RIS324467 Beantwoording SV Beter voorbereid op extreme regen

Datum

BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE VRAGEN

4 maart 2026 Ons kenmerk Onderwerp

Antwoord van het college op de vragen van de raadsleden Holman en Thepass, luidend: ‘Beter voorbereid op extreme regen’

DSB/11010689 RIS324467

De raadsleden Holman en Thepass hebben op 22 januari 2026 een brief met daarin negen vragen aan de voorzitter van de gemeenteraad gericht. Overeenkomstig artikel 32 van het reglement van orde voor vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad, beantwoordt het college deze vragen als volgt. Nederland is niet goed voorbereid op de veiligheidsrisico’s van extreme regenval, terwijl dit door klimaatverandering steeds vaker voorkomt. Daarvoor waarschuwt de Onderzoeksraad voor de Veiligheid in een onderzoek. De maatregelen blijven achter bij de snelheid waarmee extreme regen toeneemt. Gemeenten richten zich daarbij vooral op (te) kleine maatregelen, zoals wadi’s, waterpleinen, groene daken en het afkoppelen van regenpijpen. Tegelijkertijd zijn de veiligheidsrisico’s groot. De OVV beschrijft in het rapport ‘Onveiligheid door extreme regen’ (januari 2026, zie bijlage) verschillende recente voorbeelden waarin vitale voorzieningen en de gezondheid en veiligheid van mensen in het geding kwamen. Zo moest de spoedeisende hulp in Doetinchem worden gesloten omdat water de SEH binnenliep en toiletten overstroomden. In Nijverdal viel een stroomverdeelstation uit, waardoor 11.000 woningen urenlang zonder stroom zaten. En in Enschede kwam een laaggelegen wijk onder water te staan: bij 80 woningen liep water naar binnen.

Dat had grote gevolgen: rioolwater veroorzaakte veel schade aan huizen en bewoners kregen gezondheidsklachten door optrekkend vocht. 1)

Herkent het college de conclusies van de OVV dat de huidige aanpak van extreme regen onvoldoende is om veiligheidsrisico’s te voorkomen en wat betekent dit concreet voor Den Haag?

Het college herkent de algemene conclusies van de OVV. Voor Den Haag is de situatie wezenlijk anders dan bijvoorbeeld voor het oosten en zuiden van het land, waar de genoemde voorbeelden vandaan komen. Het westen van het land is waterrijker en vlakker dan het oosten, waardoor het water zich bij hevige neerslag meer evenredig verdeelt over het oppervlak. Overlast is sterk locatiegebonden, bijvoorbeeld bij diverse – (spoor)onderdoorgangen. Op dit moment zijn maatregelen getroffen op de plekken waar ooit ernstige wateroverlast was na extreme regenval. Tegelijkertijd laat het OVV-onderzoek zien dat het beheersen van risico’s door extreme neerslag niet uitsluitend een technische of infrastructurele opgave is. Voor Den Haag (en andere gemeenten) betekent dit dat er ook een toenemende opgave ligt om de maatschappelijke weerbaarheid te versterken. Wanneer risico’s niet volledig te mitigeren zijn of aanpassing beperkt mogelijk is, vraagt dat om samen met wijken, bewoners en lokale organisaties te werken aan bewustwording, handelingsperspectief en onderlinge zelfredzaamheid. Dit versterkt het vermogen van de stad om met de gevolgen van extreme neerslag om te gaan, ook wanneer technische systemen tijdelijk tekortschieten.

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/11010689

2)

Op de kaarten in het onderzoeksrapport wordt Den Haag expliciet genoemd als gemeente met wijken die extra kwetsbaar zijn voor extreme regen. Welke Haagse wijken en gebieden zijn het meest kwetsbaar voor extreme regenval, bijvoorbeeld door lage ligging, verouderde riolering of kwetsbare bebouwing en wanneer is deze analyse voor het laatst geactualiseerd? Of kan deze analyse geactualiseerd worden aan de hand van de (nieuwe) risico’s die de OVV schetst?

In 2015 is een eerste stresstest gedaan voor de gevolgen voor Den Haag bij een extreem heftige bui. Op basis van de uitkomsten hiervan zijn de grootste risico's en de meest kwetsbare gebieden in de stad bepaald. Deze stresstest is in 2022 samen met de buurgemeenten en het Hoogheemraadschap van Delfland opnieuw uitgevoerd. De resultaten zijn terug te vinden op de website: denhaag.klimaatmonitor.net De meest risicovolle gebieden zijn de oude duinvalleien, zoals de omgeving van de Keijzerstraat – waar inmiddels al maatregelen zijn genomen – en delen van Belgisch Park. In Belgisch Park worden riooltechnische ingrepen gecombineerd met rioolvervangingsprojecten om beter bestand te zijn tegen extreme regenval. Ook in en rond het Centrum doen zich risico’s voor, vooral door de lagere ligging dat het gevolg is van historische bodemdaling en de grote afstand tot watergangen. De gemeentelijke inzet van klimaat-adaptieve maatregelen is en blijft gericht op de buurten en wegen die het meest kwetsbaar zijn. De raad is hierover in september 2023 nader over geïnformeerd (RIS316606). 3)

De OVV stelt dat gemeenten zich vaak richten op kleinschalige maatregelen. Welke aanvullende, grootschaligere maatregelen overweegt het college om wateroverlast en veiligheidsrisico’s structureel te beperken?

