RIS324442 Beantwoording SV Toename zelfdoding onder jongeren

Datum

BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE VRAGEN

9 april 2026 Ons kenmerk Onderwerp

Antwoord van het college op de vragen van het raadslid Mostert, luidend: ‘Toename zelfdoding onder jongeren’

OCW/11030410 RIS324442

Het raadslid Mostert heeft op 20 januari 2026 een brief met daarin 8 vragen aan de voorzitter van de gemeenteraad gericht. Overeenkomstig artikel 32 van het reglement van orde voor vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad, beantwoordt het college deze vragen als volgt. 1.

Hoe duidt het college de analyse dat de aanhoudende stijging van het aantal suïcides onder jongeren tot 30 jaar een signaal is dat de huidige preventieve inspanningen, landelijk èn lokaal, nog onvoldoende effect hebben voor deze groep?

De landelijke campagne van het 113 fonds laat zien dat in algemeenheid in 2025 landelijk suïcidecijfers licht dalen, behalve de suïcidecijfers onder 30 jaar. CBS heeft de landelijke cijfers nog niet gepubliceerd; daar wordt een splitsing gemaakt tot 50 jaar en ouder dan 50 jaar. Landelijk worden de cijfers over 2025 in mei 2026 gepubliceerd en de lokale cijfers in juli 2026 (StatLine - Overledenen; belangrijke doodsoorzaken (korte lijst), regio). Het college zal in Q3 de Haagse cijfers naar de raad sturen met inhoudelijk antwoord op deze vraag. 2.

Kan het college concreet aangeven of deze zorgwekkende trend zich ook in Den Haag voordoet, uitgesplitst naar leeftijd, stadsdeel en risicogroepen waar mogelijk? Indien dit inzicht ontbreekt: hoe kan het college sturen op effectief beleid zonder dit overzicht, en op welke termijn kan deze informatie alsnog beschikbaar worden gesteld aan de raad?

Het college kan nog geen cijfers over 2025 delen; de cijfers over 2025 worden namelijk in juli 2026 verwacht. Na de zomer informeert het college uw raad over de recente ontwikkelingen op suïcide in Den Haag. Cijfers over 2024 laten in Den Haag wel een daling zien ten opzichte van voorgaande jaren, maar of deze trend in 2025 doorzet is, nu nog niet bekend. De cijfers over suïcide zijn op stadsdeel en stedelijk niveau niet beschikbaar. CBS en GGD publiceren stedelijke cijfers, omdat cijfers over suïcide, gezien het geringe aantal op stadsdeelniveau en wijkniveau, anders herleidbaar zijn. Het college stuurt op het preventieve beleid, om inwoners met zwarte of suïcidale gedachten te signaleren en te ondersteunen. Het rapport naar de meerwaarde van het beleid, de aanpak Sumona, is door GGD Haaglanden onderzocht en in 2025 gepubliceerd, en als bijlage met appreciatie naar de raad gestuurd (RIS323704 Bijlage GGDH-Rapportage aanpak suïcidepreventie).

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/11030410

3.

In eerdere beantwoording gaf het college aan dat binnen beschermd en begeleid wonen geen structurele registratie plaatsvindt van (mogelijke) suïcidaliteit. Acht het college dit verenigbaar met de wettelijke verantwoordelijkheid van gemeenten om risicogroepen actief in beeld te brengen en gericht te beschermen?

Binnen beschermd en begeleid wonen (is voor 18 jaar of ouder) vindt geen structurele, gemeentebrede registratie plaats van (mogelijke) suïcidaliteit. Dit is juridisch passend bij de verantwoordelijkheidsverdeling zoals die in de Wmo 2015 en de WGBO is vastgelegd. Registratie van suïcidale signalen behoort tot het medisch dossier van de cliënt en valt onder het beroepsgeheim van zorgprofessionals. Deze informatie is daarom niet beschikbaar voor de gemeente. De gemeente borgt de kwaliteit en veiligheid binnen Wmo‑voorzieningen via het onafhankelijk kwaliteitstoezicht, dat is belegd bij GGD Haaglanden. GGD Haaglanden houdt toezicht op de kwaliteit van de Wmo‑ondersteuning die gecontracteerde aanbieders leveren. Het toezicht richt zich onder meer op naleving van de regionale Kwaliteitsstandaard Wmo, waaronder het verplichte calamiteitenprotocol. Aanbieders moeten calamiteiten en signalen van geweld of ernstige incidenten melden, waarop onderzoek kan volgen. Hiermee is geborgd dat aanbieders passende maatregelen nemen bij risico’s en dat er een toezichtmechanisme bestaat om structurele kwaliteits- en veiligheidsproblemen te signaleren. Daarnaast stelt het resultaatgebied Zelfzorg & Gezondheid in de raamovereenkomst Wmo MWA aanvullende eisen aan aanbieders.

