RIS324234 Beantwoording SV Escher Mondriaan in de voormalige Amerikaanse Ambassade

Datum

BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE VRAGEN

23 januari 2026 Ons kenmerk Onderwerp

Antwoord van het college op de vragen van het raadslid de heer Van Esch, luidend: ‘Escher Mondriaan in de voormalige Amerikaanse Ambassade’

OCW/10996476 RIS324234

Het raadslid de heer Van Esch heeft op 11 december 2025 een brief met daarin 7 vragen aan de voorzitter van de gemeenteraad gericht. Overeenkomstig artikel 32 van het reglement van orde voor vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad, beantwoordt het college deze vragen als volgt. De voormalige Amerikaanse Ambassade is nog steeds in gebruik door West Den Haag, terwijl de Raad al een beslissing heeft genomen om in dit gebouw het nieuwe Eschermuseum te huisvesten. Echter in juni 2025 heeft het Kunstmuseum aangegeven geen vertrouwen te hebben in de businesscase van het Eschermuseum in de voormalige Amerikaanse Ambassade vanwege de mogelijke komst van een Escher Experience in Amsterdam, waarbij ook de verwachting is dat dit honderduizenden bezoekers per jaar zal moeten aantrekken. Het Kunstmuseum heeft dit voorgelegd aan het college en het college kon niks anders dan het project voorlopig stop te zetten om onnodige kosten en investeringen te voorkomen. Hierop is het college opgeroepen om nog verhaal te halen bij de Gemeente Amsterdam en bij de ontwikkelaars van de Escher Experience aldaar. 1.

Kan het college aangeven wat de actuele stand van zaken is met betrekking tot de navraag bij de Gemeente Amsterdam en bij de ontwikkelaars van de Escher Experience?

Op verschillende niveaus is er inmiddels contact geweest met de gemeente Amsterdam. Ook heeft het college een brief ontvangen van burgemeester Halsema van de gemeente Amsterdam. Burgemeester Halsema bevestigt in deze brief de informatie die in de verschillende contactmomenten met de gemeente Amsterdam naar voren is gekomen: de ontwikkeling betreft een privaat initiatief en de gemeente Amsterdam heeft geen sturende rol met betrekking tot dit initiatief. Uw raad is hierover geïnformeerd met de afdoening van de motie “Ga in gesprek met Amsterdam over mogelijke plannen voor Escher experience/ museum in 020” (RIS322547). Nadat er duidelijkheid was over de positie van de gemeente Amsterdam, heeft een gesprek plaats gevonden tussen wethouder Bruines en adviseurs van de initiatiefnemer. De adviseurs van het private Amsterdamse Escher-initiatief hebben in een gesprek met wethouder Bruines - als reactie op de vraag of het initiatief een actieve rol zou kunnen en willen spelen in Den Haag - aangegeven dat het private initiatief uitsluitend gericht is op een locatie in Amsterdam. Een andere locatie voor het private Escher-initiatief wordt niet overwogen, aldus de adviseurs, niet in Den Haag, maar ook niet in andere steden. Het initiatief betreft dus expliciet een Amsterdams project.

De vraag of het private Escherinitiatief zich zou willen vestigen in Den Haag of zou willen (mee)investeren in een Haags Escherproject is volgens de adviseurs daarom niet aan de orde. De adviseurs hebben daarnaast nog de bereidheid bevestigd graag met het Escher Museum in overleg te willen blijven om te kijken waar beide initiatieven elkaar kunnen versterken. Uw raad is hierover geïnformeerd met de afdoening van de motie “Ga zelf in gesprek met mogelijk privaat initiatief voor Escher experience museum in Amsterdam” (RIS322548).

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10996476

2.

Wat gaat het college doen met het pand en de plannen zolang deze informatie uit vraag 1 nog niet bekend is?

Het antwoord op deze vraag is niet meer van toepassing, aangezien er inmiddels contact is geweest met zowel de gemeente Amsterdam als met de adviseurs van het private Amsterdamse Escherinitiatief. 3.

Heeft het college met het Kunstmuseum gesproken over mogelijk ander gebruik van de voormalige Amerikaanse Ambassade?

