RIS324369 Notulen van de raad van 4 december 2025

Vergadering gemeenteraad Den Haag gehouden op donderdag 4 december 2025 (Geopend te 13.30 uur) Voorzitter: de burgemeester, mr. J.H.C. van Zanen Griffier: drs. C.G.C.M. Blankwaard-Rombouts

Agenda A. Vaststelling agenda B. Verslag van de commissie tot onderzoek van de geloofsbrieven nieuw benoemd tijdelijk raadslid C. Beëdiging van het nieuw benoemd tijdelijk raadslid D. Stad in de raad E. Vaststelling van de wijze van afdoening van ingekomen stukken F. Vaststelling van de besluitenlijst F.1 Voorstel van het presidium tot wijziging van het Reglement van orde voor vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad (RIS323750) F.2 Voorstel van het college tot vaststelling van de Verordening tot wijziging van de Algemene plaatselijke verordening (APV) voor de gemeente Den Haag (RIS323343) F.3 Voorstel van het college tot vaststelling van de Verordening tot wijziging van de Algemene plaatselijke verordening voor de gemeente Den Haag (RIS323715) F.4 Voorstel van het college inzake verzoek om bindend advies voor omgevingsvergunning schuur Jozef Israëlslaan 16 (RIS323562) F.5 Voorstel van het college inzake verzoek om bindend advies voor omgevingsvergunning dakopbouw Achterom 10A (RIS323563) F.6 Voorstel van het college inzake Verzoek om bindend advies voor omgevingsvergunning wijzigen serre Heemskerckstraat 27 (RIS323645) F.7 Voorstel van het college inzake Herbenoeming leden Adviescommissie omgevingskwaliteit en cultureel erfgoed Den Haag (RIS323716) F.8 Voorstel van het college inzake Vaststelling wijziging omgevingsplan gemeente Den Haag - basisregeling cultureel

erfgoed (RIS323593) F.9 Voorstel van het college inzake Zienswijze invulling resterende bezuinigingstaakstelling GR GGD en Veilig Thuis Haaglanden (RIS323566) G. Datumbepaling initiatiefvoorstel VVD: Klaar voor waterstof (RIS323973) Beraadslaging over H. Voorstel van het college inzake Meerjarenprogramma Kunstwerken V (MJPK5): Renovatie en vervangingsagenda & werkprogramma 2026-2029 (RIS323402) I. Voorstel van het college tot vaststelling van de Verordening tot tweede wijziging van de Verordening leges zero-emissiezone Den Haag 2024 (RIS323703) J. Voorstel van het college inzake Regiovisie aanpak huiselijk geweld Haaglanden (RIS323657) K. Voorstel van het college inzake Financiering nieuwbouw gezondheidscentrum 2.0 Twickelstraat (RIS323135) L. Voorstel van het college inzake het vaststellen van de Verordening grondexploitaties en strategisch bezit Den Haag 2026 (RIS323689) M. Gewijzigd initiatiefvoorstel SP: Geen sloop zonder hoop: verplicht draagvlak óók bij beëindiging van de huur (RIS322262) N. Voorstel van het college inzake Woonzorgvisie 2040 'Samen zorgen voor een thuis' (RIS323714) O. Voorstel van het college inzake Actieprogramma Publieke Gezondheid 2025-2028 (RIS323667) 1

Afronding debat commissie P. Beantwoording schriftelijke vragen inzake Retourservice voor bewoners bij onduidelijke gemeentelijke brieven (RIS321174) Q. Binckhorstdebat R. Winkelstratendebat S. Commissiebrief inzake Resultaten evaluatieonderzoek Haagse Aanpak Vocht en Schimmel (RIS323637) T. Beantwoording schriftelijke vragen inzake Aandacht en actie voor Wateringse Veld (VVD, D66, Hart voor Den Haag) (RIS321701) U. Raadsmededeling inzake 6e Stand van zaken opvanglocatie Sportlaan (RIS323668) V. Debat over Stadsnatuur W. Rekenkamerrapport inzake Armoede (RIS323204) X. Commissiebrief inzake Aanbieding actielijn Seniorvriendelijk Den Haag 2025 - 2030 (RIS322179) Y. Commissiebrief inzake Vervolgproces Weigeliaplein (RIS323221) én Commissiebrief inzake Cultuurhistorische waarden complex 70, Weigeliaplein e.o. (RIS323222) Z. Commissiebrief inzake Voortgangsbericht De Kust Gezond tot en met Q3 2025 (RIS323569) AA.Debat inzake ‘Verdwenen’ planuitwerkingskader voor politiekantoor Burgemeester Patijnlaan (SP, ChristenUnie-SGP, Partij voor de Dieren, Haagse Stadspartij, PvdA) (RIS323001) AB. Commissiebrief inzake Renovatie Binnenhof werkzaamheden Hofvijver (RIS321124) AC. Commissiebrief inzake Nota Ruimte voor lopen in Den Haag (RIS322779) AD. Plaatsmarkering Nationaal Monument Srebrenica Genocide '95 (RIS322071) Stemmingen (incl. gestaakte stemmen raad 13 november) De voorzitter.

Ingevolge het Reglement van orde open ik de vergadering.

Presentielijst Aanwezig zijn 44 leden: Ahraui (PvdA), Arp (SP), Assad (D66), Baboeram (GroenLinks), Van Basten Batenburg (VVD), Bingöl (Hart voor Den Haag), Bom (Hart voor Den Haag), Bos (GroenLinks), Van den Bos (PvdD), Butt (GroenLinks), Celik (DENK) De Vuyst (GroenLinks), Van Doorn (D66), Dubbelaar (Hart voor Den Haag), Dumoulin (VVD), Van Esch (D66), Etalle (FVD), Faïd (HSP), Gerritsen (PvdD), Van den Goorbergh (Hart voor Den Haag), Groenewold (D66), De Groot (CDA), Guernaoui (Hart voor Den Haag), Hofstra (VVD), Holman (PvdA), Kaptheijns (PVV), KlokkenburgReedeker (CU/SGP), Mahmood (DENK), Martinez van Andel (Hart voor Den Haag), Martini (Hart voor Den Haag), Meinesz (Hart voor Den Haag), Mekers (D66), De Mos (Hart voor Den Haag), Mostert (D66), Noorlander (D66), Partiman (CDA), Peeck (VVD), De Ridder (VVD), Sewtahal (Hart voor Den Haag), Smit (PvdD), Thepass (GroenLinks), Uduba (VVD), Verdonk (Hart voor Den Haag), Van Wijk (D66) Afwezig: Sluijs (Hart voor Den Haag) De voorzitter. Aangezien het vereiste aantal leden aanwezig is, kan de vergadering voortgang vinden. Goedemiddag, ik open de vergadering van de gemeenteraad van Den Haag op donderdag 4 december. Welkom bij de vergadering van de gemeenteraad. Hartelijk welkom aan de aanwezigen op de publieke tribune en natuurlijk ook aan de kijkers thuis.

We hebben bericht ontvangen van het overlijden van de vader van de heer Sluijs. Wij condoleren hem en zijn familie met dit verlies en wensen hun heel veel sterkte. Wethouder Kapteijns zal vanaf vanavond aanwezig zijn. Wethouder Bruines is rond 16.30 uur een uurtje afwezig. De heer Etalle is wat later aanwezig. Ik vraag graag uw aandacht voor onze vergaderafspraken. We vergaderen via de voorzitter. Voert u eventuele andere gesprekken alstublieft buiten de vergaderzaal, zodat we de insprekers maar ook elkaar goed kunnen verstaan. Het debat is stevig - no problem - maar niet gericht op de persoon. 2

Voor de insprekers geldt dat zij hun bijdrage leveren naar de afspraken die daarvoor gelden. U krijgt straks drie minuten de tijd om uw verhaal te vertellen. Alle stemmingen zijn aan het eind van de vergadering, waarna er gelegenheid is voor het afleggen van stemverklaringen. Met de fractievoorzitters heb ik afgesproken om de vergadering uiterlijk om 0.00 uur te sluiten, inclusief de stemmingen. Er komen twee rectificaties: het is niet wethouder Kapteijns, maar onze collega Kaptheijns die pas vanavond aanwezig zal zijn. Zo gaan die dingen. Het is elke keer weer een leuke test: hoe redt hij zich hier weer uit? Ja, ja, ik hoor het al. Wethouder Bruines is rond 16.30 uur even weg en waarschijnlijk ook rond 19.00 uur ter vervanging van wethouder Vavier. Namens de gehele Haagse gemeenteraad is deze week een kaart gestuurd naar de slachtoffers van de ramp aan de Tarwekamp, die een jaar geleden plaatsvond. Met deze kaart wil de gemeenteraad zijn betrokkenheid en steun uitspreken aan alle getroffen bewoners. De gemeenteraad heeft hun laten weten dat we aan hen denken en dat we hen ook in de toekomst niet loslaten. Ik kijk in de richting van de heer Groenewold, die daar zit met een hele bescheiden beker. Dennis Groenewold (D66). Voorzitter. Van een heel serieus onderwerp naar een ook zeker serieus, maar wellicht leuker onderwerp.

