RIS324701 Beantw SV Afval naast containers en mogelijke kwalificatie als milieudelict

Datum

BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE VRAGEN

24 maart 2026 Ons kenmerk Onderwerp

Antwoord van het college op de vragen van het raadslid Martinez van Andel, luidend: ‘Afval naast containers en mogelijke kwalificatie als milieudelict’

DSB/11022872 RIS324701

Het raadslid Martinez van Andel heeft op 11 februari 2026 een brief met daarin acht vragen aan de voorzitter van de gemeenteraad gericht. Overeenkomstig artikel 32 van het reglement van orde voor vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad, beantwoordt het college deze vragen als volgt. 1.

Is het college bekend met de toenemende problematiek van afvalzakken die naast ondergrondse containers worden geplaatst en vervolgens door meeuwen, ratten en ander ongedierte worden opengetrokken, waardoor afval in de openbare ruimte en het groen terechtkomt?

Het college is bekend met het fenomeen bijplaatsingen. 2.

Deelt het college de opvatting van Hart voor Den Haag, dat deze situatie niet alleen leidt tot overlast en verloedering, maar ook tot risico’s voor volksgezondheid, dierenwelzijn en de kwaliteit van de leefomgeving?

Het college is van mening dat een schone straat een belangrijke randvoorwaarde is voor een leefbare stad. Achtergelaten etensresten kunnen op den duur gaan rotten of schimmelen en hebben daarom in het bijzonder een nadelig effect op de leefbaarheid in de wijk. Bovendien zijn etensresten die door mensen zijn achtergelaten ongezond voor dieren wanneer zij die resten opeten. Wanneer etensresten in het water terecht komen kan dat ook de vorming van algen versterken en daarmee de waterkwaliteit negatief beïnvloeden. Wanneer structureel etensresten worden achtergelaten en er tegelijkertijd ook andere gunstige voorwaarden zijn zoals voldoende water en beschuttingsmogelijkheden kunnen rattenpopulaties groeien. Rattenpopulaties kunnen een risico vormen voor de volksgezondheid vanwege mogelijke besmettingen. De kans dat iemand daadwerkelijk een ziekte of infectie oploopt van een rat is echter klein. 3.

Kan het college aangeven of het klopt dat het naast containers plaatsen van afval en het zonder afspraak aanbieden van grofvuil momenteel wordt beboet op basis van landelijk vastgestelde boetebedragen (thans maximaal €199), waarop de gemeente zelf geen invloed heeft?

De landelijke boetes gelden wanneer iemand op heterdaad wordt betrapt, bijvoorbeeld als huishoudelijk afval niet op de juiste manier wordt aangeboden. Hierop heeft de gemeente geen invloed omdat deze landelijk zijn vastgesteld. Het verkeerd aanbieden van grofvuil kan alleen worden beboet als de overtreder op heterdaad wordt betrapt. De gemeente verwijdert verkeerd aangeboden huisvuil met spoedeisende bestuursdwang. In dat geval wordt geen boete opgelegd, maar worden de kosten voor het opruimen verhaald op de overtreder als deze bekend is, bijvoorbeeld door adresgegevens op of in het achtergelaten afval. Landelijke regelgeving bepaalt dat deze kosten (€ 199,57) nooit hoger mogen zijn dan de werkelijke kosten die de gemeente maakt.

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/11022872

4.

Heeft het college onderzocht of – en zo ja onder welke omstandigheden – dergelijke gedragingen juridisch kunnen worden aangemerkt als (verzwaard) milieu-overtredend gedrag, bijvoorbeeld op grond van de Wet milieubeheer of de Wet op de economische delicten?

