RIS324681 Schakenbosch weer onder verscherpt toezicht

GEMEENTERAAD

RIS-nummer: 324681

Schriftelijke vragen: Schakenbosch weer onder verscherpt toezicht Indiener: Demi van Wijk (D66), Janneke Holman (PvdA), Lenne Baboeram (GL)

Datum: 5 februari 2026 Aan de voorzitter van de gemeenteraad, De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) heeft jeugdzorginstelling Schakenbosch in Leidschendam wederom onder verscherpt toezicht gesteld 1). Aanleiding voor de maatregel zijn meerdere meldingen over incidenten en onveilige situaties. Zo werden jongeren regelmatig vastgepakt, hardhandig gefixeerd en opgesloten. De instelling krijgt negen maanden de tijd om de tekortkomingen te herstellen. Na eerdere inspecties in 2024 werd deze jeugdzorginstelling ook al voor soortgelijke ernstige tekortkomingen onder verscherpt toezicht gesteld. De verbeteringen die daarop zijn afgesproken en in gang gezet hebben echter niet geleid tot een structurele oplossing en een veilige situatie voor de hier verblijvende jongeren. De fractie van D66 maakt zich ernstige zorgen over het niet op orde krijgen van een veilige jeugdzorginstelling in de regio Haaglanden. Overeenkomstig art.

32 van het Reglement van orde stelt het raadslid Demi van Wijk (D66), Janneke Holman (PvdA) en Lenne Baboeram (GL) de volgende vragen: 1) Kan het college reflecteren op de door de IGJ geconstateeerde zorgwekkende tekortkomingen en de herhaalde maatregel van verscherpt toezicht? 2) Wanneer is het college op de hoogte gesteld door Schakenbosch of IGJ van de in november 2025 geconstateerde tekortkomingen en ernstige incidenten? 3) Heeft het college in de periode 2024 tot nu frequent contact met IGJ gehad over de zorgwekkende situatie van Schakenbosch en andere jeugdzorginstellingen en de opvolging van verbeterpunten? 4) Het is geen vaste, landelijke afspraak dat de IGJ de opdrachtgever (gemeente) op de hoogte stelt voorafgaand aan publicatie. Het college heeft eerder aangegeven nog geen aanleiding te zien voor een andere procedure. Staat het college nog steeds achter dit standpunt/deze werkwijze? Naar aanleiding van eerdere schriftelijke vragen 2) gaf het college aan dat Schakenbosch bezig was met een verbouwing voor twee afzonderlijke en veilige ruimtes, die naar verwachting in april 2025 gereed waren, dat de huisregels zijn aangepast, de groepsgrootte niet meer overschreden wordt en het aantal kamerinsluitingen afneemt. De gemeente zou dit nauwgezet volgen en aangehaakt blijven.

5) Kan het college achterhalen of de twee hierboven aangehaalde afzonderlijke en veilige ruimtes de door Schakenbosch gebruikte 'tussenkamers' (om jongeren af te zonderen) de kamers betreffen waarvan de Inspectie zegt dat deze ruimtes niet veilig zijn ingericht, soms geen toegang tot een toilet hebben en waarvan jongeren hebben aangegeven dat zij hier langdurig alleen verbleven en zich onveilig voelden? 6) Kan het college verklaren dan wel achterhalen waarom een instelling die onder verscherpt toezicht staat deze nieuw te formeren ‘tussenkamers’ zonder beoordeling/goedkeuring van IGJ kan uitvoeren/gebruiken?

