RIS323936 Jaarverslag leerplicht schooljaar 2024-2025, uitbreiding speciaal onderwijs, tussenvoorzieningen jonge kinderen, thuiszitten geoorloofd verzuim

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

Hilbert Bredemeijer Wethouder van Onderwijs, Jeugd, Sport en Dienstverlening

dienst: dienstcode

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan de voorzitter van de commissie Samenleving

OCW/10972301 RIS323936 Contactpersoon

Merel van Meer Dienst

Dienst Onderwijs, Cultuur en Welzijn Afdeling

OCW Stad en Bestuur Telefoonnummer

14070 Datum

E-mailadres

12 december 2025

merelvanmeer@denhaag.nl Bijlagen

1

Onderwerp

Jaarverslag leerplicht schooljaar 2024-2025, uitbreiding speciaal onderwijs, stand van zaken rondom tussenvoorzieningen voor jonge kinderen, kinderen die thuiszitten met geoorloofd verzuim

Geachte voorzitter, Hierbij wordt u geïnformeerd over het jaarverslag Leerplicht 2024-2025. Hierin zijn de meest recente cijfers te zien op het gebied van schoolverzuim en thuiszitters. Ook informeren wij u met deze brief over de inzichten in geoorloofd verzuim (RIS323603), de uitbreiding in het speciaal onderwijs, zoals toegezegd in de afdoening van de motie ‘uitbreiding speciaal onderwijs’ (RIS320175) en de stand van zaken rondom tussenvoorzieningen voor jonge kinderen (RIS317605). Voordat wordt ingaan op het jaarverslag Leerplicht deel ik met u de in de brief gebruikte definities:

• • •

•

• •

•

Geoorloofd verzuim: een leerling is ingeschreven op een school en is met een geldige reden afwezig, bijvoorbeeld vanwege ziekte. Relatief verzuim (ongeoorloofd): een leerling staat ingeschreven op een school en is zonder geldige reden afwezig, bijvoorbeeld spijbelen. Langdurig relatief verzuim (ongeoorloofd): relatief verzuim van minimaal 4 aaneengesloten schoolweken, bijvoorbeeld omdat er verschil van inzicht is over een passende onderwijsplek. Absoluut verzuim: een leerplichtig of kwalificatieplichtig kind heeft geen schoolinschrijving, bijvoorbeeld omdat een gezin naar Den Haag verhuist en ouders niet direct een school zoeken of vinden. Thuiszitter: een kind met langdurig relatief verzuim of absoluut verzuim (geregistreerd bij afdeling Leerplicht). Thuiszitter met geoorloofd verzuim: een kind met geoorloofd verzuim van minimaal 4 aaneengesloten weken, bijvoorbeeld vanwege langdurige ziekte (geregistreerd/te registreren bij samenwerkingsverband passend onderwijs). Nieuwkomer: een kind afkomstig uit het buitenland, dat minder dan twee jaar onderwijs op een Nederlandse school heeft gevolgd en geen of weinig Nederlands spreekt.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

Telefoonummer 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10972301

Jaarverslag Leerplicht 2024-2025 In het schooljaar 2024-2025 waren er 75.812 leer- en kwalificatieplichtige kinderen in Den Haag. Veruit de meeste kinderen gaan naar school en komen niet in beeld bij de afdeling Leerplicht. Bij de afdeling Leerplicht komen leerlingen in beeld die ongeoorloofd van school verzuimen, geen schoolinschrijving hebben of een vrijstelling van schoolinschrijving nodig hebben. Het Jaarverslag Leerplicht 2024-2025 laat meerdere ontwikkelingen zien. Aan de ene kant neemt het aantal leerlingen met relatief verzuim (ongeoorloofd) af. Aan de andere kant neemt het aantal thuiszitters en kinderen met een vrijstelling van schoolinschrijving toe. Dit laat zien dat er goede stappen worden gezet in de verzuimaanpak van scholen en de afdeling Leerplicht, maar dat er meer kinderen zijn voor wie het moeilijk is om een passende plek in het onderwijs te vinden. Afname van meldingen van relatief verzuim (ongeoorloofd) Het aantal leerlingen met gemeld relatief ongeoorloofd schoolverzuim neemt de afgelopen jaren af: Schooljaar

Aantal meldingen van relatief verzuim (minimaal 16 uur in 4 weken)

