RIS324829 Voormalig ambassadegebouw

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

Saskia Bruines Wethouder van Financiën, Cultuur en Economische ontwikkeling

dienst: dienstcode

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan de voorzitter van de commissie Bestuur

OCW/11011468 RIS324829 Contactpersoon

Hidde Nühn Dienst

Dienst Onderwijs, Cultuur en Welzijn Afdeling

OCW Stad en Bestuur Telefoonnummer

14070 E-mailadres

hidde.nuhn@denhaag.nl Datum

6 maart 2026 Onderwerp

Voormalig ambassadegebouw

Geachte voorzitter, Met deze brief informeer ik u over de ontwikkelingen ten aanzien van het voormalige Amerikaanse ambassadegebouw. Het college stelt u voor om niet verder te gaan met de voorgenomen verbouwing ten behoeve van het Eschermuseum en op korte termijn een viertal toekomstscenario’s voor het gebouw in beeld te brengen. De voormalige Amerikaanse ambassade van architect Breuer is een belangrijk rijksmonument, gelegen aan het Lange Voorhout 102, midden in het Museumkwartier in de Haagse binnenstad. Een nieuwe invulling met een hoogwaardige, (inter)nationale culturele publiekstrekker, kan de kwaliteit en levendigheid van de binnenstad en in het bijzonder het Museumkwartier versterken. Een passende, bij voorkeur museale, invulling van het voormalige ambassadegebouw sluit aan bij het Binnenstadsplan Den Haag 2033 (14 december 2023, RIS316359), het cultuurbeleid zoals vastgelegd in de Cultuurvisie 2033 (RIS315525), het Sociaal-Economisch Herstelplan (RIS306618), de Economische visie Den Haag +2030 (RIS303550), de uitvoeringsagenda ‘De binnenstad groeit 2018-2022’ (RIS28721) en de Strategie Toerisme 2020-2025 (RIS302975). Vanuit deze gedachte heeft uw gemeenteraad op 28 november 2024 ervoor gekozen om de opdracht te geven een schetsontwerp met verschillende scenario’s voor het Nieuwe Eschermuseum in het voormalige ambassadegebouw uit te werken.

U heeft het raadsbesluit genomen om daartoe een voorbereidingskrediet ter beschikking te stellen. Het college stelt u voor om nu het besluit te nemen het project voor het Nieuwe Eschermuseum in het voormalig ambassadegebouw voorlopig stil te leggen. Daartoe ontvangt u separaat een raadsvoorstel (RIS324828). Hierin wordt uitgebreider toegelicht dat door de berichten over de mogelijke komst van een private Escher-experience in Amsterdam de uniciteit van het plan voor het Nieuwe Eschermuseum wordt bedreigd. Indien de Amsterdamse experience gerealiseerd zou worden, wordt daarmee het beoogde bezoekersaantal van 300.000 bezoekers voor het Nieuwe Eschermuseum onzeker. Zoals eerder met uw raad gedeeld heeft Stichting Escher Collectie aan het college aangegeven vanwege de nieuwe omstandigheden onvoldoende vertrouwen te hebben in het concept voor een hoogwaardig grootschalig Nieuw Eschermuseum in het voormalige ambassadegebouw. De stichting zal zich daarom voorlopig volledig concentreren op het huidige en reeds succesvolle, Eschermuseum in het Paleis.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

Telefoonummer 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/11011468

Dat roept de vraag op wat welke alternatieven aan de orde kunnen zijn ten aanzien van de toekomst van de voormalige Amerikaanse ambassade. Twee relevante ontwikkelingen spelen daarbij een rol. Dit betreffen de bouwkundige staat van het voormalig ambassadegebouw en de aankomende renovatie van het Kunstmuseum. Daarnaast moeten financiële perspectieven en mogelijkheden in ogenschouw worden genomen. Bouwkundige staat voormalige Amerikaanse ambassadegebouw De bouwkundige staat van de voormalige ambassade is verder achteruitgegaan. Het was al bekend dat de gebouwinstallaties sterk verouderd en afgeschreven zijn. De afgelopen tijd is de staat van deze installaties verder verslechterd. Als de installaties ophouden te functioneren - en dit kan ieder moment gebeuren - dan is het niet langer mogelijk het pand te gebruiken, ook niet voor ‘tijdelijk gebruik’. Daarnaast is het gebouw nog steeds dringend aan renovatie toe en zal een grootschalige (asbest)sanering moeten plaatsvinden. Ieder alternatief plan voor de voormalige Amerikaanse ambassade zal derhalve tientallen miljoenen aan saneringskosten en renovatie-, verbouwings- en verduurzamingsinvesteringen vragen, ook als het om een niet-museale functie gaat. Hoewel er geen investeringsramingen zijn opgesteld voor eventuele alternatieve plannen, is de verwachting dat het in de gemeentelijke begroting opgenomen bedrag van € 1,4 mln.

