tijdens de zomer van 2024 in het centrum op strategische plekken waar veel overlast wordt ervaren dynamische tekstborden geplaatst. Met deze tekstborden werden voorbijgangers geattendeerd op de aanwezige SAB-verboden.
Eindconclusie De evaluatie laat zien dat de SAB-verboden concreet bijdragen aan het terugdringen van overlast en aan het verbeteren van de leefbaarheid in alle stadsdelen van Den Haag. Politie en handhaving treden dagelijks op tegen uiteenlopende vormen van overlast en geven unaniem aan dat zij de verboden nodig hebben om tijdig en effectief in te grijpen. De verboden maken het mogelijk om vroeg op te treden tegen alcoholgebruik, softdrugsgebruik en bedelgedrag op plekken waar dit tot verstoring van de openbare orde leidt of kan leiden. SAB-verboden dragen bij aan het terugdringen van overlast en aan het verbeteren van de leefbaarheid in de stadsdelen. De cijfers tonen aan dat er nog steeds sprake is van overlast in de stadsdelen door softdrugsgebruik, alcoholgebruik of bedelen. De toename van het aantal boetes heeft te maken met een intensievere inzet, maar ook met een groter aantal incidenten. Tegelijkertijd laten verschillende gebieden zien dat de verboden preventief werken: na invoering neemt zichtbare overlast af en blijven problemen weg, ook wanneer minder bekeuringen worden uitgeschreven. Uit de kwalitatieve informatie blijkt dat vooral gebieden met maatschappelijke voorzieningen, winkelstraten, stationsomgevingen en kustlocaties kwetsbaar blijven. Zonder SAB-verboden verwachten politie en handhaving dat overlast in deze gebieden snel terugkeert.
De verboden geven hen een instrument om vroegtijdig in te grijpen. Voor bewoners, bezoekers en ondernemers zijn dit maatregelen met directe en zichtbare impact om de leefbaarheid beheersbaar te houden. Op basis van de totale analyse wordt geconcludeerd dat de SAB-verboden een onmisbaar onderdeel zijn in het voorkomen dan wel tegengaan van overlast in de openbare ruimte. Voor de komende jaren blijft structurele monitoring noodzakelijk. Door trends en ontwikkelingen vroeg te signaleren kan de gemeente per gebied bepalen welke maatregelen effectief blijven en waar aanpassing nodig is. Zo blijft het instrumentarium gericht en toekomstbestendig inzetbaar.
21