2022-2023

3.162

2023-2024

2.992

2024-2025

2.872

Scholen zijn verplicht om ongeoorloofd verzuim bij Leerplicht te melden als leerlingen 16 uur of meer in een periode van 4 weken verzuimen of bij luxeverzuim (verzuim aansluitend aan een vakantie). Wat doet Leerplicht voor deze kinderen? Scholen, leerplichtambtenaren en de andere samenwerkingspartners volgen bij relatief verzuim de Methodische Aanpak Schoolverzuim1 en het Routeboek verzuim en thuiszitters2. Dit begint op school. Als een school verzuim constateert, onderneemt school actie om het verzuim te stoppen. School meldt wettelijk verzuim vanaf 16 uur in 4 weken en luxeverzuim bij de leerplichtambtenaar. De leerplichtambtenaar onderzoekt de situatie en bepaalt welke stappen nodig zijn om het verzuim te stoppen. Dit kan bijvoorbeeld door in gesprek te gaan met de leerling en ouders, hen te motiveren, ondersteunen, waarschuwen of door te handhaven. School en leerplichtambtenaar kunnen in het tegengaan van verzuim ook samenwerken met bijvoorbeeld schoolmaatschappelijk werk, jeugdhulp, jeugdgezondheidszorg en de samenwerkingsverbanden passend onderwijs. In situaties waarin leerlingen of ouders verwijtbaar zijn en er meer nodig is dan ondersteuning en motivering, kan de leerplichtambtenaar een proces richting Halt of Openbaar Ministerie inzetten.

De afdeling Leerplicht voert ook preventieve activiteiten uit om relatief verzuim te voorkomen, zoals poortacties, luxeverzuimacties en voorlichtingen op school. Toename van aantal thuiszitters (geregistreerd bij afdeling Leerplicht) Het aantal thuiszitters is afgelopen schooljaar toegenomen. Het aantal langdurige thuiszitters (langer dan 3 maanden) is licht gedaald. Het aantal thuiszitterssituaties dat is opgelost met een schoolinschrijving is gestegen.

1

https://ingrado-backend-production.ams3.digitaloceanspaces.com/uploads/mas-versie-maart-2025-bffe6.pdf

2

https://pro.sppoh.nl/aanbod/routeboek-verzuim-en-thuiszitters (primair onderwijs) en https://www.swvzhw.nl/voor-scholen/routeboek-

vo (voortgezet onderwijs)

2/11

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10972301

Schooljaar

Aantal thuiszitters

>3 maanden thuiszitter

Aantal thuiszitters opgelost met een schoolinschrijving

2023-2024

1.483

848

749

2024-2025

1.514

810

800

In het jaarverslag wordt toegelicht uit welke groepen de thuiszitters bestaan en wat de afdeling Leerplicht - in samenwerking met scholen en andere partners - doet voor deze kinderen. Thuiszitters met absoluut verzuim (zonder schoolinschrijving) De grootste groep zijn kinderen zonder schoolinschrijving: 1.268 kinderen (een stijging ten opzichte van 1.230 kinderen in schooljaar 2023-2024). Dit zijn meestal kinderen die naar Den Haag verhuizen en niet direct een school hebben, in de meeste gevallen zijn dit nieuwkomers. Ook kinderen met lichamelijke en/of psychische problemen vallen vaak binnen deze groep. Bij 149 van deze kinderen duurde het absoluut verzuim korter dan 4 weken en bij 501 kinderen duurde het tussen 4 weken en 3 maanden. Bij 618 kinderen duurde de periode van thuiszitten langer dan 3 maanden (ten opzichte van 649 kinderen in schooljaar 2023-2024). Zie onderstaande tabel. Van de 1.268 kinderen met absoluut verzuim werden 704 situaties tijdens het schooljaar opgelost met een schoolinschrijving, werden 80 jongeren tijdens het schooljaar 18 jaar, verhuisden 6 kinderen uit Den Haag en waren er 21 overige situaties. In 457 situaties was de thuiszitterssituatie aan het eind van het schooljaar nog niet opgelost. Thuiszitters met absoluut verzuim (zonder schoolinschrijving) Korter dan 4 weken

Tussen 4 Langer Totaal weken en 3 dan 3 maanden maanden

103

371

269

743

Overige verhuisleerlingen 15 Onderwijssetting of lichamelijke/psychische14 belemmeringen Vertrokken (naar buitenland) zonder BRP- 12 uitschrijving Overig 5

36 68

49 229

100 311

20

25

57

6

46

57

Totaal

501

618

1.268

Nieuwkomers

149

Wat doet Leerplicht voor deze kinderen? Ouders zijn verantwoordelijk voor de schoolinschrijving van hun kinderen. Als zij hun kind niet aanmelden of als de schoolinschrijving niet lukt, onderneemt de afdeling Leerplicht actie. De leerplichtambtenaar onderzoekt de situatie en gaat na wat er nodig is. De leerplichtambtenaar kan ouders bijvoorbeeld informeren over de aanmeldprocedure voor nieuwkomersonderwijs als een kind nog geen Nederlands spreekt of contact leggen met het samenwerkingsverband passend onderwijs als een kind passend onderwijs nodig heeft. Net als bij relatief verzuim kan de leerplichtambtenaar samenwerken met onderwijs- en zorgpartners en kan de leerplichtambtenaar zo nodig handhaven. De leerplichtambtenaar behandelt ook aanvragen voor een vrijstelling van schoolinschrijving.

