RIS323768 Bijlage Jaarrapportage 2024

≡►

Jaarrapportage Verbonden Partijen 2024

≡◄►

Colofon Dit is een uitgave van Gemeente Den Haag Bestuursdienst / Directie Middelen en Control / Treasury en Verbonden Partijen Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag Spui 70, 2511 BT Den Haag

Vormgeving en illustraties Studio Tint, Den Haag Oktober 2025

≡◄► Inhoud

Inleiding 1

Vennootschappen

7

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11

BNG Bank N.V. Dunea N.V. Haagse Milieu Services N.V. HTM Personenvervoer N.V. HTM Railinfra B.V. Regionale Ontwikkelingsmaatschappij Innovation Quarter B.V. Stadsherstel Den Haag en Omgeving N.V. Starterspanden Den Haag B.V./C.V. Stedin Groep N.V. United Fish Auctions N.V. Grondexploitatiemaatschappij Vroondaal B.V./C.V.

8 11 15 19 22 24 27 30 33 36 39

12 13

Ontwikkelingscombinatie Wateringse Veld B.V./C.V. Wijkontwikkelingsmaatschappij Den Haag Zuidwest B.V.

41 43

Stichtingen, verenigingen en coöperaties

47

Wigo4IT Holdingfonds Economische Investeringen Den Haag

48 51

Gemeenschappelijke regelingen

55

GGD en Veilig Thuis Haaglanden Omgevingsdienst Haaglanden Bedrijvenschap Harnaschpolder Industrieschap de Plaspoelpolder Metropoolregio Rotterdam-Den Haag Veiligheidsregio Haaglanden Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden

56 59 62 65 68 71 74

Partijen met enkel een bestuurlijk belang

76

2 14 15

3 16 17 18 19 20 21 22

4

3

5

Jaarrapportage Verbonden Partijen 2024

≡◄►

≡◄► Inleiding

Gemeente Den Haag is verbonden aan verschillende publiekrechtelijke en privaatrechtelijke organisaties. Als de gemeente zowel financieel als bestuurlijk belang heeft in een organisatie dan is er sprake van een verbonden partij. Dit kunnen vennootschappen, gemeenschappelijke regelingen, cooperaties, stichtingen of verenigingen zijn. De verbonden partijen staan op afstand van de gemeente en elk van de verbonden partijen draagt op verschillende wijze bij aan het Haags publiek belang. De gemeente ziet erop toe dat dit publiek belang in de praktijk wordt gerealiseerd. In het beleidskader verbonden partijen staat beschreven op welke wijze de gemeente met haar verbonden partijen omgaat om het publieke belang te borgen. Op 25 april 2024 is het Beleidskader Verbonden Partijen 2024 vastgesteld door de gemeenteraad (RIS317313). In het beleidskader verbonden partijen is, onder meer, opgenomen dat het college elk jaar de raad informeert via een ‘jaarrapportage verbonden partijen’. De jaarrapportage is een nadere toelichting op de aparte paragraaf ‘verbonden partijen’ in de jaarrekening en de begroting van de gemeente. Ten opzichte van de gemeentelijke jaarrekening en begroting wordt in de jaarrapportage uitgebreider verslag gedaan over de bedrijfsvoering van de verbonden partijen. De jaarrapportage wordt aan het einde van het kalenderjaar aangeboden aan de raad.

Pas aan het eind van het jaar zijn alle jaarrekeningen van de verbonden partijen beschikbaar. Naar aanleiding van vragen gesteld in de Commissie Bestuur van 19 februari 2025 is aan de raad een toezegging gedaan met betrekking tot de jaarrapportage verbonden partijen (RIS322993). Op basis van deze toezegging zijn dit jaar een aantal extra gegevens toegevoegd aan de jaarrapportage die de raad meer inzicht geven in de financiële gezondheid van de verbonden partijen. Om te beginnen zijn er enkele financiële kengetallen toegevoegd in het financieel overzicht van de verbonden partijen. Zo is dit jaar voor het eerst te zien hoeveel de verbonden partij aan inkomsten heeft in het boekjaar en het jaar daarvoor. Daarnaast is te lezen wat de solvabiliteit van de verbonden partijen is en wordt hier enige duiding bij gegeven. Ten slotte is in deze jaarrapportage te lezen wat de verbonden partijen aan investeringen gedaan hebben in 2024 en wordt weergegeven wat hierbij de belangrijkste investeringen waren. Dit geeft inzicht in de doelstellingen van de verbonden partijen en maakt duidelijk wat de huidige focus is van de organisaties. Op basis van de bevindingen in de jaarrapportage kan gesteld worden dat het over de gehele linie goed gaat met de deelnemingen. Het wordt duidelijk dat de organisaties financieel stabiel zijn en dat de financiële reserves aangesterkt worden.

Dit heeft de maken met de uitdagingen waar de meeste deelnemingen de komende jaren mee te maken krijgen. Er zullen de komende jaren flinke investeringen gedaan worden bij meerdere deelnemingen om die uitdagingen het hoofd te bieden. Zo is HMS bezig om haar wagenpark geheel te verduurzamen middels de aanschaf van ­elektrische ophaalwagens. Bij Dunea wordt duidelijk dat het verzekeren van schoon drinkwater steeds meer investeringen zal vergen. Zo wordt er gekeken naar nieuwe bronnen om voldoende schoon drinkwater te kunnen blijven leveren. Bij Stedin is ten slotte merkbaar hoe de energietransitie op gang is gekomen en hoeveel er de komende jaren geïnvesteerd zal moeten worden om netcongestie op te lossen.

5

Jaarrapportage Verbonden Partijen 2024

≡◄► * Resultaten x € 1.000

Innovation Quarter United Fish Autions Aandeel

34%

Resultaat*

€ 287

Aandeel

0,397%

Resultaat*

€ -2.845 Ontwikkelingscombinatie Wateringse Veld Aandeel BV: 50% CV: 49% Resultaat* BV: € -5 CV: € 343

Starterspanden Aandeel Resultaat* BV: CV:

Wijkontwikkelingsmaatschappij Den Haag Zuidwest Aandeel 42% Resultaat*

€ -5.316

50% €2 € -278

Bank Nederlandse Gemeenten Aandeel 2,29% Resultaat* € 294.000

Grondexploitatiemaatschappij Vroondaal Aandeel BV: 50% CV: 48% Resultaat* BV: € 92 CV: € 2.845

Stadsherstel Aandeel

20%

Resultaat*

€ 1.472

Haagse Milieu Services Aandeel

100%

Resultaat*

€ 6.115

HTM Personenvervoer

Dunea Aandeel

39,34%

Resultaat*

€ 6.850

Aandeel

99,9%

Resultaat*

€ 1.894

HTM Railinfra Aandeel

100%

Resultaat*

€0 Stedin

6

Jaarrapportage Verbonden Partijen 2024

Aandeel

14,48%

Resultaat*

€ 180

≡◄► 1

Vennootschappen

De gemeente kan met de aanschaf van aandelen participeren in verschillende vormen vennootschappen: een besloten, een naamloze of commanditaire vennootschap. Voor de besloten en naamloze vennootschap wordt de term deelneming gehanteerd. In een deelneming heeft de gemeente zowel een financieel als een bestuurlijk belang. Het bezit van de aandelen is een financieel belang. Het bestuurlijk belang is in de meeste gevallen de rechten in de aandeelhoudersvergaderingen, zoals de mogelijkheid om de statuten aan te passen, jaarstukken goed te keuren of bestuursleden te benoemen. Het precieze mandaat van de gemeente als lid van de aandeelhoudersvergadering is statutair bepaald en afhankelijk van het stemaandeel van de gemeente, en kan per deelneming verschillen. De commanditaire vennootschap is een bijzondere vorm, waar de gemeente als stille vennoot in participeert en via de besloten vennootschap ook een belang heeft in de beherend vennoot (besloten vennootschap). Stille vennoten hebben geen bestuurlijk belang en zijn daarmee in formele zin geen verbonden partij. Maar omdat ze in alle gevallen zijn gekoppeld aan een besloten of naamloze vennootschap zijn ze wel onderdeel van deze rapportage. De gemeente participeert in de volgende vennootschappen: 1. Bank Nederlandse Gemeenten N.V. 2. Dunea N.V. 3. Haagse Milieu Services N.V. 4. HTM Personenvervoer N.V. 5. HTM Railinfra B.V. 6.

