RIS323963 Toezegging - Update uitklimvoorzieningen

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

Robert Barker Wethouder van Buitenruimte, Dierenwelzijn en Milieu

dienst: dienstcode

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan de voorzitter van de commissie Leefomgeving

DSB/10959171 RIS323963 Contactpersoon

Roshan Binda Dienst

Dienst Stadsbeheer Afdeling

DSB Stedelijk beheer Telefoonnummer

14070 Datum

E-mailadres

10 december 2025

roshan.binda@denhaag.nl

Onderwerp

Toezegging - Update uitklimvoorzieningen

Geachte voorzitter, Op 3 juli 2025 heeft uw commissie Leefomgeving gesproken over uitklimvoorzieningen voor dieren. Ik heb u toegezegd dat de raad in Q4 2025 verder geïnformeerd wordt over deze uitklimvoorzieningen. In deze brief neem ik u mee in de huidige stand van zaken. Uitklimvoorzieningen in kolken De paddentrek is een jaarlijks terugkerend fenomeen, waarbij padden (en andere amfibieën) van hun winterverblijven naar het water trekken om zich voort te planten. De paddentrek vindt meestal plaats in de periode februari tot april. Overal in de stad bevinden zich ‘putten’ om regenwater te kunnen afvoeren naar het riool. Deze putten worden in de praktijk straat/trottoirkolk of kortweg kolk genoemd, om ze te onderscheiden van andere soorten putten. Omdat een kolk water bevat en padden dit waarnemen, komt het regelmatig voor dat padden en andere amfibieën in de kolk vallen en er zonder hulp niet meer uitkomen. In het verleden werden dergelijke kolken handmatig geopend door vrijwilligers van de Dierenbescherming om de dieren te redden. Ter bevordering van het dierenwelzijn, heeft de gemeente Den Haag een rooster ontwikkeld voor ronde kunststofkolken. De roosters voorkomen dat padden in de kolk vallen. In vierkante kolken worden paddentrappen geïnstalleerd. Mocht een pad onverhoopt in een kolk vallen dan kan de pad via de trap de kolk uitklimmen.

Deze voorziening is in 2022, na uitvoerige proeven, positief beoordeeld door zowel de Dierenbescherming als de stichting Reptielen Amfibieën Vissen Onderzoek (RAVON). Hiermee levert de gemeente een positieve bijdrage aan een veilige paddentrek. Uit aanvullende tests is gebleken, dat een alternatieve hoektrapconstructie nog betere resultaten oplevert. Op basis hiervan is besloten deze verbeterde variant voortaan toe te passen. De reeds aangebrachte trapconstructies zullen tijdens de eerstvolgende paddentrek in 2026 worden vervangen door de hierboven genoemde, beter functionerende hoektrapjes. Het doel is om deze oplossing op korte termijn als standaard te implementeren binnen de productie en levering van nieuwe kolken voor de gemeente Den Haag. Hiermee wordt beoogd uitsluitend kolken aan te schaffen die zijn voorzien van een uitklimbare constructie.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

Telefoonummer 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10959171

Uitklimvoorzieningen langs kades In de Actieagenda Dierenwelzijn (RIS320897) is vastgelegd dat de gemeente inzet op het plaatsen van uitklimvoorzieningen bij renovatie van kades. Deze voorzieningen zijn bedoeld om dieren zoals eendenkuikens en katten te helpen zelfstandig uit het water te komen, en zo verdrinking te voorkomen. In Den Haag wordt bij de aanleg van nieuwe beschoeiingen standaard al rekening gehouden met de aanleg van speciale uittreedvoorzieningen voor dieren, met name watervogels (RIS308466). In de gebieden waar geen beschoeiing, maar serieuze (vaak hoge) damwanden moeten worden toegepast, is het lastiger om uittreedplaatsen aan te leggen. Op die plekken zijn de afgelopen jaren daarom in het water op zo’n 50 plekken rustvoorzieningen aangelegd, om met name jonge watervogels een plekje te kunnen bieden. Zo kunnen ze even op adem komen en opdrogen. Jonge watervogels kunnen bij lang verblijf in het water immers zinken, ze maken nog onvoldoende vet aan om hun veertjes waterdicht te maken. Ook katten kunnen door verschillende oorzaken in het water belanden; van aanrijding tot nieuwsgierigheid. De Dierenambulance Den Haag geeft aan dat er zelden tot nooit verdronken egels, honden, konijnen of andere dieren uit het water worden gehaald.

