RIS324760 Beantw SV Aanvullende vragen huisbezoeken politie bij demonstranten

Datum

BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE VRAGEN

21 april 2026 Ons kenmerk Onderwerp

Antwoord van het college op de vragen van de raadsleden Butt en Holman, luidend: ‘Aanvullende vragen Huisbezoeken politie bij demonstranten’

BSD/11022894 RIS324760

De raadsleden mevrouw Butt en mevrouw Holman hebben op 19 februari 2026 een brief met daarin elf vragen aan de voorzitter van de gemeenteraad gericht. Overeenkomstig artikel 32 van het reglement van orde voor vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad, beantwoordt het college deze vragen als volgt. Uit berichtgeving van Amnesty International van 12 februari jl. blijkt dat er zorgen zijn over huisbezoeken van de politie-eenheid Den Haag bij vreedzame demonstranten. In de berichtgeving van Amnesty staat dat de politie zal doorgaan met (opdrachten tot) huisbezoeken aan vreedzame demonstranten en dat huisbezoeken gebruikelijk zijn (ondanks de belofte naar aanleiding van een kort geding van Extinction Rebellion uit 2025 om de werkwijze rondom huisbezoeken naar aanleiding van demonstraties aan te passen) 2. Naar aanleiding van berichtgeving in 2025 over hetzelfde fenomeen stelde GroenLinks samen met andere partijen ook in 2025 hierover al schriftelijke vragen (‘Politie thuis aan de deur bij demonstranten: nee bedankt’ RIS321809). Uit de berichtgeving van Amnesty International blijkt dat een vreedzame demonstrant in december 2024 door de politie thuis werd opgezocht vanwege diens deelname aan een vreedzaam protest. Amnesty International geeft in correspondentie met de indieners aan dat dit huisbezoek werd uitgevoerd in opdracht van de politie Den Haag.

De indieners ontvangen het signaal dat het huisbezoek bedoeld was om persoonlijke informatie te verzamelen over de demonstrant, waaronder diens beweegredenen voor deelname aan het protest en informatie over diens leefomgeving. In de beantwoording op de schriftelijke vragen RIS321809 stelt het college dat: “Om het faciliteren, begeleiden en beschermen van de demonstratie naar behoren te kunnen invullen, is het voor de gemeente en de politie van belang om zo goed mogelijk vooraf geïnformeerd te zijn over o.a. de aard en de omvang van een demonstratie. In het kader van het verzamelen van informatie gericht op die specifieke taak, kan de gemeente dan wel de politie, contact zoeken met een burger die (mogelijk) deel uitmaakt van de organisatie van de demonstratie. In dat geval wordt bij aanvang van het contact de reden van het gesprek aan de burger kenbaar gemaakt. Er kan bijvoorbeeld gevraagd worden naar de verwachting omtrent aantallen deelnemers, de tijdsduur van de demonstratie en de wijze waarop wordt gedemonstreerd. De vorm van contact met een burger ten behoeve van de informatievergaring over (voorbereiding van / door het gezag gestelde voorwaarden voor) een demonstratie moet evenredig zijn en passen bij de situatie. Indien kan worden volstaan met telefonisch contact, wordt daarvoor gekozen.”

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/11022894

1.

Hoe reflecteert het college op de gang van zaken bij de casus die door Amnesty International wordt aangehaald? Is het college het met de indieners eens dat het verzamelen van persoonlijke informatie van een vreedzame demonstrant, waaronder diens beweegredenen voor deelname aan het protest, niet valt onder de legitieme redenen voor contact met demonstranten vanuit de politie zoals die door het college in de beantwoording van de eerdere schriftelijke vragen worden benoemd? Kan het college aangeven waarom er in deze casus niet is gekozen voor het opnemen van contact met de organiserende partij achter dit aangemelde protest, waarvan contactgegevens aan de gemeente waren aangeleverd?

Het betreft hier een vraag over een individuele casus. Uit het oogpunt van privacy en omdat in deze casus sprake is van een lopende klachtenprocedure, past het niet hierop te antwoorden. Amnesty International heeft aan de indieners laten weten dat de demonstratie in kwestie door Amnesty International was georganiseerd en ook door hen was aangemeld bij de gemeente Den Haag. Amnesty International geeft ook aan dat er voorafgaand aan het protest uitgebreid contact is geweest met de gemeente rondom de praktische invulling van het protest in kwestie. Daarnaast geeft Amnesty International in correspondentie met de indieners aan dat duidelijk is geworden dat de politie-eenheid Den Haag opdracht heeft gegeven voor het achterhalen van persoonlijke informatie van de demonstrant en ook opdracht heeft gegeven aan de wijkagent voor het doen van het huisbezoek. 2.