Regionale Ontwikkelingsmaatschappij Innovation Quarter B.V. 7. Stadsherstel Den Haag en Omgeving N.V. 8. Starterspanden Den Haag B.V./C.V. 9. Stedin Holding N.V. 10. United Fish Auctions N.V. 11. Grondexploitatiemaatschappij Vroondaal B.V./C.V. 12. Ontwikkelingscombinatie Wateringse Veld B.V./C.V. 13. Wijkontwikkelingsmaatschappij Den Haag Zuidwest B.V.

7

Jaarrapportage Verbonden Partijen 2024

1

BNG Bank N.V.

Deelneming

Programma

Naamloze vennootschap

15 - Financiën

≡◄► Vooruitblik Door meer en meer groene financiering aan te trekken, wordt de BNG verplicht om zijn groene obligatiehouders meer informatie te verstrekken. Dit betekent dat de BNG meer informatie dient te verstrekken over naar welke ESG-projecten de financiering is gegaan of wie de klanten van BNG zijn en in welke ESG-categorie deze vallen. De verwachting is dat de gevraagde informatie vrij extensief zal zijn en dat het veel tijd in beslag zal nemen bij de klanten van BNG, om de informatie binnen de organisatie op te halen.

bevoegdheden voor sturing Instrumenten De AvA benoemt de leden van de RvC. De gemeente kan verder in gezamenlijkheid met andere aandeelhouders richting de vennootschap optreden.

profiel, ontwikkelingen en vooruitblik Profiel BNG Bank N.V. is de bank van en voor overheden en organisaties voor het maatschappelijk belang. Met gespecialiseerde financiële dienstverlening draagt de BNG bij aan zo laag mogelijke kosten van maatschappelijke voorzieningen voor de burger. De laatste jaren heeft BNG zichzelf ook gepositioneerd als een maatschappelijke bank, die bijdraagt aan positieve maatschappelijke ontwikkelingen door middel van financiering. Dankzij de kredietkwaliteit van haar klanten, haar sterke kapitaalpositie en haar publieke aandeelhouderschap, waarderen Ratingbureaus Fitch, Moody’s en S&P BNG Bank op het hoogste ratingniveau. De klanten van de BNG zijn organisaties, die een publieke taak vervullen. Dankzij de sterke positie van BNG op de kapitaalmarkt kunnen deze klantgroepen profiteren van aantrekkelijke financiering voor de korte en lange termijn. Bijkomend voordeel is dat het dividend terecht komt bij de publieke aandeelhouders (de staat en de gemeenten) en zo opnieuw geïnvesteerd kan worden in het publiek belang. Ontwikkelingen Voor de periode van 2024 t/m 2026 wil de BNG de belangrijkste financier van het publieke sector blijven en bijdragen aan een duurzamer en socialer Nederland. Verduurzaming, energietransitie en CO2 – reductie blijven belangrijke thema’s voor BNG.

Financiering wordt als een belangrijk middel gezien voor een positieve verandering. Naast reguliere financiering haalt BNG steeds meer groene financiering op in de vorm van ESG-obligaties. Deze groene financiering wordt ingezet om bepaalde budgetten en uitgaven van gemeenten en woningbouwcorporaties te financieren. Daarnaast blijft BNG zich focussen op permanente toegang tot de geld- en kapitaalmarkten, tegen de gewenste looptijden en de juiste volumes, tegen zo laag mogelijke kosten. ESG wordt steeds belangrijker in de maatschappij. BNG heeft zich naast het goedkoop financieren van lokale overheid, ook als doel gesteld om positief bij te dragen aan de maatschappij door ESG-projecten te financieren. Hier zijn zij actief mee bezig.

8

Jaarrapportage Verbonden Partijen 2024

Voorbeelden In 2024 is er een aanpassing geweest op het beloningsbeleid voor de Executive Committee. Tijdens de AvA heeft de gemeente ingestemd om het beloningsbeleid op enkele punten meer in overeenstemming te brengen met het beloningsbeleid van staatsdeelnemingen.

informatiebeveiliging BNG is continu bezig met informatiebeveiliging. In 2024 lag de focus op het versterken van de IT-infrastructuur en het verbeteren van de digitale weerbaarheid. BNG heeft haar digitale processen aangescherpt om te voldoen aan onder andere DORA en NIS2 (wettelijke eisen voor financiële instellingen). Een nieuw integratieplatform is geïmplementeerd, waar applicaties flexibel gekoppeld kunnen worden. De infrastructuur is daardoor minder afhankelijk van (dure) maatwerkoplossingen. BNG heeft verder haar hybride cloud oplossingen (public and private cloud) gemoderniseerd en haar identiteit en access management verbeterd. BNG heeft begin 2024 geparticipeerd in door een ECB georganiseerde oefening, waarbij het herstel na een cybercalamiteit is geoefend. Naar aanleiding van deze oefening zijn acties genomen om de cybersecurityprocessen verder te optimaliseren. Trainingen en awareness sessies m.b.t. cybersecurity worden regelmatig gegeven aan medewerkers.

≡◄►

Bank Nederlandse Gemeenten N.V.

duurzaamheidsdoelstellingen

diversiteit en inclusie

BNG heeft zich in 2019 gecommitteerd aan de Klimaatakkoord. Ze zijn actief bezig om voor zichzelf en hun klanten te helpen de klimaatdoelstelling te bereiken. BNG gebruikt de GRI reporting standards om thema’s te identificeren, KPI’s op te stellen en te meten op het gebied van ESG (environmental, social and governance); milieu, sociale aspecten en goed bestuur. Duurzaamheid en Diversiteit & Inclusie zijn opgenomen in de GRI reporting standards.

In januari 2024 heeft BNG de SER Charter Diversiteit & Inclusie ondertekend. Er is een plan van aanpak opgesteld en via het tekenen van de Charter is de inzet op diversiteit en inclusie bevestigd.

BNG heeft voor 2024 meetbare KPI's voor zichzelf gesteld om aantoonbaar duurzaam te zijn. De voor 2024 geformuleerde KPI is behaald. Ze hebben een top 39% peer rating in ESG en er heeft meer dan 3% CO2 reductie plaatsgevonden in hun kredietportefeuille. Samenwerking gemeente De BNG draagt op dit moment actief bij aan de ambitie om warmtebedrijven op te zetten. BNG speelt een rol in de financiering van deze bedrijven. Er wordt gewerkt met de VNG aan een waarborgfonds voor warmtenetten. Op dit moment heeft de gemeente een leningportefeuille uitstaan bij de BNG, maar er zijn geen nieuwe financieringen aangetrokken in 2024. Er kunnen informatieverplichtingen ontstaan op het gebied van duurzaamheid.

Bestuurlijk belang

Er is een ambassadeursgroep binnen BNG opgezet, die actief werkt aan diversiteit en inclusie binnen BNG. Er worden evenementen georganiseerd binnen BNG op het gebied van D&I om bewustwording en betrokkenheid bij de werknemers te creëren. In 2023 zijn materiele onderwerpen opgesteld door BNG om D&I beleid verder te ontwikkelen. In 2024 heeft BNG meetbare KPI’s opgesteld op het gebied van Diversiteit en Inclusie. Er is ingezet op diversiteit en inclusie en het aantrekken van medewerkers met een afstand tot de arbeidsmarkt. Er is een Diversiteit & Inclusiebeleid opgesteld specifiek gericht op zowel de samenstelling van de Raad van Commissarissen en de Executive Committee als dat van de medewerkers. Hierin zijn de volgende doelstellingen en ambities geformuleerd: • Target: tenminste 40% van de medewerkers is man en ­tenminste 40% van de leden vrouw. * Ambitie: Minimaal 20% van de gezamenlijke groep RvC/ExCo heeft een andere culturele achtergrond, aangevuld met de juiste kwaliteit en geschiktheid. Dat zijn uiteindelijk minimaal 2 van 12 leden. * Voor leeftijd en arbeidsvermogen is geen doelstelling ­opgesteld. De ambitie is wel om zoveel mogelijk diversiteit en invulling op beide categorieën aan te geven, indien daar de mogelijkheid toe bestaat.