Ondersteuning op dit resultaatgebied vereist dat veiligheid te allen tijde wordt gewaarborgd via een actuele risico‑inventarisatie en signaleringsplan. Hiermee zijn zorgaanbieders verplicht om risico’s op onder meer psychische ontregeling tijdig te signaleren en passende interventies te organiseren. De gemeente acht deze inrichting verenigbaar met de wettelijke verantwoordelijkheid om risicogroepen in beeld te brengen en gericht te beschermen. De verantwoordelijkheid voor medische registratie ligt terecht bij behandelaren; de gemeente borgt via contractmanagement, toezicht en kwaliteitseisen dat aanbieders zorgvuldig handelen en risico’s adequaat signaleren en adresseren. 4.

Het college geeft aan dat suïcidepreventieprotocollen en richtlijnen worden gevolgd. Kan het college concreet maken wat er in beleid of uitvoering wordt bijgestuurd wanneer zich in Den Haag suïcides of suïcidepogingen voordoen? Waar, wanneer en hoe wordt daadwerkelijk geleerd en bijgestuurd?

Wanneer zich binnen beschermd of begeleid wonen een suïcide of suïcidepoging voordoet, wordt dit door de aanbieder gemeld conform het regionale calamiteitenprotocol. De toezichthouder, GGD Haaglanden, kan op basis hiervan een calamiteiten- of signaalonderzoek uitvoeren. Dit toezicht richt zich op naleving van de kwaliteitsstandaard, de handelwijze van aanbieders en het borgen van veiligheid. Waar nodig worden verbetermaatregelen geëist en gemonitord. Daarnaast is contractueel vastgelegd dat aanbieders aantoonbaar werken volgens de meest actuele versie van de GGZ-triagewijzer uit de Generieke Module Acute Psychiatrie (eis 2‑87). Dit betekent dat bij signalen van crisis, waaronder suïcidale signalen, altijd gewerkt wordt volgens een landelijk gevalideerde methode. Ook moet elke cliënt beschikken over een crisisplan (eis 2‑88), zodat in avond, nacht en weekenden direct de juiste informatie beschikbaar is en er adequaat kan worden gehandeld bij een (dreigende) crisis.

2/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/11030410

Het resultaatgebied Zelfzorg & Gezondheid verplicht aanbieders bovendien om risico’s voortdurend te monitoren via een actuele risico‑inventarisatie en signaleringsplan, en nauw samen te werken met behandelaren om de (geestelijke) gezondheid en veiligheid van cliënten te stabiliseren of te verbeteren. In het halfjaarlijks rapport toezicht van GGD Haaglanden (Halfjaarrapportage 2025 Toezicht Kwaliteit Wmo) worden calamiteiten gerapporteerd, over het eerste halfjaar 2025 is 1 suïcide en 3 pogingen tot suïcide gemeld. Aan de hand van de bevindingen op het gebied van suïcidepreventie was behoefte aan inbedding van suïcidepreventie binnen teams, daar is opvolging aan gegeven en de toezichthouder monitort hierop de voortgang. 5.

Experts benadrukken dat een generieke aanpak bij suïcidepreventie onvoldoende werkt. Welke specifieke Haagse doelgroepen van jongeren en jongvolwassenen ziet het college op dit moment als het meest kwetsbaar, en welke gerichte interventies zijn voor deze groepen beschikbaar? Acht het college deze inzet op dit moment toereikend?

Landelijk is 113 gestart met onderzoek volgens de psychosociale autopsie (Psychosociale autopsie werpt nieuw licht op zelfdoding: inzichten voor betere preventie | 113 Zelfmoordpreventie). De opbrengsten van het eerste rapport schetst vier doelgroepen: jongeren met onzichtbaar lijden (meestal jongens), jongeren met “sociale besmetting” (meestal meisjes; het gaat hier om het gegeven dat het zien van, of horen over, suïcidaliteit in de omgeving bij kan dragen aan de eigen ontwikkeling van suïcidaliteit), jongeren met complexe psychosociale problemen en jongeren met langdurig psychisch lijden. Vooral de eerste twee groepen zijn door middel van universele preventie te bereiken met trainingen en workshops in het onderwijs. De laatste twee groepen zijn vooral door selectieve preventie te bereiken. Daarvoor is het essentieel dat hulp- en zorgverleners getraind zijn of worden in het signaleren van deze problematiek. Indigo Preventie richt zich op de universele preventie met aanbod op scholen en met selectieve preventie door de Sumona-aanpak en het geven van gatekeeperstrainingen aan hulp- en dienstverleners. In de stad worden door Love your mind ervaringscafé 's gehouden en mindmaatjes gekoppeld. Haagsche-zin gaat in 2026, voor de doelgroep die zich meer richt op zingeving, ontmoetingscafé 's mentale veerkracht organiseren.

