RIS323922 Wet integrale suïcidepreventie

GEMEENTERAAD

RIS-nummer: 323922

Schriftelijke vragen: Wet integrale suïcidepreventie Indiener: Marije Mostert, D66

Datum: 18 november 2025

Aan de voorzitter van de gemeenteraad, De nieuwe Wet integrale suïcidepreventie gaat per 1 januari 2026 in. Vanaf dat moment zijn gemeenten verantwoordelijk voor dit beleid. Dit geldt onder andere voor het fysiek veiliger maken van diverse locaties en een passend zorgnetwerk. Op NOS verscheen bijgaand artikel (bijlage). Overeenkomstig art. 32 van het Reglement van orde stelt het raadslid Marije Mostert (D66) de volgende vragen: 1) Kan het college aangeven of de gemeente in kaart heeft gebracht op welke locaties fysieke drempels (zoals hekken, netten of andere obstakel-maatregelen) wenselijk of noodzakelijk zijn? Indien ja: om welke locaties gaat het en welke maatregelen worden overwogen? Indien nee: wordt dit in kaart gebracht en wanneer? 2) Kan het college aangeven of de gemeente over een actieplan of protocol voor crisissituaties en suïcidale meldingen? 3) Hoeveel inwoners van Den Haag maken momenteel gebruik van beschermd of begeleid wonen in verband met psychische problematiek die samenhangt met suïcidaliteit? 4) Kan het college aangeven hoe suïcidaliteit meegenomen wordt in de beoordeling van de zorgbehoefte? 5) Welke extra maatregelen worden getroffen om suïcidepreventie binnen beschermd wonen te verbeteren? 6) Kan het college aangeven welke afspraken de gemeente met ketenpartners heeft om snelle toegang tot crisiszorg te waarborgen? 7) Zijn er (nieuwe) campagnes gepland

in aanloop naar de inwerkingtreding van de Wet integrale suïcidepreventie? 8) Kan het college inzicht geven in hoe wordt bepaald of deze communicatie effectief is? 9) Is het college voornemens om de 113 1K Z13 J3 plaquettes in de 8 stadsdelen permanent te maken? Marije Mostert D66

Pagina 1 van 4

abine Joosten

NOS Nieuws•woensdag 29 oktober, 06:00•Aangepast donderdag 30 oktober, 10:27

Gemeenten moeten straks zelfdodingen voorkomen, met hekken en een zorgnetwerk Steeds meer gemeenten ontwikkelen beleid om zelfdodingen te voorkomen. Ze bereiden zich hiermee voor op de nieuwe Wet integrale suïcidepreventie, die 1 januari ingaat. Afgelopen jaar waren er in Nederland 1849 zelfdodingen, gemiddeld vijf per dag, blijkt uit cijfers van het CBS. De nieuwe wet moet helpen om dat aantal omlaag te brengen. Op dit moment heeft nog maar 19 procent van de gemeenten beleid om suïcides tegen te gaan. Binnen ongeveer twee jaar na het ingaan van de wet moet dat 100 procent zijn.

Psychische druk Er moet dus nog veel gebeuren, maar Stichting 113 Zelfmoordpreventie is hoopvol. Er is een landelijk actieplan, waar steeds meer gemeenten zich bij aansluiten, zegt coördinator Sanne Leenen. Het helpt volgens haar dat met de wet geld beschikbaar komt: jaarlijks 10 miljoen euro voor alle gemeenten

samen.

NOS

De meeste mensen die vorig jaar een einde aan hun leven maakten, waren vijftigers. Ook nam de afgelopen vijftien jaar het zelfdodingscijfer toe onder mannen en vrouwen jonger dan 30 jaar. Inmiddels is het binnen deze groep de belangrijkste doodsoorzaak.

Pagina 2 van 4

Ook lhbtqia+'ers vormen volgens 113 een risicogroep, net als agrariërs. Veel agrariërs ervaren de laatste jaren meer psychische druk, onder andere door veranderende wetgeving in hun sector.

Onderwijs Gemeenten kunnen veel doen om het aantal zelfdodingen te verminderen, zegt Renske Gilissen, bijzonder hoogleraar suïcidepreventie aan de Universiteit Leiden. Allereerst is het volgens haar belangrijk dat praten over suïcidale gedachten in de hele samenleving wordt gestimuleerd, bijvoorbeeld in het onderwijs. "We moeten kinderen leren dat problemen bij het leven horen, maar hoe ga je ermee om?" In een recent spotje van 113 worden mannen van middelbare leeftijd aangemoedigd om te praten over hun mentale problemen:

Wij praten (niet) over problemen I | 113 zelfmoordpreventie Vervolgens is het belangrijk dat mensen rondom iemand met zelfdodingsgedachten weten hoe je hierover een gesprek voert, zegt Gilissen. "Daarvoor trainen we bijvoorbeeld schuldhulpverleningsmedewerkers, politiemedewerkers en ambulancevervoerders." Zelfs in de gezondheidszorg is volgens Gilissen nog winst te behalen. "Als iemand bij de huisarts komt, gebeurt het nog steeds dat iemand zegt: 'Ik ben somber', en dat de huisarts niet doorvraagt of diegene wel eens aan de dood denkt."

Drempel opwerpen Een andere manier om suïcides te verminderen, is simpelweg de mogelijkheden beperken. "Denk aan hekken en antiloopmatten langs het spoor", zegt Gilissen. "En bijvoorbeeld het verwijderen van bosjes langs het spoor, zodat er geen verstopplekken zijn, waar je plots achter vandaan kunt Pagina 3 van 4

komen." Bij hoge gebouwen kunnen hekken of vangnetten worden geplaatst. Dit soort maatregelen is effectief, zegt de hoogleraar. "Als je bij een hoog hek langs het spoor komt, is dat toch een drempel, waardoor de poging wordt uitgesteld. En soms is de suïcidaliteit daarna alweer lager." Vroeger moesten we vaak bewijzen dat suïcidepreventiebeleid zinvol is. Sanne Leenen, 113 Zelfmoordpreventie In de gemeente Rijssen-Holten, in de provincie Overijssel, zijn relatief veel zelfdodingen langs het spoor. Van 2021 tot nu maakten hier achttien mensen een einde aan hun leven. Spoorbeheerder ProRail trof al verschillende maatregelen om dit aantal omlaag te brengen. Zo werden camera's en een hek van een kilometer neergezet langs het spoor. Ook staan op verschillende plekken bordjes die aanmoedigen om te bellen naar 113, met de tekst "Lijkt je leven uitzichtloos? Bel me, ik luister". Ook is de gemeente in gesprek met ProRail over of er nog meer kan gebeuren.

Boost aan urgentie Hoogleraar Gilissen juicht maatregelen bij het spoor, bruggen en hoge gebouwen toe, maar hiermee kun je niet alle suïcides voorkomen. "Ook veel zelfdodingen vinden binnenshuis plaats." Om die te voorkomen, zijn volgens Gilissen dus juist de gesprekstrainingen voor naasten en professionals van belang en het creëren van een hulpnetwerk binnen de gemeente. Gilissen ziet bij de gemeenten veel enthousiasme om aan de slag te gaan. Dat beaamt Leenen van 113. "Vroeger moesten we vaak bewijzen dat suïcidepreventiebeleid zinvol is. Mensen waren vaak op zoek naar cijfers en bewijs. Nu we steun krijgen van de overheid geeft dat een boost aan de urgentie."

Pagina 4 van 4