RIS324279 Beantwoording SV Haags Initiatieven Team

Datum

BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE VRAGEN

20 maart 2026 Ons kenmerk Onderwerp

Antwoord van het college op de vragen van het raadslid Van den Bos, luidend: ‘Haags Initiatieven Team (HIT)’

DSO/11012131 RIS324279

Het raadslid Van den Bos heeft op 12 december 2025 een brief met daarin 28 vragen aan de voorzitter van de gemeenteraad gericht. Overeenkomstig artikel 32 van het reglement van orde voor vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad, beantwoordt het college deze vragen als volgt. Bewoners van Houtwijk hebben de Partij voor de Dieren benaderd over mogelijke woningbouw op het HWW-terrein. Tijdens de begrotingsbehandeling op 29 oktober 2025 verwees de wethouder Stedelijke Ontwikkeling, Bibliotheken en Europa naar het Haags Initiatieven Team (HIT) als het loket waar dit soort plannen waarschijnlijk binnenkomen. Dat roept opnieuw vragen op over de positie, bevoegdheden en transparantie van het HIT. Eerder zijn hierover schriftelijke vragen gesteld (RIS307349 en RIS313093) waaruit blijkt dat het HIT in 2012 is ingesteld als adviesorgaan. In de beantwoording van de schriftelijke vragen komt naar voren dat het HIT een eerste toets uitvoert bij bouwplannen, dat HIT-adviezen geen juridische status hebben en de adviezen en verslagen niet openbaar zijn. Omdat het HIT een sturende rol speelt in een vroeg stadium van (mogelijk) bouwplannen, is het wat de indiener betreft belangrijk dat duidelijk is hoe dit orgaan werkt, wie er deelneemt, hoe adviezen tot stand komen, en hoe dit zich verhoudt tot de Woo en de informatieplicht van het college aan de raad.

De casus van het HWW-terrein maakt dit concreet: in de Programmabegroting 2026-2029 (RIS323103) wordt gesproken over een transformatie van het HWW-terrein in ‘een gemengd gebied met 400-600 wooneenheden, werkruimten en gemeenschapsvoorzieningen’, terwijl de wethouder aangeeft dat hierover nog geen gemeentelijk kader is vastgesteld. Ook voor omwonenden is het onduidelijk wat de gemeentelijke rol is in zo'n geval. Algemene werking en positie van het Haags Initiatieven Team 1.

Wat is op dit moment de formele opdracht van het HIT en welke taken voert het uit in de planvorming? Wordt nog steeds de naam HIT gehanteerd of heeft dit team inmiddels een andere naam? Zo ja, welke?

Het HIT is op 15 februari 2012 ingesteld en daarover is de raad geïnformeerd (RIS251582). In 2021 is op vragen van raadslid Bos een toelichting gegeven over de werkwijze (RIS307349). De opdracht van het HIT is het adviseren over de mogelijke haalbaarheid en de daarvoor noodzakelijke uitvoerbaarheidseisen van een bouwinitiatief dat in strijd is met het vigerende omgevingsplan en gelegen is op eigen grond van een particulier, gebaseerd op vastgesteld beleid.

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/11012131

Het betreft een vrijblijvend advies aan initiatiefnemer, met name vanuit perspectief haalbaarheid/wenselijkheid ten opzichte van bestaand beleid. Het betreft vooroverleg, voorafgaand aan een mogelijke formele vergunningaanvraag. Hierbij wordt het vertrouwens- en zorgvuldigheidsbeginsel gewaarborgd door richting initiatiefnemers expliciet te communiceren dat het HIT-advies geen juridische status heeft. Momenteel wordt het HIT ondergebracht in de werkprocessen zoals zijn geïntroduceerd bij de inwerkingtreding van de Omgevingswet. Het idee is om het HIT om te vormen tot de intake van ruimtelijke initiatieven, die richting de Omgevingstafel gaan voor een ambtelijk advies over het plan. Over de werkwijze daarvan is de raad geïnformeerd met o.a. RIS317389. Zowel de intake (het huidige HIT) als de Omgevingstafel zijn ambtelijke overleggen waaruit adviezen komen die geen juridische status hebben. Het betreft een gemeentelijke service om de initiatiefnemer te helpen om tot een correcte vergunningaanvraag te komen en daarmee de afhandeling ervan te versnellen. Dit sluit aan bij de ambities uit de Actieagenda Woningbouw 2025-2027 (RIS321746). Naar verwachting wordt uw raad uiterlijk 2e kwartaal 2026 nader geïnformeerd over deze werkwijze. 2.

