RIS324247 Bijlage Reactie G4 consultatie Besluit veilige jaarwisseling DEF

Aan de Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat, geachte heer A.A. Aartsen,

Allereerst zijn wij zeer verheugd dat de Tweede en Eerste Kamer hebben ingestemd met het verbod op consumentenvuurwerk. Daarbij spreken wij onze waardering uit voor uw inzet om te komen tot dit vuurwerkverbod. Wij hopen dat hiermee de jaarwisseling weer een feest wordt voor iedereen en het aantal incidenten, het aantal vuurwerkslachtoffers en het geweld tegen hulpverleners significant zal gaan afnemen. Wij hebben met belangstelling kennisgenomen van het Besluit veilige jaarwisseling (hierna: Besluit) met daarin de voorgestelde uitwerking van de mogelijkheid voor verenigingen en stichtingen om een ontheffing aan te vragen. Met het Besluit is getracht het voor georganiseerde groepen burgers, zoals dorps- of buurtverenigingen, mogelijk te maken om tijdens de jaarwisseling op een verantwoorde en veilige manier vuurwerk af te steken. Met als doel een plezierig verloop van de jaarwisseling. Alhoewel wij de wens van de Kamer om ontheffing mogelijk te maken respecteren, maken wij ons zorgen dat de huidige uitwerking van het Besluit de handhaafbaarheid van het vuurwerkverbod – en daarmee een veilige jaarwisseling – in gevaar brengt. Het Besluit geeft gemeenten nu veel ruimte om eigen beleid te maken over hoe met deze bevoegdheid om te gaan.

Deze beleidsvrijheid werkt mogelijk grote verschillen tussen gemeenten, en daarmee willekeur in de hand en draagt niet bij aan de wens om een betrouwbare overheid te zijn met voorspelbaar en uitlegbaar beleid. Zo kan de ene gemeente besluiten in het geheel géén ontheffingen te verlenen en kan de andere gemeente besluiten tientallen ontheffingen te verlenen. Dit kan bij inwoners leiden tot gevoelens van onrechtvaardigheid, en kan ervoor zorgen dat er alsnog veel vuurwerk in omloop zal zijn wat niet bijdraagt aan een veilig verloop van de jaarwisseling. Een ernstig knelpunt is dat de voorliggende voorwaarden en voorschriften het toezicht en de operationele handhaving erg complex en arbeidsintensief maken. Om te zorgen dat alle voorwaarden en voorschriften nageleefd worden, vraagt dit om fysieke inzet van een gemeentelijke toezichthouder of handhaver op iedere ontheffingslocatie. Dit is in de praktijk niet haalbaar. De keuze om de burgemeester primair verantwoordelijk te laten zijn voor het toezicht op, en de handhaving van de voorwaarden en voorschriften die bij de ontheffing horen is begrijpelijk. Hiermee biedt u ons ruimte om lokaal invulling te geven aan, óf en op welke locatie eventueel een ontheffing wordt verleend.

Het toezicht en de handhaving op de naleving baart ons tegelijkertijd grote zorgen omdat de verantwoordelijkheid voor het toezicht op de naleving voornamelijk op lokaal niveau wordt gelegd en dit zorgt voor druk op de al schaarse handhavingscapaciteit. De huidige uitwerking van het Besluit is met de beperkte capaciteit en middelen die gemeenten hebben, voor gemeenten simpelweg niet handhaafbaar. Wij roepen het Rijk dan ook op gemeenten in staat te stellen om uitvoering te kunnen geven aan het Besluit.

Daarnaast pleiten wij ervoor zoveel mogelijk objectieve criteria op te nemen in het Besluit waaraan lokaal getoetst kan worden of een ontheffing kan worden verleend. Ook zien wij graag dat het Besluit op een aantal onderdelen wordt aangescherpt door striktere voorschriften op te nemen. Hiertoe doen wij een aantal suggesties. De verschillen tussen gemeenten zouden beperkt kunnen worden door een maximaal aantal ontheffingen op te nemen in het Besluit, bijvoorbeeld naar rato van het inwoneraantal. Daarnaast is ten aanzien van de hoeveelheid van 200 kg af te steken vuurwerk per ontheffing er nu voor gekozen om de maximale bovengrens te hanteren in verband met de bestaande regelgeving. Om de maximale veiligheid voor supervisors, ontbranders en toeschouwers na te streven zouden wij de maximale hoeveelheid af te steken vuurwerk per ontheffing graag verlaagd zien. Ook de veiligheidseisen kunnen worden aangescherpt, zoals het verhogen van de leeftijdsgrens voor ontbranders en supervisors naar 21 jaar, het opnemen van een minimale veiligheidsafstand en het opnemen van meer concrete uniforme voorschriften aan diegene die het vuurwerk gaat afsteken. Door aanscherping van de voorschriften hopen wij dat de risico’s op straat voor georganiseerde groepen op ongecontroleerde en onveilige situaties bij het afsteken van vuurwerk verder afneemt.

Het toezicht en de handhaving tijdens de jaarwisseling is voor de politie en handhavers al een complexe en intensieve operatie en wordt met de geboden ontheffingsmogelijkheid nog ingewikkelder. De toch al schaarse uitvoeringscapaciteit binnen gemeenten staat nu al onder druk vanwege forse bezuinigingen, en komt hiermee nog verder onder druk te staan. Dit ook in het licht van de voorgenomen bezuinigen van 350 miljoen euro op politiepersoneel (2.500 fte), waarover wij ons ernstige zorgen maken. Wij doen dan ook een dringend beroep op u om ons in staat te stellen het vuurwerkverbod op een doelmatige wijze te kunnen handhaven en recht te doen aan de Wet veilige jaarwisseling.

Met vriendelijke groet, Burgemeesters van de G4 steden

Carola Schouten

Femke Halsema

Burgemeester van Rotterdam

Burgemeester van Amsterdam

Jan van Zanen

Sharon Dijksma

Burgemeester van Den Haag

Burgemeester van Utrecht

2/2