Bij het beperken van kwetsbaarheden zetten we vooral in op grootschalige maatregelen, zoals aanpassingen in het rioolstelsel en afkoppelen. Alle kwetsbare gebieden beschikken over een gemengd rioolstelsel dat bij extreme neerslag in capaciteit beperkt is. In de Keijzerstraat is hiertoe een infiltratieriool aangelegd, medegefinancierd door een rijksbijdrage van de Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie (DPRA)-impulsregeling, waarmee de omgeving wordt ontlast en er minder vuilwater tot overstorting komt. Den Haag heeft al jarenlang het beleid om grootschalig af te koppelen, waardoor de rioleringsstelsels steeds minder gevoelig worden voor hevige neerslag. Gebieden zoals de Vogelwijk, Duindorp, Bohemen, Spoorwijk en grote delen van Den Haag Zuidwest zijn hierdoor veel minder kwetsbaar geworden. Het is belangrijk te benadrukken dat het gecombineerde effect van meerdere kleinschalige maatregelen niet moet worden onderschat. Ingrepen die het water extra ruimte geven op plekken waar het van nature naartoe stroomt, en maatregelen die afstroming juist voorkomen — bijvoorbeeld door vergroening — dragen wel degelijk bij aan het verminderen van de kwetsbaarheid voor hevige neerslag in de hele stad. De afgelopen jaren zijn al tientallen vergroeningsprojecten in de versteende wijken gerealiseerd vanuit het actieprogramma Klimaatadaptatie en Vergroenen Versteende wijken (RIS318503).

Daarnaast stimuleert de gemeente het vergroenen van daken en tuinen. Naast fysieke maatregelen blijft het versterken van de maatschappelijke weerbaarheid belangrijk, zodat wijken en bewoners beter kunnen omgaan met situaties waarin overlast ondanks mitigatie toch optreedt. 4)

In hoeverre zijn vitale voorzieningen in Den Haag (zoals ziekenhuizen, elektriciteitsvoorzieningen en telecom) getoetst op extreme regen en welke risico’s zijn daarbij vastgesteld?

2/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/11010689

De genoemde partijen zijn in het verleden in samenwerking met de Veiligheidsregio Haaglanden betrokken bij studies naar kwetsbaarheid en ze zijn op de hoogte van mogelijke risico's. Ook partijen, zoals de HTM, zijn hierover geïnformeerd. Op denhaag.klimaatmonitor.net is onder het thema Extreme Neerslag een kaart beschikbaar met kwetsbare objecten. 5)

Hoe is de samenwerking met netbeheerders en andere vitale partijen georganiseerd om uitval van voorzieningen bij extreme regen te voorkomen?

Er zijn in 2020 risicodialogen geweest en de uitkomsten hiervan zijn o.a. verwerkt in de Wegwijzer Den Haag Klimaatbestendig (RIS308744). Daarnaast is er een intensieve samenwerking met het Hoogheemraadschap van Delfland, de belangrijkste partner op het gebied van waterveiligheid. In 2026 worden opnieuw risicodialogen gehouden, conform de afspraken in het DPRA. Daarbij zullen ook relevante partijen, zoals netbeheerders gevraagd worden om deel te nemen. Aanvullend daarop loopt vanuit het programma Maatschappelijke weerbaarheid een complementerend traject. Eén van de drie actielijnen is: Weerbare vitale sectoren - bijdragen aan het verstevigen van de weerbaarheid van (nuts)bedrijven, vervoerders, maatschappelijke- en onderwijsinstellingen en cultuurinstellingen. (RIS323636). 6)

De OVV wijst op het belang van tijdige waarschuwingen. Hoe worden inwoners en instellingen in Den Haag momenteel geïnformeerd bij (dreigende) extreme regen en acht het college dit voldoende?

Anders dan de gebruikelijke waarschuwingen van het KNMI bij extreem weer (code geel, oranje en rood) zijn er geen specifieke waarschuwingen voor inwoners en instellingen in Den Haag. Het college erkent het belang van tijdige waarschuwingen en kan zich vinden in de aanbeveling van het OVV om deze rol bij het KNMI te verruimen. De gemeente Den Haag kan hiervoor haar reguliere kanalen beschikbaar stellen. 7)

Welke ondersteuning is beschikbaar voor bewoners die te maken krijgen met wateroverlast en gezondheidsschade en hoe wordt herhaling of verergering van schade voorkomen? Is de gemeente voorbereid op het bieden van ondersteuning?

De brandweer kan bij ernstige overlast hulp bieden. Bewoners kunnen terugvallen op hun verzekering en moeten zelf maatregelen nemen om hun bezittingen te beschermen bij calamiteiten. 8)

Met de aangenomen motie ‘rechtvaardige aanpak klimaatschade’ (RIS318561) van GroenLinks en de PvdA moet het college in beleid rekening houden met potentiële financiële klimaatschade, met extra aandacht voor economisch kwetsbare wijken. Kan het college een geactualiseerd overzicht bieden van de wijken die in Den Haag het meest kwetsbaar zijn voor financiële klimaatschade door regen en welke maatregelen worden genomen om die risico’s te beperken?

Zie ook antwoord vraag 2. De gemeentelijke inzet van klimaat-adaptieve maatregelen is en blijft gericht op deze buurten en op de wegen die het meest kwetsbaar zijn (RIS316606). Op dit moment ziet het college geen aanleiding om het overzicht van kwetsbare wijken te actualiseren. De risico’s en inzichten worden continu gemonitord. Vanzelfsprekend zal het college het overzicht actualiseren wanneer nieuwe gegevens daartoe aanleiding geven.

3/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/11010689

9)

Is het college bereid de aanbevelingen van de OVV expliciet te vertalen naar Haags beleid en de gemeenteraad hierover te informeren.

Het college neemt de aanbevelingen - voor zover relevant voor Den Haag - mee in de risicodialogen die later dit jaar gepland zijn. Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Ilma Merx

Jan van Zanen

4/4