In de brief van oktober 2025 3) werd door het college geen melding gemaakt van wederom een zorgwekkende situatie met incidenten, terwijl een maand later bij een inspectie van IGJ bleek dat Schakenbosch op meerdere punten niet voldoet aan de normen voor goede en veilige zorg. In contacten die de gemeente in die periode met Schakenbosch had, kwam wel naar voren dat Schakenbosch, vanwege een afname van mogelijkheden tot toepassen van vrijheidsbeperkende maatregelen, en de strenge handhaving vanuit de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ), niet in staat was voor elke jeugdige een passende plek te kunnen bieden. In diezelfde brief werd door het college het landelijke voornemen aangehaald voor het openen van een nieuwe landelijke voorziening voor de JISK-doelgroep (Jongeren In Strafrechtelijk Kader). 7) Kan het college toelichten waar de gesprekken met Schakenbosch specifiek over zijn gegaan? 8) Wordt in deze gesprekken tussen de gemeente en Schakenbosch ook specifiek gevraagd naar de gang van zaken op de werkvloer waarbij toelichting gegeven wordt t.a.v. de structurele tekortkomingen en uitdagingen in de organisatie? 9) Kan het college aangeven dan wel achterhalen wat de stand van zaken is t.a.v.

de nieuwe landelijke voorziening voor de JISK-jongeren? 10) Kan het college aangeven hoe wordt omgegaan met het dilemma tussen enerzijds het feit dat Schakenbosch helder aangeeft wat binnen haar mogelijkheden ligt, en anderzijds de gemaakte afspraken in het Boven Regionaal Plan over verbreding van de doelgroep?

Demi van Wijk D66 1) 2) 3)

Janneke Holman PvdA

Lenne Baboeram GroenLinks

Leidschendamse jeugdzorginstelling onder toezicht: 'Jongeren worden opgesloten op kamer' - Omroep West https://denhaag.raadsinformatie.nl/document/15436333/1?connection_type=17&connection_id=11766597 https://denhaag.raadsinformatie.nl/document/16141156/1?connection_type=17&connection_id=12503892

Leidschendamse jeugdzorginstelling onder toezicht: 'Jongeren worden opgesloten op kamer' •

Midvliet Gisteren, 20:00 • Aangepast Gisteren, 21:10 • 4 minuten leestijd

Jeugdzorginstelling Schakenbosch© Midvliet

LEIDSCHENDAM - De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) heeft jeugdzorginstelling Schakenbosch in Leidschendam onder verscherpt toezicht gesteld. Aanleiding voor de maatregel zijn meerdere meldingen over incidenten en onveilige situaties. Zo werden jongeren regelmatig vastgepakt, hardhandig gefixeerd en opgesloten. De instelling krijgt negen maanden de tijd om de tekortkomingen te herstellen. De Inspectie deed in november van vorig jaar onderzoek naar de instelling. Daaruit bleek dat Schakenbosch op meerdere punten niet voldoet aan de normen voor goede en veilige zorg. In het rapport worden meerdere ernstige incidenten beschreven. De inspectie stelt vast dat jongeren regelmatig fysiek zijn vastgepakt en gefixeerd, ook in situaties waarin geen directe noodzaak bestond. In één geval escaleerde een discussie, waarna een jongere naar zijn kamer werd gestuurd en daar werd gefixeerd.

Hardhandige fixaties Volgens de inspectie verergerde de situatie hierdoor juist. Uit gesprekken met jongeren blijkt dat fixaties soms hardhandig plaatsvinden en dat dit bij hen heeft geleid tot langdurige psychische klachten.

Daarnaast concludeert de inspectie dat op veel groepen sprake is van een streng en beperkend leefklimaat. Jongeren worden regelmatig geconfronteerd met straffen, afzondering en het afnemen van vrijheden, zoals telefoon- of buitentijd. Deze maatregelen worden vaak ingezet in plaats van begeleiding die is afgestemd op de individuele behoeften van jongeren. De inspectie hoorde dat jongeren soms meerdere dagen niet naar buiten mochten of voor straf op hun kamer werden opgesloten.