Inmiddels is het al jaren traditie dat aan het eind van het jaar de Haagse taalstrijd plaatsvindt in deze prachtige raadzaal, waar een team van ambtenaren, een team van inwoners van de stad en een team van raadsleden het tegen elkaar opnemen om teksten die de gemeente heeft doen rondgaan, in iets begrijpelijker taal op te schrijven. Na zo niet ongeveer alle jaren dan wel álle jaren als laatste te zijn geëindigd, hadden we dit jaar een dreamteam samengesteld met ervaren rotten en jonge aanstormende talenten, bestaande uit Janet Ramesar van de SP, Isabel Bos van GroenLinks, Carlos Martinez van Andel van Hart voor Den Haag, Jolijn Standhardt van het CDA, Coen Bom van Hart voor Den Haag, Joren Noorlander van D66, Benjamin Broekhuizen van de VVD en ondergetekende. Dit jaar is het ons gelukt om na een zeer spannende strijd de beker in de wacht te slepen. (Applaus) Dennis Groenewold (D66). Een speciale shout-out naar mevrouw Ramesar, want in de laatste ronde werd het spannend. We moesten een zeer onbegrijpelijke tekst over korting op gemeentelijke belasting omzetten in heldere taal. Nog steeds weet niemand wat er echt stond, maar dankzij een overzichtje in een tekening die mevrouw Ramesar had bedacht, is het uiteindelijk gelukt om deze beker in de raad te laten.

Ik wil de beker overhandigen aan de voorzitter en ik verzoek de griffie om er in de gang boven een mooi plekje voor te vinden. (Applaus) De voorzitter. Dank u wel, meneer Groenewold, en complimenten aan alle leden en medewerkers die dit hebben bewerkstelligd.

Aan de orde is: A.

Vaststelling agenda.

De voorzitter. Ik stel de vraag der vragen: kunt u instemmen met de agenda? Dat is het geval. De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld.

Aan de orde is: B. Verslag van de commissie tot onderzoek van de geloofsbrieven nieuw benoemd tijdelijk raadslid. 3

De voorzitter. In verband met het zwangerschapsverlof van raadslid mevrouw Verduin draagt D66 mevrouw Van Wijk voor als haar tijdelijke plaatsvervangster. Ik geef het woord aan de voorzitter van de commissie tot onderzoek van de geloofsbrieven, de heer Martinez van Andel, voor het verslag van de bevindingen van de commissie. Carlos Martinez van Andel (Hart voor Den Haag). De commissie uit de raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op donderdag 4 december 2025, in wier handen werden gesteld de geloofsbrieven en verdere bij de Kieswet gevorderde stukken ingezonden door Demi van Wijk, benoemd tot tijdelijk lid van de raad van de gemeente Den Haag, rapporteert de raad van de gemeente Den Haag dat zij bovengenoemde bescheiden heeft onderzocht en in orde heeft bevonden. De commissie adviseert tot haar toelating als lid van de raad van de gemeente Den Haag.

Aan de orde is: C.

Beëdiging van het nieuw benoemd tijdelijk raadslid.

De voorzitter. Ik verzoek u allen te gaan staan. Ik nodig mevrouw Van Wijk uit voor de beëdiging. Welkom, mevrouw Van Wijk. U heeft uw dochter meegenomen. Hoe oud is ze? Mevrouw Van Wijk. Vierenhalve maand. De voorzitter. En hoe heet ze? Mevrouw Van Wijk. Chloé. De voorzitter. Chloé, van harte welkom en u ook. Mevrouw Van Wijk. Dank u wel. De voorzitter. Ik lees de verklaring en belofte voor. 'Ik verklaar dat ik, om tot lid van de raad benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik verklaar en beloof dat ik, om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik beloof dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als lid van de raad naar eer en geweten zal vervullen.' Mevrouw Van Wijk. Dat verklaar en beloof ik. De voorzitter. Van harte gefeliciteerd en veel succes! Mevrouw Van Wijk. Dank u wel. (Applaus) De voorzitter. De vergadering is geschorst. De vergadering wordt van 13.42 uur tot 13.50 uur geschorst.

Aan de orde is: D.

Stad in de raad. 4

De voorzitter. Er zijn vier insprekers aangemeld over drie agendapunten. U krijgt drie minuten. Hou het een beetje in de gaten, want we zijn echt onverbiddelijk. Dat klinkt onaardig, maar zo gaat het hier. De heer Weergang spreekt in over het Meerjarenprogramma Kunstwerken. De heer Weergang (H). Geachte voorzitter en leden van de raad. Wederom dank voor deze gelegenheid. Na mijn maidenspeech van afgelopen 20 november in de vergadering van de commissie Leefomgeving zei wethouder Barker dat hij met ons als gebruikers van de binnenwateren om de tafel zou gaan zitten vanwege de zorgen die wij hebben geuit. Afgelopen dinsdag werden wij gebeld vanuit het Team Kademuren, dat aangaf dat wij tijdens het inspreken zijn gehoord en dat er gesprekken ingepland gaan worden met de gebruikers van de binnenwateren. Hoewel nogal laat vinden wij dit als rondvaartorganisaties een goede eerste stap, maar er blijven hier en daar nog zorgen bestaan, want hoeveel effect zullen deze gesprekken uiteindelijk hebben? Voor ons zijn duidelijke, concrete en werkbare afspraken het allerbelangrijkste. Dan wordt er ook recht gedaan aan de tekst van de vergunningaanvraag van Delfland, waarin staat dat er voldoende vrije vaarruimte beschikbaar blijft voor onder andere de rondvaartboten.

Zou het niet mooi en terecht zijn om deze tekst over te nemen in de aanbesteding voor deze projecten? Toen ik begreep dat ik moest gaan inspreken op 20 november, ben ik mij gaan inlezen en heb ik de documenten doorgenomen die als bijlagen aan het vergaderpunt waren gehangen. Dat was echt pittig; dus mijn respect voor jullie als raadsleden, die dit dagelijks moeten doen. Dan besef ik eigenlijk nog meer wat voor mazzel ik als schipper heb. Maar wat mij het meest bijbleef, was de boomeffectanalyse die bij deze projecten wordt uitgevoerd. Dat is niet verkeerd, want bomen zijn in meerdere opzichten belangrijk. Het gaat er meer om wat er daarnaast ontbreekt, iets zoals een binnenwatergebruikerseffectanalyse of meer in het algemeen een mkb-effectanalyse bij zulke omvangrijke projecten. Dat is de inzet van mij en Flitz-Events in de komende gesprekken. Het is alweer tijd om af te sluiten. Ik wil jullie nog meegeven dat wij als rondvaartorganisaties al worden geconfronteerd met landelijke maatregelen die ons veel geld gaan kosten en die grotendeels ook nog eens terugkomen. Alles bij elkaar opgeteld zou dit voor onze branche in Den Haag funest zijn. Dan is het nooit meer: O, o, Den Haag, mooie stad vanaf het water, de mooiste grachten met Piet Hein en zijn plein. O, o, Den Haag, ik zou met niemand willen ruilen, meteen gaan huilen als ik mijn rondje niet kan doen. De heer Schram (H).

