RIS324107 Afd motie Jaarlijkse monitoring en inzicht in monitoringsinstrumenten actieprogramma publieke gezondheid

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan de gemeenteraad

OCW/11025833 RIS324107 Contactpersoon

Nienke Andeweg Dienst

Dienst Onderwijs, Cultuur en Welzijn Afdeling

OCW Stad en Bestuur Telefoonnummer

14070 E-mailadres

nienke.andeweg@denhaag.nl

Datum

24 maart 2026

Onderwerp

Afdoening motie: ‘Jaarlijkse monitoring en inzicht in monitoringsinstrumenten actieprogramma publieke gezondheid’

Uw raad heeft, tijdens de bespreking van het voorstel ‘Actieprogramma Publieke Gezondheid 2025-2028’ (RIS323667) op 4 december 2025, de door het raadslid Faid ingediende motie: ‘Jaarlijkse monitoring en inzicht in monitoringsinstrumenten actieprogramma publieke gezondheid’ (RIS324107) aangenomen. Hierbij informeert het college de raad over de afdoening van de motie. De motie luidt als volgt: Constaterende dat: het huidige voorstel uitgaat van tweejaarlijkse monitoring en rapportage van het Actieprogramma Publieke Gezondheid; er al bestaande monitoringsinstrumenten zijn, zoals de Haagse Preventie-aanpak (HPA), die jaarlijks meten en rapporteren over interventies; meerdere instrumenten deels dezelfde interventies en indicatoren volgen. Overwegende dat: jaarlijkse rapportages de raad beter in staat stellen tijdig bij te sturen; inzicht in welke monitoringsinstrumenten worden gebruikt, wat zij meten en hoe zij zich tot elkaar verhouden, nodig is om overlap te voorkomen en de kwaliteit van de sturingsinformatie te vergroten.

Verzoekt het college: de gemeenteraad jaarlijks te informeren over de voortgang van het Actieprogramma Publieke Gezondheid 2025–2028, inclusief resultaten en ontwikkelingen in gezondheidsverschillen op wijkniveau; daarbij tevens een overzicht te verstrekken van alle gebruikte monitoringsinstrumenten -(zoals de HPA), inclusief: welke indicatoren en interventies zij meten; de frequentie van rapportage; onderlinge overlap of verschillen.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

T 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/11025833

Het college doet de motie op de volgende manier af: Het college onderschrijft het belang van regelmatige en goed onderbouwde informatievoorziening aan de raad over de voortgang van het Actieprogramma Publieke Gezondheid en de ontwikkelingen in de gezondheid van Haagse inwoners. In het Actieprogramma is oorspronkelijk gekozen voor een tweejaarlijkse rapportagecyclus omdat dit aansluit bij de beschikbaarheid van de belangrijkste gezondheidsdata en het mogelijk maakt om ontwikkelingen te duiden op basis van representatieve gegevens. De raad verzoekt in de motie om de monitoring en rapportage jaarlijks aan te bieden en daarbij inzicht te geven in de gebruikte monitoringssystemen, de gemeten indicatoren en de samenhang hiertussen. Het college geeft hier graag invulling aan en zal jaarlijks rapporteren over de voortgang van het Actieprogramma Publieke gezondheid 2025-2028. Jaarlijkse rapportage Uw raad ontvangt voor de zomer van 2026 de eerste rapportage. De jaarlijkse rapportage biedt de raad inzicht in zowel de voortgang van het Actieprogramma als de ontwikkelingen in gezondheidsverschillen. Hierin worden, waar mogelijk, gezondheidsverschillen op wijkniveau opgenomen. Voor indicatoren waarvoor geen wijkcijfers beschikbaar zijn, wordt op stedelijk niveau gerapporteerd. In de jaarlijkse rapportages worden de nieuwste cijfers uit diverse bronnen bij elkaar gebracht.

