RIS324399 Stand van zaken ondersteuning gedupeerden toeslagenaffaire

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

dienst: dienstcode

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

SZW/10997449 RIS324399 Contactpersoon

Aan de gemeenteraad

Rutger Schoenmakers Dienst

Dienst Sociale Zaken en Werkgelegenheid Afdeling

SZW Beleid Datum

Telefoonnummer

20 januari 2026

14070 E-mailadres

rutger.schoenmakers@denhaag.nl

Onderwerp

Stand van zaken ondersteuning gedupeerden toeslagenaffaire

Met deze raadsmededeling stelt het college u, zoals toegezegd in RIS322181, op de hoogte van de voortgang van de gemeentelijke ondersteuning aan de Haagse gedupeerden van de kinderopvangtoeslagenaffaire. De mededeling behandelt de meest actuele voortgangscijfers van de gemeentelijke en landelijke ondersteuning. Daarnaast is er aandacht voor het emotioneel herstel van gedupeerden en hoe het college hierin ondersteunt. Aangezien de raad inhoudelijk al in eerdere brieven op de hoogte is gesteld van de werking van de diverse ondersteuningsmogelijkheden beperkt deze update zich tot voortgangscijfers en actuele ontwikkelingen. Brede ondersteuning gemeente De gemeente ondersteunt gedupeerden naast de landelijke route voor schadeherstel. Deze brede ondersteuning vindt op maat plaats met behulp van een ondersteuningsplan op 5 leefgebieden (financiën, gezin, werk, wonen en zorg). De brede ondersteuning bedient meerdere doelgroepen: de erkend gedupeerde ouders, de kindgedupeerden (kindregeling), de ex-partner regeling en de nabestaanden van erkend gedupeerde ouders die overleden zijn (zie RIS316811 voor een beschrijving van deze regelingen). Deze ouders hebben allemaal het aanbod gehad voor brede ondersteuning van de gemeente.

Niet elke gedupeerde hoeft of wil gebruik maken van de brede ondersteuning (het gemeentelijke aanbod) maar Den Haag kent een bovengemiddeld gebruik van het gemeentelijk aanbod. Voortgang gemeentelijke ondersteuning Sinds de start van de gemeentelijke ondersteuning zijn er 1899 gedupeerden (ouder/kind) van de erkend gedupeerden in Den Haag in begeleiding geweest. Op dit moment heeft het team brede ondersteuning 1238 gedupeerden onder begeleiding. Er zijn 325 nazorgtrajecten bij afronding brede ondersteuning. Het zwaartepunt van de begeleiding is de afgelopen periode omgeslagen richting kindgedupeerden. De specifieke mogelijkheden voor kindgedupeerden zijn immers later ingevoerd. Er zijn 661 gedupeerden uitgestroomd. Zij hebben het traject voor ondersteuning doorlopen en de doelen in hun ondersteuningsplan behaald. Er zal voor een groep gedupeerden, momenteel ongeveer 10% van de inwoners in een nazorgtraject, langdurig gebruik nodig blijven van de gemeentelijke dienstverlening. Het gaat hierbij vaak om mensen met multi-problematiek, zoals dakloosheid, verslaving, geen inkomen, private schulden, nieuwe schulden en mentale of fysieke problemen. Voor deze groep zoeken we naar oplossingen binnen langdurige ondersteuning en passende zorgtrajecten.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

SZW/10882868

In de tabel hieronder staan de belangrijkste resultaten over 2025 samengevat, De cijfers over 2025* zijn: Aantal bij belastingdienst als gedupeerde gemelde Haagse ouders Aantal inwoners in behandeling of in behandeling geweest (vanaf 1-1-2025 t/m 16-122025)

3827

Aantal inwoners in behandeling (per 16-12-2025)

1.238

Aantal inwoners in nazorg (per 16-12-2025)

325

Aantal inwoners met een afgesloten dossier (vanaf 1-1-2025 t/m 16-12-2025)

661

Aantal dossiers met nieuw PVA (vanaf 1-1-2025 t/m 16-12-2025) *Stand op 16-12-2025

