RIS324513 Actieplan 'Een positieve sportcultuur' Den Haag 2026-2028

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

Hilbert Bredemeijer Wethouder van Onderwijs, Jeugd, Sport en Dienstverlening

dienst: dienstcode

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan de voorzitter van de commissie Samenleving

OCW/10999101 RIS324513 Contactpersoon

Jimm Laros Dienst

Dienst Onderwijs, Cultuur en Welzijn Afdeling

OCW Stad en Bestuur Telefoonnummer

14070 Datum

E-mailadres

4 februari 2026

JimmLaros@denhaag.nl

Onderwerp

Actieplan ‘Een positieve sportcultuur’ Den Haag 2026-2028

Geachte voorzitter, Bij deze presenteer ik u het actieplan ‘Een positieve sportcultuur' Den Haag 2026-2028’ met als ondertitel ‘Samen staan voor een plezierige en veilige sportomgeving!’ Inleiding Een positieve sportcultuur is een cultuur waarin iedereen met plezier, eerlijk, veilig en zorgeloos kan sporten. Waarin men niet buitengesloten of gediscrimineerd wordt, maar waar men oog voor de ander heeft en naar elkaar luistert, waar respect voor elkaar en de scheidsrechter hoog in het vaandel staat en waarin de grenzen van de ander gerespecteerd worden. Waarden binnen de sportomgeving zijn de gedeelde overtuigingen en uitgangspunten die bepalen hoe sporters en toeschouwers met elkaar omgaan en waarvoor we gezamenlijk staan zowel op als naast het sportveld. Waarden zoals plezier, veiligheid, gelijkheid, respect, inclusiviteit en maatschappelijke verantwoordelijkheid worden doorgegeven, bewaakt en onderhouden door de opvoeding in de thuisomgeving en binnen het onderwijs. Een belangrijke derde leefomgeving waar deze waarden worden geleerd is sport. Deelname aan sport levert naast een gezonde vrijetijdsbesteding een grote bijdrage aan de opbouw, onderhoud en overdracht van deze waarden in onze samenleving. Sportclubs zorgen elke week weer voor een plezierige en veilige omgeving om in te sporten.

Om sportclubs te ondersteunen bij het in stand houden en bewaken van deze positieve sportcultuur is gemeentelijk beleid nodig. De voorloper van dit actieplan is het ‘Actieplan ‘Een positieve sportcultuur' Den Haag 2023-2025’. Dit actieplan vormde de basis om met gemeentelijk beleid en uitvoering de positieve sportcultuur in Den Haag te stimuleren. Het nieuwe actieplan heeft als doel sportclubs verder te ondersteunen en te stimuleren bij het verkrijgen en versterken van een positieve sportcultuur. De ervaringen uit het vorige actieplan vormen een stevig fundament voor dit actieplan waarbij de focus ligt op structurele borging, duurzame gedragsverandering en een veilig sportklimaat voor iedereen in Den Haag. Concreet bevat het ondersteuningsmiddelen en actiepunten die de gemeente met haar partners tussen 2026 en 2028 inzet en uitvoert. De ondersteuningsmiddelen en actiepunten zijn zowel bij breedtesport, topsport als talentontwikkeling in te zetten.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

Telefoonummer 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10999101

Eén van de belangrijkste verschillen ten opzichte van het vorige actieplan is dat de gemeente de drie basisvoorwaarden van een positieve sportcultuur vanaf 1 september 2025 verplicht heeft gesteld. Dat betekent dat elke club die van het ondersteuningsaanbod voor sportclubs vanuit de gemeente gebruik wil maken aan de drie basisvoorwaarden moet voldoen. Deze eis is gesteld omdat de gemeente het belangrijk vindt dat clubs voldoen aan de minimale basis voor een veilig sportklimaat. Sinds 1 september 2025 voldoen 111 van de ongeveer 300 sportclubs volledig aan de basisvoorwaarden en 44 clubs zijn actief bezig om deze nog te realiseren. Aan deze clubs geeft de gemeente en haar partners begeleiding om de implementatie af te ronden. Clubs die nog niet gestart zijn, blijven we stimuleren om de basisvoorwaarden in te regelen, maar ontvangen pas ondersteuning wanneer zij voldoen aan de basisvoorwaarden. De laatste jaren is er veel aanbod beschikbaar gekomen gericht op onderdelen van een positieve sportcultuur. NOC*NSF en sommige sportbonden hebben een aanpak op een positieve sportcultuur. Ook andere maatschappelijke of commerciële organisaties spelen op de ontwikkeling in. Om het voor clubs duidelijk te maken welk aanbod er is en wie ze voor welk aanbod kunnen benaderen, is het belangrijk dat het aanbod gecoördineerd wordt.

