RIS323962 Verordening financieel beheer en beleid 2026
Tekst van het document
Typ tekstTyp tekstTyp tekst
Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag
Ons kenmerk
dienst: dienstcode
BSD/10976000 RIS323962 Contactpersoon
Aan de gemeenteraad
Lisa Vogelaar Dienst
Bestuursdienst Afdeling Datum
BSD Middelen & Control
4 december 2025
Telefoonnummer
14070 Onderwerp
E-mailadres
Verordening financieel beheer en beleid 2026
lisa.vogelaar@denhaag.nl
Eind 2024 heeft uw raad de Algemene verordening financieel beheer en beleid Den Haag 2025 (RIS320520) vastgesteld, waarmee de Haagse kaders voor het financieel beleid grondig zijn herzien, en in lijn zijn gebracht met de actuele landelijke regelgeving. Sinds het vaststellen van de Algemene verordening financieel beheer en beleid Den Haag 2025 hebben de ontwikkelingen niet stilgestaan. Dit jaar behoeft de financiële verordening geen grondige herziening, maar zijn wel een aantal aanpassingen nodig om up-to-date te blijven. Het gaat om de volgende zaken: 1. 2. 3. 4. 5.
Wijzigingen die volgen uit veranderde wet- en regelgeving m.b.t. de rechtmatigheidsverantwoording. Wijzigingen die volgen uit wensen van de raad. Wijzigingen die volgen uit de nieuwe Kadernota Investeringen. Kleine technische wijzigingen. Kleine tekstuele wijzigingen.
Het college stelt daarom de Algemene verordening financieel beheer en beleid Den Haag 2026 voor. Onderstaand worden de diverse wijzigingen toegelicht. Bijgevoegd bij het raadsvoorstel en deze brief vindt u tevens een versie van de nieuwe financiële verordening waarin middels arcering en doorhalen is aangegeven welke onderdelen zijn gewijzigd. Toelichtingen wijzigingen 1.
Wijzigingen die volgen uit veranderde wet- en regelgeving met betrekking tot de rechtmatigheidsverantwoording Tot en met 2022 gaf de accountant een oordeel over de getrouwheid en de rechtmatigheid van de jaarrekening. Vanaf 2023 moet het college zelf verantwoording afleggen over de rechtmatigheid; de rechtmatigheidsverantwoording, en controleert de accountant of deze getrouw is. Deze wijziging is relatief recent en de regelgeving hierover en praktische uitwerking hiervan is de afgelopen 2 jaar dan ook volop in ontwikkeling geweest. Om hier nadere duiding aan te geven, heeft de commissie BBV hier in 2023, 2024 en 2025 notities over uitgebracht. In het voorstel voor de Algemene verordening financieel beheer en beleid 2026 worden de actualiteiten uit de meest recente notitie verwerkt. Dit resulteert in de volgende aanpassingen: a. b. c.
Het samenvoegen van de verantwoordingsgrenzen van fouten en onduidelijkheden. Het wijzigen van de grondslag voor de verantwoordingsgrens. Het aanpassen van de rapporteringsgrens.