Financieel belang (x 1.000)

Wethouder van Financiën, Cultuur, Economische Ingebracht kapitaal ­ontwikkeling vertegenwoordigt Den Haag als aandeelhouder. % aandeel

Financiële positie (x 1.000)

€ 3.188,64 2,29%

2023

2024

Eigen vermogen

€ 4.721.000

€ 4.777.0000

Vreemd vermogen

€ 110.819.000

€ 123.164.000

Inkomsten

€ 516.000.000

€ 552.000.000

Resultaat

€ 254.000

€ 294.000

3,7%

4%

Ja

Ja

Solvabiliteits-ratio (%) Goedkeuring accountant: Uitgekeerd dividend

€ 140.000

Waarvan aan Den Haag

€ 3.200

Banken moeten voldoen aan minimale kapitaaleisen. Deze zijn gebaseerd op het internationale Basel III raamwerk en vastgelegd in de Capital Requirements Regulation van de EU. Voor solvabiliteit worden de CET1 en Tier 1 ratio’s gebruikt. Voor BNG zijn deze ratio’s voor 2024 respectievelijk 40% en 43%. In 2023 waren ze 43% en 46%. Minimum wettelijke vereisten betreffen voor CET1 4,5% en Tier 1 10,5%, aangevuld met een aantal buffers die afhankelijk zijn van land en soort bank. De precieze eisen per bank worden uiteindelijk door de ECB bepaald op basis van het specifieke risicoprofiel. De ratio’s van BNG bevinden zich ruim boven de eisen.

9

Jaarrapportage Verbonden Partijen 2024

≡◄►

Bank Nederlandse Gemeenten N.V.

investeringen In 2023 was dat –2.827m en in 2024 was het –727m. Dit in termen van Investing Activities zoals verantwoord onder de IFRS boekhoudregels. Dit betrof voornamelijk aankopen, verkopen, aflossingen en waardeveranderingen in de beleggingsportefeuille. Ook wordt geïnvesteerd in renovatie van het hoofdkantoor (tevens enige kantoor) van BNG aan de Koninginnegracht in Den Haag.

raad van bestuur (rvb) / raad van commissarissen (rvc) Bestuur/directie De zogeheten Executive Committee bestaat uit 5 personen en wordt benoemd en ontslagen door de Raad van Commissarissen. Raad van Commissarissen Deze bestaat uit 7 personen en wordt aangesteld door de Algemene vergadering van Aandeelhouders. Op de AvA in april 2024 zijn de heren J. van Rutte en J. Conijn afgetreden en 2 nieuwe RvC leden zijn benoemd; de heer C. Korthout en mevrouw M. Elsinga. In 2024 is Philippine Risch benoemd tot CEO van BNG. Zij volgde Gita Salden op die een functie bij DNB heeft aanvaard. Daarnaast is Peter Nijsse benoemd tot Chief Commercial Officer.

Man/vrouw verhouding RvB

3 mannen 2 vrouwen

RvC

3 mannen 4 vrouwen

10 Jaarrapportage Verbonden Partijen 2024

bezoldiging Het beloningsbeleid voor het Executive Committee van BNG wordt vastgesteld door de Algemene Vergadering van Aandeelhouders. De laatste actualisatie heeft plaatsgevonden op 25 april 2024. De onderbouwing van de hoogte van de beloning is gebaseerd op de publieke en private kenmerken van de bank: welk deel is ‘overwegend publiek’ en welk deel is ‘overwegend privaat’. Er is hierbij gekeken naar de omvang, aantal medewerkers, activiteiten en complexiteit van de bank. Op basis van deze weging, heeft het Ministerie van Financiën voorgesteld een verdeling aan te houden 60 publiek/40 privaat. Voor het publieke deel is de WNT-norm als referentie gebruikt. Voor het private deel wordt (maximaal) de mediaan van een (private) peer groep als referentie gebruikt. Het beloningsbeleid van de Raad van Commissarissen is voor het laatst geactualiseerd in 2021 en eveneens vastgesteld door de Algemene Vergadering van Aandeelhouders. Daarnaast is CAO banken van toepassing op het beloningsbeleid van BNG. De WNT is niet van toepassing op BNG. Er wordt jaarlijks een remuneratierapport opgesteld waarin over de bezoldiging van de ExCo, RvC en medewerkers van BNG wordt gerapporteerd. Dit wordt gepubliceerd op de website in aanvulling op het jaarverslag.

informatievoorziening Raadsstukken in 2024 Geen. De jaarstukken zijn openbaar en te vinden op Kerncijfers en jaarverslagen.

2

Dunea N.V.

Deelneming

Programma

Naamloze vennootschap

15 - Financiën

profiel, ontwikkelingen en vooruitblik Profiel Dunea heeft als statutaire doelstelling: a. Het voorzien in de behoeften aan drinkwater en industriewater binnen het distributiegebied, alsmede het voorzien in de behoeften aan drinkwater en gros buiten het distributie­ gebied. Hierbij hoort ook inkoop van drinkwater en gros van andere drinkwaterbedrijven wanneer dat nodig is om aan de behoeften binnen het verzorgingsgebied te voldoen; alles met inachtneming van de eisen van verantwoord natuurbeheer van het aan de zorgen van de vennootschap toevertrouwd duingebied; b. Het verantwoord natuurbeheer van het aan de zorgen van de vennootschap toevertrouwd duingebied, een en ander met inachtneming van de eisen van verantwoorde waterwinning; c. Het beheren van andere onderdelen van de waterketen zoals riolering en afvalwaterzuivering zowel binnen als buiten het distributiegebied. Op dit moment richten de activiteiten van Dunea zich op ad a. en ad b. en zijn er geen activiteiten op ad. c. Het openbaar belang betreft drinkwatervoorziening en natuurbeheer. Burgers en bedrijven worden door Dunea voorzien van veilig drinkwater tegen minimale kosten. Daarnaast beheert Dunea met het haar toevertrouwde duingebied een voor de gemeente belangrijk natuurgebied dat onderdeel is van Nationaal Park Hollandse Duinen.

Ontwikkelingen Als oppervlaktewaterbedrijf heeft Dunea last van de steeds droger en heter wordende zomers als resultaat van klimaatverandering. Dit heeft gevolgen voor zowel de kwantiteit als de kwaliteit van het rivierwater dat Dunea inneemt voor de productie van drinkwater. Om hier goed mee om te gaan en te anticiperen op de voorspellingen, zet Dunea naast extra waterproductie en -zuivering in op waterbesparing. Een belangrijke stap hierin is het Nationaal Plan van aanpak Drinkwaterbesparing dat het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat in 2024 in gang heeft gezet. Doel van het plan is het drinkwatergebruik

11 Jaarrapportage Verbonden Partijen 2024

≡◄► te verminderen bij zowel zakelijke gebruikers als huishoudens en waterbewust bouwen te introduceren. Antropogene stoffen, zoals microplastics, pesticiden, genees­ middelenresten en PFAS, blijven een grote uitdaging voor drinkwaterbedrijven. Dunea heeft in de zomer van 2024 tijdelijk water ingenomen uit de Lek voor de productie van drinkwater, omdat er hogere concentraties bestrijdingsmiddelen werden gemeten in de Maas. De innamestop van de Afgedamde Maas heeft Dunea benut om onderhoudswerkzaamheden uit te voeren. Ook de zuiveringsinspanningen om PFAS uit het water te halen waren in 2024 aanzienlijk. In 2024 heeft Dunea diverse initiatieven ter voorkoming dat antropogene stoffen in het water terechtkomen gesteund, bijvoorbeeld binnen de samenwerking RIWA-Maas en Schone Maaswaterketen. Via Vewin steunt Dunea de Nederlandse inzet voor het Europese voorstel om PFAS-lozingen te verbieden en dit verbod zo snel en breed mogelijk te implementeren. Echter, de waterkwaliteit van het oppervlaktewater (de bron van Dunea) lijkt niet op korte termijn te verbeteren. Dit dwingt Dunea tot opschaling in het huidige zuiveringssysteem wat extra druk zet op de investeringsopgave. Ook de toenemende bevolkingsgroei heeft impact op Dunea. De woningbouwopgave in het verzorgingsgebied van Dunea betekent ook een toename in de vraag naar drinkwater. Het ­huidige rivier-duinsysteem kan dat niet aan.

Daarom is Dunea al lange tijd bezig met het onderzoeken van aanvullende drinkwaterbronnen. In 2024 heeft Dunea een keuze gemaakt voor de meest kansrijke bron: lokaal oppervlaktewater. Ondanks bovenstaande ontwikkelingen heeft Dunea in 2024 circa 79 miljoen m3 drinkwater geproduceerd. Daarnaast is er geïnvesteerd in natuur, biodiversiteit en veiligheid in de circa 2.400 hectare natuur van haar duingebieden. Vooruitblik Dunea voert in 2025 een organisatieverandering door. Het doel van deze verandering is om de focus op het bestaande rivierduinsysteem aan te scherpen. Verder biedt de verandering de ruimte om meer aandacht te geven aan toekomstige grote projecten en aan de impact van een nieuwe bron. De samenhang tussen deze elementen in relatie tot de langetermijnstrategie kan op deze manier gewaarborgd worden. Dit is nodig om de leveringszekerheid en kwaliteit van het drinkwater te kunnen blijven borgen.

bevoegdheden voor sturing Instrumenten De Algemene vergadering van Aandeelhouders (AvA) van Dunea, waar de gemeente onderdeel van uitmaakt, heeft verschillende bevoegdheden die kunnen worden ingezet bij het beschermen van het publiek belang. Het meerjarenplan en de meerjarenbegroting, de jaarbegroting, de drinkwater- en aansluittarieven en de leverantie- en aansluitvoorwaarden dienen ter goedkeuring te worden voorgelegd aan de aandeelhouders. Ook benoemen de aandeelhouders de leden van de directie en de raad van c­ommissarissen, en kunnen de aandeelhouders decharge verlenen over het gevoerde bestuur/toezicht aan de directie/de raad van commissarissen.

