RIS324640 Terugblik Tweede Kamerverkiezing 2025

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

dienst: dienstcode

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

DPZ/11012472 RIS324640 Contactpersoon

Aan de gemeenteraad

Gerjan Wilkens Dienst

Dienst Publiekszaken Afdeling

DPZ Directie en DOA Datum

Telefoonnummer

23 februari 2026

14070 E-mailadres

gerjan.wilkens@denhaag.nl

Onderwerp

Terugblik Tweede Kamerverkiezing 2025

Op woensdag 29 oktober 2025 vond de tussentijdse Tweede Kamerverkiezing plaats. De gemeente Den Haag organiseerde deze verkiezing voor alle stemgerechtigde inwoners van Den Haag en geregistreerde Nederlandse kiezers in het buitenland. In deze raadsmededeling kijken we terug op het verloop van de Tweede Kamerverkiezing. Kiesgerechtigdheid en opkomst Om te mogen stemmen bij de Tweede Kamerverkiezing moet een kiezer de Nederlandse nationaliteit hebben en minimaal 18 jaar oud zijn. Voor de Tweede Kamerverkiezing van 2025 waren 357.702 inwoners van Den Haag kiesgerechtigd. In Den Haag zijn er 248.244 stemmen uitgebracht. Dat komt neer op een opkomst van 69,40%. Ter vergelijking, bij de Tweede Kamerverkiezing in 2023 was de opkomst 68,81%, bij de Tweede Kamerverkiezing in 2021 was dat 71,95%. Het landelijke opkomstpercentage lag voor de afgelopen Tweede Kamerverkiezing op 78,3%. Daarmee ligt het opkomstpercentage in Den Haag bijna 9% onder het landelijk gemiddelde. Dit verschil is in lijn met de verhouding tussen de landelijke opkomst en de opkomst in Den Haag bij de vorige Tweede Kamerverkiezing in 2023. Stembureaus en toegankelijkheid Tijdens de Tweede Kamerverkiezing op woensdag 29 oktober 2025 konden kiezers hun stem uitbrengen op 269 stembureaus in Den Haag. Bij de Tweede Kamerverkiezing van 2023 waren dat er 283.

In Den Haag zetten we ons in om de stembureaus zo toegankelijk mogelijk te maken voor kiezers met een beperking. Van de 269 stembureaus voldeed meer dan 92% aan de uitgebreide eisen van fysieke toegankelijkheid. 20 stembureaus voldeden niet aan de extra toegankelijkheidseisen. Voor mensen met een visuele beperking zijn er op 8 stembureaus, in ieder stadsdeel één, extra voorzieningen beschikbaar gesteld. Voorbeelden van voorzieningen zijn geleide lijnen, een soundbox en een stemmal. De stembureauleden op deze stembureaus hebben een (online) training gevolgd om stemgerechtigden met een visuele beperking te ondersteunen bij het uitbrengen van hun stem.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DPZ/11012472

Na het succes van jongerenproject Own Your Stembureau bij de vorige verkiezingen, is een vijftal stembureaus opnieuw volledig door jongeren bemenst. Hen wordt op deze manier de kans gegeven om zich in te zetten voor het democratisch proces, iets wat zij met enthousiasme hebben gedaan. In aanloop naar de verkiezingsdag hebben zij een voorbereidend programma gevolgd waarmee ze inzicht hebben verkregen in de werking van de democratie in het algemeen en het stemproces in het bijzonder. De 269 stembureaus zijn bemenst door 2.967 medewerkers in totaal, 613 daarvan zijn werkzaam als ambtenaar bij de gemeente Den Haag. Daarmee was 20,7% van de stembureauleden ambtenaar. Bij eerdere verkiezingen was dat 20% (Europees Parlement 2024) en 22% (Tweede Kamer 2023). Om mensen extra te enthousiasmeren voor de verkiezingsdag is aan aantal bijzondere locaties als stemlokaal ingericht. Voorbeelden hiervan zijn het ADO-WerkTalent Stadion in LeidscheveenYpenburg, het Oranjehotel in Scheveningen en poppodium Paard in het Centrum. Hier zijn respectievelijk 808, 1.489 en 1.253 stemmen uitgebracht. Het stembureau bij het poppodium sloot in verband met een avondprogramma om 18.00 uur. Centrale Stemopneming Net zoals bij voorgaande verkiezingen is bij de stemmen voor de Tweede Kamerverkiezing van 2025 voor de vierde keer geteld middels een centrale telling, de zogeheten Centrale Stemopneming (CSO).

De Centrale Stemopneming vond op donderdag 30 oktober plaats in het World Forum. Nadat alle stembureaus op 29 oktober om 21.00 uur waren gesloten startte op de meeste stembureaus het telproces. Daarbij is eerst uitsluitend per stembiljet vastgesteld op welke partij een stem is uitgebracht. 14 locaties waren niet geschikt om het telproces ter plaatse uit te voeren, de stembiljetten van die bureaus zijn daarom direct naar het World Forum vervoerd om daar op partijniveau te worden geteld. Bij de Centrale Stemopneming op 30 oktober hebben 703 mensen in telteams de stemmen op kandidaatsniveau geteld. 8% van hen is als ambtenaar in dienst van de gemeente Den Haag. Vooraf was er plaats voor 800 mensen, daarmee waren de vacatures voor 88% vervuld. Bij de Tweede Kamerverkiezingen van 2023 was 89% van de vacatures vervuld, 13% daarvan was destijds als ambtenaar werkzaam bij de gemeente Den Haag. Nadat alle stemmen op kandidaatsniveau zijn geteld heeft het gemeentelijk stembureau de uitslag voor de gemeente Den Haag vastgesteld. Uitslag en nader onderzoek In de nacht van 29 op 30 oktober is de voorlopige uitslag voor de verkiezing in de gemeente Den Haag bekend gemaakt. Om 02.00 uur was 99% van de stemmen op partijniveau geteld, en omstreeks 02.15 uur de voorlopige uitslag gedeeld met het ANP.

