RIS324494 Stelselwijziging en financiering lokale omroep

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

Saskia Bruines Wethouder van Financiën, Cultuur en Economische ontwikkeling

dienst: dienstcode

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan de voorzitter van de commissie Samenleving

OCW/11002851 RIS324494 Contactpersoon

Juliette Jansen Dienst

Dienst Onderwijs, Cultuur en Welzijn Afdeling

OCW Stad en Bestuur Telefoonnummer

14070 Datum

E-mailadres

3 februari 2026

juliette.jansen@denhaag.nl

Onderwerp

Stelselwijziging en financiering lokale omroep

Geachte voorzitter, Naar aanleiding van de visiebrief m.b.t financiering van de lokale omroep d.d. 30 mei 2023 van het Ministerie van OCW om de onafhankelijkheid van de lokale omroepen beter te borgen, zal de bekostiging voortaan niet meer via de gemeenten maar via het Rijk lopen. (Zie Visiebrief lokale omroepen | Kamerstuk | Rijksoverheid.nl) De middelen voor lokale omroepen die gemeenten via het Gemeentefonds ontvangen, worden in hun geheel overgeheveld naar de mediabegroting. Om o.a. dit mogelijk te maken is een wetswijziging nodig van de Mediawet 2008. Met deze brief informeer ik u over deze wijziging en de samenhang met het gemeentelijk mediabeleid. De gemeente vindt goede lokale journalistiek belangrijk vooral in tijden waarin desinformatie en nepnieuws aan de orde van de dag zijn. Onafhankelijke lokale nieuwsbronnen helpen de inwoners van de stad om betrouwbaar nieuws krijgen. De gemeente ondersteunt daarom de publieke lokale omroep als sinds jaar en dag met extra middelen boven op de bekostiging vanuit de Mediawet. Wetsvoorstel stelselherziening aanpassing Mediawet 2008 De regering wil de inrichting van de lokale publieke omroepen herzien om daarmee de uitvoering van de publieke mediaopdracht op lokaal niveau fundamenteel te verstevigen. Daarom ligt er nu een voorstel tot wijziging van de Mediawet 2008.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

Telefoonummer 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/11002851

Het wetsvoorstel bevat het volgende pakket aan maatregelen: • de bekostiging van lokale publieke omroepen overbrengen van gemeenten naar het Rijk; • het aantal lokale publieke omroepen terugbrengen van ruim 220 naar maximaal 80, waarmee de gebieden waarvoor de lokale publieke omroepen aanbod verzorgen groter worden; • het creëren van een samenwerkings- en coördinatieorgaan voor de lokale publieke omroepen, de stichting Nederlandse Lokale Publieke Omroepen (NLPO); • het synchroniseren van de aanwijzingen van lokale publieke omroepen voor vijf jaar, waarmee ze tevens zullen samenvallen met de concessiebeleidsplanperiode van de NLPO; • het aanscherpen en verduidelijken van de aanwijzingsprocedure voor lokale publieke omroepen door het Commissariaat van de Media (CvdM); • het verstevigen van de vereisten op het gebied van governance, financiering en verantwoording, evenals het toezicht dat het Commissariaat op die zaken houdt.

Voor de gemeente Den Haag betekent dit het volgende: De stelselwijziging heeft zowel organisatorische als financiële consequenties. Huidige organisatorische situatie: Momenteel zijn er ruim 200 lokale omroepen. Onderdeel van de wetswijziging is dat dit maximaal 80 streekomroepen worden. Een publieke lokale omroep krijgt elke vijf jaar een nieuwe uitzendconcessie. Kandidaat-omroepen maken hun interesse kenbaar bij de gemeente. De gemeenteraad brengt advies uit aan het CvdM dat vervolgens de concessie voor de komende vijf jaar verleent. In het geval dat er meerdere kandidaten zijn, heeft de gemeente de inspanningsplicht om de verschillende omroepen samen te laten werken. Den Haag FM is voor deze concessieperiode aangewezen als publieke lokale omroep voor de inwoners van Den Haag. Nieuwe organisatorische situatie: De vorming van streekomroepen heeft geen consequenties voor Den Haag. De lokale omroepen van de grote steden (G4) worden als streekomroepen beschouwd. Bij de verlening van de uitzendconcessie krijgt de stichting Nederlandse Lokale Publieke Omroepen (NLPO) een grotere rol. Deze stichting adviseert het CvdM op het gebied van de begroting/bedrijfsvoering van de kandidaat-omroepen.

