RIS324341 Beantw SV DH kan niet nog meer jonge asielzoekers opvangen - rek is eruit

Datum

BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE VRAGEN

19 maart 2026 Ons kenmerk Onderwerp

Antwoord van het college op de vragen van de raadsleden Verdonk en De Mos, luidend: ‘Den Haag kan niet nog meer jonge asielzoekers opvangen rek is eruit’

OCW/10999170 RIS324341

De raadsleden Verdonk en De Mos hebben op 19 december 2015 een brief met daarin twaalf vragen aan de voorzitter van de gemeenteraad gericht. Overeenkomstig artikel 32 van het reglement van orde voor vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad, beantwoordt het college deze vragen als volgt. 1.

Is het college bekend met de berichtgeving dat Den Haag opnieuw ruim honderd extra alleenstaande minderjarige asielzoekers moet opvangen?

Ja, het college is hiermee bekend. De gemeente Den Haag heeft vanuit de ‘Wet gemeentelijke taak asielopvangvoorzieningen’ (de Spreidingswet) de taakstelling om in 2025 en 2026 de opvang van 320 alleenstaande minderjarige vreemdelingen (amv) mogelijk te maken. De 100 extra amv ten opzichte van de indicatieve verdeling zijn onderdeel van deze taakstelling. 2.

Erkent het college dat het absorptievermogen van Den Haag is bereikt? Zo nee, op basis van welke objectieve criteria meent het college dat er nog ruimte is?

Het college is van mening dat het aantal amv-opvangplaatsen dat aan Den Haag is toebedeeld ten opzichte van andere grote gemeenten in de provincie Zuid-Holland disproportioneel is. Het opvangen van amv vraagt om goede begeleiding op kleinschalige locaties, specifieke zorg en goed en gedegen Internationale Schakelklas onderwijs (ISK). Dit is een uitdaging, omdat er maar weinig van zulke geschikte locaties beschikbaar zijn. Om die reden is het college dan ook in bezwaar gegaan tegen dit verdeelbesluit. Los van de lopende beroepsprocedure die het college heeft aangespannen tegen het verdeelbesluit om de rechtmatigheid daarvan te laten toetsen door de rechter, blijft het college zich inspannen om zo goed mogelijk aan de taakstelling te voldoen. 3.

Kan het college exact aangeven hoeveel alleenstaande minderjarige asielzoekers Den Haag momenteel opvangt en hoe dit aantal zich verhoudt tot andere gemeenten?

Den Haag heeft momenteel een capaciteit van 128 opvangplekken en een taakstelling van 320 voor amv. Dat is meer dan in randgemeenten. De cijfers voor de rest van de G4 zijn als volgt: Amsterdam 280 (taakstelling: 380), Utrecht 100 (taakstelling 152) en Rotterdam 37 (taakstelling 35).

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10999170

4.

Erkent het college dat Den Haag al jarenlang onevenredig zwaar wordt belast als het gaat om asielopvang, jeugdzorg, onderwijs en maatschappelijke begeleiding? Graag een gedetailleerd antwoord.

Nee, dat erkent het college niet. Tot 2022 kende Den Haag geen structurele of grootschalige vorm van asielopvang. In dat jaar heeft het college – na herhaaldelijke verzoeken van het Rijk aan gemeenten en veiligheidsregio’s – bewust en vanuit een solidariteitsbeginsel besloten verantwoordelijkheid te nemen om bij te dragen aan het landelijke tekort aan opvangplekken. Daarbij is vanaf het begin ingezet op regionale samenwerking, onder meer op het terrein van jeugdzorg en onderwijs, om eventuele druk eerlijk te verdelen binnen de regio. De komst van asielzoekers heeft geleid tot een relatief beperkte toename van het aantal inwoners, waardoor de bestaande knelpunten en wachttijd in jeugdzorg en onderwijs niet substantieel toe te schrijven zijn aan de opvang. Mocht op enig moment blijken dat bepaalde opgaven wél disproportioneel op Den Haag drukken, dan zal het college optreden. Dat is recent nog gebeurd in het Haagse bezwaar tegen het verdeelbesluit van de Spreidingswet, specifiek over het onevenredige aantal plekken voor amv. Daarmee laat het college zien tijdig en doortastend te handelen wanneer de balans dreigt te kantelen. 5.

Kan het college aangeven welke concrete gevolgen extra opvang heeft voor: • de capaciteit in het primair en voortgezet onderwijs; • de wachtlijsten in de jeugdzorg en GGZ; • de werkdruk en uitval van zorg- en onderwijspersoneel?

