RIS324020 Jaarplan 2026 Rekenkamer Den Haag

Jaarplan 2026 RIS324020

INLEIDING De Rekenkamer Den Haag onderzoekt de doelmatigheid, de doeltreffendheid en de rechtmatigheid van het door het gemeentebestuur (college, burgemeester en gemeenteraad) gevoerde beleid. Het doel van de rekenkamer is, conform de toelichting bij de wet, de controlerende (en kaderstellende) rol van de raad te versterken en de aandacht voor met name de doeltreffendheid en doelmatigheid van het gevoerde beleid bij het bestuur te vergroten. De producten van de rekenkamer zijn tevens bedoeld als aanknopingspunt voor het gemeentebestuur om rekenschap af te leggen aan de burgers. De rekenkamer is onafhankelijk en is, evenals de gemeenteraad, de burgemeester en het college, een bestuursorgaan.1 De missie van de Rekenkamer Den Haag is: Wij beoordelen het gemeentelijk beleid van Den Haag door middel van onafhankelijk en objectief onderzoek, om het functioneren van de gemeente te verbeteren en de publieke verantwoording te versterken. In dit Jaarplan 2026 zijn onze lopende en geplande activiteiten voor 2026 nader uitgewerkt. Wij presenteren in de volgende drie hoofdstukken eerst onze ambities en daarna volgt de praktische uitwerking daarvan en de kosten die hiermee gepaard gaan. Conform de gemeentelijke verordening op de Rekenkamer publiceren wij vóór 1 april 2026 het Jaarverslag 2025.

1

TK 2000-2001, 27751, nr. 3, p. 71

1. Wat willen we bereiken? Om onze missie te realiseren hebben we in 2022 een meerjarenstrategie (RIS308262) opgesteld. Hierin hebben we de volgende speerpunten geformuleerd: 1.

Goede relatie met de gemeente, onafhankelijk in het onderzoek;

2.

Evenwichtige spreiding over de thema’s ‘Mens’, ‘Stad’ en ‘Bestuur en informatie’ en drie onderzoeken per jaar;

3.

Ruimte voor flexibiliteit en actualiteit.

In de meerjarenstrategie noemen we daarnaast drie aandachtspunten, waarvan we vinden dat de ondersteunende en adviserende rol van de rekenkamer voor de gemeenteraad verder kan worden verbeterd: 1.

Het verrichten van doorwerkingsonderzoeken naar de opvolging van eerdere aanbevelingen van de rekenkamer;

2.

Het inspelen op moties van de raad om een actueel thema te onderzoeken;

3.

Het professioneel vervullen van het toezicht op de accountant.

Deze speerpunten en aandachtspunten zijn gebruikt voor het bepalen van ons onderzoeksprogramma voor 2026. We zien dat de speerpunten uit de meerjarenstrategie hun vruchten afwerpen. We hebben stevig geïnvesteerd in de relatie met zowel het gemeentebestuur als de ambtelijke organisatie. De spreiding van ons onderzoek over de drie thema’s betekent dat we gerichter de verschillende kanten van het gemeentelijk beleid meenemen in ons onderzoek. De onderwerpen waar de rekenkamer onderzoek naar doet zijn hierbij maatschappelijk, politiek en/of financieel relevant, hebben betrekking op gemeentelijke verantwoordelijkheden en/of taken, passen bij de rol en missie van de rekenkamer en zijn praktisch gezien te onderzoeken. In 2026 publiceren we een nieuwe meerjarenstrategie. De aanleiding daarvoor is de veranderende maatschappelijke en bestuurlijke omgeving, waarbinnen de rekenkamer zijn rol invult. Wij zijn van plan om de ingezette lijn door te zetten, maar zien ook ruimte en noodzaak om nieuwe prioriteiten te stellen.

