RIS324449 Bijlage Particicpatieverslag nieuwe eigen bijdrage systematiek

Participatieverslag Eigenbijdragesystematiek maatschappelijke opvang December 2025

Participatieverslag

Inhoud Proces

3

Resultaten

3

Deelnemers

3

Inbreng

3

Dit is meegenomen

6

Dit wordt meegenomen in de implementatie

6

Dit is niet meegenomen

7 7

Ervaringen

8

Gemeente (interne evaluatie)

9

Aandachtspunten

9

Vervolg

2

Participatieverslag

Proces Het doel van de participatie is enerzijds het ophalen van ervaringen. De mensen die gebruik maken van de opvang en de instellingen die opvang aanbieden weten namelijk welke problemen er zijn in de praktijk. Daarnaast heeft het geholpen met het in kaart brengen van verschillende argumenten of standpunten omtrent de eigen bijdrage. De deelnemers adviseerden over het vormgeven van een nieuwe eigen bijdrage systematiek bij maatschappelijke opvang in het opstellen van de scenario’s. De gemeente weegt de belangen van de deelnemers gelijkwaardig. De gemeente behoudt echter de beslissingsbevoegdheid. Er zijn twee rondes gesprekken geweest met deelnemers. Een eerste ronde diende om brede input op te halen (met de vragen zoals beschreven in het participatieplan) en een tweede ronde om de opgestelde scenario’s voor te leggen en te bespreken (met de vragen zoals beschreven in het participatieplan). In de eerste rond gesprekken is de Achterban Jongeren niet meegenomen. Zij zijn later wel meegenomen in het bespreken van de scenario’s en bijgepraat over de inhoud van het eerste gesprek. Zij hadden ook de mogelijkheid om nog input te geven op de inhoud van het eerste gesprek.

Resultaten In het ophalen van de brede input zijn de ervaringen met de huidige praktijk opgehaald, is besproken welke problemen er in de praktijk zijn en waar volgens de verschillende belanghebbenden een nieuwe systematiek aan moet voldoen. Dit bood veel input voor het opstellen van de scenario’s. Daarnaast onderbouwde en verscherpte het de, vooraf opgestelde, uitgangspunten voor de systematiek. Tijdens het bespreken van de opgestelde scenario’s is aan bod gekomen wat belanghebbenden belangrijk vinden in de scenario’s, welke elementen volgens hen ontbreken, wat belangenrijke voordelen en risico’s zijn in de scenario’s en welk scenario hun voorkeur zou hebben. Dit gaf belangrijke input voor het afwegen van scenario’s en het onderbouwen van het advies. Daarnaast bood het ook inzichten om mee te nemen in het implementatieproces.

Deelnemers •

•

•

De Achterban van het Straatconsulaat (zowel volwassenen als jongeren). Zij vertegenwoordigen de groep mensen die gebruik maakt de opvangvoorzieningen. De invoering van de nieuwe systematiek heeft directe invloed op hen. Het Leger des Heils vervult een uitvoerende rol in zowel het faciliteren van opvanglocaties als het toepassen van de eigenbijdrageregeling. De invoering van de nieuwe systematiek heeft directe impact op de werkwijze die zij hanteren en de uitvoering van hun taken. KesslerPerspektief en KesslerPerspektief/Arosa vervullen een uitvoerende rol in zowel het faciliteren van opvanglocaties (voor maatschappelijke opvang en opvang voor slachtoffers van huiselijk geweld) als het toepassen van de eigenbijdrageregeling. De invoering van de nieuwe systematiek heeft directe invloed op de werkwijze die zij hanteren en de uitvoering van hun taken.

Inbreng Een samenvatting van de inbreng vanuit de verschillende deelnemers tijdens het eerste gesprek wat het doel had om brede input op te halen • De Achterban van het Straatconsulaat (volwassenen) o De Achterban geeft aan dat er veel onduidelijkheid is in de huidige situatie, zij missen transparantie. Het is niet duidelijk wanneer een eigen bijdrage betaald moet worden, aan wie, op welke wijze en hoe hoog deze is (bedragen lopen uiteen). Dit leidt tot onzekerheid, frustratie en ook het afnemen van vertrouwen. Zij vinden het belangrijk dat een nieuwe systematiek naast uitvoerbaar ook transparant, duidelijk en vindbaar is. o Daarnaast benoemt de Achterban dat het zo kan zijn dat je een schuld opbouwt wanneer je de eigen bijdrage niet kan betalen. Deze blijft ook na de opvang “aan je

3

Participatieverslag

o o

plakken”, waardoor mogelijkheden tot zelfstandig wonen beperkt worden. De nieuwe eigen bijdrage mag niet leiden tot schulden. De Achterban vindt het belangrijk dat het duidelijk wordt waarom er een eigen bijdrage wordt gevraagd. De Achterban geeft aan dat volgens hen alle opvanglocaties gratis zouden moeten zijn en zo voor iedereen toegankelijk. Opvang is immers een recht.

