RIS324398 Elandstraat-west randvoorwaarden en participatie

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

Arjen Kapteijns Wethouder van Energietransitie, Mobiliteit en Grondstoffen

dienst: dienstcode

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan de voorzitter van de commissie Leefomgeving

DSO/10978043 RIS324398 Contactpersoon

Riccardo van der Meer Dienst

Dienst Stedelijke Ontwikkeling Afdeling

DSO Projecten Telefoonnummer

14070 Datum

E-mailadres

21 januari 2026

riccardo.vandermeer@denhaag.nl

Onderwerp

Elandstraat-west: randvoorwaarden en participatie

Geachte voorzitter, De gemeente wil meer mensen op de fiets. Daarvoor is een goed fietsnetwerk nodig. De Elandstraat-west (tussen Waldeck Pyrmontkade en Zoutmanstraat/Vondelstraat) 1 in het Zeeheldenkwartier is aangewezen als onderdeel van een hoofdroute van het fietsnetwerk. Fietsvoorzieningen "stad uit" (richting de Waldeck Pyrmontkade) ontbreken, terwijl het een drukke fietsroute is op een wijkontsluitingsweg (50 km/uur). Dit deel van de Elandstraat voldoet hiermee niet aan de Kadernota Straten, wegen, lanen (RIS280303) voor wat betreft verkeersveiligheid, Figuur 1: Elandstraat vanaf Waldeck Pyrmontkade: onveilig herkenbaarheid en comfort. Uit de wijkenquête vanwege ontbrekende fietsvoorziening langs wijkontsluitingsweg voor de wijkagenda 2025-2029 blijkt dat dit deel van de Elandstraat als minst prettige plek in de wijk wordt ervaren. Ook ontbreekt een veilige opstelruimte voor fietsers voor de verkeerslichten Waldeck Pyrmontkade (figuur 6). Daarnaast is het diagonaal oversteken door fietsers naar de Albert Heijn XL niet veilig (figuur 9). Het project Elandstraat-west volgt uit het Uitvoeringsprogramma Ruim baan voor de fiets (RIS306923). Daarnaast moeten de verkeerslichten Elandplein/Da Costastraat (figuur 3) worden vervangen door een verkeersveiligere situatie. Dit volgt uit ‘Fase 2 Uitvoeringsprogramma Verkeersveiligheid 20182019’ (RIS298438).

Automobilisten verwachten geen verkeerslichten midden in de straat. De verkeerslichten zijn getoetst en voldoen aan alle drie de criteria (intensiteit, wachttijd en verkeerveiligheid) om te worden verwijderd. 1

De Elandstraat-oost (tussen Piet Heinplein en Zoutmanstraat/Vondelstraat) is heringericht in 2009 en heeft toen (vrijliggende) fietspaden

en eenrichtingsverkeer gekregen.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

Telefoonummer 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10978043

Figuur 2: plangebied

De projectopdracht betreft het maken van een ontwerp voor de Elandstaat-west met: • fietspaden of -stroken in beide richtingen over de gehele lengte, een veilige opstelruimte voor fietsers voor de verkeerslichten Waldeck Pyrmontkade en een veilige oplossing in plaats van het diagonaal oversteken ter hoogte van de Albert Heijn XL; • een verkeersveiligere situatie in plaats van de verkeerslichten Elandplein/Da Costastraat voor o.a. kinderen naar de basisschool (OBS Max Velthuijs).

Figuur 3: verkeerslichten Elandplein/Da Costastraat

Het project past binnen de Strategie Mobiliteitstransitie Den Haag 2022-2040 (RIS310664), zoals door de gemeenteraad vastgesteld voor de toekomst van het totale mobiliteitssysteem in Den Haag. Het gaat daarbij niet alleen om de infrastructuur en voorzieningen voor wegen, hubs, fietspaden, parkeerplekken en het openbaar vervoer. Het mobiliteitssysteem omvat ook de reizigers die er gebruik van maken, inclusief hun voorkeuren en keuzes voor vervoerswijzen, prijzen en bestemmingen. Conform de strategie Mobiliteitstransitie worden lopen, fietsen en openbaar vervoer, samen met fietsveiligheid, steeds meer een vanzelfsprekende keuze voor vervoer van, naar en in onze stad. Daarbij blijft er ruimte voor de privé-auto. De Albert Heijn XL blijft bereikbaar met de auto.