2. Wat gaan we daarvoor doen? In dit hoofdstuk leggen we ons onderzoeksprogramma voor 2026 vast en geven we een toelichting op de afzonderlijke onderdelen van dit programma. Voor het opstellen van het onderzoeksprogramma volgt de rekenkamer de politieke agenda en onderhoudt zij contacten met onder andere de gemeenteraad en maatschappelijke partijen. In de hiernavolgende tabel is onze jaarplanning opgenomen. Hierbij is tevens aangegeven binnen welk thema het onderzoeksonderwerp valt. In de paragrafen na de tabel geven we op elk onderwerp een toelichting. 3

Product

Onderwerp

Thema

Datum

Onderzoek

Meta-onderzoek

Bestuur en

Publicatie 1e

informatie

kwartaal 2026

Mens

Publicatie 2e

Onderzoek

Wmo-hulpmiddelen

kwartaal 2026 Onderzoek

Sportvoorzieningen

Stad

Publicatie 1e kwartaal 2027

Onderzoek

Nader te bepalen

Nader te bepalen

Start verkenning 3e kwartaal 2026 Start onderzoek 4e kwartaal 2026

Nog te bepalen

Groen in de G4-steden en

Stad

Nog te bepalen

Nog te bepalen

Doorlopend

Randstadprovincies Nog te bepalen

Opvolging van rekenkameronderzoeken

Nog te bepalen

Inspelen op de actualiteit

Nog te bepalen

Doorlopend

Nog te bepalen

Toezicht op de gemeentelijke

Bestuur en

Doorlopend

accountantsdienst

informatie

Tabel 1 Jaarplanning 2026 Het Meta-onderzoek en de onderzoeken naar de Wmo-hulpmiddelen en Sportvoorzieningen, zijn in 2025 gestart en lopen door tot in 2026. Het doel van het Meta-onderzoek is om kort na de gemeenteraadsverkiezingen in 2026 een notitie met aandachtspunten voor de raad te publiceren. Het onderzoek naar de Wmo-hulpmiddelen is in juni 2025 gestart. Dit onderzoek rondt de rekenkamer in de eerste helft van 2026 af. Het onderzoek naar Sportvoorzieningen is eind 2025 gestart en publicatie van dit onderzoek staat in het eerste kwartaal van 2027 gepland. Vanaf het derde kwartaal van 2026 ontstaat ruimte om een nieuw onderzoek te starten. We beginnen daarvoor eerst met een verkenning, waarin het onderwerp voor dit onderzoek zal worden bepaald. Het onderwerp Groen in de G4-steden en Randstadprovincies betreft een analyse of uit recente onderzoeken van de G4-rekenkamers en de Randstedelijke Rekenkamer over Groen overkoepelende lessen voor de G4-gemeenten en de Randstadprovincies zijn te trekken.

4

Daarnaast heeft de rekenkamer voor 2026 capaciteit gereserveerd voor het informeren van de raad over de opvolging van raadsbesluiten die genomen zijn in vervolg op eerdere onderzoeken van de rekenkamer. Ook wil de rekenkamer daar waar nodig flexibel kunnen inspelen op actuele thema’s of moties van de raad. Dit kan in verschillende vormen en zal altijd vragen om een heroverweging van de in te zetten onderzoekscapaciteit. Tot slot zal de rekenkamer in 2026 aandacht schenken aan haar wettelijke taak om toezicht te houden op de gemeentelijke accountantsdienst en dit onderwerp ook opnemen in de nieuwe meerjarenstrategie die we in 2026 publiceren.

2.1 Onderzoeken Meta-onderzoek: Aandachtspunten uit rekenkameronderzoeken De rekenkamer wil op basis van een analyse van eerdere rekenkamerrapporten komen tot een notitie met aandachtspunten voor de nieuwe gemeenteraad in 2026. De rekenkamer zal op basis van eerdere rekenkamerrapporten bestuderen welke rode draden hieruit naar voren komen. Met de inzichten uit deze analyse willen we de nieuwe gemeenteraadsleden informeren over de belangrijkste lessen die te trekken zijn uit rekenkameronderzoek dat de afgelopen jaren is verricht. Het doel is daarbij de raad optimaal te ondersteunen bij zijn kaderstellende taak. De rekenkamer is in het vierde kwartaal van 2025 met deze analyse gestart en zal de resultaten kort na de gemeenteraadsverkiezingen van maart 2026 publiceren. Wmo-hulpmiddelen De gemeente geeft via de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) ondersteuning aan inwoners van de gemeente Den Haag om thuis te kunnen blijven wonen. De gemeente geeft deze ondersteuning onder andere door het bieden van hulpmiddelen, zoals een rolstoel, scootmobiel of tillift. De gemeente is verantwoordelijk voor het onderzoeken van de hulpvraag van inwoners en het toekennen van deze hulpmiddelen. Daarna is de gemeente er verantwoordelijk voor dat gecontracteerde leveranciers de hulpmiddelen tijdig en adequaat aan inwoners ter beschikking stellen.