•

Het Leger des Heils: o Het Leger des Heils geeft aan er in de huidige situatie tegenaan te lopen dat er op verschillende afdelingen verschillende regels zijn. In de nieuwe situatie wensen zij een uniforme systematiek en een werkwijze met flexibiliteit op wat er voor specifieke groepen en personen nodig is. Zij hebben ook behoefte aan duidelijke kaders en goede afstemming met de gemeente Den Haag. o Het Leger des Heils is van mening dat je een eigen bijdrage kan verwachten van iemand met een volledige uitkering. Wanneer iemand zelfstandig woont, heeft diegene ook woonlasten. o Leger des Heils vindt het idee van wederkerigheid goed, maar geeft aan dat niet in elke situatie wederkerigheid van iemand gevraagd kan worden. Hier moet rekening mee gehouden worden door middel van maatwerk. Zij geven als alternatief voor een eigen bijdrage om in het kader van wederkerigheid in te zetten op participatie, zoals vrijwilligerswerk. Ook vinden zij het een goed idee om de eigen bijdrage in te zetten als spaarmiddel voor een zelfstandige woning, of om van de inkomsten activiteiten op locatie te organiseren. o Het Leger des Heils geeft aan dat zij in de toekomst de eigen bijdrage niet zouden willen innen. Zij geven aan dat het als zorgaanbieder lastig is om de “financiële pet” op te zetten in een hulpverleningsrelatie.

•

KesslerPerspektief en KesslerPerspektief/ Arosa: o KesslerPerspektief geeft aan dat zij er in de praktijk tegenaan lopen dat het inningsproces van de eigen bijdrage een arbeidsintensief proces is. In de praktijk ontstaan er dilemma’s over hoe te handelen wanneer iemand de eigen bijdrage niet betaalt. De hoogte van de eigen bijdrage weegt hier bij een aantal voorzieningen nu niet tegenop. Daarnaast is het niet duidelijk waar de bedragen op gestoeld zijn en zijn ze uit verhouding voor sommige opvangvoorzieningen. o KesslerPerspektief geeft aan dat wederkerigheid niet in ieder scenario verwacht kan worden of toepasbaar is, bijvoorbeeld in de nachtopvang. In een meer stabiele situatie kan wel wederkerigheid verwacht worden. o KesslerPerspektief geeft aan dat zij soms, als gevolg van de lage eigen bijdrage bij doorstroomvoorzieningen, zien dat personen ervoor kiezen nog niet uit te stromen naar een uitstroommogelijkheid (die niet aan alle wensen voldoet) en te wachten tot een meer ideale uitstroomoptie zich voordoet. o KesslerPerspektief/ Arosa geeft aan dat zij tegen dezelfde problemen aanlopen als andere organisaties die opvang bieden. Daarnaast is er in de crisisopvang vaak nog geen inkomen in beeld.

Een samenvatting van de inbreng vanuit de verschillende deelnemers tijdens het tweede gesprek waarin de opgestelde scenario’s besproken werden • De Achterban van het Straatconsulaat (volwassenen en jongeren): o De Achterban volwassen geeft aan dat de informatie over de eigenbijdragesystematiek ook te vinden moet zijn in flyers bij het dak- en thuislozenloket en andere organisaties. Het Straatconsulaat geeft aan dat zij de informatie kunnen opnemen in de straatgids. o De Achterban volwassenen geeft aan dat een inkomensafhankelijke eigen bijdrage geen gewenste situatie is. Zij zien als groot knelpunt dat mensen in dit scenario niet kunnen sparen en werken niet loont. De Achterban jongeren geeft aan dat de inkomensafhankelijke eigen bijdrage erg hoog is en dat dit niet in verhouding staat tot de voorzieningen en de kwaliteit van het eten. Daarnaast vinden zij de overgang in eigen bijdrage van de nachtopvang naar andere opvanglocaties met slaapzalen te groot.