Ik ga proberen om het in begrijpelijk Nederlands te doen, zodat u niet aan het eind van het jaar weer op jacht moet naar wat ik eigenlijk bedoelde. Ik sta hier in mijn eentje, maar ik ben toch niet alleen. U heeft net Yorick gehoord. Hij verdient eigenlijk applaus, want het was toch wel iets heel bijzonders; het was zelfs zijn tweede toespraak. Achter mij zitten vertegenwoordigers van Hofvaart, Boot Varen, Vaartocht Valenthe, Jan van The Hague Boat, Kevin van de Ooievaart en meneer Regeer. De anderen zijn dit jaar niet zo vriendelijk geweest, in Spanje, maar zij denken met ons mee. We zijn inderdaad heel blij met de toezeggingen die gedaan zijn. Ik vind het belangrijk om daarbij aan te stippen dat er goed genotuleerd moet worden. Heel graag een goede notulist. De laatste vergaderingen die we tot nu toe met de gemeente hebben gehad, zijn inderdaad goed genotuleerd. Daar hebben we wat aan; daar kunnen we later op terugvallen. Ook in de vergaderingen die de vorige keer door de wethouder zijn genoemd, zaten dingen die wij op een bepaalde manier gehoord dachten te hebben, maar waarvan nu wordt gezegd dat het anders was. Dat zou zonde zijn; dat vind ik dus heel belangrijk. Vorige keer, bij het tweede spreekbeurtje dat ik kreeg, was er een misverstand over Fiets 'm erin. Dat is iets van vroeger, maar ik heb mijn tv weggedaan na 9/11.

Het heet tegenwoordig Stalen Ros en het is al twee keer georganiseerd. Mijn punt was toen en is nu dat dat soort dingen hartstikke gaaf zijn, maar kijk of je dat op een andere locatie in Den Haag kunt doen, bijvoorbeeld bij De Verademing, omdat dit een extra belemmering is op onze grachten. Mensen uit Den Haag zijn Hagenezen; die zijn in Den Haag geboren. Hagenaars komen van buiten en zijn er later in gekomen. Er zijn ook Hagenoten, die graag zo genoemd willen worden. Ouderen zoals ik weten nog dat we vroeger Radio Stad Den Haag hadden met de Flitsende 50 met Ricky Romano; de dj zit hier. Ricky Romano was vorige week of de week daarvoor op de radio bij 5

538. Hij heet tegenwoordig Romijn; dat is niet zijn echte naam. Hij wilde erop wijzen - dat heeft hij ook gedaan in de media - hoe belangrijk sommige dingen voor de stad zijn en dat het zo jammer is dat zij weg zijn. Vandaar nogmaals een klein aanstippertje: het is zo dat er veel weg is, maar we hebben gelukkig ook heel veel teruggekregen. Die rondvaarten zijn, ook met het Binnenhof en wat daar allemaal gebeurt, heel belangrijk. Ik ben blij met de brief van de wethouder. Ik hoop dat het inderdaad goed genotuleerd wordt. Dank voor de motie, die ingediend gaat worden. Alvast hele mooie dagen. De voorzitter. Over het voorstel Verordening tot tweede wijziging Verordening leges zeroemissiezone is het woord aan de heer De Ruiter. De heer De Ruiter (I). Geachte voorzitter. De BSH blijft bij haar standpunt dat de uitbreiding te laat is aangemeld, omdat in het convenant Op weg naar ZES een vierjaarstermijn staat: door middel van een vlek op de kaart moet het vier jaar van tevoren worden aangemeld als je een uitbreiding of een zeroemissie wil toepassen. Daarom heeft de BSH bezwaar ingediend. In het verweerschrift van de gemeente staat niets over een wijziging van Op weg naar ZES met een eventuele nieuwe, kortere termijn. Ook tijdens het behandelen van het bezwaar kwam er niets over aanpassing van de vierjaarstermijn.

Sterker nog: de ambtenaar zei letterlijk dat het niet chic van de gemeente was dat ze de vierjaarstermijn niet heeft toegepast. Dan blijkt er ineens een aangepaste versie te zijn, maar deze versie is van 2 april 2025 en het besluit over de zero-emissiezone is van een eerdere datum. Dan klopt het besluit dus eigenlijk niet, want de termijn was toen nog vier jaar. Tijdens de wedstrijd de regels veranderen is niet netjes. Maar gaat die wijziging dan nu in of bij een eventuele nieuwe uitbreiding in de toekomst? Dan zijn beide eigenlijk te laat. We zullen kijken welk advies de bezwaarcommissie geeft en of de raad er dan met het college uit komt. Als we van mening blijven verschillen, zal de rechter maar een uitspraak moeten doen over wie er nu echt gelijk heeft. De voorzitter. Ten slotte geef ik over de commissiebrief inzake renovatie Binnenhof werkzaamheden Hofvijver het woord aan de heer Oosterwal. De heer Oosterwal (AB). Goedemiddag. Ik ga even improviseren, want ik kreeg vlak voor de vergadering te horen dat er een motie ingediend gaat worden om de terrassen op het Plein te vergroten. Daar wil ik op ingaan. Mijn inspreektekst heeft u allen ontvangen, want die heb ik bij de griffie neergelegd. Die kunt u dus alsnog lezen, maar ik wil even ingaan op die mogelijke motie.

Als bewoners rond het Plein en alle gezamenlijke bewonersverenigingen van de binnenstad zijn we daar op z'n minst geen voorstander van. We zien nu al heel veel overlast van de terrassen en de horeca, vooral 's avonds en aan het begin van de nacht. De leefbaarheid staat met name in het gebied rond het Plein al onder druk door de renovatie en alles wat daarbij komt kijken. Terrassen zijn hartstikke mooi; ik maak er zelf ook gebruik van, maar ze lijken nu al groter dan vergund is. Ik kwam gisteren op het Plein en ik zag dat er nu zelfs hele tentconstructies zijn opgericht rond terrassen. Volgens mij is dat niet de bedoeling. Oftewel: de ondernemers laten zich op dit moment niet van hun goede kant zien. De openbare ruimte, met name rond het Plein maar sowieso alle openbare ruimte, is van ons allemaal. Het lijkt er soms op dat de horecaondernemers denken dat die van hen is. Dat is natuurlijk niet de bedoeling. Kortom, ik denk dat de boodschap aan alle partijen in de raad helder is: als die motie in stemming wordt gebracht, stem dan alsjeblieft tegen, want wij als bewoners, die toch de stad maken, zijn daar niet voor. Dan nog heel even naar mijn oorspronkelijke inspraak, want ik zie dat ik nog wat tijd heb. Ik heb in de commissievergadering al ingesproken over de renovatie.

Wij zijn natuurlijk ontzettend teleurgesteld dat de renovatie nog langer gaat duren en dat we tot 2031 met de bouwschuttingen en al het gedoe zitten, maar wij denken ook dat er kansen zijn. Er zijn kansen voor meer vergroening en verbetering van het stukje rond het Binnenhof. Er lopen al initiatieven zoals het project Om het hof, geïnitieerd door De Haagse Lanen; dat is een breed initiatiefvoorstel, dat is aangenomen. Het Binnenstadsplan 2033 geeft aan dat er heel veel vergroend moet worden. We willen het college dan ook via de raad oproepen om heel goed met het RVB in gesprek te gaan om te kijken of er wellicht financiën, extra geld of extra dingen zijn om dingen te versnellen, zodat de plannen rond De Haagse Lanen zo snel kunnen worden uitgevoerd dat ze 2031 of misschien in 2032 klaar zijn en dus in ieder

6

geval klaar zijn voor de Culturele Hoofdstad Den Haag in 2033. Dat zou heel mooi zijn, met een volledig gerenoveerd Binnenhof en een directe omgeving die eruitziet alsof je in Parijs of Madrid bent.

Aan de orde is: E.

Vaststelling van de wijze van afdoening van ingekomen stukken.

De raad heeft hieromtrent beslist zoals hierna bij elk nummer is aangegeven. Raadsadressen Nr. 1 2 3

4

5

6

7 8

Afzender en onderwerp

Voorstel afdoening

Belanghebbende d.d. 11 november 2025 inzake aanvraag tot In handen van het verruiming nachtvergunning (10980151) college van B en W Belanghebbende d.d. 12 november 2025 inzake In handen van het huisvestingsproblematiek/verlies woonpunten (10980220) college van B en W Belanghebbende d.d. 13 november 2025 inzake In handen van het subsidieverstrekking/verzoek om toelichting en controle college van B en W (10980369) Belanghebbende d.d. 14 november 2025 inzake rappel In handen van het ingebrekestelling zwerfafval en verzoek compensatie college van B en W afvalstoffenheffing (10963473 behoort bij (Lijst ingekomen stukken raad 12 november 2025)) Belanghebbende d.d. 13 november 2025 inzake uitbreiding kiosk In handen van het tot barbershop (10972728 behoort bij (Lijst ingekomen stukken college van B en W raad 12 november 2025)) Stichting Groot Sunny Court d.d. 15 november 2025 inzake In handen van het verzoek om onderzoek naar handelwijze college t.a.v. project college van B en W Obrechtstraat 106A-G (10981265) Belanghebbende d.d. 24 november 2025 inzake fietspad Daal en In handen van het Bergselaan (10984118) college van B en W BIZ Chinatown d.d. 26 november 2025 inzake escalatie In handen van het Wagenstraat Den Haag (10984268) college van B en W

