RIS324049 Stand van zaken lerarentekort 2025

Typ tekst Typ tekst Typ tekst

Hilbert Bredemeijer Wethouder van Onderwijs, Jeugd, Sport en Dienstverlening

Ons kenmerk

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

OCW/10986091 RIS324049 Contactpersoon

Aan de voorzitter van de commissie Samenleving

Hannah Sarmiento Rodriguez Dienst

Dienst Onderwijs, Cultuur en Welzijn Afdeling

OCW Stad en Bestuur Telefoonnummer

14070 E-mailadres

hannah.sarmientorodriguez@denhaag.nl Datum

18 december 2025 Onderwerp

Stand van zaken lerarentekort 2025

Geachte voorzitter, Met deze brief informeer ik u over de actuele stand van zaken rondom het lerarentekort in Den Haag, de voortgang van de stedelijke aanpak en de resultaten van ingezette interventies. De brief bouwt voort op de inzichten uit de eerdere rapportages over 2022, 2023 en 2024. De meest recente cijfers over het lerarentekort in Den Haag bevestigen een positieve ontwikkeling: het tekort is opnieuw iets afgenomen ten opzichte van voorgaande jaren. Deze daling is zichtbaar in zowel het primair onderwijs als het voortgezet onderwijs en is mede het resultaat van gezamenlijke inspanningen van scholen, besturen, lerarenopleidingen en gemeente. Tegelijkertijd speelt ook een demografische ontwikkeling een rol, zoals een tijdelijke afname van het aantal leerlingen. Ook de rijksmiddelen uit het Nationaal Programma Onderwijs (NPO) – waarmee scholen tijdelijk hun formatie konden uitbreiden – droegen (landelijk) bij aan een daling van de tekorten. Prognoses van het Ministerie van OCW wijzen erop dat vanaf 2029 opnieuw een stijgende trend wordt verwacht, veroorzaakt door vooral vergrijzing en pensionering van het lerarenkorps. Ook heeft de algehele krapte op de arbeidsmarkt invloed. Dit vraagt om blijvende aandacht en gerichte maatregelen.

Voor een nadere onderbouwing van deze prognose verwijzen wij naar de landelijke prognoses voor het primair onderwijs 1 en het voortgezet onderwijs2. Het onderwijs staat nog steeds onder druk door tekorten aan leraren en schoolleiders. De Onderwijsregio Haaglanden - het sectoroverstijgende samenwerkingsverband van kinderopvang, primair en voortgezet onderwijs, middelbaar beroepsonderwijs, de opleidingsinstituten, de beroepsgroep, onderwijspartners en gemeenten - zet zich in om deze tekorten zoveel mogelijk te beperken en toekomstbestendig onderwijs te realiseren. Recent heeft de Onderwijsregio Haaglanden haar meerjarige subsidieaanvraag ingediend voor de periode 2026–2029. Deze aanvraag is gebaseerd op een gezamenlijke regionale programmering en vormt het kader voor de voortzetting van de samenwerking tussen alle partners.

1

Prognoses arbeidsmarkt po | Kerncijfers en indicatoren Primair Onderwijs | OCW in cijfers

2

Prognoses arbeidsmarkt vo | Kerncijfers en indicatoren Voortgezet Onderwijs | OCW in cijfers

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

Telefoonnummer 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10986091

Niet alleen Den Haag neemt deel aan de Onderwijsregio; ook de omliggende randgemeenten Leidschendam-Voorburg, Rijswijk, Zoetermeer, Pijnacker-Nootdorp, Delft, Midden-Delfland, Westland en Lansingerland zijn aangesloten. Hoewel Den Haag één van de vele partners is, speelt de stad een grote rol binnen de Onderwijsregio. Het Rijk heeft besloten de geïntensiveerde G43 + Almere aanpak voort te zetten en deze te integreren binnen de Onderwijsregio’s. Voor Den Haag betekent dit dat de extra middelen niet langer via een aparte structuur lopen, maar volledig zijn ingebed in de Onderwijsregio Haaglanden. Deze bundeling voorkomt versnippering en versterkt de samenwerking, waardoor partners hun inspanningen beter kunnen afstemmen en middelen effectiever inzetten. Binnen de regio ligt de focus op drie speerpunten: het versterken van de arbeidsmarkt door regionaal werven en matchen van personeel, het opleiden en professionaliseren van onderwijsprofessionals, en het creëren van ruimte om anders te organiseren en bevoegdheden optimaal te benutten. Met de verdere positionering van de Onderwijsregio als netwerkplatform en de bundeling van middelen bij de partnerschappen, verandert de rol van de gemeente Den Haag.

Indien de Onderwijsregio Haaglanden in januari 2026 de middelen toegekend krijgt conform de begroting, bedraagt het totaalbudget € 86,7 miljoen, waarvan het Rijk jaarlijks € 7,6 miljoen extra beschikbaar stelt voor Den Haag als deelnemer in de Onderwijsregio. De gemeente verschuift daardoor van een uitvoerende rol naar een faciliterende en verbindende rol, gericht op het ondersteunen van partners en het bewaken van samenhang. Tegelijkertijd blijven wij als gemeente de tekorten in Den Haag en de verdeling van de tekorten over de stadsdelen zorgvuldig volgen. Daarbij sturen we actief op solidariteit tussen schoolbesturen. Dit doen we door bovenbestuurlijke initiatieven te stimuleren en te zorgen dat middelen en maatregelen daar terechtkomen waar de nood het hoogst is. In deze brief worden de actuele cijfers en trends toegelicht, evenals de stand van zaken van de Haagse programma’s en de veranderende rol van de gemeente. Ontwikkelingen lerarentekort Het lerarentekort wordt berekend op basis van het verschil tussen het aantal beschikbare leraren (in fte) en het aantal dat nodig is om alle lessen volgens de huidige formatie-eisen te verzorgen.