4

Participatieverslag

o

o

o

o

De Achterban volwassenen is verbaasd over het effect van het niet vragen van een eigen bijdrage op de Participatiewet-uitkering. Ze geven aan dat mensen met inkomen uit werk in dit scenario kunnen sparen. Tegelijkertijd geven ze aan dat je mensen ook niet kan verplichten om te sparen. De Achterban jongeren vindt het negatief dat de uitkering naar de zak- en kleedgeld norm wordt teruggezet. De Achterban volwassenen geeft aan dat de vaste eigen bijdrage hun voorkeur heeft, dit is de meest prettige oplossing voor iedereen. Zij vinden het belangrijk dat er duidelijke kaders zijn, ruimte is voor maatwerk, draagkracht is om de eigen bijdrage te betalen, dat mensen kunnen sparen en dat de periode in de opvang gebruikt wordt om achterliggende problematiek van mensen in kaart te brengen en aan te pakken. Ook de Achterban jongeren heeft voorkeur voor de vaste eigen bijdrage. Als je kijkt naar wat iedereen overhoudt, is dit in hun ogen het beste. Het is dan ook eerlijk verdeeld. Alleen moet er wel gekeken worden naar de kwaliteit van de opvang en de maaltijden. Eén jongere uit de Achterban jongeren geeft aan dat de vaste eigen bijdrage te hoog is voor haar situatie. Zij ontvang een WIA-uitkering en houdt te weinig geld over na het innen van de eigen bijdrage. In dit soort situaties moet maatwerk toegepast worden.

Ook geeft de Achterban volwassenen aan dat zij het belangrijk vindt dat de woonkostenkorting op de Participatiewet-uitkering wordt afgeschaft als betaald wordt voor opvang, ongeacht of je je daar kan inschrijven. In het bespreken van de bijdrage voor maaltijden benoemt de Achterban jongeren dat dit bedrag voor eten niet realistisch is. Daarnaast merkt een jongere op dat het gek is dat het bedrag dat voor eten/maaltijden wordt gevraagd als je in de opvang verblijft hetzelfde is als dat je volgens het Nibud van rond zou moeten komen als je zelf moet koken/boodschappen doet. De maaltijden voor de opvang worden namelijk voor meer mensen tegelijk bereid, wat het per persoon goedkoper maakt dan het zelf zorgen voor maaltijden. Volgens hem moet het individuele bedrag per maand voor boodschappen omhoog (wat je nodig hebt om rond te komen) of het bedrag voor eten in de opvang moet omlaag. Verder geven de Achterban jongeren en de Achterban volwassenen aan dat flexibiliteit omtrent maaltijden voor hen belangrijk is. Ze willen graag zelf koken, zelf bepalen en zelf boodschappen doen. Nu kan in sommige locaties niet zelf gekookt worden en zijn de maaltijden volgens hen van slechte kwaliteit. Als ze dan niet mee willen eten, willen ze hier ook niet voor betalen. De Achterban volwassen en de Achterban jongeren benadrukken nogmaals dat de eigen bijdrage niet mag leiden tot schulden.

Voor hen is het nog niet duidelijk hoe dit wordt meegenomen in de eigenbijdragesystematiek. Zij benadrukken dat het belangrijk is om uit te werken.

•

Het Leger des Heils: o Leger des Heils ziet het steeds moeten uitvoeren van een complexe berekening als het grootste bezwaar in het scenario van een inkomensafhankelijke eigen bijdrage. Daarnaast geven zij aan dat er mogelijk grote gevolgen zijn wanneer iemand de eigen bijdrage niet betaalt. De bedragen zijn namelijk hoog, waardoor snel een schuld wordt opgebouwd. Daarnaast zien zij dat de zorgverlener mogelijk als schuldeiser moet optreden in dit scenario. Zij geven aan dat het voor hen lastig is om te toetsen of iemand een inkomen heeft. o Leger des Heils geeft aan dat de zorgverlener in het scenario zonder eigen bijdrage volledig ontzorgd wordt. Zij vragen zich wel af of aanbieders in dit scenario gecompenseerd voor het niet innen van de eigen bijdrage. o Leger des Heils geeft aan dat scenario drie het meest in balans is. Zij geven aan dat zij het liefst een flexibele werkwijze hanteren m.b.t. maaltijden. Dit helpt in het voorbereiden op zelfstandig wonen. o Leger des Heils geeft aan dat een structurele evaluatie van de implementatie van belang is, omdat situaties ook kunnen veranderen in de komende jaren.

