RIS323977 Verduurzaming tot en met 2030 van het gemeentelijk vastgoed

Datum

Ons Kenmerk

16 december 2025

DSO/10958548 RIS323977

Voorstel van het college inzake verduurzaming tot en met 2030 van het gemeentelijk vastgoed Klimaatverandering is één van de grote uitdagingen van onze tijd. De gemeente wil haar bijdrage leveren aan de oplossing, ook via haar eigen gebouwen. In het voorjaar van 2025 is daarvoor de ‘Portefeuilleroutekaart voor verduurzaming gemeentelijk vastgoed’ (RIS321314) vastgesteld. De routekaart geeft inzicht in waar de gemeente nu staat met de verduurzaming van het gemeentelijk vastgoed. In de afgelopen jaren is flink geïnvesteerd en zijn tientallen van de gebouwen van de gemeente een stuk duurzamer geworden. Er is dan ook een duidelijke afname van broeikasgassen te zien. De gemeente zit op de goede weg en kan vaart maken. Met het vaststellen van ‘Portefeuilleroutekaart voor verduurzaming gemeentelijk vastgoed’, zijn de tussen- en einddoelen (respectievelijk in 2030 en 2040) in concrete en meetbare hoeveelheden vastgelegd voor het gemeentelijk vastgoed. Hiermee werd ook inzichtelijk dat een verdere versnelling noodzakelijk is. In de routekaart is de aanpak aangepast en uitgebreid om de versnelling, en daarmee het doel, in 2030 te bereiken. En hiermee wordt de doelstelling van 60% CO2-reductie voor 2030 behaald.

De gemeente verduurzaamt voor het klimaat en er is meer te winnen De gemeente heeft de ambitie klimaatneutraal te zijn aangezien opwarming van de aarde veel gevolgen in Den Haag kan hebben. Er is bijvoorbeeld extreme regenval, hittestress en droogteproblemen, zout grondwater (Den Haag ligt grotendeels onder zeeniveau) te zien. Oorspronkelijke planten en dieren worden verdrongen en nieuwe ziekteverwekkers krijgen een kans. Met het verduurzamen van de eigen gebouwen draagt de gemeente minder bij aan de oorzaak hiervan. Maar de winst is groter dan dat. Door aanpassing van de eigen gebouwen lopen ze minder risico door klimaatschade (met hoge herstelrekeningen) en zijn de gebouwen, mocht de kans voordoen, klaar voor combinatiemogelijkheden met de omgeving zoals aansluiten op een warmtenet of het gebruik van warmte-en koudeopslag (WKO) en gebouwgebonden batterijen. Ook betaalt de gemeente of haar huurders minder aan de energierekening en zorgt de gemeente voor een fijnere omgeving. Mensen in de stad gebruiken onze gebouwen als theaters of musea, om te sporten of sport te kijken, om te leren, te werken en te ontmoeten. Met verduurzamen van deze gebouwen zorgt de gemeente dat iedereen dit in de toekomst hier kan blijven doen.

Vele gebouwen moeten worden aangepakt De gemeente bezit vele gebouwen om verschillende maatschappelijke belangen te dienen zoals sport, welzijn, cultuur of werkplekken voor ambtenaren. Het college wil de uitstoot van broeikasgassen, zoals gesteld in de portefeuilleroutekaart, uiterlijk in 2030 naar beneden tot 60% ten opzichte van 1990. Zo levert de gemeente haar bijdrage aan het verminderen van het gebruik van fossiele bronnen (vooral aardgas).

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 T 14070 2500 DJ Den Haag www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10958548

In de Portefeuilleroutekaart is te zien hoeveel CO 2 dit werkelijk is. Daarvoor is allereerst bepaald welke gebouwen eigenlijk verduurzaamd moeten worden en welke niet. Een gebouw dat snel gesloopt gaat worden, moet de gemeente niet verduurzamen. Door te kijken naar het werkelijke energieverbruik (dat wat loopt via de elektriciteits-, gas- of warmtemeter) is de uitstoot van de gebouwen van de gemeente bekend. Daarmee is er een goed beeld over waar de gemeente vandaan komt en wat er nog te doen staat. De gemeente stond en staat echter niet stil. Alle verbouwplannen waar al toe besloten is, maken gebouwen meestal ook al duurzamer dan dat ze waren. Deze reductie van broeikasgassen telt ook mee. Er blijft echter nog een versnelling nodig om de 60% afname te halen. We weten hoe dat te doen Om te versnellen in de korte bouwtijd die er nog is, kiest het college voor bouwprojecten die het verschil maken. Dat betekent dat het college kijkt naar grote gebouwen met een hoog energieverbruik. Allereerst heeft het college laten onderzoeken welke concrete maatregelen er per gebouw moeten worden uitgevoerd om een gebouw te laten voldoen aan de eisen van het klimaatakkoord (ook wel ‘Paris Proof’ genoemd). Daarmee is er ook beter zicht in de kosten. De gemeente heeft meer mogelijke projecten dan nodig voor het doel in 2030.