De gemeente neemt de regie over de ondersteuningsmiddelen en actiepunten en coördineert het aanbod voor de sportclubs binnen de gemeente Den Haag. Uitvoering van de verschillende ondersteuning ligt voornamelijk binnen subsidierelaties of opdrachtnemers van de gemeente. Inhoud Dit actieplan bevat ondersteuningsmiddelen en acties van de gemeente om de positieve sportcultuur in Den Haag te bevorderen. Het actieplan is opgesteld aan de hand van een zestal thema's met bijbehorende normen, gebaseerd op de gedeelde waarden. Normen zijn de concrete afspraken en gedragsregels die vastleggen hoe sportclubs, sporters en toeschouwers zich in de praktijk gedragen. 1.

De basisvoorwaarden voor een positieve sportcultuur

Norm: Elke sportclub beschikt over een basis voor sociale veiligheid. De basisvoorwaarden positieve sportcultuur zijn meer dan een verplichting; ze vormen de basis voor een veilige en positieve sportcultuur. Daarom is het voldoen aan de basisvoorwaarden ook een voorwaarde om gebruik te kunnen maken van ondersteuning vanuit de gemeente. De basisvoorwaarden voor een positieve sportcultuur zijn: • Waarden, normen en gedragscode: Het is belangrijk dat je op je club waarden en normen bepaalt. Hoe ga je met elkaar op de club om? Hoe stimuleer je gewenst gedrag? Leg deze afspraken vast in een gedragscode. Dit document ondertekenen leden en vrijwilligers actief. Waarden, normen en een gedragscode helpen het bestuur om een cultuur op een sportclub te verbeteren en leden aan te spreken op ongewenst gedrag. • Vertrouwenscontactpersonen (VCP’ers) aanstellen op de club: Een VCP’er is onmisbaar op een club. Een VCP’er is iemand waar leden bij terecht kunnen als ze zich ergens niet helemaal fijn bij voelen. De VCP’er is de eerste contactpersoon voor iedereen, voor ongewenst of zelfs grensoverschrijdend gedrag. De VCP’er biedt een luisterend oor en verwijst eventueel door naar de juiste instanties of ondersteuning.

2/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10999101

• Verklaring omtrent gedrag (VOG) aanvragen voor bestuur, vrijwilligers en werknemers: Een VOG wordt afgegeven aan mensen die geen strafbare feiten hebben gepleegd. Een VOG is geen garantie dat er nooit wat kan gebeuren, maar wel een eerste controle. Ook laat het zien dat de club veiligheid serieus neemt. Voor vrijwilligers is een VOG gratis. Voor betaalde werknemers betaalt de club zelf. De gratis VOG-regeling vereist uit zichzelf al dat er een gedragscode en de juiste randvoorwaarden zijn. Zo stimuleert deze regeling dat de clubs ook aan de andere basisvoorwaarden voldoen. 2.

Bewustwording en communicatie positieve sportcultuur als gezamenlijke verantwoordelijkheid

Norm: Iedere sportclub is zich bewust van het belang van een positieve sportcultuur. Om sportclubs te ondersteunen bij het in stand houden en bewaken van een positieve sportcultuur is goede communicatie en contact met de sportclubs belangrijk. Samen zetten we met partners in op bewustwording en communiceren we continu over dit onderwerp. 3.

Pedagogisch verantwoord handelen

Norm: Het plezier en de ontwikkeling van het kind staan centraal binnen de jeugdsport. Het verbeteren van de pedagogische vaardigheden van trainers en is essentieel. Denk aan het omgaan met groepsdruk, pesten en individuele zorgen. Het spelplezier van spelers/kinderen hangt vooral af van hoe ze worden gecoacht en hoe de sfeer in een groep is. Het plezier en de ontwikkeling van het kind moet centraal staan binnen het pedagogisch sportklimaat. Dit is belangrijker dan winnen. 4.