Dit tekort kan zich uiten in openstaande vacatures (functies waarvoor geen leraar beschikbaar is) en verborgen vacatures (lessen die wel doorgaan, maar worden opgevangen door bekwaam maar niet bevoegde professionals, zij-instromers of interne verschuivingen). Tekorten primair onderwijs Centerdata heeft op basis van opgaven van schoolleiders en besturen in het primair onderwijs het lerarentekort in kaart gebracht. In Den Haag heeft 96% van de basisscholen deelgenomen aan de uitvraag, waardoor de cijfers een betrouwbaar beeld geven van de situatie in de stad. Inclusief vervangingstekorten (tijdelijke formatietekorten door bijvoorbeeld ziekte of zwangerschapsverlof) bedroeg het tekort in het Haagse basisonderwijs (exclusief speciaal basisonderwijs en (voortgezet) speciaal onderwijs) op 1 oktober 2025 15,6%, wat neerkomt op 460 fte. Dit is een duidelijke daling ten opzichte van 2024, toen het tekort nog 17,5% was (zie figuur 1). De afname van 1,9 procentpunt betekent dat sinds 2024 46 fte inmiddels zijn vervuld, maar ondanks deze verbetering blijft het tekort substantieel.

3

De vier gemeenten met de meeste inwoners: Amsterdam, Rotterdam, Den Haag en Utrecht

2/14

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10986091 Tekort aan leraren en schoolleiders basisonderwijs als % van de werkgelegenheid 25 20

21,8 17,3

17,5

15,2 12,6

15

15,6 11

10 3,3

5 0 2022

2023

2024

Leraren

2025

Schoolleiders

Figuur 1: leraren- en schoolleiderstekort basisonderwijs in Den Haag, 2022-2025

In het speciaal basisonderwijs was het lerarentekort in 2025 14,8% (22 fte), tegenover 15,5% in 2024. In het (voortgezet) speciaal onderwijs is sprake van een sterke daling: het tekort nam af met 5,5 procentpunt naar 11,1% (42 fte). Dit is een significante verbetering ten opzichte van vorig jaar, waarin de tekorten nog opliepen (figuur 2). Opvallend is dat de invulling van de verborgen tekorten aan leraren grotendeels zonder toename van externe inhuur is gerealiseerd, wat onderstreept dat besturen erin slagen externe inzet te beperken. Van de 30 fte aan verborgen tekorten op het (voortgezet) speciaal onderwijs is 79% opgevuld door interne oplossingen, zoals inzet van zij-instromers, ambulante leraren, bekwaam maar niet bevoegde professionals of het samenvoegen van groepen. Tegelijkertijd staat 28% van de vacatures in het (voortgezet) speciaal onderwijs nog open. Tekort aan leraren bo, sbo en (v)so als % van de werkgelegenheid 30

25,9

25 20

21,8 17,3

17,5

18,5 15,6

15

15

15,5

14,8

14,6

16,6 11,1

10 5 0 Basisonderwijs

Speciaal basisonderwijs 2022

2023

2024

(Voortgezet) speciaal onderwijs

2025

Figuur 2: lerarentekort in het bo, sbo en (v)so in Den Haag, 2022-2025

Invulling lerarentekort basisonderwijs Het lerarentekort in het onderwijs kan worden onderverdeeld in openstaande en verborgen vacatures/tekorten. Van een verborgen tekort is sprake wanneer scholen noodgedwongen alternatieve oplossingen inzetten, zoals bekwaam maar niet bevoegde professionals of tijdelijk benoembare leraren, het samenvoegen van groepen of het inschakelen van externen. Op 1 oktober 2025 bedroeg het totale lerarentekort in het Haagse basisonderwijs 460 fte (15,6%), waarvan slechts 56 fte (12%) openstaande vacatures betrof. Het grootste deel, 404 fte (88%), bestond uit verborgen tekorten. Uit de uitvraag blijkt dat 87% van de verborgen tekorten is opgevuld, bijvoorbeeld door inzet van zij-instromers, ambulante leraren, bekwaam maar niet bevoegde professionals of het samenvoegen van groepen. Slechts 11% van

3/14

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10986091

de verborgen tekorten (1,8% van de werkgelegenheid) is extern ingevuld, via uitzendkrachten, zzp’ers of andere tijdelijke oplossingen. Dit laat zien dat schoolbesturen de inzet van externe krachten zoveel mogelijk beperken en waar mogelijk kiezen voor interne oplossingen om de continuïteit van het onderwijs te waarborgen. totaal te kort in fte 460

Totaal

% van verborgen

% van totaal 100%

% van werkgelegenheid 15,6%

12%

1,9%

- openstaand

56

- verborgen

404

100%

88%

13,7%

- intern opgevuld

352

87%

77%

11,9%

- extern opgevuld 52 13% 11% Figuur 3: Openstaande en verborgen lerarentekorten basisonderwijs Den Haag, 2025