Kan het college aangeven of het klopt dat de politie-eenheid Den Haag opdracht heeft gegeven tot het desbetreffende huisbezoek? Hoe reflecteert het college erop dat de politie-eenheid Den Haag opdracht geeft tot het verzamelen van persoonlijke informatie van vreedzame demonstranten die geen overtreding of strafbaar feit begaan? Graag een uitgebreide toelichting.

Zie het antwoord op vraag 1. 3.

Hoe reflecteert het college erop dat de politie-eenheid Den Haag informatie verzamelt over de beweegredenen van demonstranten voor deelname aan een demonstratie? Graag een uitgebreide toelichting.

Om het faciliteren, begeleiden en beschermen van de demonstratie naar behoren te kunnen invullen, is het voor de gemeente en de politie van belang vooraf zo goed mogelijk geïnformeerd te zijn over o.a. de aard en de omvang van een demonstratie. In dat kader kan informatie worden verzameld bij mensen die een organisatorische rol hebben bij de betreffende demonstratie. Alleen het deelnemen aan een demonstratie kan nooit aanleiding zijn om contact met burgers op te nemen. Er kunnen wel andere redenen zijn voor het thuis bezoeken van burgers, bijvoorbeeld als de politie zorgen heeft over het welzijn of (mogelijk strafbare) gedragingen van personen. 4.

Kan het college aangeven welke rol de gemeente en/of de burgemeester heeft gehad bij de informatieverzameling door de politie over de demonstrant?

De burgemeester heeft geen opdracht gegeven tot het thuis opzoeken van demonstranten en was hier in geen geval van op de hoogte.

2/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/11022894

5.

Hoe ziet het college toe op informatieverzameling over demonstranten en demonstraties in Den Haag?

De politie heeft zich te houden aan geldende wet- en regelgeving ten aanzien van het verzamelen en vastleggen van informatie. De Autoriteit Persoonsgegevens is verantwoordelijk voor het toezicht op gegevensverwerking onder de Wet politiegegevens. In de beantwoording op de eerder gestelde schriftelijke vragen ‘Politie thuis aan de deur bij demonstranten: nee bedankt’ gaf het college aan dat “deelname aan een demonstratie op zichzelf nooit aanleiding mag zijn voor een huisbezoek door de politie”. 6.

Hoe rijmt het college zijn eerdere uitspraak met de omschreven casus waarbij een demonstrant thuis is opgezocht door de politie om persoonlijke informatie over diegene te verzamelen? Graag een toelichting.

Zie het antwoord op vraag 1 en vraag 3 Volgens de politie was het huisbezoek in deze casus een zogenaamd ‘CTER-huisbezoek’, waarbij de politie informatie verzamelt over de leefomgeving en woning van een persoon in het kader van onderzoek naar terrorisme, extremisme en radicalisering. 7.

Hebben het college en de burgemeester zicht op CTER-huisbezoeken naar aanleiding van demonstraties in Den Haag? Welke rol hebben het college en de burgemeester bij CTER-huisbezoeken? Kan het college aangeven in hoeverre het dit gewenst vindt dat de politie CTER-huisbezoeken uitvoert naar aanleiding van vreedzame demonstraties in Den Haag? Hierbij graag een toelichting.

Het college benadrukt dat de burgemeester geen opdracht geeft of heeft gegeven tot huisbezoeken. De burgemeester richt zich als bevoegd gezag op het waarborgen van het demonstratierecht en het faciliteren van demonstraties. Huisbezoeken vallen onder de operationele verantwoordelijkheid van de politie. Het toezicht op het CTER-domein als geheel is belegd bij de Inspectie van Justitie en Veiligheid. Daarnaast is de Autoriteit Persoonsgegevens verantwoordelijk voor het toezicht op gegevensverwerking onder de Wet politiegegevens (waar registraties van CTER-incidenten onder vallen). CTER-registraties kunnen grote gevolgen hebben: mensen worden hierdoor mogelijk de toegang tot bepaalde landen geweigerd of ze worden zelfs in het buitenland vastgezet. Dit beperkt hun bewegingsvrijheid. De Nationale Ombudsman heeft geconstateerd dat er een gebrek is aan effectief toezicht en rechtsbescherming rondom CTER-registraties. 8.