3/11

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10972301

Uit een analyse van de groep thuiszitters zonder schoolinschrijving bleek dat er twee bijzondere doelgroepen zijn die relatief groot zijn en daarom extra aandacht nodig hebben: • 4-/5-jarigen: hoewel 4-jarigen niet leerplichtig zijn en daarom niet meetellen als thuiszitters, is de afdeling Leerplicht afgelopen schooljaar gestart met het versturen van kaarten naar de ouders van 4-jarigen zonder schoolinschrijving. Hierin worden ouders opgeroepen om hun kind aan te melden en geïnformeerd over welke hulp ze hierbij kunnen krijgen. Op de kaart staat een QRcode voor een vertaling in 5 talen. Momenteel wordt een enquête voorbereid om na te gaan wat ouders belemmert om hun kind bij een school te laten inschrijven. • Nieuwkomers: bij nieuwkomerskinderen zonder schoolinschrijving is vaak het probleem dat de afdeling Leerplicht de ouders moeilijk kan bereiken en uitleggen wat er nodig is om hun kind op school in te schrijven. Daarom heeft de afdeling Leerplicht samen met het Programma Arbeidsmigranten afgelopen schooljaar een pilot gestart om nieuwkomers direct bij de (fysieke) inschrijving bij de gemeente te helpen met de schoolaanmelding van hun kinderen. Deze pilot loopt op dit moment. De eerste resultaten worden begin 2026 verwacht. (Nieuwkomerskinderen die niet bij de gemeente zijn ingeschreven maar hier wel verblijven, staan niet in het systeem van de afdeling Leerplicht.

Zij tellen daardoor niet mee als thuiszitters als ze geen schoolinschrijving hebben. In deze pilot wordt wel geprobeerd ook ouders van deze kinderen te bereiken.) Thuiszitters met langdurig relatief verzuim (kinderen met schoolinschrijving) Een kleinere groep zijn kinderen met een schoolinschrijving die langer dan 4 weken zonder geldige reden niet naar school gaan: 246 leerlingen (een lichte daling ten opzichte van 254 leerlingen in schooljaar 2023-2024). In de meeste situaties ging het om leerlingen in de VO/MBO-leeftijd. Het ging meestal om leerlingen met problemen in de onderwijssetting, deels met lichamelijke en/of psychische belemmeringen. De leerlingen wachtten bijvoorbeeld op onderzoek naar een passende plek, op overeenstemming over een passende plek of op de start van een mbo-opleiding. Bij 192 van deze leerlingen duurde het langdurig relatief verzuim meer dan 3 maanden (ten opzichte van 199 leerlingen in het schooljaar 2023-2024). Zie onderstaande tabel. Van de 246 leerlingen met langdurig relatief verzuim werden 96 situaties tijdens het schooljaar opgelost met een schoolinschrijving, werden 36 leerlingen tijdens het schooljaar 18 jaar en verhuisden 26 leerlingen uit Den Haag. In 88 situaties was de thuiszitterssituatie aan het eind van het schooljaar nog niet opgelost.

Thuiszitters met langdurige relatief verzuim (met schoolinschrijving) Tussen 4 Langer dan Totaal weken en 3 3 maanden maanden Nieuwkomers

16

22

38

Overige verhuisleerlingen

5

4

9

Onderwijssetting of lichamelijke/psychische 17 belemmeringen Vertrokken (naar buitenland) zonder BRP- 13 uitschrijving Overig 3

121

138

31

44

14

17

Totaal

192

246

54

4/11

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10972301

Wat doet Leerplicht voor deze kinderen? Belangrijk bij deze groep is dat er in principe altijd een school betrokken is die de leerling kent. De leerplichtambtenaar is vaak ook al betrokken vanuit eerdere meldingen van ongeoorloofd schoolverzuim, voordat de termijn van 4 weken wordt bereikt. Hierboven is toegelicht welke acties worden ondernomen in deze eerste periode. In het Routeboek verzuim en thuiszitters is afgesproken dat de school bij langdurig relatief verzuim altijd een multidisciplinair overleg (MDO of JES) organiseert. De rol van de leerplichtambtenaar is om het verzuim en eventuele verwijtbaarheid van leerling en ouders te onderzoeken en met de andere partijen samen te werken in het vinden van een passende oplossing. Daarbij hangt de betrokkenheid van de leerplichtambtenaar af van wat de leerling nodig heeft. Zo adviseert een leerplichtambtenaar niet over welke vorm van passend onderwijs of zorg nodig is (dat is aan het samenwerkingsverband passend onderwijs of jeugdhulp), maar wel over het eventueel aanvragen van een vrijstelling van schoolinschrijving. De leerplichtambtenaar kan ook handhaven als dat nodig is. In de praktijk bleek dat professionals het Routeboek verzuim en thuiszitters niet voldoende kenden of gebruikten.