Onveilige 'tussenkamers' Ook maakt Schakenbosch gebruik van zogenoemde 'tussenkamers' om jongeren af te zonderen. Volgens de inspectie zijn deze ruimtes niet veilig ingericht en is er soms geen toegang tot een toilet. Jongeren hebben aangegeven dat zij hier langdurig alleen verbleven en zich onveilig voelden. Verder blijkt uit het onderzoek dat medewerkers onvoldoende zijn toegerust om te werken met jongeren met complexe gedrags- en psychiatrische problematiek. De kennis over het zorgvuldig en proportioneel toepassen van vrijheidsbeperkende maatregelen schiet regelmatig tekort. Ook worden jongeren, ouders en verwijzers onvoldoende betrokken bij beslissingen over de hulpverlening.

Brand en verkeerde medicatie Het rapport beschrijft ook meerdere incidenten die de ernst van de situatie onderstrepen. Zo brak in de zomer van 2025 brand uit op een groep nadat jongeren zonder toezicht waren achtergelaten. Het vuur verspreidde zich snel en jongeren konden slechts net op tijd het pand verlaten. Daarnaast zijn er ernstige tekortkomingen vastgesteld in de medicatieveiligheid. In één geval kon een suïcidale jongere zelfstandig bij de medicatiekast en medicijnen meenemen. In andere situaties kregen jongeren wekenlang geen medicatie, een te hoge dosering of hadden zij tijdens afzondering toegang tot grote hoeveelheden kalmeringsmiddelen. Ouders geven aan dat signalen hierover niet of te laat werden opgepakt.

Geen melding na seksueel misbruik Ook tijdens verloven gingen zaken mis. Zo keerde een jongere niet terug van verlof en bleek dat medewerkers het telefoonnummer van de meegegeven groepstelefoon niet kenden. De jongere was die nacht onbereikbaar en kwam in een gevaarlijke situatie terecht. In een ander geval werd een onthulling van seksueel misbruik tijdens verlof niet adequaat opgevolgd: er werd geen melding gedaan, geen medische hulp geboden en betrokken instanties werden niet tijdig geïnformeerd. Naast problemen in het leefklimaat ziet de inspectie ook structurele tekortkomingen in de organisatie. Incidenten worden niet altijd vastgelegd of besproken, waardoor

er weinig wordt geleerd van eerdere gebeurtenissen. Ouders en jeugdbeschermers horen bovendien vaak pas na enkele dagen over ernstige incidenten, zoals een brand of het overlijden van een jongere.

Verklaringen Omtrent Gedrag niet op orde Ook het beheer van medicatie en de manier waarop Verklaringen Omtrent het Gedrag (VOG) van medewerkers worden aangevraagd en bewaard schieten tekort. Volgens de inspectie is de organisatie instabiel, met veel personeelswisselingen en een groot aandeel tijdelijk personeel. Hierdoor staat de continuïteit en kwaliteit van de zorg onder druk. Schakenbosch moet uiterlijk eind september weer voldoen aan alle normen voor goede en veilige zorg. Tot die tijd staat de instelling onder verscherpt toezicht van de Inspectie. In deze periode zal de inspectie zowel aangekondigde als onaangekondigde bezoeken brengen om te controleren of de noodzakelijke verbeteringen daadwerkelijk worden doorgevoerd.

Organisatie erkent verbeterpunten Aan het einde van het toezicht beoordeelt de IGJ of Schakenbosch voldoende vooruitgang heeft geboekt en of het verscherpt toezicht kan worden beëindigd. Als de verbeteringen onvoldoende zijn, kan de inspectie aanvullende maatregelen nemen. Een woordvoerder van Ipse de Bruggen, de organisatie waar Schakenbosch onder valt, laat weten de bevindingen van de inspectie zeer serieus te nemen. 'Het welzijn en de veiligheid van de jongeren die aan onze zorg zijn toevertrouwd staan voor ons altijd voorop. Dat de inspectie vaststelt dat wij op onderdelen niet voldoen aan de gestelde normen, nemen wij uiterst serieus.' Bij de organisatie wordt erkent dat verbeteringen noodzakelijk zijn en zegt hiervoor volledige verantwoordelijkheid te nemen.