1,8%

Tekort aan schoolleiders primair onderwijs In 2025 waren minder scholen in het Haagse primair onderwijs op zoek naar een schoolleider. Op 167 vestigingen in Den Haag waren in totaal 259 fte schoolleiders werkzaam, terwijl er werkgelegenheid was voor 271 fte schoolleiders. Het tekort kwam daarmee uit op 4,3% voor het basisonderwijs, speciaal basisonderwijs en (voortgezet) speciaal onderwijs samen. Het tekort aan schoolleiders in het reguliere basisonderwijs is in 2025 aanzienlijk afgenomen. Op 1 oktober 2025 bedroeg het tekort nog maar 3,3% (8 fte), terwijl dit in 2024 nog 11% (28 fte) was. Op een totaal van 140 vestigingen in Den Haag betekent dit dat bijna alle reguliere basisscholen in 2025 beschikten over een schoolleider. Op het speciaal basisonderwijs stond op peildatum 1 oktober 2025 3 fte open, verspreid over 9 vestigingen. In het (voortgezet) speciaal onderwijs bleef het aantal openstaande vacatures gelijk gebleven aan 2024, namelijk 1 fte. Werkgelegenheid (afgerond)

Totaal te kort (fte)

% van werkgelegenheid

Regulier basisonderwijs

224

8

3,3%

Speciaal basisonderwijs

15

3

19,8%

(Voortgezet) speciaal onderwijs

31

1

3,2%

Totaal 271 12 Figuur 4: Schoolleiderstekorten primair onderwijs Den Haag, 2025

4,3%

Tekort naar stadsdeel basisonderwijs Net als in voorgaande jaren zijn de tekorten aan personeel in het regulier basisonderwijs niet gelijkmatig verdeeld over de stadsdelen (figuur 5). % van werkgelegenheid Stadsdeel

werkgelegenheid (fte)

totaal te kort (fte)

open

verborgen

totaal

Centrum

679

118

2,5%

14,8%

17,3%

Escamp

664

131

1,9%

17,9%

19,7%

Haagse Hout

259

31

2,6%

9,4%

12,0%

Laak

195

50

0,6%

25,1%

25,8%

Leidschenveen-Ypenburg

257

26

1,8%

8,3%

10,1%

Loosduinen

286

33

2,9%

8,5%

11,4%

Scheveningen

278

30

0,6%

10,4%

10,9%

Segbroek 328 41 1,2% 11,2% Figuur 5: Spreiding lerarentekorten basisonderwijs Den Haag per stadsdeel, 2025

12,4%

4/14

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10986091

In vergelijking met 2024 zijn de lerarentekorten in vrijwel alle stadsdelen afgenomen, met uitzondering van Escamp en Scheveningen, waar een lichte stijging zichtbaar is van respectievelijk 0,8 en 0,9 procentpunt (zie figuur 6). Scheveningen en Leidschenveen-Ypenburg kennen de laagste tekorten, namelijk 10,9% (30 fte) en 10,1% (26 fte). Hoewel Laak nog steeds het grootste tekort kent, is dit sinds 2024 gedaald met 1,4 procentpunt naar 25,8%. Opvallend is dat deze daling plaatsvond ondanks een toename van de werkgelegenheid in het stadsdeel van 186 naar 195 fte, wat doorgaans gepaard gaat met een grotere vraag naar personeel. De stadsdelen met de grootste procentuele dalingen ten opzichte van 2024 zijn Segbroek en Centrum. In Segbroek nam het tekort af met 7 procentpunt tot 12,4% (41 fte), terwijl in Centrum een daling van 3,7 procentpunt zichtbaar is, waardoor het tekort daar uitkomt op 17,3% (118 fte). Niet alleen de lerarentekorten variëren per stadsdeel, ook het tekort aan schoolleiders laat verschillen zien. De cijfers fluctueren echter sterker dan bij leraren, omdat het totale tekort aan schoolleiders relatief laag is. Het hoogste tekort is zichtbaar in Loosduinen, met 3 fte, wat neerkomt op 14,2%. In stadsdelen zoals Laak, Haagse Hout en Segbroek waren er in 2025 geen tekorten geregistreerd.

Tekort aan leraren en schoolleiders basisonderwijs per stadsdeel als % van de werkgelegenheid 30,0

25,8

25,0 20,0

19,7 17,3 14,2

15,0

12,0

10,1

10,0 5,0

0,0

11,4

12,4

10,9

8,9 4,9

1,6

2,1 0,0

0,0

Leraren

0,0

Schoolleiders

Figuur 6: Leraren- en schoolleiderstekorten basisonderwijs Den Haag per stadsdeel, 2025

5/14

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10986091

Tekorten voortgezet onderwijs Ook in het voortgezet onderwijs zijn dit jaar gegevens aangeleverd door schoolbesturen en schoolleiders om de tekorten in beeld te brengen. In Den Haag heeft 71% van de vo-vestigingen deelgenomen aan de uitvraag van Centerdata, waardoor de resultaten een representatief beeld geven van de situatie in de stad. Na een stijging van het lerarentekort in 2023 en een eerste daling in 2024, zet de dalende trend zich in 2025 door. Het tekort is opnieuw afgenomen: van 5,2% in 2024 naar 4,0% in 2025, wat in 2025 neerkomt op een totaal tekort van 68 fte (zie figuur 7). Tekort aan leraren en schoolleiders voortgezet onderwijs als % van de werkgelegenheid 12

10,1

10 8 6

5,5

5,2

4,8

4,8

4

4 1,2

2 0

2022

1,1

2023

2024

Leraren

2025

Schoolleiders

Figuur 7: leraren- en schoolleiderstekort voortgezet onderwijs in Den Haag, 2022-2025

In het voortgezet onderwijs is het onderscheid gemaakt tussen de verschillende onderwijstypen vmbo/havo/vwo, praktijkonderwijs (pro) en internationale schakelklassen (isk). Verder is binnen het vmbo/havo/vwo ook het tekort gemeten aan eerstegraads en tweedegraads leraren (zie figuur 8).

