RIS323917 Bijlage 1

Participatieplan Operatie Bomenbuurt De straataanpak September 2025

Participatieplan

Inhoud 1.

2.

3.

Participatievraagstuk

3

Project

3

Doel

3

Vraag

4

Belang van de gemeente

4

Voorwaarden

5

Deelnemers (belangen)

5

Invloed

6

Participatieanalyse

6

Voorgeschiedenis

6

Omgevingssituatie

6

Informatiebehoefte

7

Participatiebehoefte

7

Participatieontwerp

7

Aandachtspunten

7

Tijdlijn

8

Bijlage

9

Participatieplan

1. Participatievraagstuk Het participatievraagstuk beschrijft waarover deelnemers wel en niet kunnen meedenken of meebeslissen.

Project In de Bomenbuurt moet het riool vervangen worden. Bewoners hebben verzocht dit te laten samengaan met een vergroening en verduurzaming van de straten. Hier werkt de gemeente aan mee en er is ook extra geld voor geregeld. 29 straten en 4 pleinen worden aangepakt, zie scopekaart:

Het project is nu in de fase van de straataanpak, de participatie hierover zal worden uitgevoerd in 4 zones. In deze fase worden ontwerpen van SO naar VO uitgewerkt. Dit traject wordt afgesloten met een terinzagelegging van het VO waarop buurtbewoners een zienswijze kunnen indienen. Op de uitwerking van het DO en verder is geen participatie mogelijk.

Doel De gemeente Den Haag vindt het belangrijk dat bewoners invloed hebben op hun omgeving. In dit geval mogen buurtbewoners invloed uitoefenen op de nieuwe inrichting van hun straat en pleinen in de wijk.

Participatieplan

Vraag Buurtbewoners kunnen meedenken over de nieuwe inrichting van hun straat en de pleinen in de wijk. Een groot aantal zaken is al vastgelegd in het Handboek Openbare Ruimte (HOR), zoals de breedte van wegen, stoep en omvang van een parkeerplaats. In elke straat moeten standaard fietsvoorzieningen komen, bomen geplant worden, verlichting komen, groenvakken gerealiseerd, etc. Voor de overige wensen is maatwerk mogelijk. Smalle en bijzondere straten: Fietsvoorzieningen: In elke straat komt er een minimaal aantal fietsvoorzieningen, bewoners adviseren over de plek en extra fietsvoorzieningen. Bomen en groenvakken: In het Programma van Eisen staat het minimumaantal bomen per straat. Bewoners adviseren waar mogelijk over extra bomen en het soort boom. De beschikbare ruimte in de ondergrond is hiervoor randvoorwaardelijk. In het ontwerp wordt bepaald wat het minimale aantal groenvakken is per straat, bewoners adviseren over de plek, grootte en aantal groenvakken. Waar mogelijk denken ze mee over het type groen. Ook kunnen bewoners aangeven zelf mee te willen helpen met het onderhoud van het groen. Spelen en ontmoeten: Voor de bijzondere straten is ruimte voor bewoners om te adviseren over toevoegingen zoals bankjes en zitplekken, speelplekken in de middenberm en de mogelijkheid om doorsteken dicht te maken.

Deelmobiliteit: Bewoners adviseren over het aantal en de locatie van deelmobiliteitshubs. Verlichting: Er is geen ruimte om mee te denken over het type lichtmast, wel over de detaillering van locaties, zolang de technische eisen vanuit de verlichtingsberekening daar ruimte voor bieden. Mogelijke extra toevoegingen: In overleg kunnen we met bewoners kijken naar extra ideeën voor toevoegingen zoals bank- en andere zitplekken in smalle straten. Komen bewoners met andere wensen, dan kijken we wat er mogelijk is. Uitwerking tot uitvoering: Bij de uitwerking tot de uitvoering (na het DO) houden we ruimte om te overleggen over specifieke individuele wensen zoals een invalideparkeerplek en of bewoners een geveltuintje willen. Pleinen: Bij pleinen kunnen bewoners meedenken over de inrichting en het gebruik van het plein. Elk plein krijgt een ander profiel waarbij rekening wordt gehouden met de behoeftes in de wijk. De schetsen uit het advies van het burgerberaad dienen hierbij als inspiratie. Per plein kunnen de randvoorwaarden waarbinnen je mee mag denken verschillen.