Het college heeft dit niet verder onderzocht omdat het aanbieden van afval in strijd met de bepalingen daaromtrent in de Afvalstoffenverordening 2010 reeds kan worden gekwalificeerd als “milieuovertredend gedrag”. De Afvalstoffenverordening 2010 is namelijk gebaseerd op de Wet milieubeheer. Het aanmerken van gedrag als een milieudelict en de handhaving via de Wet op de economische delicten maakt dat de gedraging in strafrechtelijke kolom vallen. De bevoegdheid om de gedraging te vervolgen ligt dan bij het Openbaar Ministerie en niet bij de gemeente. Het college hecht eraan om zelf de regie over de handhaving op afval te houden, omdat handhaving onderdeel is van een integrale aanpak van afvaloverlast. Wanneer de vervolging bij het Openbaar Ministerie komt te liggen omdat deze overtredingen als verzwaarde milieudelicten worden aangemerkt, is er geen sprake meer van gemeentelijke regie. 5.

Is het college met Hart voor Den Haag eens dat met name bij herhaalde overtredingen of bij situaties waarbij aantoonbaar milieuschade ontstaat, de huidige bestuurlijke boetes onvoldoende afschrikwekkend kunnen zijn?

Het college is van mening, zoals ook in het preadvies op het initiatiefvoorstel Van Napels aan de Noordzee naar Singapore achter de duinen (RIS319200) is aangegeven, dat de hoogte van de boetes voldoende afschrikwekkend is. 6.

In hoeverre maakt de gemeente momenteel gebruik van zwaardere bestuursrechtelijke instrumenten, zoals het verhalen van opruimkosten, lasten onder dwangsom of een andere aanpak voor structurele overtreders?

Voor ondernemers die herhaaldelijk de regels overtreden, bijvoorbeeld door het verkeerd aanbieden van bedrijfsafval, wordt een last onder dwangsom ingezet. Wanneer overtredingen blijven voortduren, kan deze dwangsom worden verhoogd om naleving van de regels te stimuleren en herhaling te voorkomen. Bij het verhalen van opruimkosten voor huishoudelijk afval wordt geen onderscheid gemaakt in structurele overtreders. In het onderzoek naar een effectievere inzet van sanctiemiddelen wordt bekeken welke aanvullende maatregelen bij herhaaldelijke overtredingen passend kunnen zijn. 7.

Is het college bereid om samen met andere gemeenten richting het Rijk te pleiten voor een herziening van de landelijke boetecategorieën voor afvalovertredingen, juist wanneer deze leiden tot milieuschade of ernstige vervuiling van de openbare ruimte

Zie beantwoording vraag 5. 8.

Kan het college aangeven welke aanvullende maatregelen worden genomen of overwogen om het openrijten van afval door dieren en mensen en de daarmee samenhangende vervuiling van groen en straten structureel tegen te gaan?

Allereerst worden, waar de openbare ruimte dit toelaat, ORAC’s geplaatst. Hiermee wordt overlast als gevolg van opengescheurde zakken die op straat voor inzameling worden aangeboden voorkomen. Daarnaast staan in het Aanvalsplan Afval 2023-2026 (RIS318447) maatregelen om afvaloverlast in bredere zin te voorkomen. Over de voortgang van deze maatregelen wordt jaarlijks gerapporteerd via een voortgangsrapportage. Waar nodig worden extra maatregelen genomen.

2/3

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/11022872

Zo zijn de werkzaamheden in het weekend gericht op het opruimen van bijplaatsingen in 2025 bijna verdrievoudigd. Deze werkzaamheden worden in 2026 voortgezet. Daarnaast pleegt het college veel inzet op meertalige voorlichting en het vergroten van de betrokkenheid van bewoners bij een schone buurt door allerlei participatieactiviteiten. Het tijdig legen van containers en afvalbakken en het regelmatig vegen en reinigen van de straten is daarnaast een belangrijke pijler om de straat en het groen schoon te houden. Handhaving vormt het sluitstuk van de aanpak tegen afvaloverlast. Overtreders kunnen op heterdaad worden betrapt en een waarschuwing of boete krijgen. Bijgeplaatste zakken en dozen worden doorzocht op adresgegevens waardoor de opruimkosten op de overtreder kunnen worden verhaald. Het college van burgemeester en wethouders, de locosecretaris, de burgemeester, René van Kuilenburg

Jan van Zanen

3/3