Deze bronnen worden op verschillende momenten en termijnen vernieuwd. De jaarlijkse rapportage werkt met een vaste peildatum: alle bronnen die op dat moment beschikbaar zijn worden meegenomen, en bronnen die later worden vernieuwd, worden in de eerstvolgende rapportage verwerkt. In de dataverantwoording wordt per bron inzichtelijk gemaakt welke versie is gebruikt en of er sprake is van vernieuwde of nog niet geactualiseerde data. Monitoringsinstrumenten Op dit moment wordt de voortgang van het Actieprogramma Publieke Gezondheid 2025-2028 gevolgd door een combinatie van diverse monitoringsinstrumenten. Deze instrumenten geven op onderdelen informatie over de voortgang van het programma en effect van het gezondheidsbeleid. De kern wordt gevormd door de vierjaarlijkse landelijke gezondheidsmonitors van de GGD. De gezondheidsmonitors worden uitgevoerd door de GGD, GGD GHOR Nederland, het RIVM en het CBS. Voor gemeente Den Haag gaat het om drie monitors: de Gezondheidsmonitor Jeugd (laatst gepubliceerd in 2023), de Gezondheidsmonitor Jongvolwassenen (2024) en de Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen (2024). Deze monitors vormen de belangrijkste bron voor brede trendinformatie over gezondheid, leefstijl en mentale gezondheid en bieden het college een solide basis voor de ontwikkeling van gezondheidsbeleid.

De landelijke gezondheidsmonitoring wordt met lokale instrumenten aangevuld zoals de Gezondheidsgids, RAVEL, Buurtatlas, de jaarlijkse voortgangsrapportage van de Haagse Preventieaanpak en een verdiepend onderzoek naar de effectiviteit van diverse interventies. In de bijlage staat een overzicht van alle instrumenten. Relatie, overlap en samenhang tussen de monitoringsinstrumenten De verschillende monitoringsinstrumenten hebben ieder een eigen functie, schaalniveau en frequentie. Samen vormen zij een samenhangend geheel dat het mogelijk maakt om zowel brede gezondheidsontwikkelingen te volgen als concreet te kunnen sturen op Haagse interventies en beleidsdoelen. Hieronder wordt de samenhang, overlap én het onderscheid tussen deze instrumenten beschreven.

2/3

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/11025833

Aanvullende rollen in de monitoringsketen De landelijke gezondheidsmonitors van GGD’en, GGD GHOR Nederland, het RIVM en het CBS bieden een breed en robuust beeld van de gezondheid en leefstijl van inwoners op stedelijk en regionaal niveau. Zij vormen daarmee de basis voor trendinformatie op de langere termijn en zijn een belangrijk fundament onder het Haagse gezondheidsbeleid. De Haagse instrumenten, zoals de programmamonitor van de HPA en de Buurtatlas, voegen daar specifieke lokale informatie aan toe. De HPA levert jaarlijks inzicht in thema’s waarop de gemeente actief stuurt, zoals ervaren gezondheid, mentale gezondheid, overgewicht en bewegen. De Buurtatlas en de Gezondheidsgids maken geografische verschillen zichtbaar en bieden waar mogelijk cijfers op wijkniveau, wat de landelijke monitors doorgaans niet kunnen leveren. Daarnaast worden voor specifieke interventies, zoals Sumona, het Hitteplan en interventies van HAGG, verdiepende onderzoeken uitgevoerd. Deze verdiepen het beeld door te laten zien wat werkt, waarom het werkt en waar bijsturing nodig is op uitvoerings- of beleidsniveau. Overlap in indicatoren Tussen de verschillende instrumenten bestaat overlap.

