RIS324168 Drie belangrijke thema’s stelselwijziging erfpacht

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

Co Engberts Wethouder van Volkshuisvesting, Welzijn, Wijken en Zuidwest

dienst: dienstcode

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan de voorzitter van de commissie Ruimte

DSO/10982660 RIS324168 Contactpersoon

Wilbert Verweij Dienst

Dienst Stedelijke Ontwikkeling Afdeling

DSO Expertise, Beleid & Erfpacht Telefoonnummer

14070 E-mailadres

Datum

16 december 2025 Onderwerp

Drie belangrijke thema’s stelselwijziging erfpacht

Geachte voorzitter, Tijdens de behandeling van het raadsvoorstel ‘Aanvullende maatregelen stelselwijziging erfpacht’ (RIS322984) in de commissie Ruimte op 4 september jl. heb ik toegezegd de commissie nader te informeren over de volgende onderwerpen: 1. 2. 3.

de juridische uitvoerbaarheid van het gebruik van WOZ-gegevens; de mogelijkheden voor het gebruik van een database met referentietransacties; de financiële consequenties en betaalbaarheid van de drie verschillende methoden, zowel voor de erfpachter als voor de gemeente.

Ik ben verheugd u te kunnen melden dat wij prof. dr. P. van Gool bereid hebben gevonden ons te ondersteunen bij de uitwerking van maatregelen die bijdragen aan de stelselwijziging van ons erfpachtstelsel. Hij stelt zijn expertise zowel beschikbaar ten behoeve van het onderzoek naar gebruik van een database met referentietransacties als het uitwerken van de WOZ/grondquote methodiek. Juridische uitvoerbaarheid gebruik van WOZ-gegevens Het college stelt voor om bij de heruitgifte van tijdelijke erfpacht voor woningen de WOZ/grondquotemethode te gebruiken: de grondwaarde wordt dan afgeleid uit de WOZ-waarde van de woning (vereenvoudigd: WOZ-waarde × percentage = grondwaarde). Deze methode is door Ecorys als voorkeursrichting geadviseerd. Omdat WOZ-gegevens onder fiscale geheimhouding vallen, is voor het gebruik in het erfpachtproces een juridische uitzondering nodig. Het college heeft daarom op 11 november 2025 besloten Belastingzaken eenmalig ontheffing te verlenen van de geheimhoudingsplicht, op basis van een door Belastingzaken opgesteld en door prof. mr. dr. A.W. Schep beoordeeld advies. Daarmee is vastgelegd dat Belastingzaken eenmalig de benodigde WOZ-gegevens mag verstrekken aan de afdeling Expertise, Beleid en Erfpacht (DSO) om het gedifferentieerde WOZ/grondquote-model uit te werken en de uitkomsten in te brengen in de adviescommissie grondwaardebepaling.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

Telefoonummer 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10906275

Als de raad instemt met invoering van deze methode, kan het college vervolgens een structurele regeling vaststellen voor langdurige ontheffing, waarin de uitzondering, de gegevensverstrekking en het beleidsdoel worden vastgelegd. Daarnaast moet worden voldaan aan de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG). Dat betekent onder meer: een duidelijk en beperkt doel, dataminimalisatie, gebruik dat aansluit bij het oorspronkelijke doel van gegevensverzameling en passende beveiligingsmaatregelen. De privacy officer is gevraagd de randvoorwaarden te definiëren. Bij een raadsbesluit voor deze methode worden deze randvoorwaarden vastgelegd in de governance van de uitvoering (wie mag wat zien, hoe lang bewaren, hoe beveiligen, enzovoort). Het college acht dit gebruik van WOZ-gegevens verenigbaar met de AVG, omdat erfpacht en grondbeleid al tot de publieke taken van de gemeente behoren: Verordening gronduitgifte met erfpacht Den Haag 2022 (RIS312657) en Nota Grondbeleid 2024 en verder (RIS319970). De vraag bij heruitgifte – “wat is de grond waard, exclusief de opstal?” – sluit direct aan op de bestaande praktijk waarin de marktwaarde van woning plus grond wordt bepaald en vervolgens wordt opgesplitst. De WOZ-waarde drukt die gezamenlijke marktwaarde eveneens uit.

Het hergebruiken van WOZ-gegevens voor de vaststelling van erfpachtvoorwaarden is daarmee geen nieuw, losstaand doel, maar een nadere invulling van hetzelfde publieke doel. Samengevat  De juridische basis voor gegevensdeling is eenmalig geregeld via het besluit van 11 november 2025 en kan, na een positief raadsbesluit, structureel worden geborgd in een door het college vast te stellen regeling.  De inhoudelijke noodzaak past binnen de bestaande taak van de gemeente om op transparante en marktconforme wijze erfpachtvoorwaarden en bijbehorende rekensystematiek vast te stellen.  De privacyvoorwaarden (dataminimalisatie, beveiliging, bewaartermijnen, enz.) worden vooraf uitgewerkt en vastgelegd voordat de methode daadwerkelijk wordt toegepast. Gebruik van een database met referentietransacties In samenwerking met de heer Van Gool wordt momenteel onderzocht of een bestaand platform (StiVAD) kan worden gebruikt voor het inrichten van een databank met bouwgrondtransacties. Zo’n databank kan breder worden ingezet dan alleen als referentiekader voor de comparatieve methode bij heruitgifte: zij kan ook bijdragen aan de onderbouwing en toepassing van het grondprijsbeleid van de gemeente, zowel bij actief grondbeleid (uitgifte van bouwrijpe grond) als bij faciliterend grondbeleid (kostenverhaal). Door aan te sluiten bij een bestaande toepassing worden lange ontwikkeltijden voorkomen.

Het is echter nog te vroeg om aan te geven wanneer deze voorziening daadwerkelijk operationeel kan zijn. Financiële consequenties en betaalbaarheid van de drie verschillende methoden De heer Van Gool stelt, samen met een werkgroep van medewerkers van Belastingzaken en DSO/Erfpacht, een notitie op waarin de voorwaarden voor toepassing van de WOZ/grondquotemethode worden uitgewerkt. Deze notitie wordt ook ter beschikking gesteld aan de Adviescommissie Grondwaardebepaling. Op basis daarvan kunnen de financiële consequenties en de betaalbaarheid van de verschillende methoden goed met elkaar worden vergeleken. De heer Van Gool heeft zich tevens bereid verklaard de notitie in een werkbijeenkomst met de commissie Ruimte toe te lichten.

2/3

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10906275

Tot slot wijs ik u op de werkzaamheden van de Adviescommissie Grondwaardebepaling. De commissie verwacht haar advies voor het einde van dit jaar af te ronden. Met vriendelijke groet, de wethouder van Volkshuisvesting, Welzijn, Wijken en Zuidwest Co Engberts

3/3