RIS324322 Afd motie Herzie de regels voor het uitbouwen in de achtertuinen van het Statenkwartier

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan de gemeenteraad

DSO/11000158 RIS324322 Contactpersoon

Anushka Mangal Dienst

Dienst Stedelijke Ontwikkeling Afdeling

DSO Juridische Planvorming en Omgevingsrecht Telefoonnummer Datum

14070

26 mei 2026

E-mailadres

anushka.mangal@denhaag.nl Onderwerp

Afdoening motie: ‘Herzie de regels voor het uitbouwen in de achtertuinen van het Statenkwartier’

Uw raad heeft, tijdens de bespreking van het ‘Voorstel met betrekking tot beslissing op bezwaar inzake afwijzing verzoek tot wijziging omgevingsplan t.a.v. het Statenkwartier’ (RIS323651) op 18 december 2025, de door het raadslid De Ridder ingediende motie: ‘Herzie de regels voor het uitbouwen in de achtertuinen van het Statenkwartier’ (RIS324322) aangenomen. Hierbij informeert het college de raad over de afdoening van de motie. De motie luidt als volgt: Constaterende dat: de bezwaarmaker het college had verzocht een wijziging aan te brengen op het vergunningsvrij kunnen bouwen van uitbouwen in de achtertuinen van het Statenkwartier van vier meter diep, vier meter hoog en woning breed; in Amsterdam middels een voorbereidingsbesluit door de gemeenteraad is besloten een wijziging op het omgevingsplan voor te bereiden door eerst het beleidskader erfbebouwingsregels voor binnentuinen aan te passen; de wethouder stedelijke ontwikkeling, bibliotheken en Europa heeft toegezegd de raad in Q1 2026 te informeren over de mogelijkheden tot het aanpassen van het omgevingsplan om de wens van bezwaarmaker uit te voeren.

Overwegende dat: de gemeenteraad bij het wijzigen van het omgevingsplan zorgvuldig te werk moet gaan, snelheid tegelijk geboden is; naast permanente bescherming ook tijdelijke bescherming, zoals middels de tussenregeling in Amsterdam, van de binnentuinen onderzocht kan worden. Van mening dat: de huidige praktijk waarbij in het Statenkwartier vergunningsvrij mag worden uitgebouwd tot vier meter diepte, over de gehele breedte van de woning met een maximale hoogte van vier meter onwenselijk is en dient te worden aangepast zoals voorgesteld door de bezwaarmaker.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

T 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/11000158

Verzoekt het college: in het eerste kwartaal van 2026 een voorstel te doen om, nog voor het einde van komend kalenderjaar, het omgevingsplan t.a.v. de uitbouwen in het Statenkwartier, vergelijkbaar met de Amsterdamse praktijk, te wijzigen. Het college doet de motie op de volgende manier af: Het college heeft “de Amsterdamse praktijk” onderzocht en geïnventariseerd wat nodig is om op vergelijkbare wijze het Omgevingsplan Den Haag te wijzigen. Kern van de afdoening Het college onderzoekt of de regels voor uitbouwen en bijgebouwen in achtertuinen in het Statenkwartier kunnen worden aangepast. In het kader van de leesbaarheid wordt hieronder alleen het begrip uitbouwen gebruikt. Voordat tot aanpassing van de planregels kan worden overgegaan, is eerst een stedelijk beleidskader vereist. Op dit moment is nog niet duidelijk of een wijziging van het omgevingsplan binnen de in de motie gestelde termijn haalbaar is. Wat vraagt de motie? De motie vraagt het college om in het eerste kwartaal van 2026 een voorstel te doen om het omgevingsplan voor het Statenkwartier aan te passen. De raad vraagt hierbij om aansluiting te zoeken bij de werkwijze van Amsterdam. Het onderzoek dat aan dit stuk ten grondslag ligt, heeft meer tijd gekost dan aanvankelijk voorzien. Om die reden is de in de motie gestelde termijn niet gehaald.

