RIS324828 Oplegger raad

Raadsvoorstel Documentnummer: OCW/11022607 Zaaknummer: 386886

Oplegger gemeenteraad Onderwerp

Aanhouden nieuwe Eschermuseum

Waarom dit raadsvoorstel?

De aanleiding is de mogelijke komst van een private Escher experience in Amsterdam, waarvan Stichting Escher Collectie verwacht dat deze de ambitie en haalbaarheid van het Nieuwe Eschermuseum in de voormalige Amerikaanse ambassade in Den Haag ondermijnt. Tijdens een spoeddebat op 12 juni 2025 zijn twee moties aangenomen, naar aanleiding waarvan het college contact heeft gehad met het college van B&W in Amsterdam en er een gesprek heeft plaatsgevonden met de initiatiefnemers van het private Escher-project. Het private Escher-initiatief heeft aangegeven zich uitsluitend op Amsterdam te richten en de gemeente Amsterdam geeft aan geen actieve sturing op dit project te hebben. De conclusie van Stichting Escher Collectie is daarmee ongewijzigd gebleven. Daarom stelt het college voor het project Nieuwe Eschermuseum voorlopig stil te leggen.

Beoogd effect: (maatschappelijke) doel (en) en (publiek) belang

Het voorstel beoogt het project voorlopig stil te leggen, zodat de raad het later kan heroverwegen wanneer omstandigheden zouden wijzigen. Doel is om zorgvuldig om te gaan met publieke middelen, het risico op een niet haalbaar museum te beperken en de ruimte te creëren om alternatieve toekomstscenario’ s voor het gebouw te verkennen.

Voorgeschiedenis en eerdere besluitvorming over dit onderwerp

Op 23 mei 2025 is de raad geïnformeerd over de mogelijke Escher experience in Amsterdam en de impact hiervan. Op 12 juni 2025 vond een spoeddebat plaats waarin drie moties werden aangenomen. Contacten zijn vervolgens gelegd met de gemeente Amsterdam en de adviseurs van het private initiatief. Stichting Escher Collectie heeft aangegeven dat onder deze omstandigheden de plannen van het Nieuwe Eschermuseum waarschijnlijk niet meer haalbaar zijn.

Beslispunten (dictum)

I. het project Nieuwe Eschermuseum in het voormalige Amerikaanse ambassadegebouw voorlopig stil te leggen; II. het voorbereidings- en uitwerkingskrediet en de voor het project beschikbare middelen die na afwikkeling resteren in de begroting (in programma 5 Cultuur) te reserveren voor het dekken van de lopende vastgoedkosten van het voormalige ambassadegebouw, voorbereiding en uitvoering van de (asbest)sanering van het gebouw en voor (de voorbereiding van) de renovatie en het verder uitwerken van de toekomstige herbestemming en invulling van het gebouw.

Gebied waar het voorstel betrekking op heeft

Centrum (Centrum)

Vervolg

Het project wordt voorlopig stilgelegd. Het aanbestedingstraject voor het ontwerpteam is reeds opgeschort. De raad houdt de mogelijkheid om het project later te heroverwegen. Het college werkt varianten uit voor de toekomst van het voormalige ambassadegebouw en gaat hierover het gesprek aan met de raad. De uitvoering van de derde motie (“houd opties open”) krijgt een plek in dit proces.

Deze oplegger is in IRIS gegenereerd op 27-2-2026 om 14:11

pagina 1 van 2

Risico's en kanttekeningen

De komst van een grootschalige Escher experience elders in de Randstad ondergraaft de uniciteit van het Haagse concept. Hierdoor wordt het begrote bezoekersaantal (van 180.000 naar 300.000) onzeker. De basis onder het Haagse plan wordt daardoor minder stevig, wat een risico vormt voor de haalbaarheid. Om deze reden wordt voorgesteld dit plan stil te leggen.

Overwogen alternatieven of scenario's

Ja

Alternatieve opties of scenario's

Het college geeft aan dat vier varianten voor de toekomst van het gebouw in de komende maanden worden uitgewerkt.

Maatschappelijke kosten en baten

Dat de komst van een hoogwaardige culturele publiekstrekker een positieve bijdrage had kunnen leveren aan het Museumkwartier en de binnenstad. Door de nieuwe omstandigheden is dit onzeker geworden.

Financiële consequenties

Kosten tot nu toe worden gedekt uit het voorbereidings- en uitwerkingskrediet van 1,8 miljoen euro (toegekend in 2024). Het college stelt voor het resterende krediet en alle beschikbare middelen gereserveerd te houden voor vastgoedkosten, sanering, renovatie en het uitwerken van de herbestemming van de voormalige Amerikaanse ambassade.

Juridische consequenties

n.v.t.

Uitvoeringsconsequenties

De aanbestedingsprocedure voor een ontwerpteam was reeds aangehouden en daarmee was de feitelijke uitvoering van de planvorming reeds stilgelegd.

Informatie over hoe het voorstel tot stand is gekomen

Dit voorstel is tot stand gekomen in afstemming met Stichting Escher Collectie.

Is er sprake geweest van een inspraak- of participatieproces?

Nee

Toelichting op reden hiervoor

Een participatieproces zou onderdeel zijn van het ontwerpproces, maar dit ontwerpproces zou pas starten na de start van het ontwerpteam. Er heeft dus nog geen participatieproces plaatsgevonden voor dit project.

Communicatie

n.v.t.

Is er sprake van termijngebondenheid?

Nee

Openbaar / Geheim

Openbaar

Bijlage(n)

n.v.t.

Deze oplegger is in IRIS gegenereerd op 27-2-2026 om 14:11

pagina 2 van 2