RIS324689 Beantwoording SV Waarom zit de gemeente nog op X
Tekst van het document
Datum
BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE VRAGEN
19 maart 2026 Ons kenmerk Onderwerp
Antwoord van het college op de vragen van de raadsleden Holman en Butt, luidend: 'Waarom zit de gemeente nog op X?'
DBV/11024856 RIS324689
De raadsleden Holman en Butt hebben op 10 februari 2026 een brief met daarin vijf vragen aan de voorzitter van de gemeenteraad gericht. Overeenkomstig artikel 32 van het reglement van orde voor vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad, beantwoordt het college deze vragen als volgt. Ruim honderd internationale organisaties hebben zich aangesloten bij een manifest voor een verbod op apps waarmee foto's van mensen digitaal 'uitgekleed' kunnen worden. In Nederland zijn dat de gemeente Amsterdam en expertisebureau voor online misbruik Offlimits, schrijft de NOS. Het manifest vraagt overheden onder andere om binnen twee jaar wetten in te voeren die het gebruik, de verspreiding en de verkoop van deze tools verbieden. Socialemediaplatform X kwam onlangs in opspraak omdat zijn chatbot Grok ook nepnaaktbeelden kon maken. De gemeente Den Haag is nog altijd actief op X. Manifest voor verbod op AI uitkleed-software 1.
Is het college het met de PvdA en GroenLinks eens dat ‘AI uitkleed-software’ een zeer onwenselijke ontwikkeling is en de (online) veiligheid en vrijheid van voornamelijk vrouwen en kinderen in gevaar brengt?
Ja, het college beschouwt toepassingen, waarbij met behulp van AI, beelden van personen digitaal worden gemanipuleerd tot (schijnbaar) naaktbeelden zonder hun toestemming als een zeer onwenselijke ontwikkeling. Dergelijke toepassingen brengen de online veiligheid, privacy en persoonlijke integriteit van inwoners ernstig in gevaar. De handhaving en regulering van dergelijke technologieën ligt primair op landelijk en Europees niveau. Gemeenten beschikken hierin over beperkte bevoegdheden. Het college blijft aandacht houden voor digitale veiligheid en bewustwording rondom de risico's van AI-toepassingen. Dat doet het college bijvoorbeeld met behulp van het recent vastgestelde Haagse AI-beleid (RIS324063). In dit beleid zijn veiligheid, menselijke waardigheid en ethische waarborgen integraal verankerd in het Haags Ethisch Kader. 2.
Kan het college aangeven of de gemeente benaderd is om het manifest mee te tekenen? a. Zo ja, waarom heeft het college het manifest niet mede ondertekend? b. Zo nee, wil het college in gesprek gaan met de gemeente Amsterdam om in dergelijke vraagstukken samen op te trekken?
Voor zover het college kan nagaan is de gemeente niet benaderd om het manifest mede te ondertekenen.
Gemeente Den Haag Ons kenmerk
DBV/11024856
Het college staat open voor kennisuitwisseling met andere gemeenten over vraagstukken over digitale veiligheid en AI-toepassingen. Het college zal bij de gemeente Amsterdam navragen hoe het manifest zich verhoudt tot haar beleid en uitvoering. Daarnaast onderhouden wij in G4-verband, waaronder Amsterdam, contact over ontwikkelingen op het gebied van AI en digitale veiligheid. In G4-verband is het manifest tot op heden niet ter sprake gekomen. 3.
Is het college bereid om het manifest alsnog te ondertekenen, ofwel na te gaan hoe Den Haag zich kan aansluiten bij de lobby voor het verbod op AI uitkleed-software?
Het college zet zich in voor een veilige, verantwoorde en ethische inzet van AI-toepassingen en spreekt zich dus uit tegen toepassingen die zonder toestemming beelden manipuleren en daarmee de privacy en veiligheid van inwoners kunnen schaden. Het college neemt graag kennis van het betreffende manifest en zal bezien hoe dit zich verhoudt tot het bestaande Haagse beleid en de gemeentelijke rol. Het college staat in beginsel positief tegenover een manifest om zich te uiten ten aanzien van onverantwoorde AI-toepassingen. De gemeente Den Haag op X De afgelopen maanden zijn verschillende gemeenten en andere (overheids)organisaties gestopt met het gebruik van X, of is het gebruik flink teruggeschroefd en wordt X alleen nog gebruikt in geval van calamiteiten. Redenen zijn de toename van haatdragende reacties en desinformatie, het feit dat X (in tegenstelling tot voorheen Twitter) niet openbaar toegankelijk is en recente ontwikkelingen rond chatbot Grok en de ‘AI uitkleed software’. De gemeente Den Haag is nog steeds actief op X.
Daar komt bij dat belangrijke actuele informatie, bijvoorbeeld over het vroegtijdig sluiten van hulppunten voor de bewonersparkeervergunning vanwege de drukte (6 februari), een waarschuwing voor gladheid en hoe laat er gestrooid wordt (28 januari, 2 februari) of een storing van DigiD (26 januari) wél gedeeld wordt op X, maar niet via andere (social media) kanalen als BlueSky, Facebook of op de nieuwspagina van de website van de gemeente. Daardoor is belangrijke informatie niet openbaar toegankelijk - een zorgwekkende ontwikkeling, zeker in het geval van (grotere of urgente) calamiteiten of actualiteiten. De fracties van de PvdA en GroenLinks vinden dat belangrijke informatie van de gemeente openbaar toegankelijk moet zijn voor alle inwoners. Het gebruik van X gaat gepaard met risico’s en zorgelijke ontwikkelingen, vinden de fracties. 4.