In de gesprekken die door college met het Kunstmuseum en de Stichting Escher Collectie worden gevoerd over het stilleggen van het plan voor het Nieuwe Eschermuseum in de voormalige Amerikaanse ambassade komt ook ter sprake welke andere mogelijkheden er zouden zijn voor de invulling van dit gebouw. 4.

Als Escher in het Paleis niet kan verhuizen naar de voormalige Amerikaanse Ambassade, wat zijn dan de alternatieve locaties voor deze zeer succesvolle instelling? Hoe ziet het college dan hoe Den Haag de grootste Escher Collectie van de wereld nog succesvoller kan huisvesten en tentoonstellen?

Als Escher in het Paleis niet kan verhuizen naar de voormalige Amerikaanse Ambassade, blijft het museum gehuisvest op de huidige locatie. Er zal opnieuw gekeken moeten worden naar hoe de groeipotentie van Escher in het Paleis waar kan worden gemaakt. Het Kunstmuseum staat voor een grote renovatie en verduurzaming van het Berlage gebouw aan de Stadhouderslaan. Dit zal tot consequentie hebben dat het gebouw voor langere tijd deels of geheel gesloten zal worden en de collectie van het museum niet te bezichtigen is. 5.

Zijn er al plannen voor een alternatieve openstelling van de collectie van het Kunstmuseum elders en wanneer kan het college deze delen met de raad?

De verwachting is inderdaad dat een renovatie en verduurzaming van het Berlage-gebouw, waarin het Kunstmuseum is gevestigd, inhoudt dat het gebouw tijdens en rondom de verbouwingsperiode gedeeltelijk of geheel gesloten zal moeten worden. Er zijn nog geen concrete plannen voor een alternatieve openstelling van de collectie van het Kunstmuseum elders in Den Haag, maar het college is van mening dat dergelijke plannen wel ontwikkeld moeten worden zodat de bezoekers van het Kunstmuseum ook tijdens de verbouwing behouden kunnen blijven voor de stad. Aangezien de voormalige Amerikaanse ambassade gelegen is in het Museumkwartier en een museale functie daar passend zou zijn, zou deze locatie onderzocht kunnen worden. Om een oplossing te zoeken voor beide uitdagingen zou naar de mening van D66 ook gedacht kunnen worden aan het onderzoeken van een gecombineerde visie voor de herontwikkeling van de voormalige Amerikaanse Ambassade. Een plan om zowel het Eschermuseum als de Mondriaancollectie samen te brengen in het iconische gebouw van Breuer. De Mondriaancollectie krijgt dan een tijdelijke huisvesting gedurende de verbouwing van het Berlagepand en het Eschermuseum kan naar een groter gebouw. Een combinatie van Escher en Mondriaan in de ambassade zou een enorme impuls kunnen geven aan het Museumkwartier.

2/3

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10996476

Daarnaast betekent de combinatie van deze wereldberoemde Nederlandse kunstenaars in een iconisch gebouw op een zeer aantrekkelijke locatie in de stad een enorme publiekstrekker voor Den Haag Culturele Hoofdstad van Europa. 6.

Kan het college bij eventuele plannen voor een alternatieve openstelling van de collectie van het Kunstmuseum ook reflecteren op bovenomschreven idee om de Mondriaancollectie gedurende de verbouwing van het Berlagepand en het Eschermuseum tijdelijk samen te huisvesten in het iconische gebouw van Breuer?

Uw idee gaat uit van een combinatie in de voormalige Amerikaanse ambassade van de Haagse Mondriaancollectie en de Escher-collectie. Een dergelijke combinatie is nog niet onderzocht en kan als onderwerp van onderzoek meegenomen worden in de vervolgstappen. 7.

Is het college bereid om deze optie in samenwerking met het Kunstmuseum en Escher in het Paleis op haalbaarheid te onderzoeken, en de raad uiterlijk in Q2 van 2026 te informeren over de uitkomsten van dit onderzoek?

Het college is hiertoe bereid. Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de locoburgemeester, Ilma Merx

Saskia Bruines

3/3