≡◄►

Dunea N.V.

Voorbeelden In 2024 heeft de AvA van Dunea de Begroting 2025 en de Tarievenregeling 2025 goedgekeurd.

gefaseerd worden uitgevoerd. Ook gaat Dunea over van een 100% gasgestookt systeem op een elektrisch systeem. Voor de meeste locaties zal dat gebeuren voor 2030, voor een klein deel kort daarna.

informatiebeveiliging

In 2024 is de energiebehoefte van pompopstellingen verder in kaart gebracht, inclusief de mogelijkheden om elektriciteit te besparen. Voor de opjaaginstallatie die het pompstation in Monster voedt met voorgezuiverd rivierwater is bijvoorbeeld de keuze gemaakt om de motoren niet te reviseren, maar een geheel nieuwe aandrijflijn op de pompen te gebruiken. Dit leidt tot een aanzienlijke besparing.

Binnen de strategie van Dunea is digitale veiligheid een belangrijke randvoorwaarde. Het dreigingsniveau van digitale aanvallen lag in 2024 voor Dunea op een onverminderd hoog niveau. Om deze risico’s te mitigeren, houdt Dunea zich actief bezig met het verzamelen, monitoren en analyseren van digitale dreigingen. Dunea beschikt over een gedegen informatiebeveiligingsbeleid en -organisatie. Dunea hanteert een security architectuurraamwerk waarbij informatie wordt geclassificeerd op datasetniveau. Daarnaast bevordert Dunea een organisatie-brede cultuur van bewustwording omtrent informatiebeveiliging. In 2024 waren er geen beveiligingsincidenten of datalekken binnen Dunea. In het kader van de zorgplicht, zoals vastgelegd in de Wet beveiliging netwerk- en informatiesystemen (Wbni), voert de ILT jaarlijks inspecties uit bij Nederlandse drinkwaterbedrijven. In mei 2024 was er bij Dunea een externe audit. De resultaten van deze audit tonen aan dat Dunea een goed inzicht heeft in haar risico’s en voldoet aan de geldende beveiligingsnormen. Er zijn geen tekortkomingen vastgesteld. De maatregelen om de digitale weerbaarheid te versterken worden voortgezet. In 2024 zijn ook de eerste voorbereidingen getroffen voor een ISO27001certificering; deze activiteiten lopen door in 2025.

duurzaamheidsdoelstellingen Dunea streeft ernaar om klimaatneutraal te werken, waarbij ook circulariteit een belangrijk doel is. In het beleid zijn de belangrijkste aandachtspunten: • inzetten op verantwoord energiegebruik, met maatregelen voor een maximale energie-efficiëntie en het gebruikmaken van duurzame energiebronnen; • het circulair maken van de bedrijfsvoering. Dunea draagt zorg voor zo hoogwaardig mogelijke reststoffen. Voor het productieproces doet Dunea dat samen met haar deelneming AquaMinerals. AquaMinerals creëert economische waarde en duurzaamheidswaarde met grondstoffen uit rest- en afval­ stromen van het drinkwaterproductieproces; • benutten van assets als duurzame bron voor warmte en koude. Dochteronderneming Dunea Warmte & Koude BV zet in op projecten waar aquathermie waarde toevoegt voor klant en maatschappij; • reduceren van directe en indirecte CO2-emissies, waarbij Dunea kijkt naar de hele keten. Dunea gebruikt de jaarlijkse CO2-bepaling om focus aan te brengen en om de voortgang van de lopende reductiemaatregelen te monitoren; • stimuleren van bewust en duurzaam watergebruik, zowel bij klanten als bij Dunea zelf. In 2024 zijn circa 120 gasbesparende maatregelen voor 14 Dunea-locaties geïdentificeerd. Een eerste grote besparing wordt gerealiseerd door gebouwen beter te isoleren. Dit zal tot 2030

12 Jaarrapportage Verbonden Partijen 2024

Ook is er een plan voor het verder elektrificeren van het wagenpark en het gebruik van duurzaam HVO100 in plaats van diesel voor noodstroomaggregaten. Eind 2024 was het wagenpark van Dunea voor 59% volledig elektrisch (2023: 53%). Dunea heeft in 2024 de eerste stappen gezet in het bepalen van een strategie voor circulariteit. Hierin zijn doelstellingen geformuleerd die de basis zijn voor het ontwikkelen van specifieke KPI’s voor circulariteit. Dunea is gestart met het formuleren van eisen voor duurzaam bouwen voor investeringsprojecten. Om circulariteit te kunnen meten, wordt een datamodel ontwikkeld op basis van de CO2-voetafdruk, dat zorgt voor betere rapportages en sturing. Het model wordt vanaf 2025 gebruikt. Samenwerking gemeente Binnen Nationaal Park Hollandse Duinen werkt Dunea samen met diverse stakeholders voor de realisatie van buffergebieden tussen kwetsbare natuur in de duingebieden en het meer agrarische en stedelijke achterland. Dit om de bevolkingsgroei en gepaarde recreatievraag goed te kunnen opvangen in de regio. In het project Van Zee tot Zweth. Aan de zuidkant van Den Haag, werken Dunea, de gemeente Den Haag en andere partners aan de ontwikkeling van een aaneengesloten park en groenblauwe verbinding tussen Den Haag en het Westland.

diversiteit en inclusie Dunea heeft de ambitie om de diversiteit te vergroten en de inclusiviteit verder te verbeteren. Het beleid op het gebied van diversiteit en inclusie heeft in 2024 verder invulling gekregen, met een focus op medewerkers met een ander culturele achtergrond en vrouwen in technische functies. Om de bewustwording te vergroten zijn onder andere interactieve bijeenkomsten georganiseerd voor leidinggevenden en teams. Ook in de arbeidsmarktcommunicatie is het thema meegenomen. Er is in 2024 beperkt gebruikgemaakt van de nieuwe mogelijkheid die de cao van Dunea biedt om feestdagen te ruilen. Dunea streeft ook een evenwichtige verdeling na van mannen en vrouwen binnen de directie, het managementteam en de Raad van Commissarissen. Diversiteit in leeftijd, geslacht, kennis en competenties is een belangrijk selectiecriterium bij de (her) benoeming van nieuwe leden van het managementteam en de Raad van Commissarissen. Deze criteria zijn vastgelegd in onder andere het Reglement en de profielschets van de Raad van Commissarissen.

≡◄►

Dunea N.V.

Bestuurlijk belang

Financieel belang (x 1.000)

Wethouder Financiën vertegenwoordigt Den Haag als aandeelhouder.

Ingebracht kapitaal

€ 7.132

% aandeel

39,34%

Financiële positie (x 1.000)

2023

2024

Eigen vermogen

€ 258.451

€ 265.051

Vreemd vermogen

€ 386.928

€ 396.250

Inkomsten

€ 161.708

€ 176.106

Resultaat

€ 6.600

€ 6.850

Solvabiliteitsratio (%)

40,0%

40,1%

Ja

Ja

Goedkeuring accountant Uitgekeerd dividend

N.v.t.

Waarvan aan Den Haag

N.v.t.