Belang van de gemeente In Operatie Bomenbuurt werkt de gemeente samen partners, waaronder bewoners en winkeliers, om na de rioolvervanging de wijk socialer, veiliger, groener en duurzamer te maken. De riolering van de Bomenbuurt is toe aan vervanging. Dit biedt kansen om de openbare ruimte opnieuw in te richten en toekomstbestendig te maken. Daarnaast biedt de herinrichting kans om meerwaarde te creëren door verschillende maatregelen ten behoeve van mobiliteitstransitie, energietransitie, klimaatadaptatie en verbetering van de leefomgevingskwaliteit te combineren met de geplande rioolvervanging in de Bomenbuurt. Op die manier zorgen we dat de Bomenbuurt ook in de aankomende decennia een wijk blijft waar het fijn wonen, werken en verblijven is.

Participatieplan

Voorwaarden Het advies van het Bomenbuurtberaad en het daaruit voortkomende Programma van Eisen vormen het uitgangspunt. Hierin zijn de voorwaarden vastgelegd die richting geven aan het ontwerp. Het ‘Handboek Openbare Ruimte’ (HOR) is voor het werken in de openbare ruimte leidend. Overige eisen volgen uit bestaande beleidsstukken en wensen van de belangrijkste stakeholders. Bij afwijking is afstemming met ACOR en beheer altijd nodig. Voor de openbare ruimte is het uitgangspunt het inrichtingsniveau Residentiekwaliteit. In de Bomenbuurt gaan de meeste straten van gevel tot gevel open. Daarom wil de gemeente graag werk-met-werk maken en de openbare ruimte toekomstbestendig inrichten. In het openbare ruimtebeleid hebben de volgende doelen prioriteit: • Een inclusieve openbare ruimte om ontmoeting en verblijf te faciliteren. Een inclusieve openbare ruimte is toegankelijk, sociaal veilig en aantrekkelijk voor iedereen. • Een openbare ruimte die uitnodigt om te wandelen en uitdaagt tot bewegen en spelen. • Klimaatadaptief maken van de openbare ruimte. • Veilige en comfortabele ruimte voor voetgangers en fietsers. Bij de inrichting van de Bomenbuurt staan deze doelen voorop en wordt gezocht naar inrichtingskenmerken die hierbij passen. In de Kadernota Openbare Ruimte geldt voor het gebied waarin de Bomenbuurt valt, specifiek: • • •

Maak ruimte voor vergroening en klimaatadaptatie, het aandeel groen is erg laag. Voldoende veilige en comfortabele ruimte voor voetganger en fietser. Verminder de ruimtedruk van autoparkeren en fietsparkeren.

Daar komen de volgende uitgangspunten bij die door de gemeenteraad bij de behandeling van het Plan van Aanpak zijn meegegeven: • • •

In elke straat komen minimaal twee bomen (uiteindelijk is in het buurtberaad een ondergrens van 5 bomen per 100 meter bepaald en deze ondergrens hanteert de gemeente bij het maken van de ontwerpen) Het creëren van een extra speelvoorziening voor kinderen. Werk-met-werk maken om hinder en overlast voor buurtbewoners te voorkomen

Omdat het tijd kan kosten om meer ruimte vrij te maken voor de bovenstaande doelen, kan gebruik worden gemaakt van tijdelijke inrichting, die op termijn gemakkelijk van functie kan veranderen. Bijvoorbeeld parkeerplekken, die op termijn ingezet kan worden voor vergroening. De ondergrondse situatie moet daar dan wel op worden voorbereid. Zie de bijlage voor een overzicht van vastgesteld beleid waarmee in het project rekening gehouden moet worden.