•

KesslerPerspektief en KesslerPerspektief/ Arosa: o KesslerPerspektief vindt het positief dat de eigen bijdrage voor de nachtopvang teruggaat naar € 0,-.

5

Participatieverslag

o o

o

KesslerPerspektief geeft aan dat in het scenario zonder eigen bijdrage het positief is dat er een groot voordeel is bij werken. KesslerPerspektief geeft aan dat er weinig onderscheid wordt gemaakt tussen de opvangvoorzieningen, maar dat er wel degelijk verschillen in faciliteiten zijn. Zo lijken bepaalde 24-uurs opvangvoorzieningen m.b.t. onzelfstandigheid, faciliteiten en groepsopvang meer op de nachtopvang. Dit in tegenstelling tot andere 24-uurs opvang waarbij een eigen kamer met grotendeels zelfstandige voorzieningen de norm is en een eigen bijdrage van ruim € 600 geldt. Zij voorzien dat mensen dan niet willen doorstromen en stellen voor om onderscheid te maken op basis van type kamers of het onderscheid tussen zelfstandig en onzelfstandige woonruimte. Wanneer hier een oplossing voor gevonden wordt, is de vaste eigen bijdrage het voorkeursscenario. KesslerPerspektief/ Arosa heeft geen opmerkingen over de uitgangspunten, universele aspecten of de scenario’s. Zij kunnen zich vinden in het voorkeursscenario van de vaste eigen bijdrage. Zij geven daarnaast aan dat het inningsproces voor hen het meest van belang is. Zij zouden graag de eigen bijdrage innen via het CAK. Zij voorzien een aantal knelpunten bij het innen via de uitkering door wisselende starten einddata en voorzien verwarring wanneer bij de ene persoon via de uitkering geïnd wordt en bij de ander de instelling int.

Als organisatie willen zij niet zelf innen.

Dit is meegenomen Transparantie, duidelijkheid en vindbaarheid zijn opgenomen in de nieuwe eigenbijdragesystematiek door een beperkt aantal verschillende eigen bijdragen op te stellen, kenbaar te maken waar deze op gebaseerd zijn en de systematiek ook via verschillende kanalen te communiceren. Hoe de communicatie precies zal verlopen, landt in het implementatieplan. Ook is in het raadsvoorstel opgenomen waarom de gemeente Den Haag een eigen bijdrage vraagt. Daarnaast gaven Leger des Heils en KesslerPerspektief aan dat niet in alle situaties wederkerigheid verwacht kan worden. Dit is meegenomen in de systematiek door de nachtopvang gratis te maken, geen eigen bijdrage te vragen zolang er geen inkomen bekend is en de eerste zes weken van de opvang voor slachtoffers van huiselijk geweld geen eigen bijdrage te vragen. Bovendien blijft het mogelijk om mensen vrij te stellen van de eigen bijdrage, mocht de situatie hierom vragen. Verder gaf de Achterban aan dat zij het belangrijk vindt dat de woonkostenkorting op de Participatiewet-uitkering wordt afgeschaft als betaald wordt voor opvang, ongeacht of je je daar kan inschrijven. Wanneer er een eigen bijdrage wordt gevraagd van de inwoners, is de beleidsregel ‘Verlagen uitkering in verband met de woonsituatie Participatiewet 2015 (RIS280266)’ niet van toepassing. Er is immers sprake van woonlasten.

Verder zijn de verschillende argumenten, die de deelnemers gaven voor de opgestelde scenario’s, meegenomen in het opstellen van het advies. Dit is terug te lezen in de brief bij het raadsvoorstel.