Wie zijn de vaste leden (of deelnemers) van het HIT? Welke diensten en (eventuele) externe partijen nemen deel? Zijn de leden dezelfde of per project wisselend?

Het HIT-adviesteam bestaat uit de voorzitter, de secretaris, de accounthouder (de medewerker van de gemeente die het initiatief inbrengt met stukken, na overleg met de initiatiefnemer) en de medewerkers namens de verschillende afdelingen en diensten van de gemeente en de omgevingsdienst Haaglanden. De medewerkers zijn per initiatief dezelfde. De Omgevingstafel zoals geïntroduceerd met de Omgevingswet werkt op een soortgelijke wijze, waar relevant aangevuld met vertegenwoordigers vanuit andere belanghebbende partijen zoals provincie, waterschap of veiligheidsregio. 3.

Hoeveel HIT-adviezen zijn er per jaar (sinds 2020) gegeven?

Ongeveer 200 sinds 2020. 4.

In eerdere beantwoording (RIS307349) staat dat het HIT geen juridische status heeft, maar wel adviezen formuleert. Kan het college uitleggen hoe dit zich verhoudt tot het vertrouwensbeginsel en de zorgvuldigheidseisen uit de Algemene wet bestuursrecht?

Het betreft slechts vooroverleg, voorafgaand aan een mogelijke formele vergunningaanvraag. Het vertrouwens- en zorgvuldigheidsbeginsel wordt gewaarborgd door richting initiatiefnemers expliciet te communiceren dat het HIT-advies geen juridische status heeft. Zie ook antwoord op vraag 1 5.

Welke informatie ontvangt het HIT van initiatiefnemers? Kan dat onder meer concepttekeningen, financiële onderbouwingen, schetsen of uitkoopconstructies omvatten? En is er een minimale hoeveelheid informatie die het HIT nodig heeft om een advies uit te kunnen brengen? Zo ja, wat is die?

Het is aan de initiatiefnemer welke informatie zij aan de gemeente wil voorleggen voor advies. Om voor een bespreking in het HIT in aanmerking te kunnen komen, moet het initiatief in strijd zijn met het vigerende omgevingsplan, mag het niet gaan om gemeentelijk eigendom of openbare ruimte, mag het niet gaan om een kleine afwijking van de bouwregels en moet de eigenaar en/of initiatiefnemer bekend zijn. 6.

In hoeveel gevallen in de afgelopen drie jaar heeft het HIT plannen beoordeeld die later niet in een formele procedure zijn gebracht? Wat gebeurt er met deze adviezen?

2/7

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/11012131

Er wordt niet bijgehouden hoeveel plannen na een HIT-advies in procedure zijn gebracht. Het advies heeft geen functie bij een mogelijk definitieve aanvraag voor omgevingsvergunning. Op dat moment wordt de (nagenoeg altijd) aangevulde/aangepaste aanvraag integraal getoetst aan het dan geldende beleid. 7.

Wat is de aard van beoordelingen van het Haags Initiatieven Team? Gaat dit om een beginseluitspraak? Zo niet, wanneer is het logisch dat initiatiefnemers een HIT-advies aanvragen, en wanneer een beginseluitspraak?

Het gaat om een service om de kans te beoordelen dat een initiatief mogelijk uitvoerbaar kan zijn, gezien het kader van het vigerende gemeentelijk beleid. Zie ook beantwoording vragen 1 en 4. Het is geen formele beginseluitspraak. Het aanvragen van een HIT-advies is aan de initiatiefnemer zelf. Voor een beginselaanvraag dient een plan meer uitgewerkt te zijn. Met de service van een informele intake kunnen onnodige kosten voor initiatiefnemers worden voorkomen en de doorlooptijd van een eventuele vergunningaanvraag worden ingekort. 8.

Wordt het HIT enkel betrokken op initiatief van een initiatiefnemer of zijn er ook andere manieren waarop het HIT betrokken kan raken?