862

1.899

Financiering van de gemeentelijke inzet gebeurt via de specifieke uitkering (Spuk) van de rijksoverheid. Zowel voor de uitvoeringscapaciteit als de vergoeding van materiele en immateriële voorzieningen. In 2025 is er in Den Haag ca. € 8,5 mln. verstrekt aan maatwerkvoorzieningen die via de specifieke uitkering van het rijk worden vergoed. Dat is een toename van ca. € 2 mln. ten opzichte van 2024. Afgelopen jaar is vooral veel maatwerk gevraagd rondom het leefgebied wonen en opleiding. Wacht en doorlooptijden Er zijn op dit moment geen wachtlijsten. Aangemelde gedupeerden krijgen een eerste gesprek met een specialist toegang. Dringende zaken worden meteen opgepakt en de gedupeerde wordt ingedeeld bij een casusregisseur. Dat gebeurt binnen de wettelijke termijn van 8 weken. De (her)inrichting van de gemeentelijke organisatie om wachttijden te voorkomen en verkorten is met veel interesse door collega’s uit andere gemeenten ontvangen. Aangezien nagenoeg alle grote gemeenten, in tegenstelling tot de gemeente Den Haag, kampen met wachtlijsten voor brede ondersteuning. Sinds 1 januari 2025 gelden wettelijke termijnen voor de uitvoering van de brede ondersteuning aan gedupeerden, die bedoeld zijn om het proces van ondersteuning te structureren en te versnellen. Verder zorgen de termijn ervoor dat gedupeerden tijdig de benodigde ondersteuning ontvangen.

Het college heeft samen met andere gemeenten binnen de VNG zich ingespannen om deze termijnen in de wet te krijgen. Dat geeft meer duidelijkheid en richting aan de brede ondersteuning voor zowel gedupeerden als uitvoerders. De wettelijke termijnen zorgen voor een heldere fasering van de brede ondersteuning: 1. Toeleidingsfase: inventarisatie van hulpvragen, opstellen van een plan van aanpak binnen 8 weken. 2. Hulpverleningsfase: uitvoering van het plan, begeleiding op de 5 leefgebieden. Noodzakelijke materiële voorzieningen worden binnen 6 maanden vastgesteld en verstrekt. Begeleiding is maximaal 2 jaar. Beleidsregel Brede Ondersteuning Aansluitend op de wetgeving met betrekking tot de duur van de brede ondersteuning (zoals toegelicht in RIS322181) zijn er nieuwe gemeentelijke beleidsregels voor de Brede Ondersteuning opgesteld. Deze beleidsregels zijn aan de hand van de voorbeeldbeleidsregels van de VNG (waarop Den Haag input heeft gegeven) opgesteld. Dit in lijn met de landelijk toegezegde harmonisatie van de ondersteuning zoals dit is geadviseerd in het rapport van de commissie Van Dam. De individuele situatie van de gedupeerde en het gezin op het moment van de aanvraag is hierbij het uitgangspunt. Inherent aan het hanteren van dit uitgangspunt en het bieden van maatwerk is dat er bepaalde verschillen in ondersteuning blijven bestaan.

De situatie en de behoefte van iedere gedupeerde is immers anders en hiermee ook de hulpverlening die wordt geboden. Brede ondersteuning is niet