De solvabiliteit is van Dunea is stabiel gebleven en met 0,1% toegenomen. Dunea streeft ernaar een solvabiliteit aan te houden tussen de 35% en 40%, conform de recente afspraken met de aandeelhouders. Dit is opgenomen als Kritieke Prestatie-indicator (KPI) binnen het waardethema Omgeving als onderdeel van de strategie van Dunea. Op basis van afspraken met leningverstrekkers dient Dunea een solvabiliteit van tenminste 30% aan te houden.

investeringen Dunea heeft in 2024 € 47,7 miljoen aan investeringen gedaan. In 2023 bedroeg dit € 48,6 miljoen. De belangrijkste investering in 2024 met een bedrag van €30,1 miljoen was voor de verbetering van het leidingnet. Verder heeft Dunea € 9,1 miljoen geïnvesteerd in het programma Berkheide. Het programma Berkheide is gericht op het optimaliseren en uitbreiden van de huidige waterwinning en het beschermen en ontwikkelen van de natuur in duingebied Berkheide, bij Katwijk.

raad van bestuur (rvb) / raad van commissarissen (rvc) Bestuur/directie Dunea heeft een directie, die bestaat uit 1 persoon. De directie wordt benoemd door de AvA op voordracht van de RvC. Raad van Commissarissen De Raad van Commissarissen bestaat uit 5 personen en houdt toezicht op de directie. De leden van de RvC worden benoemd door de AvA op voordracht van de RvC. De RvC kiest uit zijn midden een president-commissaris, die de vergaderingen voorzit. De AvA heeft mevrouw Van Dijk in november 2024 voor een nieuwe, tweede termijn van vier jaar herbenoemd als ­commissaris van Dunea N.V.

Man/vrouw verhouding

13 Jaarrapportage Verbonden Partijen 2024

RvB

1 man

RvC

3 mannen 2 vrouwen

≡◄►

Dunea N.V.

bezoldiging De bezoldiging van de directie wordt vastgesteld door de RvC, de AvA stelt het te voeren beloningsbeleid voor de directie vast. De bezoldiging van de RvC wordt bepaald door de AvA. Dunea valt onder de Wet Normering topinkomens. De normen uit de WNT worden niet overschreden.

informatievoorziening Raadsstukken in 2024 Geen De jaarstukken zijn openbaar en te vinden op Jaarverslag Dunea.

14 Jaarrapportage Verbonden Partijen 2024

3

Haagse Milieu Services N.V.

Deelneming

Programma

Naamloze vennootschap

15 - Financiën

≡◄►

met HMS zodat de organisatie toekomstbestendig en zelfstandig haar doelstellingen kan behalen. HMS werkt aan een schone en leefbare stad voor alle inwoners van Den Haag, met respect voor mens en milieu. Dat doet HMS door dagelijks klanten centraal te stellen, veilig en verantwoord te werken, en bij te dragen aan de volksgezondheid. Op deze manier dient HMS het publieke belang. Vooruitblik HMS werkt samen met de gemeente Den Haag aan het actieplan Bioafval. Uitvoering van het plan moeten leiden tot inzameling van meer gescheiden GFT in gebieden waar nu geen aparte GFT inzameling plaatsvindt. In 2025 neemt HMS deel aan pilots zoals Fresh Stations (inpandige GFT-opslag) en Bio cocons (bovengrondse GFT-containers met afvalpas). Ook worden meer GFT-minicontainers aan huis geplaatst in wijken waar momenteel geen GFT inzameling plaatsvindt.

profiel, ontwikkelingen en vooruitblik Profiel Haagse Milieu Service N.V. (hierna HMS) is de uitvoerder van meerdere wettelijke taken van de gemeente Den Haag in de openbare ruimte. De met afstand grootste taak is de inzameling van het huishoudelijk afval van alle inwoners van Den Haag. De gemeente Den Haag is naast 100% aandeelhouder ook opdrachtgever van HMS. Belangrijke waarden in de taak­ uitvoering zijn een efficiënte bedrijfsvoering, een goede dienstverlening, een schone stad en maatschappelijk verantwoord ondernemen. Aanverwante wettelijke taken die bij HMS belegd zijn, naast de afvalinzameling, zijn de plaagdierenbestrijding, de gladheidsbestrijding en de afvoer en opslag van inboedels na huisuitzettingen door gerechtsdeurwaarders. De inzameling van huishoudelijk afval, de plaagdierenbestrijding en de gladheidsbestrijding zijn wettelijke gemeentelijke taken die hun basis vinden in Wet Milieubeheer en lokaal zijn vertaald in onder meer de Afvalstoffenverordening. De gemeentelijke zorgplicht voor volksgezondheid, duurzaamheid en leefbaarheid in het beheer van de openbare ruimte liggen ten grondslag aan deze taken. Ontwikkelingen In 2024 heeft HMS in totaal circa 233.140 ton afval en grondstoffen ingezameld en overgeslagen. Dagelijks waren zo’n 85 voer­tuigen en 200 medewerkers op straat actief.

Ten opzichte van 2023 is in 2024 circa 4% meer afval ingezameld: ongeveer 189.278 ton ongescheiden en 40.013 ton gescheiden afval. Door nascheiding van het restafval en grofvuil is een scheidingspercentage gerealiseerd van 33%, dit is iets meer dan in 2023. Ook nam het aantal grofvuilafspraken met ruim 10% toe en steeg het aantal bezoekers aan milieustraten met circa 3%. Daarnaast is in 2024 de samenwerkingsovereenkomst (SOK) met managementpartner Renewi beëindigd en is HMS zelfstandig verder gegaan. Om uitvoering te geven aan deze ontwikkeling heeft de gemeente inmiddels een nieuwe statutair directeur aangesteld bij HMS. Verder is er een nieuwe Raad van Commissarissen benoemd en is er een geheel nieuw beloningsbeleid uitgewerkt. De gemeente heeft zich hiervoor ingespannen samen

15 Jaarrapportage Verbonden Partijen 2024

Het PMD-inzamelsysteem in Den Haag is momenteel hybride, zijnde bron- en nascheiding. In 2025 zal HMS gezamenlijk met de gemeente verder werken aan het verbeteren van de kwaliteit van het ingezamelde PMD. Hierbij worden quick wins onderzocht, zoals het omzetten van restafval of PMD containers naar papiercontainers. Hiernaast is er in 2024 een pilot gestart met twee ondergrondse perscontainers voor papier en deze pilot wordt uitgebreid in 2025. Ook test HMS in 2025 twee elektrische inzamelvoertuigen. Een achterlader, geschikt voor zakken en minicontainers en één haakwagen, inzetbaar voor vervoeren van afzetcontainers en als strooivoertuig. Hier bovenop worden komend jaar nog vijf elektrische vrachtwagens verwacht. Gedurende de pilot worden de elektrische voertuigen bovenop de huidige capaciteit ingezet. Een belangrijk doel van deze pilot is namelijk de door de fabrikanten voorgespiegelde theorie te toetsen in de praktijk.

bevoegdheden voor sturing Instrumenten De gemeente heeft als enig aandeelhouder een goede informatiepositie over de financiële status en de risico’s van de onder­ neming. De gemeente kan daarnaast als (vrijwel) enig opdrachtgever goed sturen op de taakinhoud van HMS. Hierbij valt te denken aan onder andere het goedkeuren van de jaar­rekening, begroting en strategie- en meerjarenplannen. Ook heeft de gemeente als aandeelhouder het recht om het bestuur en de leden van de raad van commissarissen te benoemen en decharge te verlenen voor het gevoerde bestuur/toezicht. Voorbeelden Naar aanleiding van het beëindigen van SOK met managementpartner Renewi en het verzelfstandigen van HMS is er in 2024 een volledig nieuwe RvC benoemd door de gemeente. De voorzitter is aangetreden per 1 juli 2024 en de twee overige commissarissen per 1 november 2024.

Haagse Milieu Services N.V.

informatiebeveiliging Binnen HMS bestaat een stelsel van beheersmaatregelen ter waarborging van het bereiken van deze doelstellingen die in elkaars verlengde liggen. Voorts wordt periodiek nagegaan of de onderkende (fraude)risico’s toereikend zijn afgedekt. De beheersmaatregelen zijn beschreven in de Key Controls waarbij per maatregel is aangegeven wie ervoor verantwoordelijk is en wat de maatregel beoogt. De Key Controls worden op regelmatige basis besproken met het Management Team en jaarlijks met de RvC. Om meer zekerheid over de ICT systemen te verkrijgen laat HMS jaarlijks een IT audit uitvoeren. Uit de IT audit over 2024 zijn geen zwaarwegende zaken naar voren gekomen die verhinderen dat HMS kan vertrouwen op haar systemen. Ook is HMS ver gevorderd met de voorbereidingen om te voldoen aan NIS2 richtlijn. NIS2 is een Europese richtlijn ter verhoging van de cyberbeveiliging en digitale weerbaarheid van de EU, en de opvolger van de NIS1-richtlijn. Het doel is om essentiële en belangrijke sectoren beter te beschermen tegen cyberaanvallen door strengere eisen te stellen aan risicobeheer en meldplichten. De richtlijn is eind 2024 in Nederland ingegaan In 2025 zal een uitgebreid security assessment worden uitgevoerd om de cyber weerbaarheid van HMS te meten. Uit het assessment kunnen kwetsbaarheden en risico’s naar voren komen.