Werkgelegenheid Totaal te kort (afgerond, in fte) (afgerond, in fte) % van werkgelegenheid Totaal 1684 68 4,0% praktijkonderwijs 154 13 8,6% internationale schakelklassen 37 1 1,6% vmbo/havo/vwo 1492 54 3,6% - eerstegraads 668 13 2,0% - tweedegraads 824 40 4,9% Figuur 8: Openstaande en verborgen lerarentekorten vmbo/havo/vwo in Den Haag, 2025

Tekort naar graadgebied en vak Het voortgezet onderwijs kent twee typen lesbevoegdheden: tweedegraads en eerstegraads. Leraren met een tweedegraads bevoegdheid mogen lesgeven in de onderbouw van havo en vwo, alle klassen van het vmbo, het voortgezet speciaal onderwijs, praktijkonderwijs en mbo. Leraren met een eerstegraads bevoegdheid hebben dezelfde bevoegdheden, maar mogen daarnaast ook lesgeven in de bovenbouw van havo en vwo. Specifiek voor de tekorten naar bevoegdheid geldt dat in 2025 het tekort aan eerstegraads leraren 2,0% (13 fte) bedroeg en aan tweedegraads leraren 4,9% (40 fte). Ten opzichte van 2024, toen deze tekorten respectievelijk 2,6% en 6,7% waren, is sprake van een daling van 0,6 procentpunt bij eerstegraads en 1,8 procentpunt bij tweedegraads leraren. Ook in 2025 zijn de tekorten het grootst bij tweedegraads bevoegdheden. Dit betekent dat in het tweedegraads vakgebied nog steeds relatief veel lessen worden verzorgd door onbevoegde leraren, omdat het tekort in deze groep het grootst blijft, ook na de daling ten opzichte van 2024. Daarnaast doen zich in Den Haag de grootste tekorten voor bij de vakken Nederlands (12 fte), wiskunde (8 fte), beroepsgerichte vmbo-vakken (6 fte), Duits (4 fte) en

6/14

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10986091

Engels (4 fte). Gezamenlijk vertegenwoordigen deze vakken een tekort van 33 fte, wat ruim de helft vormt van het totale tekort van 54 fte in de stad. Invulling lerarentekort voortgezet onderwijs Ook de tekorten in het voortgezet onderwijs zijn onderverdeeld in openstaande en verborgen tekorten. Verborgen tekorten worden opgevangen door interne of externe inzet van bevoegde leraren, maar ook door benoembare leraren of bekwaam maar niet bevoegde professionals. Daarnaast wordt, net als in het primair onderwijs, soms gekozen voor het samenvoegen van klassen. Uit figuur 9 blijkt dat in het vmbo/havo/vwo tweederde van alle tekorten verborgen is. Van de 36 fte aan verborgen tekorten is 87% intern opgevuld en in 3% van de gevallen zijn klassen samengevoegd. totaal te kort in fte

% van verborgen

% van totaal

% van werkgelegenheid

100%

3,6%

Totaal

48

- openstaand

18

33%

1,2%

- verborgen

31

100%

67%

2,4%

- intern opgevuld

27

87%

59%

2,1%

- extern opgevuld

3

10%

7%

0,2%

- klassen samengevoegd 1 3% 2% 0,1% Figuur 9: Openstaande en verborgen lerarentekorten in het vmbo/havo/vwo in Den Haag 2025

Tekort aan schoolleiders Zoals te zien in figuur 7 is het tekort aan schoolleiders in het voortgezet onderwijs in 2025 sterk afgenomen: van 4,8% in 2024 naar 1,1% in 2025, een daling van 3,7 procentpunt. Het huidige tekort komt overeen met een tekort van 2 fte. Het huidige percentage ligt daarmee vrijwel gelijk aan het niveau van het schoolleiderstekort in 2023. Omdat het om relatief kleine aantallen gaat, kunnen deze cijfers van jaar tot jaar aanzienlijk fluctueren. Tekort naar stadsdeel Ook in het voortgezet onderwijs is het lerarentekort ongelijk verdeeld over scholen en stadsdelen (zie figuur 10). In Den Haag heeft 71% van de vo-vestigingen deelgenomen aan de uitvraag van Centerdata. Hierdoor geven de cijfers een goed beeld, maar ze kunnen afwijken van de werkelijke situatie. Op basis van de binnengekomen gegevens is dit het beeld per stadsdeel: het hoogste tekort wordt nu gemeten in Laak, met 14,4% (12 fte). Dit is opvallend, omdat in 2023 en 2024 in dit stadsdeel nog geen tekort werd geregistreerd. Leidschenveen-Ypenburg, dat in 2024 nog het grootste tekort kende, daalde naar 5,1% (12 fte), een afname van 10 procentpunt. Ook Escamp laat een daling zien: van 11,1% (18 fte) in 2023 naar 4,9% (8 fte) in 2025. Haagse Hout en Segbroek kennen de kleinste tekorten, respectievelijk 0,7% en 0,9%. % van werkgelegenheid Stadsdeel

werkgelegenheid (fte)

totaal te kort (fte)

open

verborgen

totaal

Centrum

235

11

2,0%

2,6%

4,6%

Escamp

159

8

1,8%

3,1%

4,9%

Haagse Hout

222

2

0,2%

0,5%

0,7%

Laak

83

12

14,4%

0,0%

14,4%

Leidschenveen-Ypenburg

231

12

2,6%

2,5%

5,1%

Loosduinen

270

11

1,0%

3,0%

3,9%

Scheveningen

300

12

0,1%

3,7%

Segbroek 184 2 0,4% 0,4% Figuur 10: Spreiding lerarentekorten voortgezet onderwijs Den Haag per stadsdeel, 2025