2/9

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10978043

1.

Huidige situatie De Elandstraat-west is onderdeel van een van de grotere oost-westroutes door het Zeeheldenkwartier. De straat heeft weinig groen en geen duidelijke groenstructuur. Het is geen typische woonstraat; er zitten ook bedrijven, kleinschalige detailhandel en de grootste Albert Heijn van Den Haag. Dat geeft een redelijk levendig straatbeeld. Er zijn enkele kansrijke woningbouwprojecten in dit gebied. Als deze worden gerealiseerd, betekent dat meer gebruikers in de openbare ruimte. Verkeerskundige status • Hoofdroute in het fietsnetwerk; • wijkontsluitingsweg 50 km/uur met tweerichtingsverkeer; • route voor nood- en hulpdiensten2 conform RIS320637; • onderdeel van parkeerroute centrum-west (zie figuur 7). Huidige profielen De Elandstraat-west kent verschillende breedtes tussen de gevels. Het smalste deel van de straat is 16,5 meter breed en ligt tussen de Zorgvlietstraat en het Elandplein (figuur 4). Zowel hier als tussen het Elandplein en de Waldeck Pyrmontkade is het profiel te krap om een fietsstrook toe te voegen zonder één of meerdere andere functies deels te laten vervallen. Tussen de Vondelstraat/ Zoutmanstraat en de Zorgvlietstraat (bij de Albert Heijn XL) is de Elandstraat aanmerkelijk breder.

Het bestaande fietspad aan de zuidzijde (richting Vondelstraat) en delen van de voetpaden zijn niet breed genoeg volgens de gemeentelijke inrichtingsrichtlijnen (Handboek openbare ruimte (HOR)).

Figuur 4: huidig profiel op smalste deel (16,5 m.)

Figuur 5: Elandstraat vanaf Zorgvlietstraat richting Elandplein

2

Figuur 6: Elandstraat richting Waldeck Pyrmontkade

De Elandstraat is een nood- en hulpdienstenroute om te zorgen dat enerzijds de binnenstad en de andere kant op het HMC Westeinde

en wijken ten westen van de Elandstraat tijdig bereikt kunnen worden door politie, brandweer en ambulance.

3/9

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10978043

2. Randvoorwaarden Voor het ontwerp worden (vooral vanuit geldend beleid) acht randvoorwaarden gehanteerd. Deze zijn hiermee van tevoren vastgelegd. In volgorde van belangrijkheid betreft het: • • •

•

•

•

• •

de Elandstraat-west blijft een nood- en hulpdienstenroute in twee richtingen, met minimaal de huidige rijbaanbreedte (m.a.w. hoeft niet met HOR-maten); bedrijven met overheaddeuren (zoals op figuur 8) moeten kunnen blijven functioneren; de parkeerdruk binnen het gebied met een straal van 500 meter (voor zover daar parkeervergunning T01 ‘Centrum-rand’ geldt) om de Elandstraat-west mag op het drukste moment maximaal 90% zijn; de parkeerroute Centrum-west (figuur 7)3 hoeft niet per se in twee richtingen. Dit betreft een afwijking van het vastgestelde beleid; wachtende auto’s voor de verkeerslichten Waldeck Pyrmontkade op de Elandstraat hoeven niet in één cyclus het kruispunt over te kunnen; in het ontwerp blijft de robuustheid van het autonetwerk behouden. Bij werkzaamheden of calamiteiten in de omgeving kan de Elandstraat-west een Figuur 7: Parkeerroute Centrum-west omleidingsroute zijn; het ontwerp mag niet leiden tot verkeersonveilige situaties in andere straten. In principe willen we voorkomen dat daar (circulatie)maatregelen nodig zijn; de bomenbalans moet uitkomen op een positief saldo.

Figuur 8: overheaddeur met informele laad- en loszone

Figuur 9: diagonaal oversteken door fietsers naar AH XL

Verder gelden er naast de randvoorwaarden diverse uitgangspunten voor het ontwerp, o.a. ten aanzien van ruimtelijke samenhang tussen Elandstraat-oost en -west, het versterken van de boom- en groenstructuur en het behoud van zoveel mogelijk parkeerplaatsen.