Kopie antwoord commissie Bestuur commissie Ruimte commissie Samenleving commissie Leefomgeving

commissie Bestuur commissie Ruimte commissie Leefomgeving commissie Samenleving

Ter kennisnemingen Nr. Afzender en onderwerp Voorstel afdoening 1 Haag Wonen d.d. 10 november 2025 inzake maatschappelijke Voor kennisgeving aannemen visitatie 2026 Haag Wonen (10976876) 2 Belanghebbende d.d. 7 november 2025 inzake zwerfstroom Voor kennisgeving aannemen (10976897) 3 Wijk- en Bewonersorganisatie Noord Scheveningen (BNS) en Voor kennisgeving aannemen diverse andere organisaties d.d. 17 november 2025 inzake nadere correspondentie n.a.v. (her)ontwikkeling Badhuisweg (10980727) 4 BinckhorstBewoners d.d. 12 november 2025 inzake reactie van Voor kennisgeving aannemen BinckhorstBewoners op voorstel van College m.b.t. Q-Park en extra parkeerplaatsen (10980782) 5 Belanghebbende d.d. 11 november 2025 inzake verzoek tot Voor kennisgeving aannemen handhaving en bestuurlijke reflectie over melding Haagse Pandbrigade (10980816) 6 Buren van de Binckhorst d.d. 9 november 2025 inzake open brief Voor kennisgeving aannemen aan de gemeenteraadsleden en het college van B en W (10980832)

7

7

8 9

10

11

12 13 14

15

16

17

18 19 20

21 22

23

24

25

Belanghebbende d.d. 11 november 2025 inzake dringend verzoek Voor kennisgeving aannemen tot handhaving aanlijnplicht na herhaaldelijke incidenten met loslopende honden in woonwijk (10972833 behoort bij (Lijst ingekomen stukken raad 12 november 2025)) Belanghebbende d.d. 11 november 2025 inzake uw bericht over Voor kennisgeving aannemen het Centrum Jeugd & Gezin (10981223) Algemene Vereniging voor Natuurbescherming d.d. 16 november Voor kennisgeving aannemen 2025 inzake ongewenste plannen voor de Scheveningse Bosjes: Waterpartij. Bescherm de nachtegaal, dus geen trap van kortenstaal (10981313) Palestijnsdag d.d. 17 november 2025 inzake een dringend beroep: Voor kennisgeving aannemen steun de motie van de burgemeester van Vlaardingen voor erkenning en gelijkheid van de Palestijnse Nederlanders (10981468) Belanghebbende d.d. 17 november 2025 inzake steun de motie van Voor kennisgeving aannemen de burgemeester van Vlaardingen voor erkenning en gelijkheid van de Palestijnse Nederlanders (10981502) Haags Klimaatberaad d.d. 18 november 2025 inzake aanbieding Voor kennisgeving aannemen gevraagd advies Haags Klimaatberaad (10981526) Bewonersgroep Laakhavens d.d. 17 november 2025 inzake Voor kennisgeving aannemen stukken voor de gemeenteraad (10981530) Belanghebbende d.d.

19 november 2025 inzake bezwaar tegen Voor kennisgeving aannemen sluiting Daal en Bergselaan Den Haag-klacht van een buurtbewoonster (10981559) MDL Fonds d.d. 20 november 2025 inzake check de positie van Voor kennisgeving aannemen jouw gemeente in de ‘ranglijst Toiletvriendelijkste gemeente 2025’! (10984377) Gemeenschappelijke Regeling GGD-VT Haaglanden d.d. Voor kennisgeving aannemen 21 november 2025 inzake geüpdatete versie bestuursagenda GR GGD-VT Haaglanden (10984501) Gemeenschappelijke Regeling GGD-VT Haaglanden d.d. Voor kennisgeving aannemen 21 november 2025 inzake tweede bestuursrapportage 2025 GR GGD en VT Haaglanden (10984557) Belanghebbende d.d. 21 november 2025 inzake informatiebrief Voor kennisgeving aannemen rechtmatigheid houtstookmaatregelen (10984605) Bewoners van de Professor Kaiserstraat d.d. 22 november 2025 Voor kennisgeving aannemen inzake oprecht gemeende zorgen van velen uit de wijk (10984638) Belanghebbende d.d. 25 november 2025 inzake eindversie Voor kennisgeving aannemen participatieverslag project aan de Cornelie van Zantenstraat (10984660) Belanghebbende d.d. 21 november 2025 inzake ingezonden stuk Voor kennisgeving aannemen voor leden van de commissie Samenleving (10984676) Wespenstichting d.d.

25 november 2025 inzake beleidsnotitie Voor kennisgeving aannemen Wespenstichting-Verantwoord omgaan met de Aziatische hoornaar (10984679) Stichting Samen Oplopen d.d. 26 november 2025 inzake Voor kennisgeving aannemen whitepaper informele gezinssteun-verzoek tot doorsturen (10984798) Bewonersgroep Laakhavens d.d. 17 november 2025 inzake Voor kennisgeving aannemen stukken voor de gemeenteraad (10981530 behoort bij (Lijst ingekomen stukken raad 4 december 2025)) Belanghebbende d.d. 26 november 2025 inzake begeleidend Voor kennisgeving aannemen schrijven bij rappel inzake bodemverontreiniging (10962518 behoort bij (Lijst ingekomen stukken raad 12 november 2025)) 8

Aan de orde is: F.

Vaststelling van de besluitenlijst.

F.1

Voorstel van het presidium tot wijziging van het Reglement van orde voor vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad (RIS323750) Voorstel van het college tot vaststelling van de Verordening tot wijziging van de Algemene plaatselijke verordening (APV) voor de gemeente Den Haag (RIS323343) Voorstel van het college tot vaststelling van de Verordening tot wijziging van de Algemene plaatselijke verordening voor de gemeente Den Haag (RIS323715) Voorstel van het college inzake verzoek om bindend advies voor omgevingsvergunning schuur Jozef Israëlslaan 16 (RIS323562) Voorstel van het college inzake verzoek om bindend advies voor omgevingsvergunning dakopbouw Achterom 10A (RIS323563) Voorstel van het college inzake Verzoek om bindend advies voor omgevingsvergunning wijzigen serre Heemskerckstraat 27 (RIS323645) Voorstel van het college inzake Herbenoeming leden Adviescommissie omgevingskwaliteit en cultureel erfgoed Den Haag (RIS323716) Voorstel van het college inzake Vaststelling wijziging omgevingsplan gemeente Den Haag basisregeling cultureel erfgoed (RIS323593) Voorstel van het college inzake Zienswijze invulling resterende bezuinigingstaakstelling GR GGD en Veilig Thuis Haaglanden (RIS323566)

F.2 F.3 F.4 F.5 F.6 F.7 F.8 F.9

Deze voorstellen worden zonder beraadslaging en zonder stemming aangenomen.

Aan de orde is: G.

Datumbepaling initiatiefvoorstel VVD: Klaar voor waterstof (RIS323973).

De voorzitter. Namens het college kan ik melden dat de reactie van het college uiterlijk in het eerste kwartaal van 2026 verwacht mag worden.