Dit wordt meegenomen in de implementatie Een aantal punten komen niet expliciet naar voren in het raadsvoorstel. Het raadsvoorstel biedt ruimte om onderstaande punten binnen de opgestelde kaders op te lossen. Gemeente Den Haag werkt onderstaande punten nader uit in het implementatietraject: • Hoewel er wel aanvullende aspecten zijn opgesteld om de mensen die gebruik (willen) maken van de opvang te beschermen tegen negatieve effecten van de eigen bijdrage, was het voor de Achterban van het Straatconsulaat niet duidelijk hoe schulden voorkomen worden. Hoe er precies wordt gehandeld wanneer iemand schulden heeft, moet nader en secuur uitgewerkt worden tijdens het implementatietraject. Daarbij biedt de verordening ruimte om personen vrij te stellen van een eigen bijdrage mocht een situatie hierom vragen. • De notie over verhouding tussen de prijs voor maaltijden en de kwaliteit van maaltijden komt niet expliciet terug in het raadsvoorstel. De gemeente Den Haag vindt het belangrijk dat gewerkt wordt aan het verbeteren van de kwaliteit van de maaltijden en wil voorkomen dat de eigen bijdrage naar beneden wordt bijgesteld door de kwaliteit. De gemeente Den Haag zal in gesprek gaan met de desbetreffende aanbieders over mogelijkheden in het verbeteren van kwaliteit en eventuele mogelijkheden om zelf te koken. Daarnaast zal in de implementatie

6

Participatieverslag

• •

uitgewerkt worden hoe wordt omgegaan met flexibel gebruik maken van de aangeboden maaltijden en wat hierin mogelijk is. De opmerkingen over het inningsproces vanuit de aanbieders moeten nader uitgewerkt worden in de implementatie. De gemeente Den Haag zal met hen in gesprek gaan om met hen te onderzoeken wat een wenselijk proces is en hoe hier te komen. KesslerPerspektief en de Achterban geven aan dat de eigen bijdrage bij bepaalde voorzieningen niet in verhouding staat tot de geboden faciliteiten. KesslerPerspektief voorziet dat mensen mogelijk niet willen doorstromen naar voorzieningen waarin deze disbalans tussen eigen bijdrage en kwaliteit ervaren wordt. De gemeente Den Haag vindt niet dat mensen mogen weigeren door te stromen. De gemeente Den Haag heeft de taak om mensen die gebruik willen maken van de opvang voorafgaand aan de toegang goed te informeren over de voorwaarden van opvang en de consequenties die verbonden zijn aan het niet opvolgen van deze voorwaarden. Daarnaast wil de gemeente Den Haag dat de kwaliteit van de opvang in verhouding staat tot de eigen bijdrage. De gemeente Den Haag en KesslerPerspektief gaan verder in gesprek over mogelijke oplossingen voor dit knelpunt.

Dit is niet meegenomen Hieronder een lijstje met punten die niet meegenomen zijn in het raadsvoorstel: • Het niet vragen van een eigen bijdrage is uitgewerkt als een van de scenario’s. Echter is ervoor gekozen om dit scenario niet te adviseren. De afweging is terug te lezen in de brief bij het raadsvoorstel. • Een jongere uit de Achterban gaf aan dat er een verschil moet zijn in het bedrag wat gehanteerd wordt in het bereken wat iemand over moet houden voor maaltijden en het bedrag wat gevraagd wordt voor maaltijden. Dit is niet meegenomen in de eigen bijdrage systematiek. Het bedrag is namelijk gebaseerd op berekening van het Nibud. Dit zijn realistische, objectieve en breed geaccepteerde normen. Daarnaast houden mensen met een Participatiewet-uitkering, met de voorgestelde vaste eigen bijdrage, een hoger bedrag over dan strikt de zak- en kleedgeld norm en het minimale bedrag voor maaltijden. Wanneer iemand te weinig geld overhoudt voor maaltijden, kan er maatwerk geboden worden. • Daarnaast besprak Leger des Heils de mogelijkheid om, in situaties waar geen wederkerigheid in de vorm van betalen van eigen bijdrage verwacht kan worden, in te zetten op betaling “in natura” in de vorm van participatie, zoals vrijwilligerswerk. Dit is niet meegenomen in het raadsvoorstel, omdat er beter ingezet kan worden op het vinden van betaald werk.