2/6

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

SZW/10882868

gericht op financieel herstel en biedt geen compensatie voor schade uit het verleden. De beleidsregels geven hier duidelijkheid over. Gedupeerde ouders hebben vaak meer nodig dan alleen financieel herstel. Zij kunnen nog dagelijks gevolgen ondervinden van de manier waarop de terugvordering van de kinderopvangtoeslag plaatsvond. Zij hebben bijvoorbeeld ondersteuning nodig bij het vinden van passend werk, het oplossen van schulden of begeleiding bij gezondheidsproblemen. Om die reden is in de Wet hersteloperatie toeslagen geregeld dat het aan het college van burgemeester en wethouders is om brede ondersteuning te bieden aan personen die zijn getroffen door de toeslagenproblematiek. Sinds 2021 ontvangen Haagse gedupeerden van de kinderopvangtoeslag deze brede ondersteuning. In de onlangs vastgestelde beleidsregels is omschreven langs welke kaders deze ondersteuning wordt gegeven. Emotioneel herstel Waar nodig wordt vanuit de brede ondersteuning passende hulpverlening ingeschakeld voor emotioneel herstel. Dit is op dit moment voornamelijk individuele hulpverlening. Gedupeerden kunnen zich onder andere ook aanmelden voor de landelijke community ‘samen groeien in herstel’ of contact opnemen met Lotgenotencontact1. In 2025 heeft de gemeente Den Haag naast de individuele ondersteuning ook groepsgewijze ondersteuning samen met lokale organisaties en gedupeerden steviger neergezet.

Waar nodig wordt vanuit de brede ondersteuning passende hulpverlening ingeschakeld voor emotioneel herstel. Gedupeerden hebben zelf aangegeven hier (ook) behoefte aan te hebben. De belangrijkste thema’s zijn volgens hen: emotioneel herstel, financiële zelfredzaamheid en vooral bij kindgedupeerden talentontwikkeling. Op 25 september heeft de voorstelling Kind van het toeslagenschandaal in theater Dakota plaatsgevonden. Deze avond vormde een waardevol en passend startschot voor de lotgenotenbijeenkomsten die momenteel plaatsvinden in samenwerking met Stichting Lotgenotencontact. De reacties van de aanwezige gedupeerden waren overwegend zeer positief; zij gaven aan zich gehoord en erkend te voelen en waardeerden met name de veilige setting waarin ervaringen gedeeld konden worden. De maandelijkse lotgenotenbijeenkomsten lopen inmiddels en dragen zichtbaar bij aan herkenning, onderlinge steun en verbinding tussen gedupeerden. Voor wat betreft financiële zelfredzaamheid van gedupeerden zorgen op de doelgroep getrainde budgetbeheerders voor financiële rust en het werken aan financiële vaardigheden. Deze budgetbeheerders begrijpen de specifieke en vaak complexe financiële situatie van gedupeerden.

Op 4 oktober is in samenwerking met Techhelden een pilot gestart voor jonge kindgedupeerden (8–12 jaar), waarin twee kleine klassen van elk acht kinderen een 8-weekse cursus hebben gevolgd gericht op het bouwen van een eigen computergame. Deze pilot is inmiddels succesvol afgerond. De tussentijdse evaluatie liet al zien dat het traject zeer positief werd ervaren; ook vanuit ouders is waardevolle en enthousiaste feedback ontvangen. Een aantal gedupeerden geeft aan dat zij behoefte hebben aan ondersteuning bij het realiseren van ambities op het gebied van ondernemerschap. Om deze behoefte op een gestructureerde en realistische manier te faciliteren, is het voornemen om het komende jaar in samenwerking met de Ondernemersschool een pilot te starten. Binnen deze pilot krijgen maximaal 20 toekomstige ondernemers gedurende 10 weken begeleiding bij het schrijven van een eigen ondernemingsplan en

1

https://herstel.toeslagen.nl/maak-een-nieuwe-start/

3/6

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

SZW/10882868

het ontwikkelen van ondernemersvaardigheden. Thema’s die aan bod komen zijn onder andere persoonlijke effectiviteit, marktonderzoek, pitchen, social media en financiering. De themalessen worden verzorgd door experts uit de praktijk. Na afronding van het traject beschikken deelnemers over een concreet ondernemingsplan, zijn zij beter in staat een volgende serieuze stap als ondernemer te zetten en hebben zij een relevant netwerk opgebouwd. Waar passend kan daarnaast worden verkend of deelnemers in aanmerking komen voor een vervolg in de vorm van coaching of financiering via bestaande ondersteuningsstructuren. Met deze stappen werken we verder aan een bredere en meer structurele vorm van ondersteuning voor gedupeerden, aanvullend op de individuele begeleiding door casusregisseurs. Financiering brede ondersteuning De staatssecretaris heeft in 2024 een spoedadviescommissie onder leiding van Chris van Dam gevraagd onderzoek te doen om de knelpunten in de hersteloperatie in kaart te brengen. De commissie Van Dam heeft op 23 januari 2025 het rapport 'Minder beloven, meer doen'2 gepresenteerd, waarin zij de voortgang van de hersteloperatie voor de gedupeerden van de toeslagenaffaire evalueert en aanbevelingen doet voor verbetering en versnelling.