3,9% 0,9%

7/14

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10986091

Tekort aan leraren voortgezet onderwijs per stadsdeel als % van de werkgelegenheid 30 25,2 25 20 15,1

14,4

15

11,1

10

4,6

5

9,4 6,6

5,5

4,9 0,5 0,7

0

5,1

6,7 6,2

8,5

6,6 7 3,9

5,9

3,9

0,9

0 0

0

2023

2024

2025

Figuur 11: lerarentekort voortgezet onderwijs Den Haag per stadsdeel, 2024

Tekorten in de G4 en Almere vergeleken In het primair onderwijs zijn de lerarentekorten in de G4-gemeenten (Amsterdam, Rotterdam, Den Haag en Utrecht) en Almere in 2025 met 2,1 procentpunt afgenomen: van gemiddeld 15,8% in 2024 naar 13,7% in 2025. De tekorten blijven het hoogst in Almere, met 22%. Amsterdam laat de grootste daling zien, van 15,5% naar 11,8% (een afname van 3,7 procentpunt). Rotterdam en Den Haag kennen beide een tekort van 15,1%, terwijl Utrecht met 7,0% het laagste tekort heeft. Tekort aan leraren primair onderwijs als % van de werkgelegenheid 30 25 23,6

25

22

20,7 20

17,8

17,9

17,3

16,5 16

15,1

18,6

17,6 15,5

15,1

15 11,8

11,6

10,6

9,9 9,3

10

7 5

0

Den Haag

Rotterdam

Amsterdam 2022

2023

2024

Utrecht

Almere

2025

Figuur 12: Ontwikkeling lerarentekort primair onderwijs G4 + Almere

8/14

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10986091

Het gemiddelde schoolleiderstekort in het basisonderwijs is dit jaar met 4,3% in Den Haag het laagst binnen de G4-gemeenten + Almere. Dit betekent een aanzienlijke daling ten opzichte van vorig jaar, toen het tekort nog 10,3% bedroeg. Ook Amsterdam laat een sterke afname zien: van 21,7% naar 5,2%. Almere kent, net als bij het lerarentekort, het hoogste tekort met 14,5%. Rotterdam en Utrecht volgen met respectievelijk 9,8% en 7,4%. Daarmee is in alle G4-gemeenten en Almere sprake van een daling van het schoolleiderstekort. Waar het gemiddelde lerarentekort in 2024 nog toenam, is in 2025 in het voortgezet onderwijs een dalende trend zichtbaar in Den Haag, Rotterdam, Amsterdam en Almere (zie figuur 13). In Utrecht is sprake van een lichte stijging. Tekort aan leraren voortgezet onderwijs als % van de werkgelegenheid 14 11,7

12 10,1 10 8 6

7 5,5

7

6,9

6,1 5,2

4

7,6 6,5 6,5

7,8 6,5

6 4,8

4,5 3,5

4 2 0

Den Haag

Rotterdam

Amsterdam 2022

2023

2024

Utrecht

Almere

2025

Figuur 13: Ontwikkeling lerarentekort voortgezet onderwijs G4 + Almere, 2022-2025

Mede dankzij de beslissing van het Rijk om structurele financiering voor de G4-gemeenten en Almere toe te voegen aan de middelen voor de Onderwijsregio, kunnen we voortbouwen op de gezamenlijke aanpak van het forse lerarentekort in het primair onderwijs. Hiervoor worden duurzame oplossingen ontwikkeld, zoals het inzetten van meer zij-instromers, het versterken van regionale samenwerking en het verbeteren van de aantrekkelijkheid van het beroep. Deze gezamenlijke inspanningen zijn cruciaal om de continuïteit en kwaliteit van het onderwijs te waarborgen, ook in de toekomst, wanneer de prognoses laten zien dat de tekorten in 2028 opnieuw zullen oplopen. Het Rijk moet structureel en duurzaam blijven investeren in de Onderwijsregio, ook na 2029. Daarbij moeten samenwerking tussen alle betrokken partijen en het stimuleren van vernieuwing en vooruitgang centraal staan. Stand van zaken Haagse programma’s 2025 Als gemeente Den Haag dragen we bij aan die gezamenlijke aanpak van het lerarentekort. Niet alleen financieel, maar ook door waar passend initiatief te tonen en het onderwijs werk uit handen te nemen. In 2025 waren de volgende drie speerpunten uit de Haagse Educatieve Agenda 2022-2026 (HEA, RIS312695) leidend: 1. het ondersteunen van professionals in en om de klas; 2. het realiseren van een breed aanbod van opleidingen en bijscholingsmogelijkheden; 3.

het inzetten van een arbeidsmarktstrategie voor onderwijsprofessionals.

9/14

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10986091

In de nieuwe HEA 2026-2032, Samen voor een sterke basis (RIS323937) wordt ook weer nadrukkelijk ingezet op professionalisering en ondersteuning van onderwijsprofessionals. Een deel van de bestaande Haagse programma’s krijgt daarbij een plek binnen de Onderwijsregio Haaglanden, zodat regionale samenwerking en bundeling van middelen optimaal worden benut. Hieronder wordt per speerpunt toegelicht welke programma’s/projecten in samenwerking met de gemeente Den Haag of met gemeentelijke middelen in 2025 zijn gerealiseerd: 1.