Op basis hiervan zullen gerichte maatregelen worden geformuleerd en geïmplementeerd om de veiligheid van onze systemen te waarborgen en potentiële bedreigingen te minimaliseren en/of elimineren.

duurzaamheidsdoelstellingen HMS heeft duurzaamheid hoog in het vaandel staan en draagt actief bij aan het verminderen van de CO2 uitstoot in de leef­ omgeving. HMS heeft geïnvesteerd in haar panden om haar energie- en warmteverbruik te verlagen. In 2024 is de CO2-uitstoot gemonitord en vastgelegd. Uit de monitor blijkt dat HMS over 2024 3.388 ton CO2 heeft uitgestoten, wat neerkomt op 12,95 ton CO2 per medewerker. In 2023 bedroeg de totale uitstoot van HMS 3.349 ton CO2, wat neerkwam op 12,9 ton CO2 per medewerker. Hiermee is de CO2 per medewerker gelijk gebleven. Vanaf 2018 adopteert HMS een gelijk aantal appelbomen als het aantal voertuigen welke HMS dagelijks inzet om de stad schoon te houden. Hiermee wordt een deel van de CO2-uitstoot van HMS gecompenseerd. HMS heeft, net als in voorgaande jaren, in de maand mei een actie gehouden op de milieustraten. Als een bezoeker zijn afval goed scheidde dan kreeg hij/zij een appelboompje. Hiermee beloont HMS bezoekers, in totaal 1.500, voor hun inspanning en zal de appelboom komende jaren CO2 opnemen.

16 Jaarrapportage Verbonden Partijen 2024

≡◄► Tevens is in de afgelopen jaren geïnvesteerd om te komen tot een lager verbruik van elektriciteit en warmte op de locatie van HMS aan de Plutostraat. In totaal zijn er nu 800 zonnepanelen geplaatst. Het aantal opgewekte kWh is lager dan in 2023, maar de hoeveelheid teruggeleverde energie is hoger dan in 2023. Dit eerste heeft te maken met het aantal zonuren (en daarmee de productie van de zonnepanelen), het tweede met de gunstigere momenten waarop de energie is opgewekt en de ingebruikname van de biovergister waarmee stroom wordt opgewekt. Daarnaast is eind 2024 gestart met de bouw van een carport met zonnepanelen op de parkeerplaats voor het kantoorpand aan de Plutostraat. De verwachting is dat de oplevering in Q1 van 2025 zal plaatsvinden. In totaal zullen er 216 zonnepanelen worden gemonteerd op de carport, met een capaciteit van in totaal ruim 85 kWp. Samenwerking gemeente In 2019 heeft HMS zich geconformeerd aan het convenant schone voertuigen. Het convenant omvat de ambitie om de Haagse binnenstad vanaf 2025 exclusief te bevoorraden met 0 emissie-voertuigen. Een uitvloeisel hiervan is dat HMS vanaf 1 januari 2025 geen voertuigen meer mag aanschaffen die op fossiele brandstof rijden, tenzij daar hele goed redenen voor zijn zoals beschikbaarheid of netcongestie.

Vooruitlopend op deze ambitie is HMS gestart met de pilot verduurzaming wagenpark, welke wordt gefinancierd uit de bestemmingsreserve Energietransitie (Enecogelden). Onderdeel van deze pilot zijn het bestellen van twee elektrische voertuigen en het realiseren van een laadplein. In 2022 is reeds goedkeuring gegeven voor het bestellen van de twee elektrische voertuigen. Echter kende de pilot een doorlooptijd vanaf 2023 tot heden ­vanwege vertraging met de levering van de voertuigen en vertraging bij de netbeheerder waardoor het laadplein nog niet gerealiseerd. Het eerste pilot voertuig rijdt nu enig maanden naar volle tevredenheid, maar de levering van het tweede voertuig wordt pas in 2025 verwacht. Teven is in 2023 besloten om vijf fossiele voertuigen te vervangen door elektrische voertuigen. Deze vijf voertuigen zijn begin 2024 besteld en worden naar verwachting in 2025 geleverd. Deze vijf voertuigen worden gefinancierd uit de reguliere exploitatie van HMS. Aanvullend zijn er in 2025 nog 13 elektrische voertuigen besteld. Hierdoor heeft HMS momenteel in totaal 20 elektrische voertuigen bestelt waarvan er inmiddels 5 rijden.

≡◄►

Haagse Milieuservices N.V.

diversiteit en inclusie In 2024 heeft een her-audit bij HMS plaatsgevonden op het keurmerk Prestatieladder Socialer Ondernemen (PSO). Uit de audit is gebleken dat HMS voldoet aan de voorwaarden gesteld in de hoogste trede 3. De PSO is opgesteld door TNO en bestaat uit twee componenten: • Een vrij toegankelijk meetinstrument dat objectief bepaalt in welke mate een organisatie socialer onderneemt. • Een uit te geven keurmerk na het certificeringsproces.

De PSO-meetlat laat zien in welke mate een organisatie socialer onderneemt ten opzichte van andere organisaties binnen dezelfde grootteklasse. De PSO kijkt niet alleen naar de kwantiteit (het aantal plaatsingen), maar kijkt ook naar wat organisaties doen om de kans op een duurzame plaatsing te vergroten. Het PSO-keurmerk waarborgt een onafhankelijke certificering en actualiteit van deze gegevens.

Bestuurlijk belang

Financieel belang (x 1.000)

Wethouder Financiën vertegenwoordigt Den Haag als aandeelhouder.

Ingebracht kapitaal

€ 454

% aandeel

100%

Financiële positie (x 1.000)

2023

2024

Eigen vermogen

€ 14.411

€ 16.785

Vreemd vermogen

€ 17.032

€ 9.168

Inkomsten

€ 42.145

€ 43.196

Resultaat

€ 3.741

€ 6.115

45%

63%

Ja

Ja

Solvabiliteitsratio (%) Goedkeuring accountant: Uitgekeerd dividend

€ 4.000

Waarvan aan Den Haag

€ 4.000

HMS hanteert een solvabiliteitseis van minimaal 30%. Dit is in lijn met hetgeen door externe financiers in algemene zin als een gezonde solvabiliteitspositie wordt beschouwd.

investeringen In 2023 werd een totaalbedrag van circa € 5,6 miljoen geïnvesteerd en in 2024 werd er een totaalbedrag van circa € 3,1 miljoen geïnvesteerd. Negen voertuigen zijn eind 2024 deels vooruitbetaald en zullen in 2025 worden afgeleverd. In 2023 werden 22 voertuigen in gebruik genomen en in 2024 werden 9 voertuigen in gebruik genomen.

raad van bestuur (rvb) / raad van commissarissen (rvc) Bestuur/directie HMS heeft één directeur die benoemd is door de gemeente Den Haag als aandeelhouder. Raad van Commissarissen De RvC van HMS bestaat uit drie leden worden benoemd door de gemeente, zijnde 100% aandeelhouder. Naar aanleiding van het beëindigen van de SOK met management­partner Renewi en het verzelfstandigen van HMS is er in 2024 een volledig nieuwe RvC benoemd door de gemeente.

Man/vrouw verhouding

17 Jaarrapportage Verbonden Partijen 2024

Directie

1 man

RvC

1 man 2 vrouwen

Haagse Milieuservices N.V.

bezoldiging De beloningen zijn binnen de grenzen van de WNT op basis van het geldende bezoldigings- en beloningsbeleid. HMS heeft niet de wettelijke plicht om de WNT toe te passen. HMS rapporteert niet over de bezoldiging van topfunctionarissen.

informatievoorziening Raadsstukken in 2024 Commissiebrief beëindiging samenwerkingsovereenkomst Reinigingsdiensten (RIS318219) De jaarstukken zijn openbaar en te vinden op nvhms.nl/jaarverslag/.

18 Jaarrapportage Verbonden Partijen 2024

≡◄►

4

HTM Personenvervoer N.V.