Het uitvoeren van het verdeelbesluit vereist geleidelijke toename van het aantal benodigde (nieuwkomers) onderwijsplekken, boven op de uitdagingen die de stad op dit moment al op dit gebied ondervindt. De capaciteit in zowel het primair nieuwkomers onderwijs als in het voortgezet onderwijs (ISK) is in januari 2026 nog voldoende. Deze wordt tweewekelijks gemonitord door de schoolbesturen en gecommuniceerd aan de gemeente. Het ISK-onderwijsveld is zich ervan bewust dat zij aan zet is om de gemaakte afspraken over opschaalmogelijkheden uit te voeren wanneer de maximale capaciteit binnen de huidige afspraken dreigt te worden bereikt. Omdat er niet specifiek wordt bijgehouden wat de achtergrond is, van jongeren op de wachtlijst van de jeugdzorg en volwassenen op de wachtlijst voor GGZ, kan er niet worden aangegeven of en wat de gevolgen voor deze wachttijden zijn. Gezien de druk op deze zorg kan wel worden aangenomen dat iedere toename in de stad gevolgen heeft voor de wachttijd. 6.

Deelt het college de zorg van Hart voor Den Haag dat extra opvang direct ten koste gaat van Haagse kinderen, gezinnen en kwetsbare inwoners die nu al op wachtlijsten staan?

Nee, het college deelt die zorg niet. Deze vraag suggereert dat nieuwkomers direct gebruik maken van de algemene voorzieningen waar wachtlijsten voor zijn, terwijl dit geen zekerheid is. Veel voorzieningen voor nieuwkomers worden specifiek voor die groep geregeld en opgeschaald waar nodig. Nieuwkomers maken wel gebruik van de GGZ en JGZ. Ook hierbij geldt dat iedere toestroom in de stad leidt tot extra inzet. Voor de JGZ betreft dit bij nieuwkomers, en in het bijzonder amw, het zorgvuldig vaststellen van de vaccinatiestatus conform de richtlijnen van het RIVM. Bij een hogere of langdurige instroom kan het nodig zijn om te heroverwegen of de huidige capaciteit toereikend is. 2/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10999170

7.

Kan het college aangeven welke locaties worden overwogen voor aanvullende opvang en zijn omwonenden hierbij betrokken? Zo ja, hoe en wanneer?

Bij nieuwe locaties wordt de buurt betrokken volgens het proces zoals beschreven in de Uitwerking Initiatiefvoorstel Haagse Kracht (RIS321319). Na het voorgenomen collegebesluit wordt de buurt geïnformeerd over de opvanglocatie en kunnen de omwonenden tijdens het buurtgesprek, de inloopspreekuren en via het online formulier reageren. Ze kunnen o.a. hun zorgen, wensen en ideeën kenbaar maken en aangeven of ze vrijwilliger willen worden. 8.

Kan het college garanderen dat extra opvang niet leidt tot verdere aantasting van leefbaarheid en veiligheid in toch al kwetsbare wijken? Zo ja, waarop baseert het college die garantie?

In de gesprekken met de omwonenden en in samenwerking met het stadsdeel, het COA en de sociaal beheerder nemen we maatregelen om de leefbaarheid en veiligheid te waarborgen. Een cruciaal onderdeel hiervan is het organiseren van goede begeleiding en het maken van goede afspraken over het gebruik van de buitenruimte rondom de opvanglocatie. Het college streeft er altijd naar een opvanglocatie zo goed en zo veilig mogelijk te laten verlopen voor zowel de bewoners als de omgeving. Garanties zijn daarbij niet te geven, maar de ervaring bij de bestaande opvanglocaties is dat er van de genoemde aantasting geen sprake is. 9.

Is het college bereid om richting het Rijk duidelijk en ondubbelzinnig aan te geven dat Den Haag geen verdere asielopvang meer kan en zal realiseren? Graag een gedetailleerd antwoord.

Het college spant zich in om te voldoen aan de wettelijke taakstelling uit de Spreidingswet. Dat neemt niet weg dat wij het nodig hebben geacht om onze rechtsbeschermingsmiddelen aan te wenden en daarmee het besluit ter toetsing aan de rechter voor te leggen omdat het college van mening is dat de manier waarop de minister uitvoering heeft gegeven aan de Spreidingswet niet tot een evenwichtige verdeling heeft geleid en waarbij de algemene beginselen van bestuur in acht zijn genomen. 10.

Zo nee, waarom kiest het college ervoor om Haagse belangen ondergeschikt te maken aan rijksbeleid?

Het college heeft de plicht om een wettelijke taak uit te voeren. Het college is doorlopend in gesprek met het Rijk om de (on)mogelijkheden te bespreken. 11.

Is het college bereid om samen met andere zwaarbelaste gemeenten een keiharde lobby richting het Rijk te starten om Den Haag structureel te ontzien?

Het college ziet geen aanleiding voor een lobby richting het Rijk om Den Haag structureel te ontzien. Het college blijft uiteraard in overleg met andere gemeenten en met het Rijk over een zorgvuldige uitvoering van de wet, maar een gezamenlijke inzet op structurele uitzonderingsposities past daar niet in. Het college blijft zich richten op een constructieve samenwerking binnen de wettelijke kaders, met oog voor zowel de opgave als de draagkracht van de stad.

3/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10999170

12. Kan het college toezeggen dat zonder instemming van de gemeenteraad geen nieuwe opvanglocaties voor asielzoekers in Den Haag worden gerealiseerd? Nee, het gaat hier om een wettelijke taak en de uitvoering daarvan is de bevoegdheid van het college. Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Ilma Merx

Jan van Zanen

4/4