3

Parkeerroute Centrum-west bestaat uit Elandstraat-west, Vondelstraat, Torenstraat, Jan Hendrikstraat en Prinsegracht

4/9

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10978043

3. Vooroverleg Sinds 2018 zijn vijf ontwerpvarianten en diverse subvarianten onderzocht door de gemeente. In het vooroverleg zijn enkele van deze varianten besproken met de bewonersorganisatie Zeeheldenkwartier, de Fietsersbond, Albert Heijn XL, overige ondernemers, Wijkz en de oudercommissie van basisschool Max Velthuijs. Voor het smalle deel van de Elandstraat-west (tussen Zorgvlietstraat en Waldeck Pyrmontkade) zijn diverse varianten (met daarbij diverse subvarianten) afgevallen. We gaan dit aan de wijk toelichten. Het brede deel van het plangebied (tussen Vondelstraat en Zorgvlietstraat) heeft niet tot discussie geleid bij de verschillende betrokken partijen. Door voldoende ruimte tussen de gevels is daar een aanzienlijke verbetering mogelijk ten opzichte van de huidige situatie. Het ontwerp voor het brede deel bestaat uit een fietspad aan de noordzijde en fietsparkeervakken en bomen aan zuidzijde tussen de rijbaan en het fietspad langs de gevel. De nieuwe oversteek voor fietsers en voetgangers voorkomt dat fietsers diagonaal oversteken naar de fietsparkeerplekken bij de Albert Heijn XL.

Figuur 10: concept ontwerp brede deel Elandstraat-west

Door de toevoeging van groene elementen wordt de leefkwaliteit verbeterd. De boomstructuur wordt aangevuld. De toepassing van hagen zorgt voor een duidelijkere begeleiding van de straat. In combinatie met het groen in de middenberm wordt de ruimte optisch beter ingedeeld. 4. Mogelijke subvarianten Er zijn vier subvarianten overgebleven voor het smalle deel van de Elandstraat-west (tussen Zorgvlietstraat en Waldeck Pyrmontkade) die voldoen aan de opdracht. Geen van de subvarianten voldoet aan alle randvoorwaarden. In alle vier overgebleven subvarianten verbetert de (fiets)veiligheid in de Elandstraat-west.

5/9

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10978043

Tijdens het vervolg van de planvoorbereidingsfase kan straks gekozen worden tussen de volgende vier subvarianten: • Subvariant A: Wijkontsluitingsweg 50 km/uur (GOW50) met eenrichtingsverkeer (3,5 m.) richting Waldeck Pyrmontkade en fietspad en parkeren noordzijde + fietspad richting Zorgvlietstraat met medegebruik door nood- en hulpdiensten (3,5 m.)

Figuur 11: subvariant A

•

Subvariant B: Wijkontsluitingsweg 50 km/uur (GOW50) met huidige rijbaanbreedte (2 x 3,0 m.) met fietsstroken en parkeren aan zuidzijde.

Figuur 12: subvariant B

6/9

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10978043

•

Subvariant C: Wijkontsluitingsweg 30 km/uur (GOW30) met huidige rijbaanbreedte (2 x 3,0 m.) met daarnaast fietsstrook richting Waldeck Pyrmontkade en fietspad richting Vondelstraat. Hierbij voldoen op het smalste punt de trottoirs en parkeerstroken niet aan de minimum maten uit het HOR, maar bij een profiel dat daar wel aan voldoet is geen ruimte voor bomen en parkeren.

Figuur 13: subvariant C

•

Subvariant D: Wijkontsluitingsweg 30 km/uur (GOW30) met smalle rijbaan (2 x 2,4 m.) met daarnaast fietsstroken en parkeren zuidzijde.