Daarom heeft de afdeling Leerplicht afgelopen schooljaar het initiatief genomen voor het opstellen van een praktische handreiking voor de professionals. Hierin wordt stapsgewijs toegelicht wie wat doet in welke situatie, bijvoorbeeld bij de aanmelding van nieuwe leerlingen, als leerlingen vastlopen in hun ontwikkeling of als leerlingen ziek zijn. De afdeling Leerplicht heeft in het opstellen hiervan nauw samengewerkt met de samenwerkingsverbanden passend onderwijs. Het leren gebruiken van het routeboek en de praktische handreiking blijft nog aandacht vragen. De afdeling Leerplicht en de samenwerkingsverbanden passend onderwijs blijven samen optrekken in de communicatie naar de professionals bij alle betrokken organisaties. Kinderen met een beroep op vrijstelling van schoolinschrijving op medische gronden Er zijn verschillende gronden voor een beroep op vrijstelling van schoolinschrijving. De afdeling Leerplicht volgt hierbij de wettelijke procedures, maar zet extra capaciteit in voor kinderen met een beroep op medische gronden. In het schooljaar 2024-2025 waren er 300 kinderen met een vrijstelling op medische gronden. Wat doet Leerplicht voor deze kinderen? De afdeling Leerplicht organiseert voor deze kinderen een driehoeksoverleg.

In het driehoeksoverleg bespreken de leerplichtambtenaar, het samenwerkingsverband passend onderwijs en de sociaalmedisch adviseur of er toch onderwijsmogelijkheden zijn voor een kind. Hiermee loopt de gemeente Den Haag vooruit op het wetsvoorstel Terugdringen schoolverzuim. In het schooljaar 2024-2025 zijn 247 kinderen besproken in het driehoeksoverleg. In 17 van deze situaties bleek de vrijstelling niet nodig en hebben de kinderen nu een schoolinschrijving. Kracht en rondomJou nemen deel aan het driehoeksoverleg om direct mee te denken over een passende vorm van jeugdhulp voor kinderen die een vrijstelling krijgen. Kinderen die met een geldige reden thuiszitten In de commissiebrief ‘Inzichten in kinderen die thuis zitten met geoorloofd verzuim’ (RIS323603) deelden we de eerste bevindingen over kinderen die door school met een geldige reden als thuiszitter zijn geregistreerd. Het merendeel van deze kinderen zit thuis vanwege lichamelijke of psychische belemmeringen, of problematiek in de thuissituatie. Deze redenen komen ook voor bij kinderen die met ongeoorloofd verzuim staan geregistreerd. Het verschil tussen beide groepen is dat geoorloofd verzuim doorgaans wordt gebaseerd op een geldige reden van afwezigheid, zoals tandartsbezoek of ziekte. Scholen maken deze afweging zelf. Ontbreekt een geldige reden, dan registreert de school het verzuim als ongeoorloofd.

5/11

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10972301

Scholen zijn volgens de Onderwijsinspectie verplicht ongeoorloofd verzuim binnen vijf werkdagen te melden bij DUO, waarna leerplicht de situatie onderzoekt. De scholen hebben op verzoek van de samenwerkingsverbanden passend onderwijs de volgende aantallen thuiszitters met geoorloofd verzuim in beeld gebracht: Aantal Primair onderwijs

67

Voortgezet onderwijs

200

Deze cijfers geven een momentopname weer en zijn nog niet volledig representatief, omdat in het primair onderwijs slechts 25% van de scholen dit type verzuim registreert. Er wordt gewerkt aan verbetering van de registratie. Ondanks deze beperkingen bieden de cijfers waardevolle inzichten in de aard en omvang van deze groep thuiszitters. Wat kunnen we met deze inzichten? Met Kracht en rondomJou worden gesprekken gevoerd om zorg voor kinderen die dreigen thuis te zitten en die thuis zitten vanwege psychische en lichamelijke klachten in gezamenlijkheid met het onderwijs sneller te signaleren en op te pakken. Schoolmaatschappelijk werk (smw+) kan hierin een belangrijke rol spelen. Smw+'ers kunnen, op basis van hun gesprekken met leerlingen en ouders, snel en gericht doorverwijzen naar Kracht en rondomJou wanneer blijkt dat een leerling risico loopt om thuiszitter te worden. Van ambitie naar aanpak: ieder kind een passende plek In lijn met de Haagse Educatieve Agenda (HEA) 2022–2026 – “Er is geen enkel kind dat langer dan drie maanden thuis zit zonder onderwijs en/of zorg” – zetten we stevig in op het waarborgen van het leerrecht van ieder kind. Toch lukt het voor een deel van de kinderen nog niet om binnen deze termijn een passende plek te vinden.