Deelnemers (belangen) Inwoners, bedrijven of organisaties die de impact ervaren van het project zijn: • • • • • • • • •

Bewoners en organisaties/ondernemers van de straten Bewoners, bezoekers en organisaties/ondernemers voor pleinen Scholen (primair en secundair) Kinderopvang en buitenschoolse opvang Bewonersorganisatie SBOB BIZ Fahrenheitstraat Vastgoedeigenaren BIZ Fahrenheitstraat Ondernemers Autodeelcoöperatie Bomenbuurt Welzijnsorganisaties en jongerenwerk

Participatieplan

Invloed Op hoofdlijnen is de invloed: • Bewoners adviseren over de plek en hoeveelheid van de fietsvoorzieningen. • Bewoners adviseren over de plek, hoeveelheid en de vorm van de groenvakken. • Bewoners adviseren waar mogelijk over het aantal en type bomen, binnen een selectie gemaakt door de stadsecoloog en beheer. • Bewoners geven hun mening over extra toevoegingen zoals zitplekken in de straat. • Bewoners adviseren over de inrichting en de functie van de pleinen. Voor de bijzondere straten en pleinen kunnen bewoners daarnaast ook adviseren over waar en op welke manier we ruimte bieden aan het spelen en ontmoeten. Het kan zijn dat er voor een specifieke straat of plein meer dwingende randvoorwaarden gelden waardoor wij van bovenstaand moeten afwijken. Dit zullen we aan de start duidelijk uitleggen aan deelnemers. Weging belangen Direct omwonenden benaderen we direct met communicatie door middel van een flyer op de mat. Voor andere geïnteresseerden gebruiken we indirecte communicatie. Voor de straten richten we ons vooral op direct omwonenden. Voor de pleinen ook meer op bezoekers en gebruikers waaronder ook kinderen en jongeren. De andere belangen zijn met name belangrijk voor het Thomsonplein, omdat deze door het buurtberaad is aangemerkt als plein voor de hele buurt.

2. Participatieanalyse De participatieanalyse beschrijft met welke factoren en behoeften rekening wordt gehouden.

Voorgeschiedenis In 2011 is de rioolvervanging aangekondigd In 2021 is een studie naar de herinrichting opgeleverd In 2022 is een studie naar de verkeerscirculatie gedaan; wegens gebrek aan draagvlak over de voorgestelde maatregelen is deze studie vroegtijdig afgebroken. Nog steeds maken buurtbewoners zich hierover zorgen. Tijdens de Bomenbuurtberaad hebben buurtbewoners hun zorgen hierover gedeeld. Wel heeft de studie nuttige achtergrondinformatie opgeleverd over de mobiliteit in en van de wijk (parkeerdruk, aandeel autobezit, aantallen fietsers, etc) die nog gebruikt worden. Maart 2024 is het Plan van Aanpak vastgesteld. De gemeenteraad heeft ingestemd met een budget van circa € 26 miljoen bestemd voor de rioolvervanging, herinrichting van de openbare ruimte en versnelling van de mobiliteitstransitie. Er is in 2024 een buurtberaad uitgevoerd in samenwerking met bureau EMMA. Hieruit zijn adviezen gekomen die de basis vormen van het Programma van Eisen. In april 2025 is het advies opgeleverd. In Q3/Q4 2025 is het voornemen om het Programma van Eisen en het advies van het Bomenbuurt vast te stellen.

Omgevingssituatie •

De rails van tramlijn 12 worden vervangen. De gemeente werkt aan een herinrichtingsplan voor de straten waar dit speelt. Het gaat onder meer om de Goudenregenstraat en delen van de Laan van Meerdervoort. We houden rekening met de effecten hiervan voor de Operatie Bomenbuurt en stemmen de werkzaamheden op elkaar af.