Aan de orde is: H. Voorstel van het college inzake Meerjarenprogramma Kunstwerken V (MJPK5): Renovatie en vervangingsagenda & werkprogramma 2026-2029 (RIS323402). De beraadslaging wordt geopend. Noud Dumoulin (VVD). Voorzitter. Wie hier heeft niet kunnen genieten van een blik op Den Haag vanaf onze grachten, heeft zich niet kunnen laten vertellen over de geschiedenis die zich op de kades heeft afgespeeld en heeft niet het stukje van de stad ontdekt dat vanaf de straat onzichtbaar is? Rondvaartorganisaties horen bij Den Haag. Deze ondernemers zijn van onschatbare waarde om de Haagse geschiedenis met en rond het water te vertellen aan Hagenaar en bezoeker. Ook of misschien juist deze ondernemers zijn geholpen met goed onderhouden grachten, maar rondvaartorganisaties moeten ook rond kunnen varen. De Haagse VVD is dan ook blij met de toezegging van de wethouder om in gesprek te gaan met de rondvaartorganisaties en met het zojuist vernomen bericht dat de eerste stap daarin al is gezet en dat de partijen dat gesprek optimistisch ingaan. We kijken dus uit naar de uitkomsten die zijn toegezegd in februari 2026. 9

Rita Verdonk (Hart voor Den Haag). Voorzitter. De rondvaartsector is een uniek onderdeel van onze stad. De rondvaartboten trekken toeristen, creëren werkgelegenheid en geven Den Haag een gezicht op het water, een heel apart en mooi gezicht. Maar door het MJPK5 dreigen cruciale vaarroutes tot drie jaar te worden afgesloten. Voor deze ondernemers, waarvan we er een aantal hebben gehoord, betekent dit geen hinder, maar een bedreiging voor hun voortbestaan. De sector is nauwelijks betrokken bij de totstandkoming van de plannen. Dat is onzorgvuldig, onverstandig en ongewenst. Als de rondvaartboten omvallen, krijgen we ze immers niet zomaar terug. Daarom dien ik een motie in die het college oproept direct met de rondvaartorganisaties om de tafel te gaan om tot een werkbare situatie te komen voor alle partijen en om afspraken helder en concreet vast te leggen. Als afsluiting onvermijdelijk is, moeten maatwerk en compensatie faillissementen voorkomen. Den Haag moet zuinig zijn op wat onze stad mooier en levendiger maakt. U weet dat collega Carlos Martinez van Andel hier niet aanwezig kan zijn, maar namens hem kan ik u zeggen dat hij rekent op de steun van alle collega's hier.

Het dictum van de motie luidt: verzoekt het college in overleg te treden met de rondvaartsector om te komen tot een werkbare situatie voor alle partijen bij de uitvoering van MJPK5, waaronder de planning van werkzaamheden, vaarroutes en ligplaatsen, en indien volledige afsluiting van een route onvermijdelijk blijkt, een voorstel uit te werken voor maatwerk en financiële compensatie voor de betrokken ondernemingen. De motie is ondertekend door mijzelf en Carlos Martinez van Andel. De voorzitter. Door mevrouw Verdonk, daartoe gesteund door de heer Martinez van Andel, wordt de volgende motie (H.1 HvDH) ingediend:

Motie H.1 HvDH Bescherm rondvaartsector bij uitvoering MJPK5 De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op donderdag 4 december ter bespreking van het Voorstel van het college inzake Meerjarenprogramma Kunstwerken V (MJPK5): Renovatie en vervangingsagenda & werkprogramma 2026 – 2029 (RIS323402) Overwegende, dat: • de rondvaartsector een belangrijke bijdrage levert aan het toerisme, de economie, het cultureel profiel en de zichtbaarheid van de stad; • langdurige afsluiting van vaarroutes zonder alternatieven of maatwerk een disproportionele impact heeft op deze bedrijven; • het in het belang van de stad is dat de rondvaartsector kan blijven voortbestaan tijdens werkzaamheden. Constaterende, dat: • in het MJPK5 meerdere cruciale vaarroutes in de Haagse grachten gedurende langere tijd — naar verwachting circa drie jaar — zullen worden afgesloten; • rondvaartorganisaties hierdoor één of meerdere volledige vaarseizoenen kunnen verliezen; • dit voor een deel van de sector een ernstig bedrijfscontinuïteitsrisico vormt; • deze ondernemers niet, of pas zeer laat, zijn betrokken bij de totstandkoming van de planning. Verzoekt het college: 1. in overleg te treden met de rondvaartsector om te komen tot een werkbare situatie voor alle partijen bij de uitvoering van MJPK5, waaronder de planning van werkzaamheden, vaarroutes en ligplaatsen; 2.

indien volledige afsluiting van een route onvermijdelijk blijkt, een voorstel uit te werken voor maatwerk en financiële compensatie voor de betrokken ondernemingen. En gaat over tot de orde van de dag.

10

De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Voorzitter. Het MJPK ziet er goed uit. Tussen de commissievergadering en deze raadsvergadering is er nog een punt onder mijn aandacht gebracht. Ik liep gisteren op de Jupiterkade en zag daar echt behoorlijk stevige sinkholes. In het MJPK staat wel dat achterstallig onderhoud betekent dat daar nu zand wegspoelt, maar zoals ik het MJPK lees, lijkt het alsof er pas in 2029 een realisatie volgt. Ik vraag me af of dat een juiste conclusie is of wanneer daar steviger oplapwerk wordt gedaan dan alleen zand bijvullen. Mijn indruk was immers dat de grond echt wordt weggespoeld waar we bij staan. Dat was de vraag die ik nog wilde stellen. Wethouder Barker (PvdD). Voorzitter. We hebben hierover een paar weken geleden natuurlijk een gesprek gehad in de commissie. Het MJPK is eigenlijk een belangrijke stap om Den Haag leefbaar en veilig te houden, want we willen natuurlijk niet dat de kades inzakken. Het is dus eigenlijk niet echt een keuze of we dit wel of niet moeten doen. Ik wil iedereen bedanken die hieraan gewerkt heeft, want dat was best een omvangrijke opgave. Specifiek was er een vraag over de rondvaartorganisaties. Ik heb in de commissie best wel wat toegezegd om het stapsgewijs te doen.

Ik heb de commissie eigenlijk gezegd, zoals de heer Dumoulin ook aangaf, dat we hier begin volgend jaar al op terugkomen. Dan gaan we gewoon netjes op een rijtje zetten wat we allemaal doen. Het voorliggende voorstel heeft überhaupt geen volledige dekking. We kunnen de aanbesteding nu dus überhaupt niet doen binnen het MJPK5. Er is dus ruimte; die ruimte wil ik de raad ook graag geven. Daarom heb ik die toezegging gedaan. Ik denk dat het ook belangrijk is om voortgang te maken, want de inventarisatie die we nu hebben gedaan, gaat over wat nu qua veiligheid het probleem is. Vervolgens ga je participeren over hoe we dit gaan herstellen. Het is niet gek dat je dat nu doet, want de eerste inventarisatie is gewoon op basis van veiligheid: hoe hou je de stad veilig qua kades? Het probleem is dat je niet overal tegelijk aan het werk kan. Dat is ook onwenselijk voor de rondvaart. Eigenlijk zorgen we er dus altijd voor dat in die hele ring op één plek aan de slag gegaan wordt, maar ik heb de raad ook eerder goed gehoord en we gaan de rondvaartorganisaties gewoon goed betrekken bij de uitwerking en we gaan in gesprek; dat heb ik echt toegezegd. De motie is dus eigenlijk overbodig en wat mij betreft onwenselijk, ook omdat er juist een soort financiële component in de motie zit, terwijl we juist in de fase zitten waarin we weten waar we het moeten aanpakken, maar nu in gesprek gaan.

De aanbesteding komt ook pas een stuk later. We hebben dus alle ruimte. Ik zou tegen de raad zeggen: die toezegging is gegeven in de commissie en we gaan uitgebreid in gesprek. Ik heb de eerste gesprekken ook al laten voeren. Ik zou dus zeggen: hou deze motie aan en kijk wat dat gesprek brengt en wat al die extra informatie die de raad hierover krijgt oplevert. Rita Verdonk (Hart voor Den Haag). In het dictum staat alleen 'indien volledige afsluiting van een route onvermijdelijk blijkt, een voorstel uit te werken voor maatwerk en financiële compensatie'. Ik denk dat het voor de ondernemers heel veel betekent als u daar gewoon ronduit over zou zeggen: ja, dat gaan we serieus oppakken. Wethouder Barker (PvdD). Ik snap heel goed dat mensen graag aan de voorkant willen weten dat ze eventueel een zak geld krijgen, maar volgens mij begin je met kijken hoe je er samen uit kan komen om het voor iedereen werkbaar te maken. Dit betekent dit dat je altijd ergens voor een deel een afsluiting zult hebben. Je hebt immers die hele ring en dan moet je ergens aan de slag om te zorgen dat de kade niet neervalt. We zijn dus juist aan het werk en in overleg over hoe we de overlast zo klein mogelijk kunnen maken, maar ik zou niet nu al zeggen: laten we gaan praten over allerlei financiële vergoedingen.