Waarom is de gemeente Den Haag nog actief op X? a. Wanneer is voor het laatst afgewogen om wel of niet actief te blijven op het platform? b. Is het college het met de PvdA en GroenLinks eens dat de gemeente beter kan stoppen met het gebruik van X? Zo nee, waarom niet?
Gemeente Den Haag wil daar zijn waar de inwoners zijn. Het X-account van gemeente Den Haag heeft 100.000 volgers en is daarmee een effectief kanaal om inwoners, ondernemers, partners en bezoekers van de gemeente snel te kunnen informeren over actualiteiten in Den Haag. Webcare (online klantenservice via social media) helpt de 100.000 volgers bij vragen, klachten en andere meldingen. Zo vangt de gemeente belangrijke signalen uit de stad op.
2/4
Gemeente Den Haag Ons kenmerk
DBV/11024856
Gemeente Den Haag beoordeelt doorlopend haar aanwezigheid op alle sociale mediaplatformen. Dat is voor het laatst gebeurd in 2025, n.a.v. de veranderende regels bij Meta rond politieke en overheidscommunicatie. Daarbij kijkt de organisatie niet alleen naar trends en gebruikersaantallen, maar ook naar aspecten als transparantie, veiligheid en bescherming van privacy. De gemeente volgt het beleid van de Rijksoverheid over het gebruik van sociale media op de voet. Wanneer ontwikkelingen daar aanleiding toe geven, past gemeente Den Haag de inzet of instellingen van kanalen aan. Zo staat op het X-kanaal van gemeente Den Haag de Grok-functionaliteit, de AI-chatbot functie op X, al sinds het begin uitgeschakeld. Vanzelfsprekend is het college zich bewust van de morele vraagstukken die zich in het maatschappelijk gesprek over het gebruik van X manifesteren. Verantwoord gebruik vergt daarom een regelmatige afweging over het gebruik van X. Op dit moment geeft het grote bereik van X, in vergelijking met een alternatief kanaal als Bluesky, de doorslag om gebruik te blijven maken van X en zo een goed contact met de stad te onderhouden. Het college gaat de informatievoorziening via andere kanalen, zoals Bluesky, nadrukkelijker inzetten, zodat inwoners voor een ander kanaal dan X kunnen kiezen.
Mogelijk dat hierdoor in de toekomst een andere afweging met betrekking tot het gebruik van X kan worden gemaakt. Daarnaast zorgt gemeente Den Haag altijd dat alle informatie ook te vinden is op DenHaag.nl. De gemeentelijke website blijft het leidende kanaal: een betrouwbare, toegankelijke bron waar de gemeente zelf regie op heeft. Social media worden aanvullend ingezet voor bereik en doorverwijzing.
5.
Waarom wordt belangrijke en actuele informatie alleen gedeeld via X, en niet via andere kanalen? a. Zijn er richtlijnen voor wanneer bepaalde informatie gedeeld wordt en via welke kanalen? b. Zo ja, wanneer zijn die voor het laatst tegen het licht gehouden en kan het college deze richtlijnen met de raad delen? c. Zo nee, kunnen dergelijke richtlijnen worden opgesteld om te waarborgen dat alle inwoners toegang hebben tot dezelfde informatie, sowieso ook altijd via de website van de gemeente?
X is als platform tegenover alternatieven (zoals Facebook, LinkedIn en Instagram) het meest geschikt voor het delen van actualiteiten. Niet alle actualiteiten hoeven extra gepusht of gepromoot te worden via (alle) social mediakanalen van gemeente Den Haag. De keuze voor X wordt in communicatieve zin hierin bepaald doordat dergelijke updates het meest effectief de door de gemeente Den Haag beoogde doelgroep bereiken. Daarnaast worden besluiten en informatievoorziening in crisissituaties (denk aan het aanwijzen van een veiligheidsrisicogebied door de burgemeester of een storing bij DigiD die invloed heeft op de dienstverlening van de gemeente) ook gedeeld op denhaag.nl. Gemeente Den Haag werkt met een Kader Social Media. Hierin staan richtlijnen die zij hanteert bij de inzet van sociale mediakanalen. Dit kader is in 2025 voor het laatst geüpdatet. Het evalueren van het Kader Social Media is een proces, dat gemeente Den Haag continue doorloopt met haar online- en communicatiespecialisten. Het kader is als bijlage bijgevoegd bij de beantwoording van deze vragen. Het Kader Social Media bevat geen generieke richtlijnen over het type informatie wat gedeeld wordt en via welke kanalen. Wel zijn er richtlijnen geformuleerd over de frequentie van posts per social mediaaccount van gemeente Den Haag.
3/4
Gemeente Den Haag Ons kenmerk
DBV/11024856
Het college acht een verdere specificering van het type inhoud dat per kanaal kan of mag worden gedeeld onwenselijk. Sociale mediaplatformen, hun doelgroepen, aanwezige netwerken en algoritmes veranderen voortdurend. Dat vergt flexibiliteit in de agendering van content, zodat de organisatie deze zo effectief mogelijk op de platformen waar zij aanwezig is kan plaatsen. Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Ilma Merx
Jan van Zanen
4/4