RIS324308 Afdoening motie Ontschotten ook fysiek mogelijk maken

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

dienst: dienstcode

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

OCW/11016775 RIS324308 Contactpersoon

Aan de gemeenteraad

Serena van der Klugt Dienst

Dienst Onderwijs, Cultuur en Welzijn Afdeling

OCW Onderwijshuisvesting Datum

Telefoonnummer

3 maart 2026

14070 E-mailadres

Serena.vanderklugt@denhaag.nl

Onderwerp

Afdoening motie: ‘Ontschotten ook fysiek mogelijk maken’

Uw raad heeft, tijdens de bespreking van het voorstel inzake ‘De Haagse Educatieve Agenda (HEA) 2026-2032’ (RIS323937) op 18 december 2025, de door het raadslid Bom ingediende motie: ‘Ontschotten ook fysiek mogelijk maken’ (RIS324308) aangenomen. Hierbij informeert het college de raad over de afdoening van de motie. De motie luidt als volgt: Constaterende, dat: in de Haagse Educatieve Agenda (HEA) 2026–2032 expliciet wordt ingezet op het doorbreken van schotten tussen onderwijs, jeugdhulp, zorg en welzijn; deze ambitie uitgaat van een integrale aanpak rondom kinderen en gezinnen, inclusief fysieke nabijheid van ondersteuning op en rond scholen; het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP) het kader vormt voor de ontwikkeling en inrichting van schoolgebouwen. Overwegende dat: bij de huidige systematiek van onderwijshuisvesting sterk wordt gestuurd op leerlingenaantallen en vierkante meters; daardoor in schoolgebouwen vaak onvoldoende ruimte is voor gesprekken en ondersteuning op het gebied van jeugdhulp, zorg, schuldenproblematiek, of andere vormen van begeleiding; een integrale onderwijs- en zorgaanpak vraagt om huisvesting die deze samenwerking ook fysiek mogelijk maakt.

Verzoekt het college: om de ambitie tot ontschotting tussen onderwijs, opvang, jeugdhulp, zorg en welzijn, zoals opgenomen in de Haagse Educatieve Agenda 2026–2032, expliciet te betrekken bij en te verankeren in het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs; daarbij te onderzoeken op welke wijze bij (ver)nieuwbouw en renovatie van schoolgebouwen ruimte kan worden gecreëerd voor integrale ondersteuning en samenwerking met partners rondom het onderwijs; de raad hierover te informeren. Het college doet de motie op de volgende manier af:

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/11016775

Het college ondersteunt de ambitie om de ontschotting ook fysiek mogelijk te maken. Zoals indieners aangeven, is dit reeds onderdeel van de Haagse Educatieve Agenda 2026-2032 (RIS323937), waarin het doorbreken van schotten tussen onderwijs, jeugdhulp, zorg en welzijn -waar dit passend en logisch is- en het versterken van sectoroverstijgende samenwerking als centrale uitgangspunten zijn opgenomen. De verankering in het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP Onderwijs) volgt hierop en krijgt gaandeweg steeds verder zijn beslag. Dit begint met de gesprekken die het college al enige tijd voert met de samenwerkingsverbanden onderwijs en de schoolbesturen over het belang van een integrale onderwijs- en zorgaanpak en de huisvestingsconsequenties om deze samenwerking fysiek mogelijk te maken. In de ontwikkeling naar inclusief onderwijs en meer multifunctioneel ruimtegebruik is reeds met diverse onderzoeken gestart. In de afdoening van de motie: ‘Maak ruimte voor zorg in de school’ (RIS314270) is aangegeven dat schoolbesturen veel vrijheid hebben om schoolgebouwen zodanig in te delen en in te richten dat het aansluit bij hun behoeften vanuit (inclusief) onderwijs, doordat het bouwheerschap bij de schoolbesturen ligt en zij verantwoordelijk zijn voor de totstandkoming van een bouwplan.

Ook wordt in de ruimtenormering, die gehanteerd wordt voor het primair en voortgezet onderwijs, in bepaalde mate al rekening gehouden met extra ruimte voor zorgprofessionals. Dit betreft een standaardnormering, voor alle scholen, ongeacht de specifieke zorgbehoefte per school. Een deel van de professionals die bijdragen aan inclusieve scholen is werkzaam vanuit de zorgsector en wordt bekostigd via de jeugdzorg, zorgverzekeraars en/of langdurige zorg. In veel gevallen wordt de huisvesting van deze professionals ook bekostigd via de zorgsector. De zorg (en dus dat budget) mag in principe óók op school worden verstrekt. Binnen het stelsel van onderwijshuisvesting worden schoolgebouwen bekostigd door gemeenten. Het combineren van geldstromen biedt mogelijk kansen om schoolgebouwen inclusief te maken, maar in de praktijk zal maatwerk nodig zijn om tot oplossingen te komen. Met name waar het gaat om het realiseren van extra voorzieningen, is afstemming nodig met de zorgpartners. Ook andere dekkingsbronnen, zoals het Integraal Huisvestingsplan Zorg en Welzijn en subsidies vanuit de Jeugdhulp, zullen moeten worden betrokken. De huidige wet- en regelgeving (zowel onderwijsinhoudelijk als huisvesting) en daarbij behorende financiële ruimte sluit nog onvoldoende aan op de beweging richting het structureel ontschotten van financiën.