Ik zou zeggen: laten we eerst kijken hoe groot het probleem is en hoe we er samen uit kunnen komen. Daar komen we met de raad uitgebreid op terug. Daarom zou ik Hart voor Den Haag vragen om de motie aan te houden, gegeven de toezegging die … De voorzitter. Een interruptie van mevrouw Verdonk; ja, er kwam geen eind aan. Rita Verdonk (Hart voor Den Haag). Het college heeft toch ook spreektijd? Ik hoorde de wethouder zeggen: 'van tevoren een zak geld willen hebben'. Ik vind dit een heel nare manier van denken over 11

ondernemers. Ik zou graag willen dat u die woorden terugneemt. Het gaat bij een ondernemer om bestaanszekerheid. Dat moet u niet vergeten, wethouder. Wethouder Barker (PvdD). Eigenlijk was het meer in reactie op Hart voor Den Haag, want Hart voor Den Haag begint meteen over geld, terwijl het punt is dat we er eerst samen uit proberen te komen, want we zorgen dat de overlast beperkt is. Uiteindelijk hebben de ondernemers er ook iets aan dat de grachten bevaarbaar blijven. Volgens mij is het dus in eenieders belang om te zorgen voor goede kades. Rita Verdonk (Hart voor Den Haag). Nou krijgt Hart voor Den Haag even de klappen om de oren. Er staat alleen 'indien volledige afsluiting van een route onvermijdelijk blijkt'; het is dus alleen maar kijken wat er in het slechtste geval kan gebeuren. Ik begrijp dus niet wat de wethouder daartegen heeft. Maar goed, ik kan nog wel even doorgaan. Ik hoorde ook allerlei drogredenen. Ik heb me goed ingelezen, maar ik houd de motie aan. De voorzitter. Aangezien motie H.1 HvDH is aangehouden, maakt zij geen onderdeel meer uit van de beraadslaging. Wethouder Barker (PvdD). Dank aan Hart voor Den Haag daarvoor. We gaan nog uitgebreid dat gesprek hebben en tot die tijd gaan we dus ook geen stap zetten die onomkeerbaar is. We kunnen dan het gesprek aangaan. Dus heel veel dank. De fractie van GroenLinks had een vraag over de Jupiterkade.

Het klopt dat daar verzakkingen zijn en dat de grote ingreep nog moet plaatsvinden, maar we gaan natuurlijk ook al voor die tijd aan de slag voor het kleine onderhoud. De voorzitter. Er is geen behoefte aan een tweede termijn. De beraadslaging wordt gesloten.

Aan de orde is: I. Voorstel van het college tot vaststelling van de Verordening tot tweede wijziging van de Verordening leges zero-emissiezone Den Haag 2024 (RIS323703). De beraadslaging wordt geopend. Martin van den Goorbergh (Hart voor Den Haag). Voorzitter. Hart voor Den Haag is glashelder: stop per direct de zero-emissiezone. Deze maatregel is buitenproportioneel, economisch schadelijk en absoluut niet passend bij een stad aan zee. De zero-emissiezone wordt verkocht als milieubeleid, maar in de praktijk stapelen de lasten zich op voor de ondernemers. Wie wil werken, bezorgen, vervoeren of onderhouden moet ook nog eens leges en ontheffingen betalen, simpelweg om zijn brood te verdienen. Dat is oneerlijk, onredelijk en onacceptabel. Het kan niet zo zijn dat de gemeente een bureaucratisch systeem optuigt waarin de ene maatschappelijke organisatie wel lage leges betaalt en de andere niet. De ondernemers moeten steeds dieper in de buidel tasten in hun poging om overeind te blijven. Wij zijn een kuststad met natuurlijke luchtcirculatie. Het idee dat strandondernemers, leveranciers of kleine zelfstandigen verantwoordelijk zijn voor ernstige luchtvervuiling is feitelijk onjuist en schadelijk voor de Haagse economie. Hart voor Den Haag staat pal voor onze ondernemers, eerlijk beleid en gezond verstand. Daarom roepen wij het college op om nu te stoppen met de zeroemissiezone.

Daar hebben we ook een motie voor, met als dictum: verzoekt het college de invoering en uitbreiding van de zero-emissiezone in de kuststrook per direct te stoppen. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Een interessante motie, die een beetje aan Groundhog Day doet denken. De vraag aan Hart voor Den Haag is wat het gaat doen met het voorstel van het college.

12

Martin van den Goorbergh (Hart voor Den Haag). Daar zullen wij tegen stemmen, omdat het ook nog eens heel oneerlijk is opgesteld. Voor de Dierenambulance, waar wij ook een warm hart voor hebben, wordt een uitzondering gemaakt. Die betaalt eenmalig € 25. Dat gaat niet gebeuren bij andere maatschappelijke organisaties en ook niet bij ondernemers. Ze krijgen ook nog eens de gelegenheid om in de toekomst te kijken wanneer ze op eigen terrein wel voldoende elektriciteit hebben en ze mogen wachten totdat de hele netcongestie is opgelost of totdat er voor hen wel een voertuig leverbaar is. Dat vinden wij niet acceptabel. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Dus u bent er voorstander van om geen leges en geen ontheffing voor de Dierenambulance te maken? Want als er geen leges worden betaald, kan er ook geen ontheffing worden aangevraagd en kan de Dierenambulance geen ontheffing krijgen. Is dat waar u voorstander van bent met Hart voor Den Haag? Martin van den Goorbergh (Hart voor Den Haag). Wij zijn voorstander van het stoppen met de zeroemissiezone in de kuststrook. De voorzitter. De laatste keer, meneer De Vuyst. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Ja, dat heeft u opnieuw in een motie gezet. Als de motie het niet haalt - we hebben trouwens ook een zero-emissiezone in het centrum - dan kan de Dierenambulance daar niet in. Ik begrijp dat Hart voor Den Haag die consequentie op zich neemt.

Martin van den Goorbergh (Hart voor Den Haag). Wij zouden ook heel graag de zone in het centrum terugdraaien. De voorzitter. Door de heer Van den Goorbergh, daartoe gesteund door de heer Martinez van Andel, wordt de volgende motie (I.1 HvDH) ingediend:

Motie I.1 HvDH Stop met de uitbreiding van de zero-emissiezone aan de kust De Raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op donderdag 4 december 2025 ter bespreking van het Voorstel van het college tot vaststelling van de Verordening tot tweede wijziging van de Verordening leges zero-emissiezone Den Haag 2024 (RIS323703) Constaterende dat: • de zero-emissiezone voor de kuststrook en strandondernemers grote economische schade veroorzaakt; • ondernemers aan de kust, leveranciers, transporteurs en seizoensbedrijven aangeven dat dit beleid voor velen een doodsteek zal zijn. Overwegende dat: • economisch perspectief van de kustzone essentieel is voor werkgelegenheid, recreatie en toerisme;. Verzoekt het college: • de invoering en uitbreiding van de zero-emissiezone in de kuststrook per direct op te stoppen. En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Wethouder Barker (PvdD). Voorzitter. Dit is niet echt een debat over een zero-emissiezone in het algemeen. Het gaat natuurlijk over de Legesverordening. Ik kan heel uitgebreid zeggen waarom het goed is voor de gezondheid om iets aan de luchtkwaliteit te doen, maar het gaat natuurlijk over de Legesverordening. Eigenlijk gaat het specifiek over twee aanpassingen. Aan de Dierenambulance is 13

landelijk een soort ontheffing gegeven om een vergelijking te maken met ambulances, die die ontheffing standaard al hebben, zonder leges. De andere uitzondering is dat ondernemers gratis een verlenging krijgen; ik moet zeggen: dat voor die ontheffing een lagere betaling geldt. Eigenlijk is dat de kern van het voorstel. Het gaat dus helemaal niet over de uitbreiding of dat soort dingen. Zelfs als partijen tegen ZE zijn, is dit dus een verbetering; het is misschien goed om dat te benadrukken. De motie is eigenlijk ook buiten de orde, want de raad heeft gezegd dat voor de ZE-zoneuitbreiding een raadsvoorstel moet worden gemaakt. Dan kan de raad het college niet met een motie oproepen om die uitbreiding terug te draaien, want het college kan niet een raadsbesluit terugdraaien. Dat debat hebben we uitgebreid gehad. Daarnaast is er natuurlijk het feit dat het college terugdraaien onwenselijk vindt. De motie wordt dus ontraden. De voorzitter. Er is geen behoefte aan een tweede termijn. De beraadslaging wordt gesloten.