De rekenkamer onderzoekt sinds juni 2025 in hoeverre de gemeente de kwaliteit en tijdigheid van ondersteuning met toegekende Wmohulpmiddelen waarborgt (zie ook RIS322430). Publicatie is in het 2e kwartaal van 2026 gepland. Sportvoorzieningen De gemeente Den Haag is verantwoordelijk voor een groot deel van de sportvoorzieningen in de stad. Hieronder vallen onder andere sporthallen, velden en zwembaden. De gemeente stelt dat deze sportvoorzieningen een belangrijke voorwaarde vormen om inwoners van Den Haag aan het sporten en bewegen te krijgen. De gemeente acht het daarom van belang dat het ruimte voor sport en bewegen blijft bieden, ook in een groeiende stad. De rekenkamer is in het tweede kwartaal van 2025 een verkenning gestart naar dit onderwerp en start in december 2025 met de uitvoering van het onderzoek. Dit is gericht op de vraag in hoeverre 5

het gemeentebestuur voldoende sportvoorzieningen realiseert in de drie grote ontwikkelingsgebieden (Zuidwest, Binckhorst en Central Innovation District). Publicatie is gepland in het eerste kwartaal van 2027. Groen in de G4-steden en Randstadprovincies De G4-rekenkamers en de Randstedelijke Rekenkamer hebben recentelijk allemaal onderzoek gedaan naar het groen in de buitenruimte. Deze rekenkamers doen een analyse of hieruit overkoepelende lessen voor de G4-gemeenten en de Randstadprovincies zijn te trekken. Indien dit het geval is, dan publiceren de gezamenlijke rekenkamers hierover in 2026. Nog te bepalen onderwerp In de tweede helft van 2026 zal de rekenkamer een verkenning naar een nog te bepalen onderzoeksthema starten. Mogelijke thema’s hiervoor vloeien voort uit eerdere gesprekken met de raadsfracties en de nieuwe meerjarenstrategie die we in 2026 publiceren. De planning is dat we de verkenning in het vierde kwartaal van 2026 afronden en dat we het onderzoek naar het gekozen thema eind 2026 starten. Opvolging rekenkameronderzoeken Met onze onderzoeken willen we bijdragen aan het verbeteren van het functioneren van de gemeente. Het monitoren van de opvolging van raadsbesluiten over de aanbevelingen uit onze rapporten zien wij daarbij als een belangrijke taak. We volgen daarom na de afronding van de onderzoeken de implementatie van het raadsbesluit door het college.

De rekenkamer toetst hierbij in hoeverre de door het college aangegeven aanpak tegemoetkomt aan het raadsbesluit en informeert de raad daarover met een brief. In 2026 monitoren we de navolging van de in 2024 en 2025 gepubliceerde onderzoeken en informeren we de gemeenteraad zo nodig over de uitkomsten. Dit geldt onder andere voor de rekenkameronderzoeken naar: -

Het groen in de openbare ruimte (‘Koers op Groen’, RIS323316);

-

De digitale veiligheid van mobiel werken (‘Veilig op afstand’, RIS320818).

Inspelen op de actualiteit De rekenkamer wil kunnen inspelen op de actualiteit door onderzoeksproducten op te stellen die de raad ondersteunen. Dit kunnen producten zijn voor het nemen van complexe besluiten of voor het creëren van meer inzicht in specifieke dossiers. Ook kan de raad via een motie om onderzoek verzoeken. Voor dit soort actuele onderzoeken is in 2026 geen capaciteit gereserveerd. Het belang ervan moet daarom opwegen tegen het uitstellen van andere werkzaamheden. Wel werkt de rekenkamer in 2026 een aanpak uit om in de toekomst meer op de actualiteit in te kunnen spelen.