Voordat we ingaan op welke initiatieven er de afgelopen tijd zijn gestart, is het van belang om stil te staan bij de groei van het aantal kinderen met extra zorgvragen. Binnen de bredere maatschappelijke context waarin gezond en kansrijk opgroeien steeds meer onder druk staat, zien we dat de problematiek binnen gezinnen en bij jongeren de afgelopen jaren complexer is geworden. Er is sprake van toenemende mentale druk, onzekerheid over de toekomst en een groeiende vraag naar passende ondersteuning. Zo blijkt uit onderzoek van het RIVM dat het mentaal welbevinden van jongeren in 2025 opnieuw is gedaald3. De ernst van de situatie wordt ook onderstreept in het Advies van de Deskundigencommissie Hervormingsagenda Jeugd, waarin wordt gesteld dat in 2023 bijna 1 op de 7 jongeren gebruik maakten van jeugdhulp4. De commissie wijst op gezinsproblematiek (zoals armoede, schulden, psychische problemen bij ouders en complexe scheidingen) én maatschappelijke druk (zoals prestatiedruk, toetscultuur, sociale media en afnemende netwerken) als belangrijke oorzaken die het gezond en kansrijk opgroeien onder druk zetten.

3

Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). (2025, 2 september). Mentale gezondheid – Kwartaalonderzoek jongeren.

https://www.rivm.nl/gezondheidsonderzoek-covid-19/kwartaalonderzoek-jongeren/mentale-gezondheid 4

Deskundigencommissie Hervormingsagenda Jeugd. (2025, 30 januari). Advies Hervormingsagenda Jeugd. Ministerie van

Volksgezondheid, Welzijn en Sport. https://www.rijksoverheid.nl/documenten/rapporten/2025/01/30/advies-deskundigencommissiehervormingsagenda-jeugd

6/11

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10972301

Binnen deze context is het extra belangrijk dat alle betrokken partijen samenwerken. Samenwerkingsverbanden passend onderwijs hebben de wettelijke taak om ervoor te zorgen dat iedere leerling een passende onderwijsplek krijgt binnen een dekkend netwerk van scholen en voorzieningen. De Inspectie van het Onderwijs concludeerde dat er structurele knelpunten zijn, zoals een nietdekkend netwerk van scholen en voorzieningen bij SPPOH (RIS318493) en SWV ZHW5. Inmiddels heeft de Inspectie beoordeeld dat beide samenwerkingsverbanden weer beschikken over een dekkend netwerk en hierop voldoende scoren. De officiële rapportages worden op korte termijn verwacht. Scholen en schoolbesturen dragen zorgplicht: zij moeten zorgen voor een passend onderwijsaanbod en samenwerken met ouders en ketenpartners om uitval te voorkomen. De gemeente heeft op grond van de wet taken zoals leerplichttoezicht, het voeren van op overeenstemming gericht overleg (OOGO) met samenwerkingsverbanden over het ondersteuningsplan en het beleidsplan Jeugd, het organiseren van leerlingenvervoer en het bieden van jeugdhulp bij opgroei- en opvoedingsproblemen.

Omdat het bestaande onderwijsaanbod onvoldoende was en het aantal thuiszitters hoog bleef, heeft het college vanuit de urgentie om kinderen niet tussen wal en schip te laten vallen, bewust een actievere rol genomen om het aanbod te versterken en jeugdhulp dichter bij het onderwijs te organiseren, zodat geen enkel kind zonder passende plek of ondersteuning thuiszit. Routeboek verzuim en thuiszitters Zoals eerder in de brief toegelicht, ondersteunt het routeboek professionals bij het effectief aanpakken van verzuim en thuiszitten. Het bevat afspraken over samenwerking en biedt praktische handvatten om verzuim tijdig te signaleren en adequaat te behandelen. Via een interactieve pdf worden gebruikers stap voor stap door de materie geleid. De inhoud van het routeboek is gebaseerd op een gezamenlijke aanpak van onderwijs, zorg en andere betrokkenen om kinderen zo snel mogelijk weer perspectief te bieden. Complexe casuïstiek Onder regie van de gemeente is de tool OndersteunSamen ontwikkeld om complexe casuïstiek gezamenlijk op te pakken. Deze tool legt bestuurlijke afspraken over mandaat en financiering vast en vertaalt kinderrechten naar de praktijk: ieder kind heeft recht op een ononderbroken ontwikkeling. OndersteunSamen helpt onderwijs en jeugdhulp om verantwoordelijkheden helder te maken en maatwerk te bieden binnen wettelijke kaders.