De flexibiliteit die we scholen bieden ontstaat vooral via maatwerk en aanvullende toeslagen. Het is van belang dat schoolbesturen (idealiter gezamenlijk) inzichtelijk maken hoe hun inzet op bijvoorbeeld inclusiever onderwijs of onderwijs-jeugdzorg leidt tot nieuwe of veranderende behoeften in de fysieke ruimte. De gemeente ondersteunt de schoolbesturen in dit proces van visievorming. We faciliteren nieuwe vormen om beter zicht te krijgen op de fysieke consequenties van deze onderwijsontwikkelingen. De volgende initiatieven zijn gestart: • Bestaande overcapaciteit van scholen in de Schilderswijk wordt ingezet voor inclusief onderwijs. Zo slaan drie basisscholen de handen ineen om een start te maken met inclusief onderwijs volgens de Beleidsregel Inclusieve leeromgeving 1 voor cluster 3 en 4 leerlingen. • Een plan voor combinatie van regulier basis- en SBO-onderwijs in combinatie met andere maatschappelijke functies bij de renovatie van een basisschool in Mariahoeve. • Bij een nieuwbouw van een middelbare school ook ruimte te creëren voor 36 cluster 4-leerlingen (in combinatie met een klein gezondheidscentrum voor Loosduinen). 1

https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/inclusief-onderwijs/beleidsregel-inclusieve-leeromgeving

2/3

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/11016775

In veel bestaande scholen is sprake van een bepaalde mate van overcapaciteit en vrijkomende ruimte als gevolg van een aanhoudende krimp in het leerlingenaantal, die in de ontwikkeling naar inclusief onderwijs voor dit doel kan worden benut. Door met schoolbesturen het gesprek aan te gaan zal uiteindelijk per school, maar ook op wijk- en regioniveau, meer duidelijk worden over de benodigde voorzieningen, de ruimtelijke consequenties daarvan en de mogelijkheden die wij als gemeente hebben om hierin wel of niet in te voorzien binnen onder andere een IHP. Ook als het gaat om het vormgeven van inclusieve huisvesting binnen bestaande schoolgebouwen hebben schoolbesturen veel vrijheid. Voor de materiële instandhouding van gebouwen ontvangen schoolbesturen een vergoeding vanuit het Rijk. Eventuele aanpassingen aan (verbouwingen in) gebouwen om deze geschikt te maken voor inclusief onderwijs, bijvoorbeeld ten aanzien van de indeling en inrichting, kunnen scholen met deze vergoeding bekostigen (in 2015 is deze overgeheveld uit het gemeentefonds naar de lumpsumvergoeding aan de scholen vanuit het Rijk). Daarnaast biedt de gemeente voor de meerkosten van het toegankelijk maken van gebouwen een subsidieregeling2.

In beginsel is de gemeente op grond van haar wettelijke taak uitsluitend verantwoordelijk voor het verstrekken van subsidies voor onderwijshuisvesting in geval van nieuwbouw of renovatie. Echter, vanuit de gedachte dat scholen een centrale functie in de wijk hebben en schaarse ruimte efficiënt wordt benut ten behoeve van andere maatschappelijke voorzieningen, voert de gemeente Den Haag al jaren beleid op het bevorderen van multifunctioneel en gecombineerd ruimtegebruik: Op basis van een rendabel investeringskrediet investeert de gemeente in ruimte voor kinderopvang en voorschoolse educatie. De afgelopen jaren zijn er kindcentra in diverse verschijningsvormen ontstaan en bij ruimteclaims in ontwikkelgebieden wordt hier rekening mee gehouden. Bij nieuwbouwontwikkelingen worden delen van onderwijskavels beschikbaar gesteld voor andere maatschappelijke functies of in bestaande gebouwen met een bepaalde mate van overcapaciteit, worden vormen van gedeeld gebruik toegepast. Ruimtes in schoolgebouwen kunnen na schooltijd worden benut voor educatieve, culturele en sportieve (buurt)activiteiten. Afgelopen jaren is het Beleidskader subsidieregeling multifunctioneel gebruik schoolgebouwen (ook bekend als de MFR-regeling) van kracht geweest. Dit betrof een tijdelijke regeling voor brede buurtscholen. Het college beschouwt de motie hiermee als afgedaan.

Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Ilma Merx

2

Jan van Zanen

https://www.denhaag.nl/nl/subsidies/subsidie-toegankelijke-stad-aanvragen/

3/3