6

2.2 Wet toezicht accountantsorganisaties De rekenkamer heeft op grond van de Gemeentewet en de Wet toezicht accountantsorganisaties (Wta) de taak toezicht uit te oefenen op de Gemeentelijke Accountantsdienst (GAD). In dit kader heeft de rekenkamer periodiek overleg met de directeur van de GAD en volgt zij de opvolging van het raadsbesluit over de herpositionering van de GAD (RIS310802) en de navolging van de aanbevelingen uit het toezichtonderzoek van de rekenkamer van 2021 (RIS310832). Ook laat de rekenkamer wanneer dit aan de orde is betrouwbaarheidsbeoordelingen uitvoeren naar geselecteerde kandidaten voor eventuele vacatures voor directeur of plaatsvervangend directeur van de GAD (de zogeheten beleidsbepalers). De GAD heeft sinds 2023 een positie binnen de raadsorganisatie en profileert zich nadrukkelijker als een onafhankelijke partij ten opzichte van het college en de ambtelijke organisatie. De GAD is in dat kader ook bezig met het verbreden van zijn takenpakket. Daarmee wordt de organisatie van de GAD complexer. Voor de rekenkamer is dit aanleiding om aan het toezicht op de GAD in 2026 meer aandacht te schenken. Het toezicht op de GAD nemen we als onderwerp ook op in de nieuwe meerjarenstrategie, die we in 2026 publiceren.

2.3 Activiteiten leden van de rekenkamer De rekenkamer bestaat uit drie leden die onafhankelijk zijn van het gemeentebestuur. De voorzitter van de rekenkamer wordt geacht zijn functie in 12 uur per week te vervullen, voor de leden is dat 8 uur per week. Zij besteden het grootste gedeelte van hun tijd aan overleg en werkzaamheden voor de opzet, begeleiding, publicatie en behandeling van de rekenkameronderzoeken. De leden bespreken in reguliere rekenkamervergaderingen, waarvan er circa tien per jaar worden gehouden, de lopende zaken van de rekenkamer. Daarnaast worden voor het bepalen van het langetermijnbeleid enkele strategische overleggen gehouden. Ook worden op ad hoc basis (digitale) overleggen met de staf van de rekenkamer gehouden. De leden houden de agenda’s van de gemeenteraad en raadscommissie bij en wonen de vergaderingen indien relevant en mogelijk ook (digitaal of fysiek) bij. De voorzitter van de rekenkamer heeft periodiek overleg met directeuren/voorzitters van andere rekenkamers, waaronder de G4. Tevens overlegt de voorzitter zo nodig met de secretaris over de interne organisatie van de rekenkamer.

7

De leden van de rekenkamer hebben de volgende hoofd- en nevenfuncties: Manus Twisk (voorzitter) •

Lid bestuur Vereniging van Rekenkamers (penningmeester), onbezoldigd

Robert-Jaap Voorn (lid) •

Directeur Wegverkeersmanagement, Rijkswaterstaat, bezoldigd

•

Voorzitter van de Raad van Toezicht van Aorta (architectuurcentrum in Utrecht), onbezoldigd

•

Lid van de Raad van Toezicht van de Fraudehelpdesk, bezoldigd

Willemien Roenhorst •

Senior adviseur kwaliteitsbewaking, Algemene Rekenkamer, bezoldigd

2.4 Wet open overheid In overeenstemming met artikel 3.5 van de Wet open overheid (Woo) geven we in deze paragraaf de voornemens ten aanzien van de uitvoering van de Woo aan. De Rekenkamer Den Haag is een bestuursorgaan en de Woo kent in hoofdlijn twee verplichtingen voor bestuursorganen. De eerste is dat een bestuursorgaan zoveel mogelijk informatie actief openbaar moet maken. De tweede is dat het bestuursorgaan verzoeken om informatie in behandeling moet nemen en daarover moet besluiten. Op grond van art. 3.1 eerste lid Woo zal de rekenkamer uit eigen beweging de bij ons berustende informatie neergelegd in documenten voor eenieder openbaar maken, voor zover er geen redenen zijn om informatie niet openbaar te maken of openbaarmaking geen redelijk belang dient. Bij het openbaar maken gaat het in ieder geval om informatie over het beleid, inclusief voorbereiding, uitvoering, naleving en evaluatie. De rekenkamer zal in ieder geval alle informatie op grond van de Woo via haar eigen website openbaar maken (www.rekenkamerdenhaag.nl). Daarnaast publiceren wij via de Woo index van de gemeente Den Haag verwijzingen naar de openbaar gemaakte informatie (https://organisaties.overheid.nl/woo/24873/Gemeente_Den_Haag). Wanneer de rekenkamer een verzoek ontvangt om (delen van) deze informatie openbaar te maken, dan zal dit verzoek in behandeling worden genomen.