Via deze laagdrempelige inloopmogelijkheden wordt het gesprek over mentale veerkracht en suïcide gevoerd met peers of geestelijk verzorgers. Met deze aanpak op diverse terreinen acht het college dat de inzet op dit moment toereikend is. In periodiek gesprek met 113, het volgen van de jaarlijkse Haagse suïcidecijfers en de landelijke ontwikkelingen, is toetsing van het beleid een continu proces. 6.

Volgens deskundigen staat het verminderen van gevoelens van hopeloosheid centraal bij het voorkomen van suïcide. Kan het college expliciet aangeven welke onderdelen van het Haagse beleid daadwerkelijk gericht zijn op het vergroten van perspectief, hoop en toekomstvertrouwen bij jongeren (naast de ondersteuning die vanuit de Haagse Preventie Aanpak (RIS316587) wordt gegeven aan de verschillende initiatieven, zoals de ervaringscafés van Love your Mind, inloopspreekuren van Indigo, en de campagne tegen eenzaamheid), en waar deze aanpak nog ontbreekt?

3/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/11030410

Het college is het eens dat het voor het mentale welbevinden van jongeren essentieel is dat zij perspectief en vertrouwen in de toekomst hebben. De oorzaak van de dalende mentale gezondheid van de jeugd is een complex verhaal ( Pleidooi voor het complexe verhaal | Gonneke Stevens | 192 commentaren ). Het beleid hierop loopt daarom breed door verschillende beleidsterreinen heen en is zichtbaar in het aanbod van de samenwerkingsverbanden jeugd, Expex, jeugdparticipatie, HPA, aanbod Indigo Preventie, aanbod Love your mind, JIP, jongerenpunt070, Centrum16.22, Follow your dreams, Skill School etc.. Het college meent dat er voldoende aanbod is waar jongeren ondersteund worden. Tegelijkertijd is het, met oog op toekomstige ontwikkelingen en veranderende behoefte, wenselijk om nader onderzoek te doen, zodat het aanbod ook op langere termijn passend en toereikend blijft. Daarom is aan GGD Haaglanden de opdracht gegeven dit te onderzoeken. Dit onderzoek wordt in Q2 2027 verwacht. 7.

Is het college bereid om jongeren zelf structureel en vroegtijdig te betrekken bij de verdere uitwerking van het Haagse suïcidepreventiebeleid voor jongeren, en de raad te informeren over hoe signalen en adviezen van jongeren concreet worden opgevolgd?

Ja, het college is hiertoe bereid. Suïcidaliteit is een precair onderwerp en moet daarom ook voorzichtig uitgevraagd worden, bij voorkeur door professionals. Nabestaanden kunnen zich via de huisarts aanmelden voor het vervolg van het psychosociale onderzoek van 113. De bevindingen van het eerste landelijke rapport zijn meegenomen in het beleid en doelgroepenaanpak, zie antwoord bij vraag 5. Ook bevindingen die door GGD Haaglanden bij het onderzoek naar meerwaarde van Sumona (RIS323704, Bijlage GGDH-Rapportage aanpak suïcidepreventie) naar voren zijn gekomen, zijn meegenomen in het aanscherpen van de opdracht aan Indigo Preventie. In de periodieke gesprekken met Indigo Preventie worden de ervaringen van de casemanagers besproken en, waar nodig, zorgt dit voor aanpassingen in de aanpak. Studenten verbonden aan Stichting door het Geluid hebben zelf de workshops suïcidepreventie vormgegeven. Ook de jongeren bij Expex hebben zelf een training suïcidepreventie vormgegeven (RIS323704, Bijlage GGDH-Rapportage aanpak suïcidepreventie). 8.

Hoe gaat het college de campagne Lessen voor het leven breed onder de aandacht brengen in Den Haag?

113 heeft aangegeven dat deze campagne specifiek voor het 113 fonds is en dus niet lokaal ter beschikking wordt gesteld. Wel is de campagne zichtbaar in de buitenruimte van Den Haag op de mupi's. Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Ilma Merx

Jan van Zanen

4/4