Initiatieven die voldoen aan de voorwaarden voor een HIT behandeling komen nu breed binnen de gemeentelijke organisatie binnen en daarna mogelijk doorgeleid voor een behandeling in het HIT via een ambtelijke accounthouder. Het HIT kan ook om advies gevraagd worden nadat uit een ambtelijk vooroverleg met initiatiefnemer is gebleken dat een breder integraal HIT-advies noodzakelijk is vanwege mogelijke impact en kansen voor de gemeente. Met de nieuw vast te stellen werkwijze in het kader van de Omgevingswet gaan alle initiatieven via eenzelfde loket verlopen. Het HIT zal daarbij worden omgevormd tot intake voor de Omgevingstafel, zie antwoord vraag 1. 9.

Zijn er kosten verbonden aan een beoordeling door het HIT?

Voor een beoordeling in het HIT hoeft de initiatiefnemer geen financiële bijdrage te betalen. Natuurlijk heeft de gemeente wel ambtelijke kosten, maar ziet dat als service aan de burger en hoopt daarmee dat kansen voor het behalen van gemeentelijke doelstellingen van beleid sneller, efficiënter en zorgvuldiger kunnen worden gerealiseerd. 10. Is er op de gemeentelijke website informatie te vinden over het HIT? Zo ja, wat is de URL? Is het emailadres hit@denhaag.nl nog in gebruik? Vanwege de in antwoord 1 genoemde overgang naar de werkprocessen volgens de Omgevingswet is geen informatie meer te vinden op de gemeentelijke website over het HIT en is het emailadres hit@denhaag.nl niet meer in gebruik. Op de gemeentelijke website staat informatie voor initiatiefnemers van ruimtelijke plannen. 11.

Hoe kunnen initiatiefnemers die het HIT niet kennen hun initiatieven voorleggen aan de gemeente?

Een initiatiefnemer kan zijn vraag over zijn mogelijke (aanstaande) omgevingsvergunningsprocedure voorleggen aan een contactpersoon bij de gemeente of via het algemene (telefoon)adres van de gemeente. Mocht het naar oordeel van de gemeente raadzaam zijn het initiatief voor advies voor te leggen aan de Omgevingstafel, dan zal de gemeente de initiatiefnemer naar deze mogelijkheid verwijzen. Voor de toekomst zullen alle vragen binnenkomen via het Omgevingsloket.

3/7

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/11012131

Transparantie, openbaarmaking en informatieplicht 12. In 2021 gaf het college aan (RIS307349) dat HIT-verslagen en adviezen niet openbaar zijn omdat het gaat om “zeer prille, conceptuele plannen” en “ambtelijk beraad zonder juridische status”. Hoe verhoudt deze lijn zich tot de Woo, die uitgaat van het principe van openbaarmaking (artikel 3.1 lid 1 van de Woo)? In de beantwoording van de schriftelijke vragen (RIS307349) is deze lijn uiteengezet. Dit was voor de inwerkingtreding van de Woo (mei 2022). Inhoudelijk is de Woo op dit punt gelijk gebleven met de Wob. Artikel 5.2 draagt het bestuursorgaan nog steeds op om de persoonlijke beleidsopvattingen van ambtenaren in beginsel geheim te houden en daarmee het ‘ambtelijk beraad’ te beschermen. De lijn van het college is daarmee in overeenstemming met het principe van openbaarmaking en de wettelijke uitzonderingen daarop (zoals benoemd in artikel 5.1, eerste en tweede lid van de Woo). 13. Waarom worden HIT-adviezen niet proactief openbaar gemaakt, bijvoorbeeld met weglakking van concurrentiegevoelige gegevens, zoals de Woo toestaat? Zie antwoord op vraag 12. 14. Op basis van welke uitzonderingsgrond op de Woo baseert de gemeente zich bij het niet openbaar maken van de HIT-verslagen en -adviezen? Zie antwoord op vraag 12. 15.

Voor zover de gemeente gebruik maakt van de uitzonderingsgrond uit artikel 5.2 lid 1 ('persoonlijke beleidsopvattingen') geldt dat dit een relatieve uitzonderingsgrond is, die moet worden afgewogen tegen het belang bij openbaarheid. Kan de gemeente de afweging die hieraan ten grondslag moet liggen delen? Waarom is deze uitzondering van toepassing?