Hoe ziet het college toe op CTER-registraties door de politie-eenheid Den Haag naar aanleiding van deelname aan vreedzame demonstraties? Hoe ziet het college toe op effectief toezicht en rechtsbescherming rondom CTER-registraties in Den Haag? Welke rol ziet het college voor zichzelf om bij CTER-registraties de privacy en rechtsbescherming van demonstranten in Den Haag te beschermen?

Het toezicht op het CTER-domein als geheel is belegd bij de Inspectie van Justitie en Veiligheid. Daarnaast is de Autoriteit Persoonsgegevens verantwoordelijk voor het toezicht op gegevensverwerking onder de Wet politiegegevens (waar registraties van CTER-incidenten onder vallen).

3/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/11022894

Informatie zoals beweegredenen voor deelname aan demonstraties raakt aan de kern van politieke opvattingen van mensen. Politieke opvattingen worden beschouwd als bijzondere persoonsgegevens. 9.

Kan het college inzicht geven in hoe de privacy en bijzondere persoonsgegevens worden gewogen bij het inwinnen van informatie rondom demonstraties? Hoe zorgen de gemeente en de politie Den Haag ervoor dat zij op correcte wijze omgaan met privacy en bijzondere persoonsgegevens van demonstranten? Wanneer achten de gemeente en de politie Den Haag het nodig om in het kader van demonstraties dergelijke persoonsgegevens te verzamelen? Indien deze gegevens in het kader van demonstraties worden verzameld, wordt dit ook duidelijk gemaakt aan demonstranten? Welke mogelijkheden hebben zij om hiertegen in bezwaar te gaan? Hoe en hoe lang bewaren de politie en de gemeente dergelijke (bijzondere) persoonsgegevens? Worden deze (bijzondere) persoonsgegevens ook met externe partijen gedeeld? Zo ja, wat is hierbij het afwegingskader om ervoor te kiezen om dergelijke gevoelige (bijzondere) persoonsgegevens te delen?

De politie is voor wat betreft het verwerken van informatie (inclusief bijzondere persoonsgegevens) gehouden aan de Wet politiegegevens. Daarin staan onder meer de verschillende bewaartermijnen van informatie opgenomen. Bijzondere persoonsgegevens worden slechts verwerkt indien dat onvermijdelijk is voor het doel van de verwerking (noodzaak bij onderzoek, hulpverlening of andere politietaak). Persoonsgegevens kunnen met andere partijen worden gedeeld maar alleen voor zover de wet dat toestaat. Het thuis bezoeken van demonstranten door de politie kan een groot zogenaamd ‘chilling effect’ hebben op demonstranten. Het kan hen ervan weerhouden om in de toekomst hun grondwettelijke recht op vergadering en betoging opnieuw uit te oefenen. 10. Deelt het college de mening van de indieners dat huisbezoeken door de politie een ‘chilling effect’ kunnen hebben op demonstranten? Zo ja, vindt het college het net als de indieners onwenselijk dat dit ‘chilling effect’ plaatsvindt? Het college benadrukt dat de burgemeester geen opdracht geeft (of heeft gegeven) tot huisbezoeken. De burgemeester richt zich als bevoegd gezag op het waarborgen van het demonstratierecht en het faciliteren van demonstraties. De inzet van dergelijke middelen valt onder de operationele verantwoordelijkheid van de politie.

De politie heeft in 2025 het handelingskader aangescherpt, waarbij expliciet is vastgelegd dat alleen het deelnemen aan een vreedzame demonstratie nooit aanleiding mag zijn voor een huisbezoek.[1]

[1]

Politie verduidelijkt werkwijze huisbezoek rondom demonstraties | politie.nl

4/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/11022894

11.

Deelt het college de mening van de indieners dat iedereen, ongeacht politieke voorkeur, zich vrij en veilig moet voelen om vreedzaam te demonstreren? Deelt het college de mening van de indieners dat het onwenselijk is dat de politie buiten enige strafrechtelijke context registreert wie wanneer en waarvoor demonstreert, aangezien dit een ‘chilling effect’ kan hebben?

Ja, het college is van mening dat iedereen, ongeacht politieke voorkeur, zich vrij en veilig moet kunnen voelen om vreedzaam te demonstreren. Het college vindt het belangrijk dat de politie zich bij de registratie van gegevens houdt aan de daarvoor geldende wettelijke voorschriften. Dit geldt ook voor de genoemde situatie.

Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Ilma Merx

Jan van Zanen

5/5