Participatieplan

•

•

Daarnaast wordt er door de gemeente gewerkt aan de herinrichting van het speelterreintje bij de Kastanjestraat, ook wel het Kastanjeplein genoemd. Om het spelen en goede groeiomstandigheden voor de daar aanwezige grote bomen beter op elkaar af te stemmen is, vooruitlopend op de herinrichting van de omringende straten, een herinrichting voorzien. Stedin werkt aan verzwaring van het net. Deze werkzaamheden staan gepland voorafgaand aan de rioolvervanging. Buurtbewoners merken dat er extra trafohuisjes in de wijk geplaatst worden. Het gaat om werkzaamheden die vergunningsvrij zijn. Hierover is dus geen participatie mogelijk.

Informatiebehoefte In het Bomenbuurtberaad zijn de minimumuitgangspunten voor de herinrichting bepaald. Deze vormen de basis voor de schetsontwerpen. Het moet duidelijk terug te zien zijn hoe het proces tot nu toe is verlopen en hoe de afspraken en wensen uit het buurtberaad meegenomen zijn in de schetsen.

Participatiebehoefte De wijk heeft een actieve bewonersorganisatie SBOB met 120 actieve buurtbewoners. Bij avonden van de gemeente zien we vaker dezelfde personen. Bij het buurtberaad heeft een diverse groep bewoners meegedaan. Hier is op verschillende manieren geworven. Ook hebben we gemerkt bij het buurtberaad dat een ansichtkaart beter werkte dan een brief. Daarnaast vonden deelnemers van het buurtberaad het fijn en belangrijk dat ze echt samen keuzes hebben kunnen maken. De bewonersorganisatie heeft aangegeven de voorkeur te hebben voor bijeenkomsten met een vaste starttijd per straat in plaats van een vrije inloop, om deze interactie tussen buurtbewoners ook bij de straataanpak te bevorderen. Een combinatie van fysiek en digitaal is belangrijk voor de wijk. Voor fysieke participatie maakt ook de afstand uit, hoe dichterbij we de participatie organiseren hoe groter vaak de kans is dat bewoners komen.

3. Participatieontwerp Het participatieontwerp beschrijft op welke manier en op welke momenten deelnemers kunnen meedoen.

Aandachtspunten • Hoekpunten tussen bepaalde straten. • We hebben gezien bij het buurtberaad dat het lastig is om kinderen en jongeren te betrekken, dit is een aandachtspunt. • Opknippen van grote straten in segmenten met een vergelijkbaar dwarsprofiel. • In de eerste fase moeten we aandacht hebben voor het werven van straatvertegenwoordigers. Vertegenwoordigers moeten ook echt voor verschillende mensen in de straat voelen als een vertegenwoordiger. Het streven is om per straat 3-5 straatvertegenwoordigers deel te laten nemen. • De participatie wordt per zone georganiseerd. Dit proces wordt geëvalueerd en waar nodig verbeterd na de eerste zone.

Participatieplan

Tijdlijn Overzicht van alle fases voor de participatie van één zone (ongeveer 1,5 tot 2 jaar) De wijk wordt in 4 delen verdeeld, waarbij elke fase uit ongeveer evenveel straten en een plein zal bestaan. Na vaststelling van de voorontwerpen van een zone door de raad wordt gestart met het maken van schetsontwerpen van de volgende zone en bijbehorende straten. Tussen de start van de straataanpak in het eerste deelgebied tot de laatste straten zit ongeveer 2 jaar. Op de website zal een actuele planning te vinden zijn.