De voorlopige uitslag van de Centrale Stemopneming werd ook gepubliceerd op www.uitslagen.denhaag.nl. De uitslag van de stemming in de Kieskring Den Haag, waar de gemeente onderdeel van is, is op 3 november in een besloten zitting door het hoofdstembureau vastgesteld. De uitslag is daarna overhandigd aan de Kiesraad. Deze treedt voor de Tweede Kamerverkiezing op als centraal stembureau.

2/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DPZ/11012472

De Kiesraad onderzoekt als centraal stembureau de uitslagen van alle stembureaus, evenals eventuele meldingen van kiezers naar aanleiding van de uitslagvaststelling. Het gemeentelijk stembureau heeft van de Kiesraad acht meldingen ontvangen om nader te onderzoeken. Dit onderzoek heeft plaatsgevonden tijdens een openbare zitting van het gemeentelijk stembureau op 4 en 5 november. In vijf gevallen kon een kiezer zijn of haar stem niet terugvinden op het proces-verbaal van het stembureau waar hij of zij gestemd zou hebben. Bij drie gevallen bleek na onderzoek dat de stemmen abusievelijk bij de verkeerde kandidaat waren opgenomen. In alle gevallen heeft het gemeentelijk stembureau een correctie kunnen uitvoeren. Na de zitting van de Kiesraad op 7 november heeft de Commissie voor het onderzoek van de Geloofsbrieven van de Tweede Kamer onderzoek gedaan naar de processen-verbaal van alle gemeenten en deze gecontroleerd op de juistheid van de uitslag. Dit gebeurt altijd na een Tweede Kamerverkiezing. De gemeente Den Haag heeft naar aanleiding van dit onderzoek geen verzoeken ontvangen tot nader onderzoek of (gedeeltelijke) hertellingen. De uitslag van de Tweede Kamerverkiezing is hiermee definitief geworden. Kiezers buiten Nederland De gemeente Den Haag organiseert als enige gemeente tevens de verkiezingen voor Nederlandse kiezers die in het buitenland wonen.

In totaal hebben 136.272 kiezers zich geregistreerd om voor de Tweede Kamerverkiezing te stemmen vanuit het buitenland, dit is een toename van 26,6% ten opzichte van de vorige Tweede Kamerverkiezing in 2023. Zij konden hun stem per brief uitbrengen bij vier briefstembureaus, te weten Den Haag, Aruba, Curaçao en Sint-Maarten. In totaal zijn er 86.992 stemmen uitgebracht, daarvan zijn er 84.966 stemmen binnengekomen bij het briefstembureau Den Haag. Het opkomstpercentage lag voor deze verkiezing op 65,05%, ongeveer een half procentpunt hoger dan de vorige Tweede Kamerverkiezing in 2023. Van de 133.589 kiezers die permanent woonachtig zijn in het buitenland hebben er 1.219 een kiezerspas aangevraagd om zelf in Nederland te kunnen stemmen. 1.508 kiezers hebben hun stem door middel van een schriftelijke volmacht in Nederland uit laten brengen. Deze stemmen konden worden uitgebracht bij de stembureaus van Nederlandse gemeenten en zijn dus niet terug te vinden in de uitslag van het nationaal briefstembureau. Ook kiesgerechtigden die tijdelijk in het buitenland verblijven konden zich bij de gemeente Den Haag registreren om per brief te stemmen. Van deze mogelijkheid hebben 2.683 mensen gebruik gemaakt. Het Nationaal Briefstembureau maakte de uitslag van de briefstembureaus Den Haag, Aruba, Curaçao en Sint-Maarten bekend in een openbare zitting op 31 oktober en 4 november.

16,11% van de briefstemmen werd uitgebracht via Nederlandse ambassades en consulaten-generaal. Kiezers buiten Nederland ontvangen hun briefstembewijs (stempas) allereerst via de post. Dit is een wettelijk vereiste. Zij kunnen een vervangend briefstembewijs aanvragen dat de gemeente ook per email kan toesturen. 4.234 kiezers hebben hiervoor een aanvraag gedaan. De gemeente adviseert het ministerie om het wettelijk mogelijk te maken het briefstembewijs direct per e-mail te kunnen sturen, zonder extra aanvraagformulier, net als het stembiljet. Op deze manier kunnen meer kiezers sneller hun briefstem per post versturen.

3/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DPZ/11012472

Vooruitblik Gemeenteraadsverkiezing 18 maart 2026 De vroegtijdige val van het kabinet en de daaropvolgende Tweede Kamerverkiezing hebben gezorgd voor een directe doorschakeling naar de organisatie van Gemeenteraadsverkiezing op 18 maart 2026. Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Ilma Merx

Jan van Zanen

4/4