Het ondersteunen van professionals in en om de klas

Leernetwerken In Den Haag werken onderwijsprofessionals samen in leernetwerken om van elkaar te leren en gezamenlijk te innoveren. In 2025 waren er dertien verschillende netwerken in de stad, waarin professionals van zes schoolbesturen samenwerken rond het thema kansengelijkheid in de grootstedelijke context. Ondersteuning schoolleiders In 2025 hebben Haagse schoolbesturen subsidie aangevraagd ter ondersteuning van 30 schoolleiders (RIS318873). Deze ondersteuning richtte zich op uiteenlopende activiteiten die bijdragen aan de versterking van het leiderschap binnen scholen. Vakkrachten In september 2024 ging een professionaliseringstraject voor vakkrachten van start, ontwikkeld door De Haagse Hogeschool en Hogeschool Inholland. Tijdens dit traject kregen deelnemers in verschillende bijeenkomsten pedagogische en didactische handvatten aangereikt en werkten zij aan hun professionele identiteit. In 2025 namen 15 vakkrachten aan het traject deel. Programma Ontwikkeldoor Onderwijsondersteuners en onderwijsassistenten hebben de afgelopen jaren een steeds belangrijkere rol gekregen in de dagelijkse praktijk op scholen. Met het programma Ontwikkeldoor – een samenwerking tussen Hogeschool Inholland, De Haagse Hogeschool, ROC Mondriaan en de gemeente Den Haag – zijn zij gestimuleerd om zich verder te ontwikkelen.

Deelnemers volgden modules over didactiek, taal- en rekenonderwijs en kregen begeleiding richting een vervolgopleiding, zoals Ad PEP of Pabo. Het programma is inmiddels ondergebracht bij de Onderwijsregio Haaglanden, zodat de opgebouwde kennis en aanpak beschikbaar blijft voor verdere ontwikkeling en opschaling doordat onderwijsondersteuners uit de hele regio deel kunnen nemen aan het programma. Inzet Studenten voor Educatie Om leraren in het primair en voortgezet onderwijs in Den Haag te ondersteunen, zijn via het programma Studenten voor Educatie in 2025 in totaal 64 studenten ingezet op 36 primair en voortgezet onderwijs scholen in Den Haag. Studenten van de Universiteit Leiden, De Haagse Hogeschool en Hogeschool Inholland leveren een betaalde bijdrage in de klas, waardoor werkdruk afneemt en er meer ruimte ontstaat voor maatwerk. Stichting Brede Buurtschool Den Haag verzorgt selectie, training, begeleiding en verloning van de studenten. Scholen evalueren de aanpak positief en zien het als een waardevolle bijdrage in het tegengaan van het lerarentekort. Het afgelopen schooljaar hebben we ingezet op het betrekken van mbo-studenten via het Bijbanenloket. Dit heeft helaas geen nieuwe studenten opgeleverd. Momenteel lopen gesprekken met ROC Mondriaan om via de mbo-opleidingen studenten te enthousiasmeren.

Daarnaast worden er gesprekken gevoerd met TU Delft om meer techniekstudenten te betrekken.

10/14

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10986091

Extra onderwijsondersteunend personeel De gemeente heeft middelen die vanuit het Rijk beschikbaar zijn gesteld in het kader van Kansrijke Wijk, ingezet voor alle scholen in Den Haag Zuidwest om extra onderwijsondersteunend personeel in te zetten in groep 1 en 2 (RIS318665). Alle 18 basisscholen in Den Haag Zuidwest hebben in 2025 gebruikgemaakt van deze regeling. Haagse Ambtenaren in de Klas en terugkeergarantie In schooljaar 2024/2025 hebben 20 gemeenteambtenaren deelgenomen aan het laatste pilotjaar voor het programma Haagse Ambtenaren in de Klas. Sinds dit schooljaar (2025/2026) is het project structureel ingebed binnen de gemeente Den Haag en staat deelname open voor collega’s uit alle gemeentelijke diensten. Momenteel zijn 28 ambtenaren aan de slag in de klas op een Haagse school. Leerkrachten ervaren de bijdrage van ambtenaren als verlichtend voor hun werkdruk en bevorderend voor het werkplezier. Ook ambtenaren geven aan dat het werk in de klas hun blik op de stad verbreedt en waardevolle inzichten oplevert voor hun reguliere functie. Via intervisiesessies worden ervaringen gedeeld en worden bredere lessen voor de gemeentelijke organisatie besproken. Met ingang van 1 oktober 2025 biedt de gemeente een terugkeergarantie (RIS319547): medewerkers kunnen ervoor kiezen om hun vaste baan op te zeggen en als zij-instromer in beroep in het onderwijs aan de slag te gaan.

De terugkeergarantie biedt deelnemers de zekerheid dat zij binnen twee jaar kunnen terugkeren naar een vergelijkbare functie binnen de gemeentelijke organisatie, met behoud van arbeidsvoorwaarden. Er zijn nog geen deelnemers gemeld. 2. Breed aanbod van opleidingen en bijscholingsmogelijkheden realiseren Programma's Noodplan lerarentekort en zij-instroom Via cofinanciering heeft de gemeente bijgedragen aan de programma's gefinancierd door het Rijk: Noodplan lerarentekort en Zij-instroom. Een belangrijk onderdeel van het Noodplan lerarentekort is het wijkleerteam in Laak. De pilot met het wijkleerteam Laak – onderdeel van de Wijkaanpak Laak - bleek bijzonder waardevol. Het wijkleerteam is een aanvullend opleidingsprogramma waarin pabo-studenten die stagelopen in Laak worden voorbereid op het werken in een grootstedelijke context. In gezamenlijke bijeenkomsten leren zij over wijkgerichte thema’s, zoals diversiteit, ouderbetrokkenheid en sociale vraagstukken. De aanpak versterkt hun professionele vaardigheden en vergroot hun begrip van de wijk waarin zij werken. Scholen en lerarenopleidingen nemen gezamenlijk verantwoordelijkheid voor de begeleiding en toerusting van studenten. Doel is studenten beter voor te bereiden én hen te binden aan scholen in wijken met complexe onderwijsopgaven.