Onderdeel van de aanbevelingen was om met behulp van een bestuurlijk regisseur (Paul Blokhuis) om tijdige, samenhangende en mensgerichte hulp aan gedupeerde ouders en getroffen kinderen en jongeren te bevorderen. Gemeenten hebben bij de bestuurlijk regisseur aangegeven dat zij voor het realiseren van deze doelstellingen duidelijkheid nodig hebben over de financiering van de brede ondersteuning via de specifieke uitkering (Spuk) van het rijk én het moment wanneer de brede ondersteuning eindigt. Blokhuis is hiervoor aan de slag gegaan samen met gemeenten, ministeries en betroken organisaties. Over de duur en omvang van deze financiering zijn de afgelopen periode intensieve gesprekken gevoerd tussen gemeenten en de rijksoverheid. De VNG en het ministerie van Financiën hebben in december bestuurlijke afspraken gemaakt over de brede ondersteuning en de financiering daarvan3. Deze afspraken zijn tot stand gekomen op basis van een door het ministerie en de VNG gevraagd advies van de bestuurlijk regisseur, de heer Blokhuis. Deze nieuwe bestuurlijke afspraken zorgen ervoor dat gemeenten de brede ondersteuning aan ouders en jongeren kunnen voortzetten. Onderdeel van de afspraken is het meerjarig borgen van de financiering voor de brede ondersteuning door het verlengen van de Spuk-regeling.

De uiterste aanmelddatum voor de toegang tot brede ondersteuning wordt in de bestuurlijke afspraken vastgesteld op 1 september 2027. Dit biedt duidelijkheid voor zowel getroffen ouders en hun kinderen. Zij hebben hiermee nog ruim anderhalf jaar de tijd om zich in hun eigen tempo bij de gemeente te melden voor ondersteuning. Tegelijkertijd krijgen gemeenten en het rijk voldoende ruimte om ouders en jongeren zorgvuldig en tijdig te informeren over de aanmeldtermijn en de mogelijkheden voor brede ondersteuning. De voorgestelde datum betekent niet dat de hulp stopt: wie zich vóór 1 september 2027 aanmeldt, behoudt het recht op brede ondersteuning. Vanaf het moment van aanmelden gaan de termijnen voor brede ondersteuning in. Zodra het plan van aanpak is opgesteld samen met de gedupeerde, is er twee jaar de tijd om dit persoonlijke plan van aanpak volledig te maken. Het college is tevreden over de uitkomsten van de onderhandelingen met het rijk. Dit resultaat zorgt voor duidelijkheid en voldoende financiering om elke gedupeerde die zich meldt voor brede ondersteuning te kunnen ondersteunen.

2

https://www.rijksoverheid.nl/documenten/kamerstukken/2025/01/23/minder-beloven-meer-doen-lr

3

https://www.rijksoverheid.nl/documenten/kamerstukken/2025/12/09/bestuurlijke-afspraken-ministerie-van-financien-en-vng-inzake-brede-