Het doel is ondersteuning zoveel mogelijk in en rond de klas te organiseren, met inzet van expertise uit onderwijs en jeugdhulp. Zo voorkomen we schooluitval en thuiszitten en zorgen we dat ieder kind perspectief houdt op een passende leerroute. Dashboard verzuim en thuiszitters In samenwerking met de H3-gemeenten (Den Haag, Rijswijk en Leidschendam-Voorburg) en de samenwerkingsverbanden passend onderwijs is het dashboard verzuim en thuiszitters ontwikkeld (RIS321711). Dit dashboard biedt actuele data en vormt een belangrijk instrument voor beleidsvorming. De inzichten worden benut om gerichter onderwijs- en jeugdhulpaanbod te ontwikkelen. Het standpunt van gemeente Den Haag is helder: álle kinderen die thuiszitten hebben recht op onderwijs. Het dashboard helpt om alle thuiszittende kinderen beter in beeld te krijgen en passende oplossingen te vinden. Den Haag loopt hiermee vooruit op landelijke ontwikkelingen, zoals het wetsvoorstel Terugdringen schoolverzuim6.

5

Stichting Regionaal Samenwerkingsverband Passend Voortgezet Onderwijs Den Haag (Bestuur) | Toezichtresultaten

66

Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. (2024, 28 november). Wetsvoorstel Terugdringen Schoolverzuim.

https://www.rijksoverheid.nl/documenten/brieven/2024/11/28/005-id-14222-k-2-wvst-terugdringen-verzuim-nader-rapport-versie-jv

7/11

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10972301

Absoluut verzuim gezamenlijk aanpakken & een wijkgerichte plaatsingstafel Wanneer meerdere scholen een leerling niet kunnen plaatsen, is het de verantwoordelijkheid van de school van eerste aanmelding om een passende onderwijsplek te vinden. Wanneer dit proces stagneert, wordt in samenwerking met ouders, schoolbesturen, SPPOH en leerplicht gezocht naar een passende oplossing. Eén van deze oplossingen is het organiseren van een wijkgerichte plaatsingstafel. Door deze gezamenlijke aanpak zorgen we ervoor dat kinderen niet onnodig lang zonder onderwijs zitten en dat het recht op onderwijs ook in complexe situatie wordt gewaarborgd. Stand van zaken tussenvoorzieningen jonge kind Inclusieve kinderopvang In 2025 hebben we belangrijke stappen gezet in het vormgeven van inclusieve kinderopvang categorie 2 en 3 (RIS317605 en RIS319367). Voor categorie 2 gaat het om peuters en kleuters die niet vanzelfsprekend meekomen in reguliere kinderopvang met of zonder voorschoolse educatie. Deze groep vraagt om een andere aanpak en een wijkgerichte samenwerking. Voor de pilot Inclusieve Kinderopvang zijn drie organisaties als kartrekker aangewezen. Zij hebben in twaalf stadsgebieden een analyse gemaakt van knelpunten en aanbevelingen gedaan, zoals het ontwikkelen van een interactieve sociale kaart en deskundigheidsbevordering voor medewerkers.

Wij gaan naar aanleiding hiervan gezamenlijk bekijken hoe een verbeterde ondersteuningsstructuur voor categorie 2 vormgegeven kan worden. Daarnaast is de inclusieve specialistische kinderopvang (categorie 3) gestart op groepen van Kracht en rondomJou, in nauwe samenwerking met de kinderopvangsector. Deze opvang is bedoeld voor kinderen die meer ondersteuning nodig hebben dan de reguliere kinderopvang (met of zonder voorschoolse educatie) kan bieden, maar bij wie de zorgbehoefte nog niet zwaar genoeg is voor het huidige jeugdhulpaanbod. Deze vorm van inclusieve specialistische kinderopvang is gericht op kinderen van 2,5 tot 6 jaar met een ontwikkelingsachterstand van maximaal 1 jaar of die specifieke gedragskenmerken vertonen. Naast de gebruikelijke twee pedagogisch medewerkers, staat er ook een jeugdbegeleider op de groep en is er een gezinscoach betrokken. De ouders spelen een sleutelrol in de ontwikkeling van hun kind en worden hierin nauw betrokken door de gezinscoach. Momenteel zijn er vijf locaties voor categorie 3 kinderopvang beschikbaar in de stad en de verwachting is dat dit aantal dit jaar nog wordt verdubbeld naar 10 locaties. Startklassen Met ingang van schooljaar 2025-2026 zijn alle negen Haagse startklassen gerealiseerd.

