RIS324514 Beantwoording SV Donker - duister stroomloos Den Haag

Datum

BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE VRAGEN

17 maart 2026 Ons kenmerk Onderwerp

Antwoord van het college op de vragen van het raadslid Martini, luidend: 'Donker, duister stroomloos Den Haag'

DSB/11021202 RIS324514

Het raadslid Martini heeft op 27 januari 2026 een brief met daarin elf vragen aan de voorzitter van de gemeenteraad gericht. Overeenkomstig artikel 32 van het reglement van orde voor vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad, beantwoordt het college deze vragen als volgt. De investeringsplannen van Stedin houden onvoldoende rekening met de stad en regio Den Haag. Dit blijkt uit de beantwoording van de verschillende zienswijzen welke op het investeringsplan, waaronder die van onze gemeente en de stichting GBE. De gemeente Den Haag is voor 16% een minderheidsaandeelhouder. De gemeente Rotterdam is de grootste aandeelhouder en Stedin N.V. is een Rotterdams bedrijf. Het lijkt er toch op dat de Rotterdamse belangen beter aan hun trekken komen. Deze conclusie is te gebruiken bij de vorming van het Warmtebedrijf (PIW) omdat onze gemeente daar bewust een minderheidspartner is. Het gevolg is wel dat Rotterdamse investeringen een grotere en hogere prioriteit krijgen ten koste van, zo lijkt, van Den Haag en onze regio! De Haagse gemeentelijke zienswijze is klip en klaar “Zonder deze uitbreidingen is het oplossen van de netcongestie in Den Haag niet mogelijk en zijn veel ambities niet haalbaar”. De uitbreidingen betreffen het verzwaren en uitbreiden van het Hoofd Verdeel Station (HVS) bij de Haagse Centrale en de nieuwbouw van een HVS Escamp.

Beide cruciale projecten hebben de p-MIEK-status met ‘bestuurlijke voorrang’ voor “woningbouw en de gebouwde omgeving”. Het InvesteringsPlan 2026 heeft een voorziene startdatum 2032-2034. De gemeente wil de startdatum versnellen. Het antwoord van Stedin op de zienswijze van de stichting GBE geeft een volstrekt ander beeld te zien. “Naast Escamp en Centrale investeert Stedin ook in uitbreiding van diverse middenspanningstations in Den Haag van 10 Kv naar 21 Kv om de huidige congestie toekomstbestendig op te lossen. Maar dat kan pas als TenneT de uitbreidingsprojecten in ondermeer Wateringen en Rijswijk heeft afgerond en nieuwe kabeltraces heeft aangelegd”. 1.

De gemeente verzoekt Stedin de geplande aanpak netcongestie vanaf 2032 te versnellen. Stedin vertraagt de aanpak netcongestie tot 2036 of later. Een bijkomend risico is dat de investeringsplannen van Stedin en TenneT niet synchroon lopen. Kan het college aangeven welke woningbouwplannen en bedrijfsaansluitingen niet tot stand kunnen komen vanwege gebrek aan energie? En ten tweede kan hier sprake zijn van bouwen voor leegstand?

Zoals door het college toegelicht in de commissiebrief over netcongestie (RIS324455) heeft het nieuwe prioriteringskader van de Autoriteit Consument & Markt en de aangepaste werkwijze van netbeheerders met één integrale wachtlijst grote invloed op onder andere woningbouwplannen en bedrijfsaansluitingen. Wat dit concreet betekent wordt nader inzichtelijk gemaakt in de verdiepende impactanalyse netcongestie die aan de raad is toegezegd en in het eerste kwartaal van 2026 wordt afgerond.

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/11021202

2.

Is het college het met Hart voor Den Haag eens dat deze keuze van Stedin voor Den Haag de verkeerde aanpak is? En ten tweede hoe gaat de gemeente zijn aandeelhouderspositie gebruiken om dit te keren?

Het college deelt de opvatting niet dat Stedin een verkeerde aanpak kiest. Gezien de gelaagde netcongestie in Den Haag moet zowel het hoogspanningsnet van Tennet als het midden- en laagspanningsnet van Stedin worden uitgebreid. Bij een gedeelte van deze werkzaamheden is sprake van volgordelijkheid. Stedin kan een nieuw hoofdverdeelstation bijvoorbeeld pas in gebruik nemen, nadat de Tennet hoogspanningskabel met de stroomtoevoer van dit station op spanning staat. Overigens ziet het college dat Stedin en Tennet zo veel mogelijk werkzaamheden parallel uitvoeren. De aandeelhoudersrol biedt geen directe sturingsbevoegdheid op de operationele planning of uitvoeringsvolgorde van de werkzaamheden van de netbeheerder. Bovendien acht het college bijsturing niet nodig. De gemeente benut de aandeelhouderspositie om strategisch te sturen, bijvoorbeeld door te bewaken dat Stedin genoeg financiële middelen heeft voor haar investeringsopgave. Het college ziet echter geen aanleiding om de aandeelhouderspositie in te zetten om de aanpak van Stedin te wijzigen, temeer omdat het college de aanpak van Stedin onderschrijft. 3.