Vanaf 2025 is gestart met de voorbereidingen voor de structurele toepassing van deze voorzieningen bij het vervangen en het renoveren van kades. Er is overlegd met de Dierenambulance en de Haagse Vogelbescherming om advies te krijgen van deskundigen met praktijkervaring. Beide organisaties geven de voorkeur aan voorzieningen laag bij het water, zoals rustplankjes, boven uitklimvoorzieningen. Als een dier gezond is kan het namelijk na een rustpauze zelfstandig van zo’n uitrustplek wegvliegen, verder zwemmen of – in het geval van katten – terug de kade opspringen. Als het dier hier niet toe in staat is, doordat het bijvoorbeeld gewond is, zal het op een uitrustplek sneller worden opgemerkt en een melding worden gemaakt bij de Dierenambulance. Dit is van groot belang, omdat de eerste prioriteit in deze gevallen is dat het dier onderzocht wordt door een dierenarts. Door kattentouwen of faunatrappen te plaatsen bij steile kades komen dieren, vermoeid en soms gewond, op straat terecht. Zo kunnen ze (opnieuw) in het verkeer belanden of onder een auto gaan zitten, waardoor ze niet worden opgemerkt. Om invulling te geven aan de Actieagenda Dierenwelzijn is de opgehaalde informatie vertaald naar heldere uitgangspunten. Daarbij ligt de focus in eerste instantie op het aanleggen van meer rustplaatsen.

In enkele gevallen, als er geen of zeer weinig verkeer is, kunnen uitklimvoorzieningen worden aangelegd. Ten opzichte van kattentouwen, gaat de voorkeur bij uitklimvoorzieningen uit naar faunatrappen, omdat deze geschikt zijn voor zowel katten als (water)vogels. Verder zijn voor het plaatsen van voorzieningen vanuit het MJPK de volgende uitgangspunten opgesteld: • Plaats bij drukke wegen een rustplek, zodat dieren niet de weg op kunnen. Bij wegen met geen of weinig verkeer, kan een rustplek of een uitklimvoorziening worden geplaatst. • Zichtbaarheid: zorg bij rustplekken dat gestrande dieren goed zichtbaar zijn, zodat ze gemeld worden bij de dierenambulance. • Maak nieuwe voorzieningen niet te breed en schuin aflopend, om meer variatie te creëren in het type voorzieningen. Hou bij nieuwe uitklimvoorzieningen een helling aan van max. 30 graden en een breedte van max. 15 cm. • Stem af met de beheerder over de bevestiging van de voorzieningen aan de kade. • Zorg dat de voorziening drijvend vermogen heeft om mee te kunnen deinen met wisselend waterpeil en let bij plaatsing op de stroomsnelheid en -richting.

2/3

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10959171

• • •

Stem af met het Hoogheemraadschap Delfland met betrekking tot de doorstroming van het watersysteem en de waterkwaliteit. Hou bij plaatsing van voorzieningen rekening met op- en afstap plaatsen van de rondvaart. Verken de mogelijkheden voor het inzetten van duurzaam materiaal (denk aan levensduur van de voorzieningen of hergebruikt hout/kunststof)

Hoewel dieren overal in het water kunnen vallen, beperkt punt 15 van de Actieagenda Dierenwelzijn zich tot het aanleggen van voorzieningen bij te renoveren kademuren. Op basis van bovenstaande verkenning, kan de gemeente hier invulling aan geven door het uitbreiden van rustplaatsen mee te nemen in lopende en nieuwe kadeprojecten. Voorwaarde hierbij is dat van het Hoogheemraadshap van Delfland een watervergunning verkregen kan worden en dat de middelen voor beheer en onderhoud van de toe te voegen voorzieningen geregeld zijn. Deze aanpak, bij zowel kolken als langs de kademuren, draagt bij aan een diervriendelijke stad, waarin dieren veilig kunnen bewegen en herstellen. Met vriendelijke groet, de wethouder van Buitenruimte, Dierenwelzijn en Milieu Robert Barker

3/3