RIS323920 Dienstreis naar EXPO 5-7 okt 2025 in Munchen
Tekst van het document
Typ tekstTyp tekstTyp tekst
Klaas Verschuure Wethouder van Stedelijke Ontwikkeling, Bibliotheken en Europa
dienst: dienstcode
Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag
Ons kenmerk
Aan de voorzitter van de commissie Bestuur
DSO/10978694 RIS323920 Contactpersoon
Jill Legerstee Dienst
Dienst Stedelijke Ontwikkeling Afdeling
DSO Projecten Telefoonnummer
14070 Datum
E-mailadres
2 december 2025
jill.legerstee@denhaag.nl
Onderwerp
Dienstreis naar EXPO 5-7 okt 2025 in München
Geachte voorzitter, Van 5 tot 8 oktober 2025 nam voormalig wethouder Robert van Asten deel aan de internationale vastgoedbeurs Expo Real in München. Hierbij ontvangt u het verslag van zijn dienstreis. 1.
Doel en aanleiding van de reis Op 6 en 7 oktober 2025 nam hij deel aan de internationale vastgoedbeurs Expo Real in München. Deze jaarlijkse beurs is een van de grootste vastgoedplatforms van Europa en brengt duizenden investeerders, ontwikkelaars, steden en institutionele partijen samen. Gedurende drie dagen worden er panels, netwerkbijeenkomsten en presentaties georganiseerd, met als doel kennisdeling, het verkennen van investeringskansen en het versterken van internationale samenwerkingen op het gebied van stedelijke ontwikkeling. De Expo Real biedt daarmee een unieke gelegenheid om de Haagse gebiedsontwikkelingen onder de aandacht te brengen bij een internationaal publiek van vastgoedprofessionals. Het werkbezoek kende een tweeledig programma. Allereerst nam voormalig wethouder van Asten deel aan diverse onderdelen van het officiële programma van de Expo Real. Zo bezocht hij het Holland Metropole Paviljoen, waar Nederlandse steden en marktpartijen gezamenlijk optrekken om Nederland als investeringsland te profileren. Ook voerde hij gesprekken met vertegenwoordigers van Nederlandse ontwikkelaars en beleggers die actief zijn in Den Haag. Het tweede deel van het programma bestond uit bilaterale gesprekken met internationale investeerders en institutionele beleggers.
Gezien de grote woningbouwopgave van Den Haag en de afgenomen financiële ruimte bij woningcorporaties en Nederlandse beleggers, wordt het belang van grote marktpartijen voor de stedelijke ontwikkeling van de stad steeds groter. Nederlandse marktpartijen blijven investeren in Den Haag, maar voeren tegelijkertijd een beleid van risicospreiding en internationale spreiding. Het doel van aanwezigheid op de Expo Real was dan ook helder: buitenlandse investeerders interesseren voor zowel bestaand vastgoed als nieuwe investeringsmogelijkheden in Den Haag.
Gemeente Den Haag
Spui 70 Den Haag
Postbus 12600 2500 DJ Den Haag
Telefoonummer 14070 www.denhaag.nl
Gemeente Den Haag Ons kenmerk
DSO/10978694
Door actief het gesprek aan te gaan over de kansen die Den Haag biedt — van de transformatie van Zuidwest tot de ontwikkeling van Binckhorst en het Central Innovation District — zijn de Haagse ambities op het gebied van woningbouw, duurzaamheid en economische ontwikkeling onder de aandacht gebracht. Deze gesprekken dragen bij aan het versterken van het investeringsklimaat in onze stad en ondersteunen de realisatie van de woning- en kantoorruimteopgave waar Den Haag voor staat. 2. Overzicht van het programma Hieronder volgt een overzicht van mijn programma. 5 oktober 2025 Tijd 10:00 – 16:00
Actie Treinreis van Utrecht Centraal naar München Tijdens de treinreis naar München voor de Expo Real voerde voormalig wethouder van Asten gesprekken met diverse Nederlandse partners van Holland Metropole, het samenwerkingsverband waarin ook Den Haag als partner actief is. De gezamenlijke treinreis bood een mooie gelegenheid om in informele setting ideeën uit te wisselen over stedelijke ontwikkeling, investeringsstrategieën en de gezamenlijke uitdagingen op de woningmarkt. Tijdens de reis werd een podcast opgenomen over de Haagse woningopgave, waarin hij heeft toegelicht hoe Den Haag inzet op versnelling, samenwerking en internationale investeringen om de groeiende vraag naar betaalbare woningen het hoofd te bieden.
Tijd 19:00 – 22:00
Actie Partnerdiner Holland Metropole Deelname aan het partnerdiner van Holland Metropole. Dit informele samenzijn bracht vertegenwoordigers van Nederlandse steden, ontwikkelaars en andere partners bijeen die gezamenlijk optrekken in het internationale vastgoednetwerk.
6 oktober 2025 Tijd 09:00-18:00
Actie Aanwezig op de beurs Maandag gesprekken gevoerd met: Northstar Reim – Founding Partner M&G Investments – Director Investment Pamira – Director Investment Hines – Senior Managing Director Aware Super - Director Jamestown – Managing Director
2/4
Gemeente Den Haag Ons kenmerk
DSO/10978694
Tijd 19:00 – 22:30
Actie Diner georganiseerd door Gemeente Utrecht met keynote spreker Robert Waddingham. Keynote spreker Robert Waddingham sprak over wereldwijde kapitaalstromen en hun impact op de Europese woningmarkten en stedelijke ontwikkeling. Robert Waddingham is Managing Director bij Rothschild & Co in Londen en gespecialiseerd in de Europese vastgoed- en woningmarkten, internationaal vastgoed,fusies en overnames, financiering en kapitaalmarkten.