De studenten gaven aan beter voorbereid te zijn op het werken in een grootstedelijke context en voelden zich sterker verbonden met hun stageschool en de wijk (Wijkleerteams Den Haag, RIS321970). Om deze aanpak duurzaam te borgen, wordt het wijkleerteam vanaf januari 2026 voortgezet binnen het stedelijke programma Gebiedsgericht Opleiden (Procesupdate Gebiedsgericht Opleiden, RIS369652). Dit programma bouwt voort op de lessen uit Laak en wordt verankerd binnen bestaande structuren zoals Samen Opleiden & Professionaliseren en de Onderwijsregio Haaglanden. Momenteel wordt verkend in welke stadsdelen deze aanpak het best kan worden uitgebreid. De keuze voor nieuwe wijken wordt bepaald op basis van bereidheid en geschiktheid van scholen en partners in de wijk. De nieuwe projectleider, gestart in september 2025, werkt aan een projectplan om deze verankering vorm te geven.

11/14

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10986091

Naast het Wijkleerteam is vanuit het Noodplan ingezet op een breed palet aan interventies om het lerarentekort te verlichten, onder andere door bovenschoolse coaching en begeleiding van startende leraren, digitalisering en extra inzet van onderwijsondersteunend personeel. Verder is binnen de transitie-arena primair onderwijs Den Haag door een brede vertegenwoordiging vanuit het werkveld in samenwerking met onderzoeksinstituut DRIFT, een transitievisie ontwikkeld op toekomstbestendig onderwijs. Daarbij worden scenario's uitgewerkt om die transitie te versnellen en te versterken. Ten slotte is in 2025 ingezet op de doorontwikkeling van het bovenbestuurlijke informatieplatform ‘Samen voor de Haagse Klas’, dat kennisdeling en samenwerking tussen schoolbesturen faciliteert. Opleidingsschool De afgelopen jaren heeft de gemeente bijgedragen aan de ontwikkeling van een stadsbreed aanbod van opleidingsscholen in het vo. Deze partnerschappen spelen een belangrijke rol in het opleiden en begeleiden van studenten die een lerarenopleiding volgen. In het voorjaar van 2024 is de vierde en laatste opleidingsschool 4OLS positief beoordeeld op basis van het landelijk kwaliteitskader en daarmee ‘erkende opleidingsschool’. In 2025 is volgens afspraak de laatste subsidie toegekend voor de inzet van een programmamanager.

Structurele rijksfinanciering van de opleidingsscholen verloopt inmiddels via de Onderwijsregio Haaglanden. Academische opleiding De Universiteit Leiden werkt samen met de gemeente Den Haag aan de ontwikkeling van de vierjarige Universitaire Lerarenopleiding Primair en Voortgezet Onderwijs (RIS202480). Deze opleiding is in voorbereiding en beoogt per schooljaar 2027–2028 van start te gaan. Het programma voorziet in zowel een pabo-opleiding als een tweedegraads lesbevoegdheid en richt zich specifiek op grootstedelijke vraagstukken, waaronder kansengelijkheid. 3. Arbeidsmarktstrategie voor onderwijsprofessionals inzetten Programma De Rode Loper De Rode Loper is het regionale samenwerkingsverband van de schoolbesturen in het voortgezet onderwijs in Den Haag, Leidschendam-Voorburg en Rijswijk. Het programma heeft als doel het lerarentekort in de regio structureel te verminderen door nieuwe leraren te werven en binden, zijinstromers en statushouders te begeleiden richting het onderwijs en startende en zittende docenten te ondersteunen bij verdere professionalisering. Het programma De Rode Loper bestond in 2025 uit de volgende activiteiten: • Wereldburgers voor de Klas: begeleidt statushouders met een onderwijsachtergrond richting een baan als docent of onderwijsassistent. In schooljaar 2025/2026 zijn 9 nieuwe deelnemers gestart.

• Leraar van Buiten: een oriëntatie- en matchingprogramma voor zij-instromers die vanuit andere sectoren willen overstappen naar het onderwijs. Begin dit schooljaar zijn op Haagse scholen 18 zijinstromers gestart die het traject Leraar van Buiten hebben doorlopen. • Haagse Lerarenbeurs: een financiële ondersteuning (maximaal € 3.500,-) voor leraren of zij-instromers die een (tweede) bevoegdheid willen behalen, maar niet in aanmerking komen voor de landelijke Lerarenbeurs. Tot november 2025 zijn er 28 beurzen toegekend aan docenten, en er blijven nog steeds nieuwe aanvragen binnenkomen. • Haagse Onderwijsbanenmarkt: het jaarlijks evenement waar studenten, zij-instromers en schoolleiders elkaar ontmoeten. De editie van 2025 is ook opengesteld voor onderwijsassistenten en ondersteunend personeel en wordt gecombineerd met een kleinschalige Meet & Greet om direct contact tussen scholen en kandidaten te bevorderen.