ondersteuning

4/6

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

SZW/10882868

Landelijke hersteloperatie Hieronder staat de laatste stand van zaken over de voortgang van de landelijke hersteloperatie. Aangezien per januari 2024 er geen nieuwe gedupeerden zich kunnen melden voor erkenning, is er goed zicht op de voorraden binnen de regelingen. Onderstaande cijfers zijn landelijke cijfers van medio december. Er worden geen lokale cijfers verstrekt door UHT voor wat betreft de onderstaande categorieën. • Catshuisregeling Alle eerste toetsen zijn afgerond • Integrale beoordeling Er zijn in totaal 67.837 integrale beoordelingen afgerond. Dat is 97,6% van het totaal aantal integrale beoordelingen. Wekelijks worden er zo’n 125 beoordelingen afgerond. • Erkend gedupeerden Van alle aangemelde ouders zijn er na eerste toets en integrale beoordeling 43.221 ouders erkend gedupeerd. • Commissie Werkelijke Schade (CWS) In totaal hebben 10.158 ouders een 'ontvankelijke' aanvraag gedaan bij CWS. Er zijn 1252 adviezen uitgebracht door CWS. En 709 ouders hebben hun aanvraag ingetrokken. De afhandeling van deze route is op dit moment nog steeds de grootste bottleneck in de hersteloperatie. • Gelijkwaardig Herstel 3.908 gedupeerden hebben zich gemeld bij Stichting Gelijkwaardig Herstel (SGH). Daarvan is voor 1.427 gedupeerden het traject afgerond. Zij hebben een vaststellingsovereenkomst getekend voor een definitieve schadevergoeding.

Er is een doorstroom op gang aan het komen van gedupeerden met een afgerond feitenrelaas naar het doorrekenen van de schade, maar met het huidige verloop van ca. 25-30 vaststellingsovereenkomsten per week zal dit proces nog behoorlijk tijd in beslag nemen, maar er is wel versnelling ten opzichte van vorige perioden. • Mijn herstel Gedupeerde ouders kunnen nu kiezen uit twee routes voor aanvullende schadevergoeding: de MijnHerstel-route en de route van de Stichting Gelijkwaardig Herstel (SGH). Beide routes zijn toegankelijk via een centraal aanmeldportaal op de website schadeherstel.toeslagen.nl. De MijnHerstel-route is een digitale en meer zelfstandige route, terwijl de SGH-route gebaseerd is op het vertellen van het verhaal aan een 'luisterend schrijver'. Aandachtspunten komende periode De komende periode zet het college de ruimhartige ondersteuning van de gedupeerden voort. Daarbij blijft het college, samen met de VNG, aandacht vragen bij het rijk voor specifiek jongeren en hun DUO schulden. Er zijn immers jongeren die een DUO schuld zijn aangegaan om het hun ouders financieel te ondersteunen, of jongeren hebben door de toeslagenaffaire hun studie moeten staken en komen bij studiehervatting financieel in de knel.

Onderzoek van de jeugdombudsmannen Metropool laat duidelijk zien dat de problematiek van deze jongeren aantoonbaar hoger ligt dan dat van hun niet KOT-gedupeerde leeftijdsgenoten4. De cijfers uit het meldpunt geven aan hoe groot de gevolgen zijn. Zo kon 40% van de gedupeerde jongeren die de vragenlijst invulden hun studie niet afronden, terwijl landelijk minder dan 20% van de studenten hun studie niet voltooit. Verder liep meer dan de helft (55%) van de gedupeerde jongeren studievertraging op en moest een derde (30%) een lager studieniveau volgen. Voor deze jongeren moet er zicht zijn op definitief herstel.

4

https://www.ombudsmanmetropool.nl/nl/actueel/duo-schulden-en-studie-uitval-bij-gedupeerde-toeslagenjongeren-twee-keer-hoger-dan

5/6

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

SZW/10882868

In de gesprekken die het college samen met de VNG heeft met de verantwoordelijke staatssecretaris blijft een structurele oplossing voor gedupeerde jongeren met een DUO-schuld onderdeel van het gesprek. Daarnaast ziet het college dat er ook op een aantal andere onderwerpen nog stappen te maken zijn. Met de staatssecretaris is afgesproken dat de DUO schulden, de psychische ondersteuning van getraumatiseerde gedupeerden en (de gevolgen van) de uithuisplaatsingen op de agenda staan van volgende bestuurlijke overleggen tussen rijk en gemeenten. Over de voortgang op deze onderwerpen zult u uiteraard op de hoogte worden gesteld. Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de locoburgemeester, Ilma Merx

Saskia Bruines

6/6