7 oktober 2025 Tijd 09:30 – 10:00 10:00 – 15:00
Actie Presentatie gegeven over de lessen van de verstedelijkingsalliantie Oude Lijn. Er waren hierbij zo’n 75 aanwezigen. Dinsdag gesprekken gevoerd met: Catella – Senior Investment manager APG – European Property Investment director KGAL Garbe – Managing Director Unifore - Partner
3. Opbrengsten en follow-up acties Door de zeer ruime aanwezigheid van belangrijke vastgoedpartijen, zowel buitenlandse als Nederlandse, is Expo Real een uitgelezen gelegenheid om besprekingen te voeren over lopende dossiers en het gesprek aan te gaan over nieuwe projecten in de stad. Die gesprekken vonden plaats tijdens vooraf geplande persoonlijke afspraken in de trein en op de stand van Holland Metropole. Ook is er een presentatie gegeven over de lessen van de Verstedelijkingsalliantie. Afspraken We hebben Den Haag op de kaart gezet qua gebiedsontwikkeling. De meeste gesprekken waren gericht op het leggen van nieuwe contacten en het zorgen voor leads in de toekomst. Aan de hand van een zogenaamd bidbook konden we alle te realiseren projecten in de stad Den Haag onder het voetlicht brengen. Alle gesprekken zijn uitgewerkt tot concrete vervolgacties en/of vervolgafspraken. Bijeenkomsten Naast het houden van persoonlijke gesprekken hebben we een aantal bijeenkomsten bijgewoond. Met name de diners van Holland Metropole en van Utrecht hebben ervoor gezorgd de collegiale banden met andere wethouders van de vijf grote steden te kunnen aanhalen alsmede het bestaande netwerk te verdiepen. 4.
Verantwoording, kosten en transport Reden fysieke aanwezigheid Wat de praktische uitwerking betreft rust de Haagse aanwezigheid op de Expo Real zich op de pijlers; zichtbaarheid, relatiemanagement en nieuwe ontmoetingen.
3/4
Gemeente Den Haag Ons kenmerk
DSO/10978694
Zichtbaarheid Holland Metropole Den Haag was op de Expo Real aanwezig met een stand gedeeld met de vier andere grote steden Amsterdam, Utrecht, Rotterdam en Eindhoven. Dit gebeurde onder de noemer “Holland Metropole”. Aan deze stand hebben zich ook een aantal grote Nederlandse marktpartijen verbonden waaronder ontwikkelaars, beleggers en aannemers. Relatiemanagement Dankzij de hoge vertegenwoordiging van relevante internationale, maar ook Nederlandse partijen, werden er op deze dagen tientallen geplande en daarnaast ook spontane gesprekken gevoerd over lopende en nieuwe projecten in Den Haag. Inhoudelijk lag de focus op de investeringsgebieden in het Central Innovation District en Binckhorst. Nieuwe ontmoetingen Net als vorig jaar zijn er ook inspanningen verricht om afspraken te maken en nieuwe ontmoetingen te bewerkstelligen met buitenlandse investeerders. Het ons gelukt met elf grote buitenlandse partijen afspraken te hebben gehad op de beurs. Zij worden in het programma genoemd. Delegatie Ter ondersteuning van het brede inhoudelijke programma reisden de algemeen directeur van de Dienst Stedelijke Ontwikkeling, de directeur Gebiedsontwikkeling en Projecten, een senior beleidsmedewerker Economie en een collega van Event & Communicatie mee. De directeur Gebiedsontwikkeling en Projecten sloot aan bij de gesprekken met internationale investeerders.
De rest volgde een eigen programma. Kosten De kosten van de dienstreis voor de bestuurder betroffen in totaal € 1453,64,-. Bestuurlijk Verblijf € 958,50,Vervoer € 495,14,Ambtelijk (4 ambtenaren) Verblijf € 3693,60,Vervoer € 554,95,De kosten komen ten laste van Programma 13 Stadsontwikkeling en Wonen, activiteit Gebiedsontwikkeling & Projecten. CO2 uitstoot en vervoersmiddel De heenreis vond plaats per trein. Deze reis veroorzaakte een CO2-uitstoot van 0.01 ton per persoon per enkele reis. De delegatie m.u.v. de wethouder keerde eveneens per trein terug. De wethouder vloog op dinsdagavond 7 oktober terug met het vliegtuig. Voor de terugreis met het vliegtuig geldt een van de uitzonderingen uit het initiatiefvoorstel duurzame dienstreizen (RIS303012) vanwege het belang om aanwezig te kunnen zijn voor de commissie Ruimte. Om dit te kunnen combineren is gekozen voor het vliegtuig. Deze vliegreis veroorzaakte een CO2-uitstoot van 0.09 ton. De totale CO2-uitstoot voor deze reis is daarmee 0,10 ton CO2. De uitstoot wordt jaarlijks gecompenseerd via het Haagse klimaatfonds. Met vriendelijke groet, de wethouder van Stedelijke Ontwikkeling, Bibliotheken en Europa Klaas Verschuure
4/4