Een startklas is een voorziening binnen een reguliere basisschool, bedoeld voor 4- en 5-jarige kinderen met een nog onduidelijke onderwijs- en ondersteuningsbehoefte. Voor deze kinderen is het starten in een reguliere klas vaak nog niet mogelijk. Dankzij de combinatie van onderwijs en jeugdhulp in de startklas kunnen zij een kansrijke start maken. Het doel van één jaar startklas is om kinderen zodanig te ondersteunen dat zij kunnen instromen in een reguliere klas. Medio oktober 2025 zijn de volgende resultaten te melden: Aantal Kinderen geplaatst in startklassen

66

Kinderen doorgestroomd naar regulier onderwijs

14

Kinderen uitgestroomd richting speciaal onderwijs of vorm van zorg

7

8/11

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10972301

De startklas biedt kinderen die anders mogelijk thuis zouden zitten een passende plek in het onderwijs. De samenwerking tussen jeugdhulp en onderwijs binnen de startklas draagt bovendien bij aan deskundigheidsbevordering van leerkrachten, vergroot de expertise op school en bevordert inclusiviteit. Tot slot draagt de startklas bij aan versterking van de samenwerking tussen scholen in de wijk. Jeugdhulp Onderwijsarrangementen (JOA’s) Sinds medio 2024 zijn op vijf Haagse locaties jeugdhulp-onderwijsarrangementen (JOA’s) ingericht, waarbij een leerkracht uit het speciaal onderwijs wekelijks lesgeeft op een kinderdagcentrum (KDC). Het doel van de JOA’s is om kinderen met onderwijspotentieel op een KDC duurzaam te laten doorstromen naar het onderwijs, door hen al op jonge leeftijd kennis te laten maken met onderwijs. De overstap naar het onderwijs is voor deze doelgroep vaak groot, met een verhoogd risico op uitval. Met deze route bereiden we kinderen beter voor op een succesvolle start op school. De leerkracht verzorgt onderwijs op het KDC en ondersteunt daarnaast pedagogisch medewerkers met het versterken van hun didactische vaardigheden. De JOA’s bieden een waardevolle brug tussen jeugdhulp en onderwijs, en dragen bij aan het voorkomen van thuiszitten door kinderen op een passende manier te stimuleren in hun ontwikkeling.

Speciaal onderwijs Uitbreiding in het speciaal onderwijs In de afdoening van de motie ‘uitbreiding speciaal onderwijs’ (RIS320175) zijn de wachtlijsten speciaal onderwijs in kaart gebracht en is toegezegd u over de ontwikkelingen met betrekking tot uitbreiding in het speciaal onderwijs (so) te informeren. Gezien de wachtlijsten in het so, de groei van het aantal kinderen met extra zorgvragen en de toenemende complexiteit van problematiek bij gezinnen en jongeren, is het aannemelijk dat ook de vraag naar speciaal onderwijs blijft stijgen. Dit vraagt om uitbreiding van het aanbod, zowel nu als in de nabije toekomst. Het college heeft daarom nadrukkelijk aangedrongen op uitbreiding in het so en werkt samen met de betrokken partners om dit te realiseren. Het college is blij mede te delen dat er op korte termijn uitbreiding zal plaatsvinden, waardoor meer kinderen een plek in het so zullen krijgen. De afgelopen 2 jaar is er reeds met 45 plekken uitgebreid in so cluster 3 onderwijs, waardoor er op dit moment in totaal 405 plekken beschikbaar zijn. Het samenwerkingsverband primair onderwijs (SPPOH) heeft samen met de Haagse schoolbesturen concrete stappen gezet om het aanbod voor kinderen met een intensieve ondersteuningsbehoefte uit te breiden. Met de totale uitbreiding ontstaat ruimte voor minimaal 41 kinderen extra die baat hebben bij een meer gespecialiseerde onderwijsomgeving.

De uitbreiding zal op de volgende momenten plaatsvinden: Startmoment Uitbreiding 1

Januari 2026

Uitbreiding 2

Voorjaar 2026

Uitbreiding 3

Schooljaar 2026-2027

9/11

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10972301

Daarnaast worden op dit moment gesprekken gevoerd met Kracht en rondomJou over de uitbreiding van onderwijs-zorggroepen binnen cluster 3. Deze groepen zijn bedoeld voor kinderen die meer zorg nodig hebben dan geboden kan worden in reguliere so cluster 3-klassen. Met deze uitbreiding wordt ingespeeld op de groeiende behoefte aan maatwerkplekken waar onderwijs en zorg intensief samenwerken. Wachtlijst voortgezet speciaal onderwijs weggewerkt Binnen het voortgezet speciaal onderwijs (vso) zijn belangrijke stappen gezet om thuiszitten te voorkomen en leerlingen sneller een passende plek te bieden. Voor de laatste leerlingen op de wachtlijst zijn verschillende oplossingen gerealiseerd: sommigen zijn geplaatst binnen het vso, anderen volgen een traject in de TOM-voorziening7 (traject-op-maatklas op een reguliere vo-school), of bij School2Care (waar onderwijs, ambulante jeugdhulp en jeugd-GGZ integraal worden aangeboden). In enkele gevallen is gekozen voor een externe voorziening. De TOM-voorzieningen zijn inmiddels actief op 14 scholen en laten positieve effecten zien bij het voorkomen van thuiszitten en het terugbrengen van thuiszitters naar school. Deze voorzieningen worden steeds verder uitgebreid, met als streven dat binnen twee jaar alle vo-scholen zijn aangesloten. Het Orthopedagogisch Didactisch Centrum (OPDC)8 speelt een steeds belangrijkere rol in het dekkend netwerk.