12/14

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10986091

•

Campagne ‘Den Haag Onderwijsstad van de Ontmoeting’: een wervingscampagne waarin Haagse docenten centraal staan. De campagne belicht de diversiteit van het Haagse onderwijs en de betekenisvolle rol die leraren spelen in de ontwikkeling van Haagse jongeren.

De gemeente blijft De Rode Loper faciliteren als stedelijke partner in de regionale arbeidsmarktstrategie. Daarbij wordt actief gestuurd op samenwerking en afstemming met de Onderwijsregio Haaglanden, zodat succesvolle interventies behouden blijven en waar mogelijk regionaal kunnen worden opgeschaald. Parkeren & Huisvesting Om het werken in het Haagse onderwijs aantrekkelijk te houden, blijven gunstige randvoorwaarden belangrijk. Scholen kunnen per fte één parkeervergunning aanvragen tegen een gereduceerd tarief van € 86,25 per jaar (in plaats van € 448,25,- voor bedrijven). In 2025 zijn er in totaal 1228 vergunningen verleend aan scholen. Binnen de Woonvisie 2040 zet de gemeente in op de beschikbaarheid van 120 woningen (60 middenhuur en 60 sociale huur) per jaar voor vitale beroepsgroepen, waaronder leraren. De gemeente werkt daarbij samen met woningcorporaties en marktpartijen en zorgt voor communicatie over het, bij de gemeente bekende, beschikbare woningaanbod. Op de website van de gemeente4 staan links naar verhuurders die zich met bepaald aanbod richten op vitale beroepsgroepen. Daarnaast zijn er marktpartijen die op eigen initiatief woningen met voorrang aanbieden aan vitale beroepsgroepen.

Wervingscampagne ‘Word Leraar in Den Haag’ De gezamenlijke campagne van primair, voorgezet en middelbaar beroepsonderwijs werd in 2024-2025 voortgezet met de YouTube-serie Master or Disaster. In samenwerking met de Onderwijsregio Haaglanden behaalde de serie in de eerste maand ruim 10.000 weergaven van de afleveringen en meer dan 140.000 views via YouTube Shorts en TikTok. Haagse LerarenPas, de motie ‘Een échte rode loper voor leraren’ en het Haags Educatief Festival Als blijk van waardering voor hun inzet kunnen Haagse leraren in het primair, voortgezet onderwijs en middelbaar beroepsonderwijs, evenals medewerkers van Haagse kinderopvangorganisaties, gebruikmaken van de Haagse LerarenPas. Met deze pas ontvangen zij korting bij musea, winkels, restaurants en evenementen. In 2025 waren er 3.204 actieve accounts. Naar aanleiding van de motie ‘Een échte rode loper voor leraren’ (RIS322822) worden de mogelijkheden tot uitbreiding van het aanbod van gemeentelijke voordelen via de Haagse Lerarenpas momenteel verkend (RIS322822). Ten slotte vond op 6 oktober 2025 opnieuw het inspirerende en goedbezochte Haags Educatief Festival plaats, waar leraren in het zonnetje werden gezet met een avond vol workshops, sprekers en ontmoetingen. Ongeveer 550 leraren, schoolleiders en pedagogisch medewerkers waren hierbij aanwezig.

4

Woningen voor leraren, politieagenten en zorgmedewerkers - Den Haag

13/14

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10986091

Vervolg en nieuwe HEA De huidige cijfers laten zien dat het lerarentekort in Den Haag afneemt, wat een positieve ontwikkeling is en bevestigt dat de gezamenlijke inspanningen van scholen, partners en gemeente effect hebben. Tegelijkertijd wijzen prognoses erop dat vanaf 2028 opnieuw een stijgende trend wordt verwacht, met een aanzienlijk tekort rond 2034. Deze vooruitblik onderstreept de noodzaak van blijvende inzet en een toekomstgerichte aanpak, waarin samenwerking en innovatie centraal staan. De gemeente blijft daarom inzetten op structurele samenwerking met schoolbesturen, lerarenopleidingen en het Rijk om duurzame oplossingen voort te zetten. Nieuwe Haagse Educatieve Agenda en overdracht naar Onderwijsregio Eind 2025 loopt de huidige HEA af. Binnen de nieuwe HEA wordt de stedelijke inzet op het lerarentekort en andere onderwijsthema’s opnieuw vormgegeven. Tegelijkertijd verschuiven bepaalde taken en verantwoordelijkheden, zoals het bovengenoemde programma Ontwikkeldoor en de campagne Master or Disaster, maar ook de inzet op zij-instroom naar de Onderwijsregio Haaglanden, die hiervoor financiering ontvangt van het Rijk. Vanaf 2026 werken we samen met de stad aan onder andere ambitie 3 uit de nieuwe HEA (RIS323937): Professionals in positie – voor het onderwijs van vandaag en morgen.

Binnen deze ambitie blijven we met besturen, scholen, kinderopvang en de Onderwijsregio Haaglanden werken aan interventies. Zoals in de HEA beschreven, richten we ons met name op twee speerpunten: • Investeren in opleiding en ontwikkeling van professionals in onderwijs en kinderopvang; • Samen verder bouwen aan kennis en vaardigheden die nodig zijn in de Haagse context. In 2026 vertalen we deze ambities samen met onze partners naar concrete plannen voor de periode 2026–2032. Met vriendelijke groet, de wethouder van Onderwijs, Jeugd, Sport en Dienstverlening Hilbert Bredemeijer

14/14