per jaar (ter dekking van kapitaallasten) hiervoor niet toereikend zal zijn. Het in bezit houden en herontwikkelen van het gebouw zal dus altijd gemoeid gaan met substantiële investeringen, waarvoor aanvullende structurele middelen nodig zijn. De ontwikkeling van de voormalige Ambassade loopt parallel met de renovatie van het Kunstmuseum In een aparte brief (RIS324830) wordt u geïnformeerd over de aankomende noodzakelijke renovatie en verduurzaming van het Kunstmuseum. Eén van de consequenties van de verduurzaming is dat er de komende jaren forse financiële investeringen nodig zullen zijn voor het Kunstmuseum, naast mogelijk investeringen voor een nieuw depot en een tijdelijke locatie voor – een deel van de collectie van- het Kunstmuseum tijdens de verduurzaming. Het benutten van de voormalige Amerikaanse ambassade voor deze tijdelijke locatie is een optie die afgewogen kan worden naast andere opties. Vier varianten Als uw raad een bevestigend besluit neemt over het voorlopig stilleggen van het project Nieuwe Eschermuseum, zal de gemeente Den Haag zich verder oriënteren op alternatieven voor de voormalige Amerikaanse ambassade die een meerwaarde bieden voor de Haagse binnenstad en het Museumkwartier en, gezien de geschetste toegenomen financiële uitdagingen, het vooruitzicht op een passende businesscase. De planning is om daarbij vier varianten uit te werken: 1)

2) 3) 4)

De ambitie ten aanzien van een hoogwaardige (inter)nationale culturele publiekstrekker blijft overeind. Dit houdt in: onderzoeken welke kwalitatieve en financiële varianten er zijn voor deze publiekstrekker. Het benutten van de voormalige Amerikaanse Ambassade voor een tijdelijke locatie van het Kunstmuseum is een optie die – naast andere opties – kan worden afgewogen. Een kwalitatieve culturele en economische versterking, maar zonder de hoge ambitie ten aanzien van een hoogwaardige (inter)nationale culturele publiekstrekker. De hoge ambitie ten aanzien van een hoogwaardige (inter)nationale culturele publiekstrekker wordt losgelaten en het pand wordt onder voorwaarden verkocht. Verkoop van het pand zonder voorwaarden (m.u.v. bestaande kaders voor het gebouw/gebied).

2/3

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/11011468

Deze vier varianten werken we de komende maanden verder uit. In die uitwerking onderzoeken we het realiteitsgehalte van de verschillende varianten op aspecten als mogelijke gebruikers, relatie met andere ontwikkelingen, het publiek belang voor de stad Den Haag (waaronder de vraag omtrent gemeentelijk eigendom van het pand) en kosten/baten voor de gemeente. Ook een heroverweging van het project Nieuwe Eschermuseum blijft, als onderdeel van variant 1, op langere termijn mogelijk, afhankelijk van de ontwikkelingen in Amsterdam en de benodigde werkzaamheden aan Escher in het Paleis. Escher in het Paleis moet binnen afzienbare tijd worden onderhouden en verduurzaamd en mogelijk komt hierbij ook de vraag naar tijdelijke huisvesting elders aan de orde. De raad zal hier separaat over geïnformeerd worden. Vervolg Ik vertrouw erop u hiermee voor dit moment voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, de wethouder van Financiën, Cultuur en Economische ontwikkeling Saskia Bruines

3/3