Daarnaast voorziet de Achterban het risico dat de participatie opgelegd wordt terwijl iemand hier niet klaar voor is. Wanneer mensen een Participatiewet-uitkering ontvangen worden zij geacht de eigen bijdrage te kunnen betalen. Daarnaast is er vanuit de Participatiewet-uitkering een verplichting tot participatie en kan vrijwilligerswerk onderdeel zijn van een traject. Deze participatie staat los van de eigen bijdrage systematiek voor maatschappelijke opvang. • Daarnaast besprak het Leger des Heils de mogelijkheid om de eigen bijdrage voor andere doeleinden in te zetten, zoals activiteiten of een spaarpotje bij verlaten van de opvang. Dit is niet meegenomen in het raadsvoorstel, omdat de eigen bijdrage dient als inkomsten voor Gemeente Den Haag. Het organiseren van opvang kost immers geld en het vragen van een eigen bijdrage draagt bij aan het houdbaar houden van het zorgsysteem. Ook laat het voorgestelde scenario ruimte voor mensen om zelf te sparen voor hun toekomst buiten de opvang.

Ervaringen Na de laatste ronde gesprekken is aan de deelnemers gevraagd om aan te geven hoe zij het participatieproces hebben ervaren aan de hand van het participatiekompas. Weet wat er speelt • De Achterban van het Straatconsulaat (zowel volwassenen als jongeren): Het was duidelijk wat het doel was, namelijk het meedenken over een nieuwe eigenbijdragesystematiek in het kader van de WMO die eerlijk, transparant en eenduidig is. • Het Leger des Heils: Het is vanaf het begin duidelijk geweest wat de bedoeling is van het proces en de wijze van consultatie bij ons als organisatie.

7

Participatieverslag

•

KesslerPerspektief en KesslerPerspektief/ Arosa: Het was duidelijk naar welk resultaat er toe gewerkt wordt. Er is op het moment van evalueren alleen nog niet helemaal duidelijk hoe er met de doorstroomvoorzieningen omgegaan gaat worden.

Breng mensen met verschillende belangen samen • De Achterban van het Straatconsulaat (zowel volwassenen als jongeren): Belangenbehartigers en mensen met ervaringskennis op het gebied van dakloosheid (de Achterban) hebben vanuit het Straatconsulaat geparticipeerd in het proces. • Het Leger des Heils: Vanwege de snelheid van het project en de tijd tussen terugkoppeling en besluitvorming is er voor ons niet de tijd geweest om onze cliëntenraad aan te spreken. Aangezien zij ook vertegenwoordigd zijn in de Achterban is het principe daarvan wel gedekt. • KesslerPerspektief en KesslerPerspektief/ Arosa: De aanbieders van de opvanglocaties waren voldoende vertegenwoordigd. Als het Straatconsulaat ook genoeg input kon geven, zijn de vertegenwoordigers van mensen in de opvang ook gedekt. Bepaal de mate van invloed • De Achterban van het Straatconsulaat (zowel volwassenen als jongeren): Aangeven is dat de input zoveel mogelijk wordt meegenomen in het uiteindelijke advies aan het college van B&W. • Het Leger des Heils: Er was duidelijkheid over de inhoud van het proces en zo nodig werden vragen via de mail beantwoord. Er werd gevraagd om mee te denken, waar geen invloed op was, was niet altijd even duidelijk voor ons. • KesslerPerspektief en KesslerPerspektief/ Arosa: Het was voor KesslerPerspektief niet duidelijk waar géén invloed op mogelijk was.

Ze geven aan wel voldoende input te hebben kunnen geven. Bevorder de interactie • De Achterban van het Straatconsulaat (zowel volwassenen als jongeren): Er is ruim tijd en aandacht genomen om in een aantal sessies met ons van gedachten te wisselen. De werkvorm was toegankelijk en interactief. • Het Leger des Heils: Voor de snelheid van het proces was het prima om alles digitaal te doen. Een volgende keer zou een meeting met alle partijen wel gewenst zijn. • KesslerPerspektief en KesslerPerspektief/ Arosa: Er zijn werkvormen toegepast die passen bij de verschillende deelnemers. Bied openheid en inzicht • De Achterban van het Straatconsulaat (zowel volwassenen als jongeren): Na de eerste sessie zijn de resultaten teruggekoppeld aan de groep, waar feedback op werd gevraagd. • Het Leger des Heils: Het proces was helder en duidelijk. We hebben kunnen zien dat er goed geluisterd is naar ons. Wat er daadwerkelijk mee is gedaan is wat lastiger te zeggen omdat er meerdere partijen meedachten en je niet precies weet wie wat gezegd heeft. • KesslerPerspektief en KesslerPerspektief/ Arosa: Tijdens het proces en in het bespreken van het conceptadvies werd er openheid en inzicht geboden. Het is alleen op het moment van evalueren nog niet duidelijk wat precies landt in het advies.