Dit artikel is niet relevant omdat artikel 5.2 niet wordt gebruikt als weigeringsgrond. Er wordt getoetst aan artikel 5.1, eerste en tweede lid van de Woo. Zie ook het antwoord op vraag 12. 16. Voor zover de informatie kan worden geopenbaard in 'niet tot personen herleidbare vorm' kan geen gebruik worden gemaakt van de uitzondering van de 'persoonlijke beleidsopvattingen' (artikel 5.2 W00), tenzij dit het voeren van intern beraad onevenredig schaadt. Kunnen HITverslagen en adviezen niet worden gedeeld in een 'niet tot personen herleidbare vorm'? Zo nee, waarom niet? Zo ja, is de gemeente dan van oordeel dat openbaarmaking het intern beraad onevenredig schaadt? Waarom? Wij menen dat andere uitzonderingsgronden dan het artikel over persoonlijke beleidsopvattingen aan de orde zijn, zoals beschreven in het antwoord op vraag 12. De bescherming van die belangen weegt naar ons oordeel zwaarder dan het belang van openbaarmaking. 17.

Kan een bewoner op grond van de Woo een HIT-advies opvragen, en wordt dit dan verstrekt? Indien nee, op basis van welke concrete uitzonderingsgronden uit de Woo wordt dat geweigerd?

Ja dat kan. De documenten die onder de reikwijdte van het verzoek vallen worden getoetst aan de uitzonderingsgronden van de Woo. Bij HIT-adviesverslagen zijn de uitzonderingsgronden zoals beschreven in het antwoord op vraag 12 aan de orde.

4/7

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/11012131

Indien documenten betrekking hebben op, of afkomstig zijn van derden, worden deze derdebelanghebbenden in de gelegenheid gesteld hun mening te geven over een voorgenomen openbaarmaking van documenten. Die mening nemen wij mee in onze afweging. Deze afweging leidt ertoe dat de adviezen deels openbaar gemaakt worden. 18. Bestaan er richtlijnen of werkafspraken over hoe met Woo-verzoeken over HIT-adviezen wordt omgegaan? Is er sprake van een algemene werkwijze wat betreft het afhandelen van W00verzoeken of wordt er per casus afgewogen of de informatie geopenbaard kan worden? Nee er zijn geen specifieke richtlijnen of werkafspraken voor de afhandeling van W00-verzoeken over HIT-adviezen. Er wordt per casus afgewogen welke informatie openbaar gemaakt kan worden. Er is geen algemene werkwijze voor wat betreft het afhandelen van Woo-verzoeken. Casus HWW-terrein Houtwijk 19. Is er vanuit de gemeente enige vorm van contact geweest met inwoners over de herontwikkeling van het HWW-terrein in Houtwijk? Zo ja, wat is de aard van het contact geweest? De ontwikkelaar heeft op 3 april 2025 een bijeenkomst georganiseerd voor het opstarten van de participatie met de buurt. Bij de bijeenkomst was de gebiedsregisseur van de gemeente aanwezig (zie ook RIS32308). 20.

Klopt het dat het woningbouwplan van Stebru op het HWW-terrein in Houtwijk reeds door het HIT is beoordeeld? Zo ja, op welke datum? Wat was de inhoud van het overleg, en tot welke conclusie kwam het HIT? Nee, er is geen plan van Stebru voor deze locatie in het HIT behandeld. 21. Kunnen raad en omwonenden inzicht krijgen in hoe dit is beoordeeld? En kan het college toelichten welk gewicht er wordt toegekend aan het HIT-advies in een eventueel vergunningstraject? Nee, er is geen plan ingediend bij HIT en er heeft dus ook geen beoordeling plaatsgevonden. Het HITadvies heeft sowieso geen gewicht in het toekennen van een vergunning. Zie ook de antwoorden op vragen 1 en 4. Het HIT is bedoeld om initiatiefnemers advies te geven hoe ze het vergunningstraject mogelijk kunnen doorlopen. 22. Klopt het dat het genoemde aantal van 400–600 woningen uitsluitend de wens van de ontwikkelaar betreft en niet is gebaseerd op een vastgesteld gemeentelijk kader? Is het gebruikelijk om voornemens van ontwikkelaars standaard op te nemen in de begroting? Vooralsnog is het genoemde aantal woningen een ambitie van de ontwikkelaar. De wenselijkheid en haalbaarheid van deze hoeveelheid wordt in de planfase verder getoetst. De uiteindelijke omvang wordt formeel vastgesteld door middel van het bestuurlijke besluitvormingsproces.