Deelneming

Programma

Naamloze vennootschap

15 - Financiën

≡◄►

busvervoer werd gewaardeerd met een 7,9. HTM scoort hiermee boven het landelijk gemiddelde en boven het gemiddelde van alle vervoerders in het MRDH-gebied. In 2024 is via de Taskforce Formatie hard gewerkt om de beschikbare formatie beter op orde te krijgen. Initiatieven op het gebied van zowel instroom, behoud als verzuim waren onderdeel van deze Taskforce. Ook breder in de organisatie zijn initiatieven ontplooid om medewerkers binnen te krijgen en te houden en het verzuim terug te dringen. Zo is een nieuwe arbodienstverlener gecontracteerd en zijn verdere initiatieven uit het activiteitenplan van MDIEU tot uitvoering gekomen, zoals een vitaliteitsscan en verschillende leerinterventies op het gebied van vitaliteit en verzuim.

profiel, ontwikkelingen en vooruitblik Profiel HTM Personenvervoer N.V. is het openbaarvervoerbedrijf van en voor de Haagse regio. HTM verzorgt een betrouwbaar, veilig en optimaal uitgevoerd (bereikbaar, tijdig) openbaar vervoer met een hoge kwaliteitsbeoordeling door de reiziger. HTM speelt dan ook een dragende rol voor de grootste vervoerstromen binnen de stad en biedt ruimte aan de groei van Den Haag. Ontwikkelingen In 2024 heeft HTM haar concessies zo goed als mogelijk uitgevoerd gezien de krapte op de arbeidsmarkt en daarmee de beperkte personeelsbeschikbaarheid. HTM was desondanks genoodzaakt haar dienstregeling af te schalen om een betrouwbaar OV-product aan haar reizigers te kunnen blijven bieden. In de loop van 2024 heeft HTM de weg omhoog weer te pakken gekregen waardoor de dienstregeling in kleine stappen kon worden uitgebreid. Over het hele jaar bekeken heeft HTM echter niet het in de concessie afgesproken productieniveau gereden. Desondanks lieten de reizigersaantallen en de reizigersopbrengsten een stijgende trend zien. In 2024 heeft HTM via haar programma Instroom Nieuwe Stadstram Haagse Regio (INTHR) de voorbereidingen voortgezet voor de komst van de nieuwe stadstrams. Hun lengte en gewicht noodzaken aanpassing van delen van de infrastructuur, inclusief de remises.

Zo is een start gemaakt met de grootschalige verbouwing van de remise Harstenhoekplein en is doorgegaan met de bouw van de nieuwe remise Guldenlaan. Ook is in 2024 het voorbereidingstraject afgerond voor de komst van de nieuwe Zero Emissie Bussen. Vervolgens zijn twee Mercedes e-Citarobussen van Daimler in ontvangst genomen en is een succesvolle proefperiode doorlopen. In de onafhankelijke, landelijke meting van de klantwaardering in het openbaar vervoer, de OV-Klantenbarometer, scoorde HTM een gemiddelde van 7,9, en was daarmee opnieuw de best scorende stadsvervoerder van het land. Zowel het rail- als het

19 Jaarrapportage Verbonden Partijen 2024

Vooruitblik In 2025 verwacht HTM een positief resultaat te kunnen boeken indien een aantal ontwikkelingen zich doorzet. HTM verwacht een verdere toename van de reizigersaantallen en een geleidelijke toegroei naar de ambities uit het Vervoerplan 2025 aan het einde van 2025. Daarbij is voor HTM van vitaal belang om de stijgende opbrengsten daadwerkelijk te kunnen inzetten om de uitvoering van de concessies te kunnen bekostigen. Dit past ook bij de afspraken die januari 2024 zijn gemaakt met MRDH om te komen tot een nieuw financieel evenwicht waarbij de concessies integraal benaderend worden. Hiermee wordt de ruimte gecreëerd om de beste oplossing te kiezen in de inzet van materieel en personeel.

bevoegdheden voor sturing Instrumenten De gemeente is houder van -op een in handen van MRDH zijnde aandeel na – alle aandelen van HTM Personenvervoer N.V. Aan de Algemene Vergadering van Aandeelhouders dient ter goedkeuring te worden voorgelegd ondermeer de volgende besluiten (artikel 22 en 33 Statuten): • Investeringen, die meer bedragen dan € 10.000.000; • De vaststelling van het jaarplan en de meerjarenplan en strategie van de vennootschap; • Omtrent een belangrijke verandering van de identiteit van de vennootschap of de onderneming, waaronder bijvoorbeeld begrepen de overdracht van de onderneming of vrijwel de gehele onderneming aan een derde; • De vaststelling van de jaarrekening van de vennootschap. De gemeente kan als aandeelhouder sturen op de strategie van de onderneming en hierbij rekening houden met het gemeentelijke publieke belang. Deze sturing kan alleen op hoofdlijnen en op afstand, aangezien het bestuur verantwoordelijk is voor de bedrijfsvoering van de onderneming. Voorbeelden In 2024 zijn onder andere het Jaarplan 2025 en de jaarrekening 2024 vastgesteld door de AvA. Verder is décharge verleent aan het bestuur en de RvC over het gevoerde beleid en het toezicht daarop.

≡◄►

HTM Personenvervoer N.V.

informatiebeveiliging HTM werkt voortdurend aan de kwaliteitsverbetering van informatiebeveiliging. Onderdeel hiervan is de ISO27001 die jaarlijks wordt ge-audit en aangescherpt. Daarnaast worden er frequent PEN-testen uitgevoerd. In 2024 is middels sessies met het management de eerste stap gezet om data-eigenaarschap en databeheer te beleggen binnen de afdelingen. De rol van Data-Eigenaar en Databeheerder is uitgewerkt, er zijn trainingen opgesteld en bij de afdeling Reizigers zijn deze rollen toegewezen. Bij de afdelingen Uitvoering en Techniek is gestart met eenzelfde inrichting van data-eigenaarschap en databeheer. Daarnaast zijn kwaliteitsprincipes opgesteld, zoals juistheid en compleetheid, waaraan alle databronnen van HTM dienen te voldoen.

duurzaamheidsdoelstellingen De diensten van HTM spelen een belangrijke rol in de bevordering van de leefbaarheid en bereikbaarheid van de regionale samenleving. Het verzorgen van het regionale en stedelijke OV levert een belangrijke bijdrage aan de mobiliteitstransitie en duurzaamheidsdoelstellingen. Naarmate meer mensen kiezen voor het openbaar vervoer kan de kernactiviteit van HTM ­bijdragen aan beperking van emissies, geluidsoverlast, energie­ verbruik en ruimtebeslag. Duurzame ontwikkeling van onze omgeving is dan ook een belangrijke drijfveer achter de bedrijfsvoering. Een grote stap voorwaarts is de vervanging van de gehele, nu nog op aardgas aangedreven busvloot door elektrisch materieel. De bestelling van deze ‘zero emissie’-bussen is in 2023 rond­gekomen. In 2024 is het voorbereidingstraject afgerond voor de komst van de nieuwe Zero Emissie Bussen en naar verwachting zullen de bussen vanaf 2025 instromen. Met deze vervanging zal HTM naar verwachting de eerste geheel emissievrije openbaar

vervoerder van ons land zijn. In het railvervoer monitort HTM voortdurend het energieverbruik van haar voertuigen. In 2024 is de bouw van de nieuwe serie ‘TINA’- stadstrams die de laatste reeks GTL-trams zullen vervangen in een vergevorderd stadium. Bij deze bouw spelen duurzaamheidseisen een belangrijke rol. Samenwerking gemeente Bij de opzet van de strategische uitgangspunten rond duurzaamheidsbeleid vormden de bestaande ambities van de belangrijkste stakeholders, waaronder de Gemeente en de Metropoolregio, het kader. Er wordt uitdrukkelijk naar gestreefd de ambities en doelstellingen van HTM in lijn te laten zijn met deze kaders.

diversiteit en inclusie HTM richt zich op het voldoen aan het streefcijfer van de Wet Ingroeiquotum met betrekking tot de verdeling van posities tussen vrouwen en mannen. De top van de onderneming, bestaande uit de Raad van Commissarissen en het Directieteam, voldoet daar inmiddels aan. Dit geldt ook voor de subtop, te weten de managementteams binnen de organisatie. HTM voldoet hiermee aan de voorwaarde van de wet met betrekking tot het stellen van passende en voldoende ambitieuze diversiteitsdoelstellingen.

Bestuurlijk belang

Financieel belang (x 1.000)

Wethouder Financiën vertegenwoordigt Den Haag als aandeelhouder.

Ingebracht kapitaal

Financiële positie (x 1.000)

% aandeel

€ 42.091 99,9%

2023

2024

Eigen vermogen

€ 95.503

€ 97.397

Vreemd vermogen

€ 497.173

€ 557.509

Inkomsten

€ 345.204

€ 391.004

Resultaat

€ 2.226

€ 1.894

Solvabiliteitsratio (%)

16,1%

14,9%

Goedkeuring accountant

Ja

Ja

Uitgekeerd dividend

€0

Waarvan aan Den Haag

€0

De solvabiliteitsratio is in vergelijking met 2023 (16,1%) iets gedaald naar 14,9% in 2024. Gezien de zekerheid over de langlopende financiering voor de gehele verwachte afschrijvingstermijn van al het rijdend materieel is dit een voldoende percentage voor een continue bedrijfsvoering. Statutair is geregeld dat dividenduitkering pas kan in het geval de solvabiliteit na uitkering tenminste 40% bedraagt.