Zo meten zowel de landelijke gezondheidsmonitors als de HPA en de Buurtatlas indicatoren zoals ervaren gezondheid, overgewicht, bewegen, gebruik van genotmiddelen, mentale gezondheid en tevredenheid met de leefomgeving. Deze overlap is functioneel, omdat: Landelijke monitors zorgen voor een stabiele en representatieve basis. Haagse instrumenten deze indicatoren aanvullen met duiding op wijkniveau en specifieke doelgroepen. De overlap leidt daarmee niet tot dubbele uitvragen, maar zorgt voor betrouwbaarheid, vergelijking in de tijd en de mogelijkheid om zowel stedelijke als wijkgerichte ontwikkelingen te volgen. Samenhang in de monitoring: één logisch geheel Gezamenlijk vormen de instrumenten een logische geheel. De landelijke monitors ondersteunen de beleidsvorming op hoofdlijnen en worden gebruikt om maatschappelijke trends te bepalen. Het HPA dashboard, de Buurtatlas en Gezondheidsgids geven inzicht in geografische verschillen en versterking van wijkgericht werken. De effectiviteits- en evaluatieonderzoeken maken het mogelijk om de aannames binnen de Haagse aanpak te toetsen en interventies bij te stellen wanneer dat nodig is. Door deze instrumenten in samenhang te gebruiken, ontstaat een volledig beeld van zowel de gezondheidstoestand van Haagse inwoners als de werking van de Haagse inzet.

De jaarlijkse rapportage brengt deze gegevens samen Het college beschouwt de motie hiermee als afgedaan. Het college van burgemeester en wethouders, de locosecretaris, de burgemeester, René van Kuilenburg

Jan van Zanen

3/3

Bijlage 1. Overzicht monitoringsinstrumenten Actieprogramma Publieke Gezondheid Monitoringsinstrument Inhoud Frequentie rapportage Gezondheidsmonitor Jeugd, Volwassenen en Jongvolwassenen

Brengt de gezondheid, welzijn en leefstijl van de Nederlanders in beeld.

Elke vier jaar.

Gezondheidsgids Haaglanden

Brengt de gezondheid, welzijn en leefstijl van de Haagse inwoners in beeld.

Elke vier jaar, na het publiceren van de gezondheidsmonitor.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

T 14070 www.denhaag.nl

Meten indicatoren

Niveau

Ervaren gezondheid Mate van alcoholgebruik Mate van drugsgebruik Psychische klachten Risico op angst of depressie Voldoende weerbaar Dagelijks Bewegen Voldoen aan de beweegrichtlijn Wekelijks en dagelijks roken/ vapen Overgewicht Obesitas Mate van geluidshinder Voldoende groen (on)voldoende verkoeling Tevreden met de woning en woonomgeving Ervaren gezondheid Mate van alcoholgebruik Mate van drugsgebruik Psychische klachten Risico op angst of depressie Voldoende weerbaar Dagelijks Bewegen Voldoen aan de beweegrichtlijn Wekelijks en dagelijks roken / vapen Overgewicht Obesitas Mate van geluidshinder Voldoende groen (on)voldoende verkoeling Tevreden woning en woonomgeving

Regionaal / stedelijk

Regionaal/ stedelijk

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/11025833

Programmamonitor Haagse Preventieaanpak

Brengt de Haagse beleidsdoelen en interventies in beeld.

Jaarlijks

RAVEL

Geeft een beeld van de kwaliteit van de leefomgeving.

jaarlijks

Verdiepend onderzoek van interventies als HAGG, Sumona, Hitteplan, etc. Buurtatlas

Brengt de effectiviteit van interventies in beeld om beleid en uitvoering te sturen. Cijfers over gezondheid en gezondheid gerelateerde onderwerpen gepubliceerd op wijk- en buurtniveau.

Jaarlijks enkele interventies

Elke vier jaar, na het publiceren van de gezondheidsmonitor.

Ervaren Gezondheid (Ernstig) overgewicht Voldoen aan beweegrichtlijnen Psychische klachten Risico op angst/ depressie (dagelijks) vapen en roken Suïcidale gedachten Tevredenheid van de leefomgeving Kwaliteit van de openbare ruimte: Hitte Luchtkwaliteit Groen Output indicatoren zoals bereik, deelname en uitvoering.

Stedelijk/ Wijk

Ervaren gezondheid Risico angststoornis of depressie Suïcidale gedachten Overgewicht Obesitas Rookt tabak Wel eens alcohol drinken Overmatig drinken Voldoet aan de alcoholrichtlijn Wekelijks sporten Lopen en/of fietsen naar school of werk Geluidshinder Tevreden met de woning Verkoeling binnen/ buiten

Wijk/ stedelijk

Stedelijk/ Wijk/buurt

Stedelijk/ wijk

2