Figuur 14: subvariant D (met parkeerstrook 2,0 meter en 0,5 meter schrikstrook)

7/9

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10978043

5. Participatie Sinds de start van het project werken we op het participatieniveau ‘adviseren’. Voor de komende fasen van de planvoorbereiding tot aan de inspraak wordt de participatie geïntensiveerd. In plaats van incidenteel overleg met de bewonersorganisatie, de ondernemers waaronder Albert Heijn XL, basisschool Max Velthuijs, Wijkz en de Fietsersbond gaan we de wijk (bewoners, ondernemers en andere belanghebbenden) en gebruikers (fietsers) zelf alvast betrekken bij het opstellen van het voorontwerp. Zo worden zij vroegtijdig betrokken zodat hun ideeën en voorkeuren meewegen in het ontwerp. We organiseren in principe drie sessies, die worden voorbereid samen met de bewonersorganisatie en Fietsersbond. De wijk en gebruikers worden benaderd via een huis-aan-huis-nieuwsbrief met uitnodiging, een bericht via Hoplr en de projectwebsite. Indien nodig komen er één (of meer) sessie(s) bij. Met de Albert Heijn XL en de basisschool vindt separaat overleg plaats. •

•

•

Sessie 1: o huidige situatie; o projectopdracht (inclusief verwijderen VRI Elandplein), randvoorwaarden en uitgangspunten; o wijkagenda en raakvlakproject Kwaliteitsverbetering Centrum-Noord (o.a. RIS310855); o processtappen en voorlopige planning; o afgevallen (sub)varianten (aangeven waarom (sub)varianten zijn afgevallen); o projectsite op bereikbarestad.denhaag.nl; Sessie 2: o vier mogelijke subvarianten (met voor- en nadelen, parkeerbalans, bomen-/groenbalans etc.); o varianten voor oversteek Elandplein; o keuze tussen subvarianten, ook via Doe mee-site (gemaakt door Haags Samenspel); Sessie 3: o keuzes over ontwerpissues, ook via Doe mee-site.

6. Processtappen Het proces bestaat uit de volgende twaalf stappen: 1. Begin februari 2026: sessie 1; 2. Eind februari 2026: sessie 2; 3. Eind februari 2026 - eind juni 2026: maken schetsontwerp op basis van gekozen variant met eind mei 2026 sessie 3 (digitaal + fysiek, wordt een participatieverslag van gemaakt); 4. Eind juli 2026 – medio december 2026: uitwerking schetsontwerp naar voorontwerp (VO); 5. Medio januari 2027: vrijgave van VO door college inclusief participatieverslag (en raad informeren met commissiebrief); 6. Eind januari 2027 – eind maart 2027: inspraak over voorontwerp met informatiebijeenkomst (digitaal + fysiek); 7. Medio maart – begin mei 2027: verwerken inspraakreacties en aanpassing VO; 8. Begin juni 2027: vaststelling VO en Nota van Beantwoording door raad (Nota van Beantwoording wordt toegestuurd aan indieners van inspraakreacties en komt op Doe mee-site); 9. Medio juni – begin december 2027: definitief ontwerp; 10. Medio december 2027 – begin februari 2028: bestek; 11. Eind januari – begin april 2028: aanbesteding; 12. Medio april – begin september 2028: uitvoering (onder voorbehoud van verkrijgen van tijdslot door SBO).

8/9

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10978043

2026 2027 2028 jan feb mrt apr mei jun jul aug sep okt nov dec jan feb mrt apr mei jun jul aug sep okt nov dec jan feb mrt apr mei jun jul aug sep okt nov dec 1 Sessie 1 * 2 Sessie 2 * 3 Maken schetsontwerp o.b.v. gekozen variant met begin mei 2026 * sessie 3 (digitaal + fysiek, wordt participatieverslag van gemaakt) 4 Uitwerking schetsontwerp naar voorontwerp (VO) 5 Vrijgave VO door college incl. participatieverslag (+ commissiebrief) 6 Inspraak over voorontwerp met informatiebijeenkomst (digitaal + fysiek) 7 Verwerken inspraakreacties en aanpassing VO 8 Vaststelling VO en Nota van Beantwoording door raad 9 Definitief ontwerp 10 Bestek 11 Aanbesteding 12 Uitvoering (onder voorbehoud van verkrijgen tijdslot door SBO)

Met vriendelijke groet, de wethouder van Energietransitie, Mobiliteit en Grondstoffen Arjen Kapteijns

9/9