Aan de orde is: J. Voorstel van het college inzake Regiovisie aanpak huiselijk geweld Haaglanden (RIS323657). De beraadslaging wordt geopend. Robin Smit (PvdD). Voorzitter. Dan ga je als nummer 5 en word je toch nummer 1. De voorzitter. U lijkt Max Verstappen wel. Robin Smit (PvdD). Ja, zo kan het soms gaan. Alleen doe ik daar niet aan. In de commissie heeft onze fractie al zorgen geuit over de aangekondigde bezuinigingen in de regio. Onze fractie vreest dat deze aangekondigde bezuinigingen in de regio leiden tot hogere fysieke en mentale drempels voor de slagkracht om dit hardnekkige geweld aan te pakken. Al vaak heeft de Partij voor de Dieren gepleit voor het verlagen van de drempel naar een veilige plek zodra er sprake is van huiselijk geweld waarbij ook huisdieren aanwezig zijn. In de commissie zei de wethouder toe dat deze inclusieve opvang waar huisdieren ook welkom zijn als gezinslid, in november 2026 wordt geopend, als het goed is. Via deze weg horen we de toezegging op dit podium graag nog een keer. We zullen de ontwikkelingen zeker op de voet volgen. Marije Mostert (D66). Voorzitter. We hebben dit belangrijke onderwerp uitgebreid besproken in het commissiedebat. Ik pak even mijn tekst erbij; het gaat vandaag allemaal zo snel. Mensen, laten we dat erin houden. De voorzitter. Heeft u daar bezwaar tegen? Nee toch, mag ik hopen? Marije Mostert (D66).

Nee, ik zei: laten we de vaart erin houden. We spreken over de meest indringende vorm van onveiligheid, geweld achter de voordeur. Dat gaat over vrijheid, veiligheid en gelijkwaardigheid. Daar staan we als D66 voor, want iedereen in Den Haag moet zich veilig kunnen voelen, zeker achter de voordeur. Wat er thuis gebeurt, hoort veilig te zijn, maar voor veel mensen is dat niet zo. Voor hen is het huis geen veilige haven, maar juist de plek waar angst, controle en geweld heersen. Dat geldt zeker bij partnergeweld, intieme terreur en femicide, gruwelijk geweld dat diep ingrijpt in levens en hele generaties. De term 'huiselijk geweld' wordt al decennia gebruikt om geweld binnen afhankelijkheidsrelaties te beschrijven. Toch dekt die term de lading niet meer. Het woord 'huiselijk' roept associaties op met warmte, gezin en intimiteit en verzacht daarmee onbedoeld de ernst van het geweld dat plaatsvindt. Er is namelijk helemaal niets huiselijks aan huiselijk geweld. Daarom is D66 blij dat de wethouder heeft toegezegd om in

14

gemeentelijke stukken voortaan te schrijven over 'geweld achter de voordeur'. We bedekken dit ernstige geweld niet, maar maken het zichtbaar en pakken het aan. Vanwege de tijd ga ik door naar een heel belangrijk onderwerp, ouderenmishandeling, het verborgen geweld. Rita Verdonk (Hart voor Den Haag). Sorry als ik af en toe wat laat ben, maar mijn scherm weigert steeds. 'Huiselijk geweld' is een slechte term, want 'huiselijk' is intiem, maar wat vindt mevrouw Mostert van de term 'intieme terreur'? Moeten we ook daarvoor niet iets anders verzinnen? Marije Mostert (D66). 'Intieme terreur' is een term die veelvuldig wordt gebruikt, zeker door deskundigen en nabestaanden. Afgelopen week had een nabestaande het over 'terreur achter de voordeur'. Ik moet zeggen dat D66 deze term juist wél de lading vindt dekken. Rita Verdonk (Hart voor Den Haag). Dan ben ik natuurlijk benieuwd wat mevrouw Mostert onder 'intiem' verstaat. Marije Mostert (D66). Wat moet ik daar nou op zeggen? Nee, dat is gekkigheid; ik begrijp heel goed wat mevrouw Verdonk bedoelt. 'Intiem', 'intiem zijn' is dicht bij elkaar. Dat zou vertrouwd en veilig moeten zijn. 'Intieme terreur' zegt eigenlijk dat je niet ziet dat het gebeurt, want het gebeurt zo ontzettend slinks dat de buitenwereld daar helemaal niks van afweet, maar degene die het overkomt, leeft hierdoor ontzettend vreselijk in angst. De voorzitter.

Mevrouw Verdonk, ten slotte. Rita Verdonk (Hart voor Den Haag). Het zou D66 sieren als het gewoon eens een keer een consistente lijn zou uitdragen: of alles of niks. Graag een reactie. Marije Mostert (D66). Wat D66 betreft zetten we er alles op in om te zorgen dat we geweld achter de voordeur, intieme terreur en partnergeweld aanpakken en de kop indrukken. Ouderen zijn een hele belangrijke groep die in deze regiovisie eigenlijk nog niet voldoende naar voren komt. Geweld tegen ouderen is vaak niet zichtbaar. D66 vindt dat in de regiovisie ook deze groep volwaardig moet worden meegenomen. Daarom dient D66 een motie in met de volgende inhoud. Ouderenmishandeling is een van de minder zichtbare vormen van geweld achter de voordeur. Deze mishandeling uit zich fysiek, psychisch, seksueel, financieel en digitaal, maar er kan ook sprake zijn van verwaarlozing. Slachtoffers zijn vaak afhankelijk. Er zijn bijvoorbeeld mantelzorgers, familieleden of zorgprofessionals bij hen betrokken. De signalen van ouderenmishandeling door zorgen hulpverleners worden niet altijd herkend of gemeld. Door schaamte, loyaliteit of cognitieve beperkingen is de meldingsbereidheid laag, waardoor registratie en zichtbaarheid achterblijven.

Een goede samenwerking tussen zorgaanbieders, huisartsenzorg, wijkverpleging, Veilig Thuis, politie en financiële instanties is noodzakelijk om signalen te herkennen en op te volgen. In de regiovisie is ruimte om specifieke groepen gerichter te beschermen als onderdeel van geweld achter de voordeur. Daarom verzoeken wij het college om in samenwerking met de regiogemeenten ouderenmishandeling expliciet op te nemen als speerpunt in de uitvoering van de Regiovisie Huiselijk Geweld 2026, blijvend in te zetten op deskundigheidsbevordering van professionals in de keten, extra aandacht te hebben voor mantelzorgers onder druk, regionale afspraken te maken over vroegsignalering en samenwerking tussen onder andere Veilig Thuis, huisartsenzorg, wijkverpleging, ouderenorganisaties, woningcorporaties en politie, financiële en digitale uitbuiting van ouderen mee te nemen in deze strategie, inclusief samenwerking met banken en digitale meldpunten, en de raad uiterlijk voor de zomer van 2026 te informeren over de voortgang en resultaten. Deze motie is medeondertekend door mevrouw Faïd van de Haagse Stadspartij, Coen Bom van Hart voor Den Haag, Niek Kaptheijns, Lenne Baboeram van GroenLinks, Janneke Holman van de PvdA, Kavish Partiman van het CDA en Adeel Mahmood van DENK. Niek Kaptheijns is er nog niet; ik weet dus niet of hij kan meetekenen. De voorzitter.

Nee, meneer Kaptheijns kan niet meetekenen, want die is er nog niet. Ik denk dat hij daarmee kan leven. 15

Door mevrouw Mostert, daartoe gesteund door mevrouw Faïd, de heer Bom, de heer Kaptheijns, mevrouw Baboeram en de heer Partiman, wordt de volgende motie (J.1 D66) ingediend:

Motie J.1 D66 Ouderen veilig achter de voordeur De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 4 december 2025, ter bespreking van het voorstel van het college inzake Regiovisie aanpak huiselijk geweld Haaglanden (RIS 323657). Constaterende dat: • ouderenmishandeling één van de minder zichtbare vormen is van geweld achter de voordeur; • deze mishandeling zich uit in fysiek, psychisch, seksueel, financieel en digitaal misbruik, maar ook verwaarlozing; • slachtoffers vaak in afhankelijkheidsrelaties staan, bijvoorbeeld van mantelzorgers, familieleden of zorgprofessionals; • signalen van ouderenmishandeling door zorg- en hulpverleners niet altijd worden herkend of gemeld. Overwegende dat: • door schaamte, loyaliteit of cognitieve beperkingen meldingsbereidheid laag is, waardoor registratie en zichtbaarheid achterblijven; • goede samenwerking tussen zorgaanbieders, huisartsenzorg, wijkverpleging, Veilig Thuis, politie en financiële instanties noodzakelijk is om signalen te herkennen en op te volgen; • de Regiovisie Huiselijk Geweld 2026 ruimte biedt om specifieke groepen gerichter te beschermen als onderdeel van geweld achter de voordeur.