Het college maakt vervolgens de definitieve keuze door rekening te houden met de verdeling van de gebouwen over stadsdelen en over verschillende maatschappelijke belangen. We blijven gebruik maken van kansen door onderhoud of verbouwingen Het is belangrijk dat de gemeente de succesvolle aanpak van de afgelopen jaren doorzet. Sinds 2012 voert de gemeente onderhoud zo duurzaam als mogelijk uit. Vanaf 2019 worden daarnaast duurzame projecten uitgevoerd door aan te sluiten op onderhoud dat toch al moet worden gedaan. Dit drukt niet alleen de kosten maar beperkt ook de overlast voor huurders/gebruikers en omwonenden. Het effect hiervan is al duidelijk te zien door meer afname van broeikasgassen sinds 2019. Kleine verduurzamingsprojecten hebben misschien minder impact tot en met 2030 maar uiteindelijk zal elk gebouw moeten voldoen aan de duurzaamheidseisen. We versnellen met extra projecten Door te kiezen voor extra projecten in grote gebouwen met een groot energieverbruik kan de gemeente in korte tijd de 60% afname in 2030 halen. Het college heeft onderzocht of de mogelijkheden er wel zijn en of dit uitvoerbaar is. Het kan, maar de gemeente moet snel aan de slag. Het college stelt daarom voor om 11 projecten in voorbereiding en 9 projecten in uitvoering te nemen. De (individueel) grootste projecten, Kunstmuseum en Stadhuis, hebben nu nog niet budget voor de uitvoering.

Het college stelt voor de voorbereiding wel al in gang te zetten, zodat deze grote investeringen verder zijn uitgewerkt , ook in relatie tot groot onderhoud van het Stadhuis en de toekomstvisie voor het Kunstmuseum. Voor de uitvoering van het Stadhuis en het Kunstmuseum zal op een later moment een apart voorstel inclusief financiële dekking, worden voorgelegd aan de raad. De andere 9 projecten zijn kleiner en deze kunnen we snel oppakken.

2/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10958548

We maken de Fokker Terminal klaar voor de toekomst Specifiek worden in dit raadsbesluit, vanwege de samenhang met de verduurzamingsmaatregelen, alle investeringen die in de Fokker Terminal zullen plaatsvinden aan de raad voorgelegd. De gemeente investeert allereerst om het wonen rond de congreslocatie Fokker Terminal, zonder geluidsoverlast, mogelijk te maken. Hiervoor brengt de gemeente isolerend glas aan en worden alle kieren gedicht. Dit is dan ook het moment om het gebouw verder aan te pakken. Het college stelt daarom voor het gebouw volledig duurzaam en toekomstbestendig te maken door betere installaties, voldoende (warmte-)isolatie en van het aardgas af te halen. Het gebouw is dan ook onderdeel van de 11 versnellingsprojecten. Aan de slag Het ‘Uitvoeringsplan 2030 voor het verduurzamen gemeentelijk vastgoed’ (bijlage bij dit voorstel) laat zien wat de gemeente de komende jaren wil doen met 11 concrete versnellingsprojecten. Maar ook hoe de gemeente verder gaat met de bestaande aanpak. Tenslotte laat het zien hoe de beschikbare middelen worden verdeeld over al het werk. Besluitvorming Gezien het vorenstaande stelt het college de raad voor het volgende besluit te nemen: de raad van de gemeente Den Haag, gezien het voorstel van het college van 2 december 2025, besluit: I.

in te stemmen met het ‘Uitvoeringsplan 2030 voor het verduurzamen van het gemeentelijk vastgoed’;

II.

in te stemmen met: a. de voorbereiding en uitvoering van de verduurzaming voor een totaalbedrag van € 30,64 mln., en dit te dekken uit het MIP (Programmabegroting 2026-2029, RIS323103), van de gebouwen: 1) Museon € 5,54 mln.; 2) Zwembad Zuiderpark € 6,04 mln.; 3) ADO Stadion € 2,57 mln.; 4) Sportcomplex De Houtzagerij € 3,62 mln.; 5) Stadsdeelkantoor Laak € 1,32 mln.; 6) Hoofdwerkplaats Zilverstraat € 1,69 mln.; 7) Sporthal Transvaal € 1,62 mln.; 8) Sporthal Leidschenveen € 0,8 mln.; 9) Fokker Terminal € 7,54 mln.; b. de voorbereiding van de verduurzaming voor een totaalbedrag van € 3,59 mln., en dit te dekken uit het MIP (Programmabegroting 2026-2029, RIS323103), van de gebouwen: 1) Kunstmuseum € 1.23 mln.; 2) Stadhuis € 2.36 mln.; c. de voortzetting van de uitvoering van duurzame koppelkansen, jaarlijks toe te wijzen aan projecten conform vereisten ‘Uitvoeringsplan 2030 voor het verduurzamen gemeentelijk vastgoed’, in de jaren 2026 tot en met 2029. Dit betreft een bedrag van € 20 mln.;

3/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10958548

d. het herfaseren van de middelen in het MIP conform het ‘Uitvoeringsplan 2030 voor het verduurzamen van het gemeentelijk vastgoed’. Dit betreft een totaalbedrag van € 54,23 mln.; III. in te stemmen met het aanbrengen van geluidsisolatie aan de Fokker Terminal ter waarde van € 4,02 mln., en dit te dekken uit het MIP (Programmabegroting 2026-2029, RIS323103). Aldus besloten in de openbare raadsvergadering van De griffier,

De voorzitter,

4/4