Fase 0

0

1

Fasetitel

Omschrijving

Participatiemiddelen Burgerberaad

Communicatiemiddelen Div

Tijdsperiode

Participatie Programma van Eisen Vaststelling Programma van eisen Schetsontwerp per straat of plein maken

Bepaling minimum uitgangspunten Gemeenteraad stelt het raadsstuk vast

Inspreken tijdens raadsbehandeling

Site

Najaar 2025

Gemeente maakt op basis van de afspraken van het buurtberaad een ontwerp per straat. Deelnemers reageren individueel op de schetsen per straat of plein

n.v.t.

Site Nieuwsbrief

2-4* weken

Reactiemogelijkheid per straat en plein (digitaal en tijdens bijeenkomst)

3-4 weken

n.v.t.

Per straat flyer met informatie en uitnodiging QR-code op het plein naar digitale omgeving Nieuwsbericht op site N.t.b.

Site Nieuwsbrief

2-4 weken

Site Nieuwsbrief Formele publicatie Site Nieuwsbrief Site Nieuwsbrief

6 weken

2

Doe mee: Schets aanvullen

3

Reacties verwerken Doe mee: Schetsontwerp (SO) verder uitwerken tot een voorlopig ontwerp (VO)

Gemeente vat de reacties samen Gemeente werkt met vertegenwoordigers per straat het ontwerp verder uit tot voorlopig ontwerp. Hiervoor gebruiken zij de eerder opgehaalde wensen. Gemeente maakt een voorontwerp

6

Voorlopig ontwerp (VO) maken Zienswijze

Gemeente legt het voorontwerp ter inzage

Optioneel een fysieke bijeenkomst

7

Vaststelling VO

8

Gemeente maakt een definitief ontwerp (DO) Uitwerking tot en met de uitvoering

Gemeenteraad stelt het voorontwerp vast. De gemeente maakt het ontwerp definitief.

Inspreken tijdens raadsbehandeling n.v.t.

4

5

9

-1à2 gesprekken per straat met de ontwerper - 1 terugkoppeling - Optioneel startgesprek met dilemma's

Juni 2024 – apr 2025

2-4 weken 4-12 weken

4-6 weken 6 maanden

Uitwerking met ruimte Optioneel een Site 1 jaar voor specifieke fysieke Informatiebrief individuele wensen bijeenkomst Projectwebsite zoals invalideparkeeraannemer plekken of geveltuintjes. *) voor de straten en pleinen met een bijzondere of ingewikkelde opgave wordt meer tijd gereserveerd

Participatieplan

Bijlage Overzicht vastgesteld beleid waarmee in het project rekening gehouden moet worden: Coalitieakkoord 2023

RIS316672

Agenda Ruimte voor de stad

RIS295016

Kadernota Openbare Ruimte

RIS310884

Handboek openbare ruimte 2019

RIS303176

Rioleringsplan 2021- 2025

RIS306620

Regeling telecommunicatie DH 2021

RIS309293

Nota Stadsnatuur

RIS 305824

Transitievisie Warmte

RIS310442

Strategie mobiliteitstransitie 2022 – 2040

RIS310664

Parkeerstrategie Den Haag 2021-2030

RIS308711

Visie op licht 2017

RIS298658

Verduurzamen openbare verlichting

RIS 309078)

Nota duurzaamheid 2019

RIS301829

Wegwijzer DH klimaatbestendig 2021

RIS308744

Handreiking duurzame leefomgeving 2022

RIS 319141

Nota stadsbomen 2021

RIS307827

Vanzelfsprekend toegankelijk’ agenda voor een toegankelijk Den Haag 2020-2022 In Den Haag doet iedereen onbeperkt mee

RIS306630

Commissiebrief Spelen in de stad

RIS318516

Ruim Baan voor de fiets 2019

RIS302960

Nota Fietsparkeernormen 2016

RIS294386

Grondstoffenplan 2021

RIS310285

RIS318989

Actieplan Maatschappelijk en Verantwoord Opdrachtgeven en Inkopen Den Haag RIS319227 Wijkagenda Bomen en Bloemenbuurt 2020-2024 Strategie Deelmobiliteit

RIS319377