Leer door te doen • De Achterban van het Straatconsulaat (zowel volwassenen als jongeren): Uit de terugkoppeling bleek dat veel zaken serieus zijn meegenomen. • Het Leger des Heils: Dat zien we wel terug in de gedachten tijdens de gesprekken, dit zal moeten blijken in de implementatie omdat er nog zaken uitgedacht moeten worden. • KesslerPerspektief en KesslerPerspektief/ Arosa: KesslerPerspektief heeft het idee dat zij hun verhaal goed kwijt konden en dat de ontvanger van het verhaal deze goed meeneemt.

Gemeente (interne evaluatie) Met betrokken collega’s is tijdens en na het participatietraject geëvalueerd door met elkaar samen te komen en te bespreken hoe het participatietraject loopt en eventueel verbeterd kon worden. Tijdens de eerste ronde gesprekken bleek het niet voor iedereen duidelijk welke verschillende eigen bijdragen er zijn binnen de Wmo. Hierom is er in de tweede gespreksronde, waar nodig, extra toelichting gegeven op welke eigen bijdragen er zijn binnen de Wmo en over welke eigen bijdrage het

8

Participatieverslag

participatietraject gaat en over welke niet. Leerpunt is om in het begin stil te staan bij de context van de het onderwerp waarover geparticipeerd wordt. Door tijdsgebrek is het is niet gelukt om de verschillende groepen deelnemers bij elkaar te brengen. Mogelijk was het interessant geweest om de verschillende deelnemers met elkaar in gesprek te laten gaan over de nieuwe eigenbijdragesystematiek en verschillende knelpunten. Leerpunt is om in een volgend participatietraject te onderzoeken of een gesprek met verschillende groepen deelnemers meerwaarde heeft en hier tijd voor te maken. Daarnaast is ervoor gekozen om input op te halen middels het Achterban overleg. De Achterban vertegenwoordigd mensen die dak- en thuisloos zijn of dit hebben ervaren. In het Achterbanoverleg waren mogelijk niet alle groepen, die gebruik maken van de maatschappelijke opvang, vertegenwoordigd. Hierdoor bestaat de kans dat niet alle groepen zijn bereikt voor het participatietraject. Leerpunt is om op verschillende manieren verschillende groepen te bereiken. Bijvoorbeeld door het uitsturen van een survey. Er is inzet geweest om interactie te bevorderen. Zo was het voor aanbieders vaak praktischer om online gesprekken te voeren. Bij de Achterban werd gebruik gemaakt van het achterban overleg. In het eerste gesprek in dit overleg merkten we dat niet iedereen plenair input gaf.

Om deze mensen de mogelijkheid te geven hun input te delen, is er in het tweede gesprek een andere werkvorm toegevoegd aan het gesprek. Deelnemers konden hun input opschrijven en bij de verschillende scenario’s hangen. Echter bleek het voor deelnemers makkelijker om mondeling input te geven. Leerpunt is dat het aanpassen van een werkwijze niet altijd het gewenste effect heeft. In ieder gesprek is een toelichting gegeven op het verdere proces. Daarnaast is in het tweede gesprek toelichting gegeven op wat er met de input uit het eerste gesprek is gedaan. Leerpunt is dat dit een positief effect heeft op het participatietraject. Deelnemers voelen zich gehoord en begrijpen vaak ook waarom bepaalde input niet is meegenomen.

Aandachtspunten Een knelpunt in het participatietraject is dat niet voor alle knelpunten direct een oplossing is. Zoals hierboven te lezen, zijn er dan ook nog een aantal punten die nader uitgewerkt moeten worden. Hierdoor kon er niet altijd een concrete toezegging gedaan worden op het uitvoeren van input.

Vervolg Het laatste participatiemoment voor het opstellen van de nieuwe eigenbijdragesystematiek is geweest. Na het vaststellen van de nieuwe systematiek zal het implementatieproces opgestart worden. Op dit moment is het nog niet duidelijk of en hoe participatie hier een rol in krijgt. Uiteraard is er sprake van communicatie omtrent de nieuwe eigenbijdragesystematiek. Deze zal algemeen zijn, maar ook toegespitst op behoeften van ketenpartners en de specifieke behoeften van groepen en personen binnen de mensen die gebruik (willen) maken van de maatschappelijke opvang.

9