Naast het bieden van onderwijs aan kwetsbare jongeren wordt het OPDC ambulant ingezet op reguliere vo-scholen om expertise te delen en docenten handelingsbekwaam te maken. De samenwerking met School2Care versterkt de doorlopende leerlijn voor jongeren met complexe ondersteuningsbehoeften. Ook is het project po-vo overstap gestart, waarmee leerlingen eerder in beeld komen en er tijdig geanticipeerd kan worden op hun ondersteuningsbehoeften. Deze gezamenlijke inzet draagt bij aan een krachtig, flexibel en toekomstgericht netwerk voor passend voortgezet onderwijs. Beweging richting inclusief onderwijs In Den Haag wordt actief gewerkt aan een inclusiever onderwijssysteem, waarin zoveel mogelijk kinderen onderwijs volgen in een reguliere setting. Binnen het primair onderwijs ontvangen dit schooljaar 80 scholen van SPPOH een schoolbudget voor inclusie, waarmee zij kunnen investeren in innovatieve oplossingen. Daarnaast wordt expertise vanuit het speciaal (basis) onderwijs gedeeld met reguliere scholen, zodat meer kinderen in het reguliere onderwijs kunnen blijven. Ook in het voortgezet onderwijs zijn er stappen gezet. Zo wordt via een pilot ‘pro-cluster 3’ onderzocht hoe extra ondersteuningsbehoeften regulier kunnen worden opgevangen binnen het praktijkonderwijs.

SPPOH en SWVZHW ondersteunen deze beweging met praktijkvoorbeelden, kennisdeling en samenwerking tussen regulier en gespecialiseerd onderwijs. Tot slot In dit jaarverslag is uiteengezet hoe we als gemeente, met de samenwerkingsverbanden passend onderwijs, schoolbesturen en Kracht en rondomJou stevig inzetten op het voorkomen en terugdringen van thuiszitten. Deze sectoroverstijgende samenwerking leidt tot beter zicht op kwetsbare kinderen en tot concrete oplossingen die het leerrecht versterken. Ook binnen het speciaal onderwijs zijn positieve stappen gezet. Dankzij de inzet van de samenwerkingsverbanden passend onderwijs en schoolbesturen wordt er uitgebreid in het so en is de wachtlijst voor het vso vrijwel opgelost. Dit draagt bij aan meer passende plekken voor kinderen die dit nodig hebben.

7

Traject-Op-Maat voorziening - SWV Zuid Holland West

8

OPDC - SWV Zuid Holland West

10/11

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10972301

Tegelijkertijd zien we dat de groep kinderen die niet of niet op tijd een passende plek vindt, groot blijft. Dit is vergelijkbaar met de landelijke cijfers waarin het aantal thuiszitters blijft toenemen9. Het betreft zowel kinderen met ongeoorloofd verzuim als kinderen die thuiszitten met geoorloofd verzuim. Waar bij de eerste groep sprake is van een stijging ten opzichte van vorig jaar, komt bij de tweede groep juist een deel van de kinderen voor het eerst goed in beeld dankzij verbeterde registratie. Dit inzicht onderstreept het belang van goede registratie en van een brede definitie van thuiszitten, waarin zowel ongeoorloofd als geoorloofd verzuim wordt meegenomen. Alleen zo krijgen we een volledig beeld van de problematiek en kunnen we passende oplossingen ontwikkelen. We zijn daarbij hoopvol dat het wetsvoorstel Terugdringen schoolverzuim ons helpt om deze aanpak structureel te versterken. Het vraagt om blijvende inzet, samenwerking en maatwerk om het leerrecht van álle kinderen te kunnen waarborgen. Daarom blijven we actief sturen op verbetering, met als doel: ieder kind een passende plek in het onderwijs. Met vriendelijke groet, de wethouder van Onderwijs, Jeugd, Sport en Dienstverlening Hilbert Bredemeijer

9

Thuiszittende kinderen en jongeren | Indicatoren Funderend Onderwijs | OCW in cijfers

11/11