Waarom is de p-MIEK status voor het bestuurlijk versnellen van ‘ruimtelijke en vergunningstrajecten’ voor deze cruciale projecten vergeten? En ten tweede gaat het college dit alsnog doen?

De Haagse nieuwbouw van hoofdverdeelstation Escamp en de uitbreiding van hoofdverdeelstation Centrale hebben een pMIEK-status. De gemeente wijst in haar zienswijze op het “Slim strandnet Scheveningen” als een innovatieve oplossing. Dit kleinschalige project draait op batterijen in een enkele container op het strand. Voor een echte oplossing is heel veel meer nodig. Vragensteller heeft al eerder aangedrongen om als gemeente zorg te dragen voor energiezekerheid voor het bedrijfsleven, de nieuwe kantoren en woningen. Het is hier de Nachtwachtstaat ten top; blijven vol houden dat ”de gemeente gaat hier niet over, wij zijn in goed overleg” het probleem oplost. Het is een feitelijke ontkenning van wat het bedrijfsleven en onze inwoners boven het hoofd hangt. Donker, duister en stroomloos Den Haag. 4.

Kan het college uitleggen dat de investeringsplannen van Stedin N.V. goed zijn voor de stad Den Haag en voor de regio?

De investeringen in netuitbreidingen uit het investeringsplan van Stedin zijn nodig voor het oplossen van netcongestie in Den Haag. Ook het college ziet dat netuitbreidingen veel tijd kosten. Het college heeft daarom in de zienswijze op het investeringsplan van Stedin verzocht om versnellingsmaatregelen. Tegelijkertijd is nieuwbouw en uitbreiding van het elektriciteitsnet complex in een stad waar de ruimte schaars is en vraagt om een zorgvuldige inpassing. Het college werkt hierbij nauw samen met de netbeheerders om dit te realiseren. 5.

De stad besturen is meer dan praten en erop gokken dat het tot 2036 wel mee zal vallen, net zo goed als het geen optie meer is om te verwachten dat de smeerpijp vermomd onder de naam WarmtelinQ een oplossing is voor de verwarming van de huizen. Het hele energiebeleid van het college laat zich kenmerken als stuurloos. In Zuidwest gaat in de nieuwbouw/renovatie niemand van het gas. Er wordt juist weer door de woningbouwcorporaties in gas geïnvesteerd. Concreet aanpakken van de netcongestie door middel van het realiseren van en investeren in batterijparken zoals in de Turbinehal van UNIPER of de visafslag is er niet bij. Wil het college, gelet op de situatie deze aanpak nu wel gaan bevorderen?

2/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/11021202

Het college herkent zich niet in de tekst voorafgaande aan deze vraag. Batterij-energieopslagsystemen kunnen een belangrijke bijdrage leveren aan het verminderen van netcongestie. Door elektriciteit tijdelijk op te slaan en op een later moment terug te leveren, worden pieken in het elektriciteitsverbruik en de elektriciteitsproductie afgevlakt. Hierdoor wordt het elektriciteitsnet gelijkmatiger benut. Op welke wijze de inzet van batterijen een bijdrage kan leveren bij het verzachten van netcongestie, wordt momenteel onderzocht. Dit doet het college bijvoorbeeld in samenwerking met Energierijk Den Haag. Energierijk Den Haag is een samenwerking tussen onder andere de gemeente, provincie Zuid-Holland, Rijksvastgoedbedrijf, HTM en Stedin, waar wordt ingezet op het vrijspelen van flexibel vermogen, bijvoorbeeld door middel van de inzet van batterijen bij overheidsgebouwen in de stad en benutting van het HTM-netwerk. In de internationale zone wordt gewerkt aan de ontwikkeling van een energyhub met batterijopslag. Ook lopen er gesprekken met enkele bewonersinitiatieven. Sterk op Stroom heeft plannen voor een buurtbatterij. In Scheveningen is Slim Strandnet ontwikkeld waarbij de batterij een belangrijke rol speelt. Voor wat betreft investeringen in batterijparken is afstemming met Stedin cruciaal om ervoor te zorgen dat een dergelijk batterijpark ook daadwerkelijk nuttig is.

In de begroting van de gemeente zijn geen middelen opgenomen voor batterijparken. 6.

In Utrecht heeft Stedin afspraken kunnen maken met laadexploitanten voor “netbewust-laden op piekmomenten”. Utrecht heeft binnen Stedin een eigen vestiging en beheert een groot batterijpark met stroom opslag. Waarom volgt het college dit voorbeeld niet?