Bij het beoordelen van het verzoek nemen we de vereisten uit de Woo in acht. In het jaarverslag wordt een overzicht van verzoeken en besluiten naar aanleiding van verzoeken opgenomen.

8

3. Wat gaat dat kosten? (bedragen x € 1.000)

Begroting 2025 (incl.

Begroting 2026 (excl.

rekeningresultaat 2024)

rekeningresultaat 2025)

Personeelskosten staf

896

981

Honorering leden

88

93

Inhuur

142

9

Overheadkosten

162

145

Diversen

48

48

Totaal

1.336

1.276

rekenkamer

(huisvesting, werkplek, etc.)

Tabel 2 Begroting 2025 en 2026 De begroting voor de rekenkamer in 2026 bedraagt € 1.276.000. Dit is exclusief het rekeningresultaat over 2025. Een positief rekeningresultaat over 2025 zal bij de vaststelling van de jaarrekening over 2025 in overeenstemming met de verordening op de rekenkamer worden toegevoegd aan de begroting over 2026. Op basis van deze verordening kan het gaan om maximaal 10% van de begroting over 2025 (€ 134.000). Doordat de in de tabel opgenomen begroting over 2025 inclusief het rekeningresultaat over 2024 is, is deze hoger dan de begroting over 2026.

Toelichting per post Personeelskosten staf De personeelskosten nemen vanwege het in dienst nemen van ingehuurd personeel en periodieke salarisverhogingen ten opzichte van 2025 met 9% (€ 85.000) toe. Honorering leden rekenkamer De vergoedingen voor de leden van de rekenkamer gaan ten opzichte van 2025 met € 5.000 omhoog. De hoogte van deze vergoedingen is, zoals vastgelegd in de Verordening op de rekenkamer, gekoppeld aan de vergoedingen voor raadsleden. De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties heeft in december 2025 besloten dat deze vergoedingen in 2026 met 5,3% omhoog gaan.

9

Inhuur Het budget voor inhuur is relatief klein en ten opzichte van de begroting 2025 met € 135.000 afgenomen. Echter, omdat het rekeningresultaat 2025 nog aan de begroting zal worden toegevoegd, verwacht de rekenkamer dat er in 2026 voldoende budget voor inhuur beschikbaar komt. Het bedrag voor inhuur gebruikt de rekenkamer voor de inhuur van extra capaciteit en specifieke deskundigheid ten behoeve van onderzoek. Overheadkosten (huisvesting, werkplek, etc.) De overheadkosten die de gemeente aan de rekenkamer doorbelast, nemen ten opzichte van de begroting 2025 met € 15.000 af. Dit komt omdat de gemeente bij het opstellen van de begroting 2025 van een andere systematiek uitging dan in 2025 is gehanteerd. Ten opzichte van de gehanteerde systematiek van doorbelasten stijgen de overheadkosten vanwege prijsstijgingen met € 6.000. Diversen Omdat de realisatie over 2025 lager zal uitvallen dan de begroting, is voor de diverse uitgaven (opleidingen, abonnementen, kantoorartikelen e.d.) hetzelfde bedrag als in 2025 begroot.

10

COLOFON Leden Manus Twisk, voorzitter Robert-Jaap Voorn Willemien Roenhorst

Medewerkers stafbureau Arjan Wiggers (secretaris) Thijs Bosma (senior onderzoeker en plaatsvervangend secretaris) Sophie Henken (senior onderzoeker) Dennis de Kool (senior onderzoeker) Alicia Majoor (onderzoeker) Kariem Hommad (onderzoeker) Sitora Saidova (onderzoeker) Pam van Schie (onderzoeker) Rozemarijn Tamis (onderzoeker) Tom Postuma (onderzoeker)

Contactgegevens Rekenkamer Den Haag Postbus 16079 2500 BB Den Haag T: 070 353 2048

Bezoekadres Stadhuis Gemeente Den Haag Spui 70 2511 BT Den Haag

Datum 19 december 2025

Foto voorzijde Beeldbank gemeente Den Haag/ © The Hague & Partners/Arjan de Jager

RIS-nummer 324020

11