De gemeente behoudt haar adviesrecht waar het gaat om de vraag of het Programmabeleid Bepalend Orgaan (PBO) voldoende aansluiting heeft bij het verzorgingsgebied en of er in het beleidsplan afspraken staan over de inzet van vrijwilligers en de samenwerking met lokale partners. Op basis van beide adviezen verleent het CvdM de uitzendconcessie. Daarnaast kan een gemeente nog aanvullende criteria formuleren (zie hieronder). Huidige financiële situatie: Het richtsnoerbedrag per huishouden, voor 2025 door de VNG vastgesteld op € 1,62,-, wordt door het Rijk in het Gemeentefonds gestort. Dat betekent voor Den Haag voor 2025 een bedrag van € 464.544,-. Dit is onvoldoende voor een lokale omroep om op professionele wijze zijn publieke functies uit te voeren. Daarom vult de Gemeente Den Haag dit bedrag sinds jaar en dag aan. Voor 2025 met een bedrag van € 375.670,-. Voor deze aanvulling zijn ook extra criteria met de huidige omroep afgesproken. Zoals het produceren van de dagelijkse nieuwsminuut die via de muurkranten en de schermen in de Tramtunnel wordt verspreid en de verplichting om uit te zenden vanuit het hart van de stad in de Centrale Bibliotheek.

2/3

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/11002851

Toekomstige financiële situatie: Per 1 januari 2028 zal het dan geldende richtsnoerbedrag per huishouden niet langer in het Gemeentefonds worden gestort, maar zal het Rijk dit bedrag rechtstreeks aan de lokale omroepen verlenen als basisfinanciering. Het bedrag dat aan de mediabegroting wordt toegevoegd vanuit het gemeentefonds, wordt bovendien structureel verhoogd met een bedrag van circa € 18 miljoen. Dit bedrag wordt voor een deel besteed aan de administratieve uitvoering van de wet door de NLPO en het CvdM. De totale beschikbare middelen voor de lokale omroepen worden verdeeld op basis van onderstaande sleutel. Het is daarom nog niet te zeggen wat het precieze bedrag is dat beschikbaar komt vanuit het Rijk voor de Haagse lokale publieke omroep. − Veertig procent van het beschikbare budget wordt verdeeld over alle lokale publieke omroepen. Zestig procent van het totaalbudget wordt verdeeld op basis van kenmerken van de lokale verzorgingsgebieden. De verdeling van die zestig procent is als volgt: twintig procent wordt verdeeld op basis van het aantal woonkernen met meer dan vijfhonderd adressen; − vijftien procent wordt verdeeld op basis van het aantal inwoners; − vijftien procent wordt verdeeld op basis van het aantal inwoners in stedelijk gebied; en − tien procent wordt verdeeld op basis van het aantal inwoners in landelijk gebied.

Gemeentes behouden, net als in de huidige situatie, de mogelijkheid om hun lokale omroep extra te financieren overeenkomstig de staatssteunregels van de Europese Unie. Hiervoor moeten gemeenten vooraf criteria kenbaar maken bij het CvdM en de NLPO. Tijdspad & route 2025 – 2026: kamerbehandeling. 1 juni 2026: beoogde ingangsdatum wetswijziging. 22 februari: beëindiging van rechtswege uitzendconcessie Den Haag FM; deze wordt verlengd t/m 31 december 2027. 2027: criteria en aanvullende financiering lokale omroep vanuit gemeente vastgesteld. 1 januari 2028: invoeren nieuwe stelsel. 1 januari 2028: ingang nieuwe uitzendconcessie voor alle lokale omroepen. Ik zal u verder informeren wanneer er concrete duidelijkheid is over de gevolgen van de stelselwijzing en de financiering van de lokale omroep voor de gemeente Den Haag. Met vriendelijke groet, de wethouder van Financiën, Cultuur en Economische ontwikkeling Saskia Bruines

3/3