Stedin is niet in het bezit is van een groot batterijpark in Utrecht, het college herkent dit voorbeeld dus niet. De Energiewet limiteert netbeheerders om batterijparken te exploiteren. Het komt hierdoor niet vaak voor dat Stedin zelf batterijen beheert. In uitzonderlijke gevallen komt dit weleens voor en biedt de Energiewet hiervoor de mogelijkheid, namelijk op het moment dat de leveringszekerheid van het net in gevaar komt. Hier is in Den Haag nu geen sprake van. Anti Haags belang: Stedin N.V. is een Rotterdams bedrijf en stelt de belangen van het Haven Industrie Complex (HIC) en van de industriële grootverbruikers voorop. Het Rijk heeft als enige direct d.m.v een grote aandelenpositie belang 12% onze “regionale netbeheerder”. (Rotterdam en Rijk samen 30% !!!) 7.

Vindt het college het wenselijk dat een regionale netbeheerder, nationale bedrijfsbelangen en rijksbelangen behartigt ten koste van de regionale partners? Andere regionale netbeheerders kennen geen Rijksdeelname.

Stedin is een publiek nutsbedrijf met gemeenten, provincies en het Rijk als aandeelhouders. De governance legt duidelijk vast dat aandeelhouders op hoofdlijnen sturen, terwijl Stedin regionale én nationale publieke belangen behartigt onder wettelijke regulering. De deelname van het Rijk versterkt het kapitaal van Stedin, zodat het bedrijf het elektriciteitsnet kan uitbreiden en versneld regionale knelpunten, zoals in Den Haag, kan aanpakken. Er is hier sprake van een evenwichtige belangenafweging. 8.

Wil het college haar beleid m.b.t. Stedin en Rijk zo inrichten dat het Rotterdamse havencomplex een zelfstandige netbeheerder wordt. Het is in de ogen van vragensteller vreemd dat alleen onze regio deze figuur kennen.

3/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/11021202

Het college ziet geen aanleiding om het beleid of de aandeelhouderskoers richting Stedin aan te passen met als doel het Rotterdamse havencomplex een zelfstandige netbeheerder te laten worden. Een dergelijke constructie is bovendien juridisch niet mogelijk binnen het huidige wettelijke kader voor netbeheer in Nederland. Middels wetgeving is het Nederlandse energiesysteem georganiseerd in regionale monopoliegebieden, waarvoor één aangewezen regionale netbeheerder verantwoordelijk is. Voor het Rotterdamse havencomplex is dat Stedin. Deze regionale aanwijzing kan niet door gemeenten worden gewijzigd. Gemeenten hebben als aandeelhouder geen bevoegdheid om regionale afbakeningen of de aanwijzing van netbeheerders te wijzigen. 9.

Maak van het Rotterdamse Havencomplex, overigens de grootste vervuiler van Nederland! een aparte eigenstandige netbeheerder. Plezant gevolg binnen Stedin N.V. ontstaat en een eerlijkere afweging van belangen tussen de 60 gemeentelijke aandeelhouders. Een andere suggestie is dat de gemeente zijn aandelen verkoopt. Wat heb je aan al dat vastliggende aandelenkapitaal als je niks te vertellen noch te verwachten hebt.

Zie het antwoord op vraag 8. Een constructie waarin het Rotterdamse havencomplex een zelfstandig netbeheerder wordt is juridisch niet mogelijk binnen het huidige wettelijke kader voor netbeheer in Nederland. Wat betreft de zeggenschap als aandeelhouder heeft Den Haag als gemeentelijke aandeelhouder geen invloed op operationele keuzes, maar heeft zij wél een rol bij: • • • •

financiële stabiliteit en investeringskracht, strategische koers, samenwerking met Rijk en provincies, langetermijnopgaven zoals netcongestie en energietransitie.

Het college acht deze rol belangrijk, juist in een periode waarin de netbeheerders voor grote investeringsopgaven staan. 10. Niet alleen in Den Haag ook in de direct omliggende gemeenten kennen ze ruimtegebrek. Wil het college naast de lege turbinehal, naast de visafslag en eventueel ander aan te kopen gebouwen, met de gemeente Leidschendam-Voorburg een initiatief nemen om op de plek van de Voorburgse locatie van TenneT (dat is een Haags regelcentrum, verbonden met middenspanningsnet Stedin en hoogspanningsnet TenneT) een batterijpark te laten ontstaan? Zie het antwoord op vraag 5. 11.

Op welke wijze voert het college nog overleg met de andere aangrenzende gemeenten m.b.t de energiecongestie en met betrekking tot Stedin?

Het college overlegt zowel ambtelijk als bestuurlijk regelmatig met buurgemeenten. Dit gebeurt onder meer via de Regionale Energiestrategie (RES) waar Stedin ook bij aansluit. Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Ilma Merx

Jan van Zanen

4/4