Gemeente Den Haag
Spui 70 Den Haag
Postbus 12600 2500 DJ Den Haag
Gemeente Den Haag Ons kenmerk
BSD/10976000
Onderstaand worden deze wijzigingen nader toegelicht. a. Het samenvoegen van de verantwoordingsgrenzen van fouten en onduidelijkheden Binnen de rechtmatigheidsverantwoording wordt onderscheid gemaakt tussen twee typen afwijkingen: rechtmatigheidsfouten en onduidelijkheden. Van een fout is sprake wanneer niet voldaan is aan de regels voor rechtmatigheid, bijvoorbeeld een overschrijding van de lasten die niet door de gemeenteraad is geautoriseerd. Onduidelijkheden doen zich vooral voor in de interpretatie van wet- en regelgeving van bijvoorbeeld het aanbestedingsrecht. In voorgaande jaren werden fouten en onduidelijkheden afzonderlijk van elkaar beoordeeld. Hierbij geldt per categorie een verantwoordingsgrens van 1% van de totale lasten. Het vaststellen van het exacte percentage is een bevoegdheid van de raad, en deze moest tot en met 2024 binnen de bandbreedte van 0% tot 3% vallen. Met ingang van 1 januari 2025 is de landelijke regelgeving op dit punt gewijzigd, waardoor fouten en onduidelijkheden vanaf dit jaar bij elkaar opgeteld moeten worden en gezamenlijk beoordeeld worden, in plaats van afzonderlijk. Het gevolg van deze wijziging is dat er, voor de oordeelsvorming over de rechtmatigheid, alleen nog onderscheid wordt gemaakt tussen rechtmatig en onrechtmatig.
De verantwoordingsgrens moet vanaf 2025 vallen binnen de bandbreedte van 0% tot 2% van de totale lasten van de gemeente. Omdat de twee typen afwijkingen voortaan bij elkaar opgeteld moeten worden, wordt voorgesteld om de geldende verantwoordingsgrenzen van 1% ook bij elkaar op te tellen en vast te stellen op 2%. b. Het wijzigen van de grondslag voor de verantwoordingsgrens Een andere aanpassing in de landelijke regelgeving bepaalt dat de verantwoordingsgrens vanaf 2025 gebaseerd moet zijn op de totale lasten, exclusief toevoegingen aan reserves. Tot en met 2024 ging het om de totale lasten inclusief toevoegingen aan reserves. Dit betekent dat de verantwoordingsgrens vanaf 2025 bepaald wordt aan de hand van een lager bedrag. In onderstaand rekenvoorbeeld wordt zichtbaar wat het effect van deze nieuwe regels zou zijn op de cijfers uit de rechtmatigheidsverantwoordingen van 2023 en 2024.
2023
Oude situatie: afwijkingen gesplitst, inclusief toevoegingen reserves Fouten Onduidelijkheden
(bedragen × € 1 miljoen) Nieuwe situatie: afwijkingen samengevoegd, exclusief toevoegingen aan reserves Fouten én onduidelijkheden
Afwijkingen
59,4
4,7
64,1
Grensbedrag
34,4 (1%)
34,4 (1%)
61,7 (2%)
Oordeel
Niet rechtmatig
Niet rechtmatig
2024
Oude situatie: afwijkingen gesplitst, inclusief toevoegingen reserves Fouten Onduidelijkheden
Nieuwe situatie: afwijkingen samengevoegd, exclusief toevoegingen aan reserves Fouten én onduidelijkheden
Afwijkingen
56,9
22,2
79,1
Grensbedrag
36,1
36,1
65,9
Oordeel
Niet rechtmatig
Niet rechtmatig
2/4
Gemeente Den Haag Ons kenmerk
BSD/10976000
Uit bovenstaande tabellen blijkt dat op grond van de nieuwe regels het oordeel over de rechtmatigheid in 2023 en 2024 hetzelfde zou zijn geweest, en dat het nieuwe grensbedrag lager komt te liggen dan de optelsom van de oude grensbedragen. Wel is de mate waarin de grens overschreden is kleiner, omdat – zeker in 2023 – het bedrag aan onduidelijkheden relatief laag was. c. Het aanpassen van de rapporteringsgrens De rapporteringsgrens is het bedrag waarboven individuele afwijkingen worden toegelicht in de paragraaf bedrijfsvoering van de Programmarekening. In Den Haag is de rapporteringsgrens op dit moment bepaald op 3% van de verantwoordingsgrens. Vanwege het samenvoegen van de verantwoordingsgrenzen van fouten en onduidelijkheden tot 2%, wordt tegelijkertijd voorgesteld om de rapporteringsgrens te halveren: van 3% van de verantwoordingsgrens naar 1,5%. Op deze manier blijft het bedrag waarboven afwijkingen worden toegelicht (ca. 1 miljoen euro) in de programmarekening ongewijzigd, en wordt de informatievoorziening aan uw raad niet aangetast. 2. Wijzigingen die volgen uit wensen van de raad Bij de besluitvorming over de Programmabegroting 2025-2028 (RIS319799) is door uw raad besloten om een raadsinitiatievenfonds in te stellen. Dit fonds heeft de vorm van een bestemmingsreserve gekregen (RIS320580).