Waarom de Amsterdamse werkwijze niet één-op-één kan Het college heeft onderzocht hoe Amsterdam omgaat met uitbouwen in binnentuinen. Amsterdam Amsterdam had vóór de Omgevingswet in sommige bestemmingsplannen strengere regels voor erfbebouwing in binnenterreinen. Die regels zijn later grotendeels vervangen door landelijke regels voor vergunningsvrij bouwen. Amsterdam wil een stedelijk beleidskader opstellen voor de gebiedsgewijze omzetting van de regels. In afwachting daarvan werkt de gemeente met een tussenregeling. Deze houdt in dat de strengere regels bij het omzetten van gebieden blijven gelden tot aan de vaststelling van dat beleidskader. Den Haag In het Statenkwartier is erfbebouwing onder voorwaarden toegestaan. Bij het voldoen aan deze voorwaarden is sprake van vergunningsvrij bouwen, mits de cultuurhistorische waarden niet worden aangetast. Deze regels zullen vervangen moeten worden door een gebiedsgerichte wijziging van het omgevingsplan. Zolang daarvan nog geen sprake is, is een tussenregeling, zoals in Amsterdam is toegepast, niet aan de orde. Juridische uitgangspunten Sinds de Omgevingswet heeft Den Haag één omgevingsplan voor de hele stad. Dat betekent dat elke wijziging van regels goed moet worden onderbouwd.

Bij een beperking van bouwmogelijkheden moet duidelijk zijn: • welk belang wordt beschermd (bijvoorbeeld woon- en leefklimaat, daglicht of biodiversiteit); • waarom deze beperking nodig is in het Statenkwartier; • en waarom deze niet ook geldt voor andere beschermde gebieden.

2/3

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/11000158

Ook moet rekening worden gehouden met bestaande gebouwen die rechtmatig zijn gebouwd en de kans op claims voor nadeelcompensatie. Het is van belang dat duidelijkheid bestaat over de noodzaak van een planregel. De regels moeten zien op een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. Uitvoering van de motie Stap 1: Onderzoek in het gebied In het tweede halfjaar van 2026 onderzoekt het college of de huidige bouwmogelijkheden leiden tot ongewenste effecten. Daarbij kijkt het college onder andere naar: • bezonning en daglicht in omliggende woningen; • het woon- en leefklimaat; • effecten op biodiversiteit, wateropvang en klimaatadaptatie. Het college onderzoekt waar al is gebouwd en waar bouwmogelijkheden nog openstaan. Stap 2: Beleidskader en mogelijke nieuwe regels Als uit het onderzoek blijkt dat aanpassing van de regels nodig en verdedigbaar is, werkt het college een stedelijk beleidskader uit. Dat beleidskader is nodig om nieuwe regels voor het omgevingsplan te maken. Daarbij wordt ook beoordeeld of aanpassing alleen voor het Statenkwartier vereist is, of dat deze aanpassing ook voor andere rijksbeschermde stadsgezichten moet gelden. Participatie maakt deel uit van dit proces. Als het wenselijk is om de regels van meerdere of alle rijksbeschermde stadsgezichten aan te passen, vergt het opstellen van een stedelijk beleidskader meer tijd.

De in de motie genoemde planning is in dat geval niet realistisch. Voor het uitvoeren van het onderzoek en het opstellen van het beleidskader bestaat capaciteit binnen de begroting. Vervolg en planning Het college informeert de raad in het tweede halfjaar van 2026 over: • de uitkomsten van het onderzoek; • de noodzaak van een beleidskader; • de vervolgstappen en planning. Conclusie Het college gaat onderzoeken wat de mogelijkheden zijn om de regels voor uitbouwen in het Statenkwartier aan te passen en informeert de raad in de tweede helft van 2026 over de uitkomsten van het onderzoek, de vervolgstappen en de planning. Het college beschouwt de motie hiermee als afgedaan. Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Ilma Merx

Jan van Zanen

3/3