Het is niet gebruikelijk om voornemens van ontwikkelaars op te nemen in de begroting. 23. Hoe wordt de afweging gemaakt om bouwplannen in de beginfase wel of niet op te nemen in de begroting? Welke afweging heeft de gemeente gemaakt om het aantal van 400–600 woningen toch op te nemen in de begroting?

5/7

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/11012131

Per abuis is dit aantal/deze ambitie in de begroting beland, terwijl de planvorming nog moet worden gestart. De mogelijke herontwikkeling van de locatie werd als kansrijk gezien voor de gemeentelijke doelstellingen van beleid. 24. Is het college het met de indiener eens dat het verwarrend is voor bewoners wanneer in de begroting al aantallen worden genoemd terwijl er nog geen gemeentelijke kaders zijn (anders dan het bestemmingsplan) en zij geen inzicht krijgen in waarom die 400-600 woningen als uitgangspunt genoemd wordt? Graag een reflectie. Ja, per abuis is dit aantal/deze ambitie in de begroting beland, terwijl de planvorming nog moet worden gestart. 25. Zijn er financiële middelen en/of FTE begroot voor de herontwikkeling van het HWW-terrein? Hoe wordt beoordeeld of een bouwplan in een beginfase ambtelijk ondersteund wordt? Ja, er zijn financiële middelen en FTE begroot voor de herontwikkeling van het HWW-terrein in 2026. Het betreft hier een particulier planinitiatief, waarbij de door de gemeente te maken kosten ten behoeve van de begeleiding van dit initiatief wel worden gefinancierd door de initiatiefnemer. Bij de beoordeling of een bouwplan ambtelijk wordt ondersteund wordt bekeken of het bouwplan in strijd is met het omgevingsplan.

Wanneer dit het geval is wordt er bekeken of het bijdraagt aan de gemeentelijke doelstellingen, de wenselijkheid, haalbaarheid en urgentie van het project. Reflectie op de werkwijze 26. Hoe kunnen bewoners inzicht krijgen in de eerste fase van planvorming wanneer een project via het HIT loopt, zeker als deze fase meerdere maanden of jaren kan duren? De fase waarin een initiatiefnemer via het HIT een advies krijgt over het verder brengen van een initiatief, moet worden beschouwd als vooroverleg. De gemeente is hierbij niet zelf aan zet, doet enkel een toets aan bestaand beleid en kaders. Neemt geen besluit en/of geeft geen bindend advies. Het is daarom ook niet aan de gemeente om in die rol bewoners te betrekken. Omdat het zonder uitzondering initiatieven zijn die niet (geheel) passen in het omgevingsplan, volgt er in alle gevallen waaraan de gemeente medewerking wil geven een besluitvormingsproces, waarbij participatie een verplicht onderdeel is. De omgevingswet is hier ons kader. 27. Deelt het college de zorg dat deze werkwijze de indruk wekt van schaduwadvisering buiten zicht van de raad en bewoners, terwijl deze adviezen wel richtinggevend zijn voor ontwikkelingen? Graag een toelichting. Nee. Initiatieven worden getoetst aan het vigerende gemeentelijke beleid en het omgevingsplan, beide vastgesteld door de gemeenteraad en inzichtelijk voor inwoners.

Voor plannen die wenselijk lijken maar niet passen in beleid en/of omgevingsplan moet in alle gevallen een aparte procedure worden doorlopen om het initiatief mogelijk te maken, waarbij participatie verplicht is en de raad te alle tijden betrokken wordt (bijvoorbeeld door een bindend advies bij een benodigde BOPA-procedure) en bewoners de gelegenheid hebben om bezwaar en beroep aan te tekenen tegen de besluiten die hiervoor door de gemeente worden genomen. 28. Is het college bereid om te onderzoeken hoe de transparantie rond het HIT kan worden verbeterd, bijvoorbeeld door periodieke rapportages aan de raad, (geanonimiseerde publicaties), en/of openbaarheid van de agenda’s en adviezen?

6/7

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/11012131

In het kader van de Omgevingswet is de gemeente de diverse processen voor behandeling van initiatieven aan het herijken. Het HIT is hier onderdeel van en zal in het kader van de nieuwe omgevingswet en de nieuwe omgevingsvergunningenaanpak worden omgevormd tot intake voor de Omgevingstafel (zie ook het antwoord op vraag 1). Uw raad zal hierover later dit jaar worden geïnformeerd. Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Ilma Merx

Jan van Zanen

7/7