RIS324460 Update actuele situatie van monumentale bomen DH

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

Robert Barker Wethouder van Buitenruimte, Dierenwelzijn en Milieu

dienst: dienstcode

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan de voorzitter van de commissie Leefomgeving

DSB/10993427 RIS324460 Contactpersoon

Martina van der Vegt Dienst

Dienst Stadsbeheer Afdeling

DSB BAS Telefoonnummer

Datum

14070

27 januari 2026

E-mailadres

groenbeleid@denhaag.nl

Onderwerp

Update over de actuele situatie van monumentale bomen op Lange- en Korte Voorhout, Plein 1813, Sophialaan, Nassaulaan

Geachte voorzitter, Graag informeer ik u over de huidige staat van het monumentale bomenensemble aan het Lange Voorhout, Korte Voorhout en de Lange Vijverberg (locatie 1), en de situatie van de monumentale kastanjes op Plein 1813, Nassaulaan en Sophialaan (locatie 2). Locatie 1: Lange/ Korte Voorhout, Lange Vijverberg Sinds een aantal jaren vallen monumentale bomen op het Lange- en Korte Voorhout en de Lange Vijverberg verrassend vroeg uit. In februari 2025 is de oorzaak hiervoor gevonden: De beluchtingsputten van het onderliggende wortelbeschermingssysteem (‘Watershell constructie’) zijn verstopt geraakt. Hierdoor functioneerde het systeem niet meer en kregen de boomwortels onvoldoende zuurstof. Door intensief gebruik moet de schelpenlaag waarop gelopen wordt regelmatig vernieuwd worden. Hierbij is het maaiveld herhaaldelijk opgehoogd. De beluchtingsputten zijn daardoor dichtgestort en uit het zicht verdwenen. Begin oktober 2025 zijn de beluchtingsputten op Lange- en Korte Voorhout opgespoord, leeggezogen en verhoogd. Hetzelfde moet in 2026 gebeuren op de Lange Vijverberg. Om het bomenensemble duurzaam te behouden is structureel onderhoud van de beluchtingsputten noodzakelijk. Tijdens het groeiseizoen moeten de putten zeker maandelijks worden geleegd (vaker bij intensieve gebruiksdruk of zware regenval).

Gedurende de komende vijf jaar worden de bomen tweemaal per jaar gemonitord zodat de conditie en vitaliteit nauwgezet gevolgd kunnen worden. Wanneer de bomen weer voldoende zuurstof krijgen, is te verwachten dat de conditie van de bomen langzaam verbetert. Locatie 2: Plein 1813, Nassaulaan en Sophialaan Op 17 november 2025 is een grote kastanjeboom tegen het huis van de Deense ambassadeur gevallen. Dat was voor de gemeente aanleiding om onderzoek te doen naar de stabiliteit van de dubbelbloemige paardenkastanjes (Aesculus hippocastanum ‘Baumanii’) op Plein 1813, Nassaulaan en Sophialaan. Bij 32 van de bomen zijn eind 2025 stabiliteitsmetingen (‘trekproeven’) uitgevoerd. Het betreft bomen die zwaar zijn aangetast door kastanjebloedingsziekte en in een slechte conditie verkeren. Deze combinatie leidt tot instabiliteit; de ziekte en de verminderde conditie verminderen de neerwaartse sapstroom naar de wortels. Hierdoor worden de wortels onvoldoende gevoed en sterven ze af. Als de (stabiliteits-) wortels afsterven wordt de boom instabiel. Dat was ook het geval bij de omgevallen boom.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

Telefoonummer 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10993427

Uit het onderzoek kwam naar voren dat zes bomen een hoog risico liepen op omvallen. Daarom zijn deze bomen eind december 2025 per noodkap verwijderd. Het onderzoek wees uit dat er nog vijf bomen staan die ook verzwakt zijn. Advies is om deze vijf bomen via de reguliere (ontheffings)procedure te kappen. De ontheffingsprocedure is inmiddels in gang gezet. Er wordt toegewerkt naar uitvoering vóór 15 maart. Eind 2026 worden bij de te handhaven bomen opnieuw trekproeven uitgevoerd om de stabiliteit te monitoren. De noodkap van de zes bomen in december is zorgvuldig overwogen. Het verkleinen (snoeien) van de boomkronen is niet genoeg om de bomen veilig te houden, omdat ze daarvoor al te ver verzwakt zijn. Ook bij de andere bomen waarvoor kap wordt geadviseerd, is snoeien geen goede optie. Een kleinere kroon zorgt namelijk voor minder voeding naar de wortels, waardoor de wortels verder afsterven en de boom juist nóg instabieler wordt. Dat kan een gevoel van schijnveiligheid geven. Het stutten of op een andere manier verankeren van de bomen is ook geen realistische oplossing. De bomen zijn daarvoor te groot, waardoor dit technisch en ruimtelijk niet uitvoerbaar is. Bovendien worden de problemen met de wortels hiermee niet opgelost. Daarom zijn er geen haalbare alternatieven om deze bomen veilig te behouden.

In overleg met de betrokken disciplines wordt gewerkt aan een herplantvoorstel. Herplant met dezelfde of vergelijkbare kastanjebomen is niet wenselijk vanwege de hoge vatbaarheid voor kastanjebloedingsziekte. Daarnaast wordt ingezet op het doorbreken van de huidige monocultuur en het realiseren van een meer diverse boomstructuur, om grootschalige uitval in de toekomst te voorkomen. Bij het kiezen van de herplantsoort wordt rekening gehouden met de historie en uitstraling van de buurt. De gemeente volgt de ontwikkeling van kastanjebloedingsziekte nauwkeurig. In de afgelopen 20 jaar zijn er onderzoeken uitgevoerd bij alle kastanjes in de stad. Er wordt nu extra goed gekeken naar bomen die ernstig aangetast zijn én een verminderde conditie en vitaliteit hebben. Dat bleek een risicovolle combinatie te zijn. Wanneer er twijfel bestaat over de stabiliteit van een boom wordt aanvullend onderzoek uitgevoerd. Wij verwachten geen grootschalige vervangingsopgave naar aanleiding van deze onderzoeken. Het aandeel van kastanjes met slechte conditie en ernstige aantasting bedraagt ca. 3,5% van het totale kastanje bestand. Het merendeel van de kastanjes die aangetast zijn door de kastanjebloedingsziekte hebben een acceptabele conditie- en vitaliteitsbeoordeling. Ik vertrouw erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.

Met vriendelijke groet, de wethouder van Buitenruimte, Dierenwelzijn en Milieu Robert Barker Typ tekst

2/2