Verzoekt het college om in samenwerking met de regiogemeenten: • ouderenmishandeling expliciet op te nemen als speerpunt in de uitvoering van de Regiovisie Huiselijk Geweld 2026; • blijvend in te zetten op deskundigheidsbevordering van professionals in de keten; • extra aandacht te hebben voor mantelzorgers onder druk; • regionale afspraken te maken over vroegsignalering en samenwerking tussen o.a. Veilig Thuis, huisartsenzorg, wijkverpleging, ouderenorganisaties, woningcorporaties en politie; • financiële en digitale uitbuiting van ouderen mee te nemen in deze strategie, inclusief samenwerking met banken en digitale meldpunten; • de raad uiterlijk voor de zomer van 2026 te informeren over de voortgang en resultaten. En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Janneke Holman (PvdA). Voorzitter. Ik hou het kort. Huiselijk geweld is extreem ingrijpend en ontwrichtend voor alle slachtoffers en omstanders. Collega Mostert van D66 deed in het commissiedebat en ook zojuist de terechte oproep om de term 'huiselijk geweld' daarom niet meer te gebruiken. Het is immers een bedekkende term. Geweld maakt altijd onveilig en kan daarom nooit huiselijk zijn. Ik steun de oproep dus van harte en ik ben blij met de toezegging van het college dat we in Den Haag de term 'geweld achter de voordeur' gaan gebruiken.

We kijken natuurlijk uit naar de verdere uitwerking van de regiovisie de komende jaren, specifiek ook in verband met de lokale aanpak van gendergerelateerd geweld. We zijn mede-indiener van een aantal moties, waaronder de motie van GroenLinks over samenwerking met de regio voor een app voor slachtoffers, zoals EviSafe, en de zojuist ingediende motie van D66 over het meenemen van ouderenmishandeling als speerpunt.

16

Minke Hofstra (VVD). Voorzitter. We bespraken in de commissie de Regiovisie aanpak huiselijk geweld. Voor de VVD is het belangrijk dat je je vrij en veilig voelt, niet alleen op straat maar zeker ook achter je eigen voordeur. Elk slachtoffer van huiselijk geweld is er één te veel. We spraken over het belang van een goede samenwerking tussen alle partijen in de regio Haaglanden. Slachtoffers mogen niet tussen wal en schip belanden. Elk signaal moet serieus worden genomen. Om slachtoffers nog beter te beschermen moet er ook gebruik kunnen worden gemaakt van digitale hulpmiddelen. Wij staan daarom onder de motie van GroenLinks over de EviSafe-app. Het moge duidelijk zijn dat de VVD dit voorstel zal steunen. Lenne Baboeram (GroenLinks). Voorzitter. Ik ga het ook heel kort houden. Laagdrempelige anonieme onlinehulpverlening is van belang voor slachtoffers van huiselijk geweld. De gemeente Den Haag is een koploper door als eerste gemeente de app EviSafe in te kopen. Hierdoor worden slachtoffers niet alleen geïnformeerd, maar kunnen ze ook bewijs verzamelen. De app is lokaal gericht, maar regiogemeenten kunnen er ook iets aan hebben. Krachten bundelen is daarom belangrijk, juist omdat voor deze regiovisie minder regionale middelen beschikbaar zijn, terwijl de problematiek rondom huiselijk geweld en kindermishandeling toeneemt.

Vanaf volgend jaar gaan we wel de jaarlijkse gemeentelijke bijdrage per inwoner voor preventie en vroegsignalering indexeren en in 2028 vindt een evaluatie plaats, waarbij we naar de financiering gaan kijken. Daarom dien ik samen met Minke Hofstra van de Haagse VVD, Marije Mostert van D66, Lesley Arp van de SP, Janneke Holman van de PvdA en Rita Verdonk van Hart voor Den Haag de motie Zet samen technologie in tegen huiselijk geweld in. Het dictum van de motie luidt: verzoekt het college te onderzoeken samen met de regiogemeenten in de regio Haaglanden om een app voor slachtoffers van huiselijk geweld, zoals EviSafe, gezamenlijk in te kopen, zodat dit voor de gemeenten de kosten verlaagt met behoud van een lokale versie van de app en hierover te rapporteren in de eerste voortgangsrapportage van de regiovisie in 2028. De voorzitter. Door mevrouw Baboeram, daartoe gesteund door mevrouw Hofstra, mevrouw Mostert, mevrouw Arp, mevrouw Holman en mevrouw Verdonk, wordt de volgende motie (J.2 GL) ingediend:

Motie J.2 GL Zet samen technologie in tegen huiselijk geweld De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 4 december 2025, ter bespreking ‘Voorstel van het college inzake Regiovisie aanpak huiselijk geweld Haaglanden’ (RIS323657). Overwegende, dat: ▪ in de nieuwe ‘Regiovisie aanpak huiselijk geweld Haaglanden’ nadrukkelijk aandacht is voor het (verder) versterken van de lokale teams in kennis en expertise rondom verschillende thema’s van huiselijk geweld (intieme terreur, voorkomen van femicide, creëren van een plegeraanpak) (RIS323657); ▪ de Gemeente Den Haag zich als eerste gemeente heeft aangesloten bij de Evisafe, een app waarmee slachtoffers van huiselijk geweld laagdrempelig geïnformeerd worden over passende hulpverlening (RIS319996); ▪ onderzoek van het Centrum Seksueel Geweld heeft aangetoond dat anonieme online hulpverlening van toegevoegde waarde is (RIS320541); ▪ in 2028 een eerste evaluatie plaatsvindt van de Regiovisie, waarbij wordt gekeken naar het proces, de inhoud en de financiën (RIS323657).

Constaterende, dat: ▪ krachten bundelen met de regiogemeenten in de regio Haaglanden belangrijk is omdat er voor de Regiovisie minder regionale middelen beschikbaar zijn, terwijl de problematiek rondom huiselijk geweld en kindermishandeling stijgt; ▪ vanaf 2026 wél de jaarlijkse gemeentelijke bijdrage per inwoner voor preventie en vroegsignalering geïndexeerd wordt (RIS323657);

17

▪

indien dit aanleiding geeft tot wijziging van de financiële kaders, er gekeken zal worden naar de mogelijkheden tot ophoging van de middelen voor preventie en vroegsignalering (RIS323657).

Verzoekt het college: ▪ te onderzoeken samen met de regiogemeenten in de regio Haaglanden om een app voor slachtoffers van huiselijk geweld, zoals EviSafe, gezamenlijk in te kopen, zodat dit voor gemeenten de kosten verlaagd met behoud van een lokale versie van de app; ▪ hierover te rapporteren in de eerste voortgangsrapportage van de Regiovisie in 2028. En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Fatima Faïd (HSP). Voorzitter. In principe steunen wij het voorliggende voorstel natuurlijk, maar om het nog net iets beter te maken heb ik wel de motie Transparantie en uitvoerbaarheid Regiovisie huiselijk geweld, met als dictum: verzoekt het college jaarlijks aan de raad specifiek te rapporteren voor Den Haag over de voortgang van de activiteiten uit de regiovisie en hierin in ieder geval te betrekken: wachttijden, caseloads, herhaalmeldingen en effectiviteit van interventies als MDA++ en ex-partnerstalking. De voorzitter. Door mevrouw Faïd wordt de volgende motie (J.3 HSP) ingediend:

Motie J.3 HSP Transparantie en uitvoerbaarheid Regiovisie huiselijk geweld De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 4 december 2025, ter bespreking van het voorstel van het college inzake Regiovisie aanpak huiselijk geweld Haaglanden (RIS 323657). Constaterende dat: • de Regiovisie aanpak huiselijk geweld Haaglanden 2026–2030 vraagt om een stevige en goed gemonitorde uitvoering; Overwegende dat: • structurele en openbare monitoring de transparantie vergroot en de raad in staat stelt haar controlerende rol goed te vervullen; • duidelijke informatie over prestaties en knelpunten helpt om de aanpak van huiselijk geweld effectiever te maken. Verzoekt het college: jaarlijks aan de raad specifiek te rapporteren voor Den Haag over de voorgang van de activiteiten uit de regiovisie. Hierin in ieder geval te betrekken: Wachttijden Caseloads Herhaalmeldingen Effectiviteit van interventies als MDA++ en ex-partnerstalking. En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Adeel Mahmood (DENK). Voorzitter. Ik kan het ook kort houden. Collega Ghay heeft in de commissie al een uitgebreide inbreng gehad. Geweld achter de voordeur, inclusief gendergerelateerd 18