Ouderbetrokkenheid en verantwoordelijkheid

Norm: Ouders en andere betrokkenen dragen een gezamenlijke verantwoordelijkheid om kinderen binnen de sport op een positieve, respectvolle en ondersteunende manier te beïnvloeden. Ouders en andere betrokkenen spelen een cruciale rol in het creëren en behouden van een positieve sportcultuur, met name binnen de jeugdsport. Hun houding en gedrag hebben een directe en blijvende invloed op het sportplezier, de ontwikkeling en het gedrag van kinderen. Daarom is het essentieel dat ouders en andere betrokkenen de visie van de club op een positieve sportcultuur kennen, onderschrijven en actief uitdragen. Van hen wordt verwacht dat zij de waarden en normen van de club respecteren, voorbeeldgedrag tonen en bijdragen aan een veilige, respectvolle en stimulerende sportomgeving. 5.

Respect en Inclusie

Norm: Iedereen is welkom en verdient respect op de sportclubs in Den Haag. Binnen sportclubs is er steeds meer aandacht voor diversiteit, acceptatie en inclusie. Veel clubs werken hard aan het creëren van een veilige en gelijkwaardige sportomgeving, maar het is nog niet altijd vanzelfsprekend. Meer focus op een positieve sportcultuur creëert meer bewustwording. Iedereen is welkom bij de sportclubs van Den Haag en respect is er voor iedereen! Selectie op basis van achtergrond, seksuele geaardheid, genderidentiteit of inkomsten of het gebruik van de Ooievaarspas, past daar niet bij.

3/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10999101

6.

Preventie en aanpak van grensoverschrijdend gedrag

Norm: Grensoverschrijdend gedrag wordt niet geaccepteerd binnen de sport in Den Haag. Grensoverschrijdend gedrag gaat over gedrag wat we met zijn allen (binnen de clubs in Den Haag) niet accepteren. Fysiek grensoverschrijdend gedrag is daarbij gedrag waarbij één van de betrokken partijen fysiek wordt bedreigd of aangevallen. Emotioneel grensoverschrijdend gedrag gaat over het aanbrengen van emotionele of mentale schade bij een ander. Seksueel grensoverschrijdend gedrag is gedrag waarbij één van de betrokken partijen schade oploopt of het niet eens is met seksuele uitingen of handelingen van een ander. Voor fysiek en emotioneel grensoverschrijdend gedrag wordt in het stuk de meer repressieve kant belicht en voor seksueel grensoverschrijdend gedrag meer preventieve kant. Om grensoverschrijdend gedrag tegen te gaan, zijn de eerdergenoemde basisvoorwaarden van groot belang. Evaluatie en vervolg De acties uit dit actieplan zullen zowel kwantitatief, bijvoorbeeld de monitoring van de basisvoorwaarden, als kwalitatief, bijvoorbeeld de workshops en ondersteuning, in samenspraak met de sportclubs worden geëvalueerd. Dit doen we jaarlijks in kwartaal 4 om vervolgens een jaarplanning te maken voor het volgende jaar. We rapporteren hierover in de jaarrekening.

Het actieplan is een dynamisch plan en zal, in samenspraak met de Haagse en nationale sportpartners en de sportclubs, waar nodig worden aangepast. Financiën Voor het actieplan ‘Een positieve sportcultuur’ 2026-2028 is jaarlijks budget beschikbaar binnen de begroting van Programma 10 Sport. Voor 2026 is € 130.000 begroot. Om de actiepunten en ondersteuningsmiddelen te financieren wordt gebruikt gemaakt van personele inzet van een uitvoeringspartner, gefinancierd via de subsidieregeling ‘combinatiefunctionarissen sport Den Haag 2023-2026’. In 2026 betreft dit momenteel 1,6 fte verdeeld over 4 personen specifiek voor een positieve sportcultuur. Bij een aantal ondersteuningsmiddelen zetten we in op cofinanciering door het NOC*NSF of andere partners. Afsluitend Bij deze brief zijn als bijlage enkele onderzoeken opgenomen waarnaar in het actieplan wordt verwezen en die nog niet eerder met de raad zijn gedeeld. Sportclubs zijn een plezierige en veilige omgeving om te kunnen sporten. Elke week zetten duizenden vrijwilligers zich in om dit voor elkaar te krijgen. Dit actieplan heeft als doel de sportclubs en haar vrijwilligers te ondersteunen in deze wekelijkse inspanning, als aanvulling op het reguliere vrijwilligersbeleid van de gemeente. Daarom focussen we als gemeente onder andere op onderwerpen als ouderbetrokkenheid en verantwoordelijkheid en pedagogisch sportklimaat.

Samen staan we voor plezier en veiligheid in de sport! Met vriendelijke groet, de wethouder van Onderwijs, Jeugd, Sport en Dienstverlening Hilbert Bredemeijer

4/4