Om deze reserve en de werking daarvan vast te leggen in de verordening, is een nieuw artikel toegevoegd. Daarnaast wordt, naar aanleiding van een verzoek van de raad, in de verordening verankerd dat afwijkingen in de realisatie van indicatoren van meer dan 10% ten opzichte van de in de Programmabegroting opgenomen ambitie, door het college worden toegelicht in de Programmarekening. 3. Wijzigingen die volgen uit de nieuwe Kadernota Investeringen De gemeente Den Haag kiest er sinds een aantal jaar voor om de kaderstelling op diverse financiële onderwerpen vorm te geven middels een aparte Kadernota. Dit heeft als voordeel dat alle spelregels met betrekking tot een bepaald onderwerp op een gestructureerde en samenhangende wijze vastgelegd en toegelicht kunnen worden, waar deze voorheen op meer fragmentarische wijze in de financiële verordening waren opgenomen. Eerder stelde uw raad ook de Kadernota Overhead (RIS320519) en de Kadernota Weerstandsvermogen (RIS320223) vast. De nieuwe Kadernota Investeringen wordt gelijktijdig met de nieuwe financiële verordening aan uw raad aangeboden, en heeft als doel om de werkwijze met betrekking tot investeringen en vaste activa vast te leggen en te verduidelijken. De artikelen over investeringen (art.
4.6 t/m 4.10 in de Algemene verordening financieel beheer en beleid Den Haag 2025) worden uit de verordening gehaald en vastgelegd in de Kadernota. 4. Kleine technische wijzigingen In lijn met de nieuwe notitie structurele en incidentele baten en lasten van de commissie BBV, wordt in de financiële verordening een grensbedrag opgenomen vanaf waar incidentele baten en lasten afzonderlijk gespecificeerd moeten worden in het overzicht incidentele lasten en baten in P&C producten. Deze grens wordt gesteld op 0,5 miljoen euro, waarmee een balans wordt gevonden tussen een goede informatievoorziening aan uw raad en de extra werklast die deze wijziging met zich meebrengt. Om de verordening te verduidelijken is daarnaast een aantal passages toegevoegd, waaronder het toevoegen van enkele definities aan de begrippenlijst en een nieuw lid over de risicoinventarisatie in de programmabegroting en programmarekening.
3/4
Gemeente Den Haag Ons kenmerk
BSD/10976000
5. Kleine tekstuele wijzigingen Dit betreft een aantal niet-inhoudelijke wijzigingen, zoals het aanpassen van jaartallen, verwijzingen en de nummering van artikelen. Vervolg Het gemeentelijk financieel beheer en beleid is een proces wat zich voortdurend ontwikkelt aan de hand van vernieuwingen op het gebied van financiële wet- en regelgeving. Het college blijft daarnaast doorlopend werken aan verbeteringen op het gebied van het Haagse financieel beheer en beleid. Ook komende jaren zal de financiële verordening waar nodig worden aangepast om een plek te geven aan deze ontwikkelingen. Het college houdt daarbij steeds hetzelfde doel voor ogen; het verstevigen van het fundament onder de financiële huishouding en zorgen dat alle bewoners van Den Haag kunnen blijven rekenen op een sterke gemeente, waar de financiële huishouding op orde is en blijft. Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Ilma Merx
Jan van Zanen
4/4