20 Jaarrapportage Verbonden Partijen 2024

≡◄►

HTM Personenvervoer N.V.

investeringen HTM is in 2024 diverse investeringsverplichtingen aangegaan voor een totaalbedrag van € 207,1 miljoen, in 2023 was dit bedrag € 268,1 miljoen. Dit betreffen met name investeringen in nieuwe trams, bussen en bijbehorende infrastructuur en IT-systemen.

raad van bestuur (rvb) / raad van commissarissen (rvc) Bestuur/directie HTM heeft een statutaire directie bestaande uit 3 leden (algemeen directeur, financieel directeur en operationeel directeur). De leden van de directie worden benoemd door de Algemene Vergadering van Aandeelhouders op voordracht van de RvC. Raad van Commissarissen HTM heeft een statutaire directie bestaande uit 3 leden (algemeen directeur, financieel directeur en operationeel directeur). De leden van de directie worden benoemd door de Algemene Vergadering van Aandeelhouders op voordracht van de RvC. In mei 2024 heeft de AvA de heer Van den Huijsen en mevrouw Woesthuis benoemd voor hun eerste termijnen als commissarissen van HTM. Zij volgen respectievelijk de heer Groen en mevrouw Boot op. In mei is verder de heer Rein ter Horst op voordracht van de Raad door de aandeelhouders benoemd tot statutair directeur, functioneel financieel directeur van HTM. Hij volgt daarmee Gerard Boot op die in september 2023 de pensioengerechtigde leeftijd had bereikt.

Man/vrouw verhouding RvB

2 mannen 1 vrouw

RvC

3 mannen 2 vrouwen

21 Jaarrapportage Verbonden Partijen 2024

bezoldiging HTM valt wettelijk niet onder de Wet Normering Topinkomens. De huidige Wet Normering Topinkomens (WNT-2) is formeel niet van toepassing op HTM, maar – omdat de aandeelhouders van HTM de WNT-2 wel graag willen volgen en de RvC dit principe vanuit de maatschappelijke positie die HTM inneemt, ondersteunt – past HTM de WNT-2 analoog toe. In dit kader hebben aandeelhouders in mei 2021 het herziene beloningsbeleid 2021 vastgesteld. In dit beloningsbeleid is bepaald dat bestuurders niet meer dan de WNT mogen verdienen. De bezoldiging van de huidige algemeen directeur is gebaseerd op de eerdere WNT (WNT-1). Dit houdt verband met het feit dat deze als statutair directeur in dienst is getreden vóór de inwerkingtreding van de huidige Wet normering topinkomens (WNT2), en dat diens bezoldiging is gebaseerd op de destijds geldende WNT-1. Het salarisniveau van de toen geldende WNT-1 ligt hoger dan de huidige WNT-2. Zodra het dienstverband van de huidige algemeen directeur met HTM eindigt, zal de volgende algemeen directeur wel aan de WNT voldoen. De bezoldiging van de financieel directeur en operationeel directeur is conform WNT-2. Statutair is bepaald dat de bezoldiging van elk lid van de RvC wordt vastgesteld door de Algemene Vergadering en dat de RvC zelf daartoe een advies aan de AvA kan uitbrengen.

informatievoorziening Raadsstukken in 2024 Geen De jaarstukken zijn openbaar en te vinden op www.htm.nl/over-htm/onze-organisatie/jaarverslag.

5

≡◄►

HTM Railinfra B.V.

Deelneming

Programma

Besloten vennootschap

15 - Financiën

bevoegdheden voor sturing Instrumenten De jaarrekening en begroting worden goedgekeurd door de gemeente Den Haag. Voorbeelden In 2024 heeft de gemeente Den Haag de Jaarrekening 2024 en de begroting 2025 goedgekeurd.

informatiebeveiliging HTM Railinfra B.V. heeft geen eigen ICT-systemen, maar maakt gebruik van de systemen van HTM Personenvervoer N.V. waarbij dezelfde informatiebeveiliging van toepassing is.

profiel, ontwikkelingen en vooruitblik Profiel HTM Railinfra B.V. is een houdstermaatschappij voor de infrastructuur van HTM Pv, inclusief remises en werkplaatslocaties, en kent behalve de directie geen eigen personeel. De doelstelling van de vennootschap is het separeren van de railinfrastructuur en de daaraan gerelateerde financiering van de overige ovgerelateerde activiteiten. De financieringsstructuur is zodanig dat HTM Railinfra B.V. grotendeels rechtstreeks gefinancierd wordt door de concessieverlener MRDH en dat leningen onder de garantstelling van de gemeente Den Haag of Metropoolregio Rotterdam Den Haag vallen. Voor de financiën van de gemeente is waardebehoud en rendement van het geïnvesteerd vermogen een doelstelling. Ontwikkelingen De railinfrastructuur van het stadsgebied (binnengebied) wordt voortdurend gemoderniseerd. Dit leidt tot toenemende kosten en investeringen in de railinfrastructuur. Vooruitblik Voor het jaar 2025 zal HTM Railinfra B.V. verder investeren in de remisering en in de railinfrastructuur in het kader van het programma Introductie Nieuwe Tram Haagse regio (INTHR).

22 Jaarrapportage Verbonden Partijen 2024

duurzaamheidsdoelstellingen HTM Railinfra B.V. heeft geen duurzaamheidsdoelstellingen. De doelstelling van de vennootschap is het separeren van de railinfrastructuur en de daaraan gerelateerde financiering van de overige ov-gerelateerde activiteiten.

diversiteit en inclusie Bij HTM Railinfra BV. zijn geen medewerkers in dienst. De doelstelling van de vennootschap is het separeren van de railinfrastructuur en de daaraan gerelateerde financiering van de overige ov-gerelateerde activiteiten. Voor de uitvoering van deze activiteiten is geen personele inzet benodigd.

≡◄►

HTM Railinfra B.V.

Bestuurlijk belang

Financieel belang (x 1.000)

Wethouder Financiën vertegenwoordigt Den Haag als aandeelhouder.

Ingebracht kapitaal

€ 18

% aandeel

100%

Financiële positie (x 1.000)

2023

2024

Eigen vermogen

€ 18

€ 18

Vreemd vermogen

€ 179.457

€ 199.698

Inkomsten

€ 20.173

€ 20.885

Resultaat

€0

€0

Solvabiliteitsratio (%)

0%

0%

Goedkeuring accountant

Ja

Ja

Uitgekeerd dividend

N.v.t.

Waarvan aan Den Haag

N.v.t.

De solvabiliteit bedraagt effectief 0%. Dit heeft te maken met het feit dat HTM Railinfra fungeert als houdstermaatschappij voor de railinfrastructuur en de daaraan gekoppelde financiering. De financieringsstructuur is zodanig dat HTM Railinfra grotendeels rechtstreeks gefinancierd wordt door de concessieverlener MRDH en dat leningen onder de garantiestelling van de gemeente Den Haag of MRDH vallen. Het solvabiliteitscijfer zegt in het geval van HTM Railinfra niets over de financiële gezondheid van het bedrijf.

investeringen De investeringen gedurende het boekjaar zijn met € 38,1 miljoen flink gestegen ten opzichte van de investeringen van € 25,8 miljoen in 2023. Deze stijging betreft met name vervangingsinvesteringen in railinfra en remisering als gevolg van het INTHR-programma.

raad van bestuur (rvb) / raad van commissarissen (rvc) Bestuur/directie HTM Railinfra B.V. heeft een statutaire directie bestaande uit 3 leden (algemeen directeur en financieel directeur en ­operationeel directeur). Dit is dezelfde directie als van HTM Personenvervoer NV. De leden van de directie worden benoemd door de Algemene vergadering van Aandeelhouders. Raad van Commissarissen Geen

Man/vrouw verhouding RvB

2 mannen 1 vrouw

RvC

N.v.t.

23 Jaarrapportage Verbonden Partijen 2024

bezoldiging - HTM Railinfra B.V. valt niet onder de Wet Normering Topinkomens. - De bestuurders van HTM Railinfra B.V. zijn onbezoldigd.

informatievoorziening Raadsstukken in 2024 Geen De jaarstukken zijn openbaar en alleen op te vragen bij de Kamer van Koophandel. HTM Railinfra is een houdstermaatschappij voor de infrastructuur van HTM Pv en kent behalve de directie geen eigen personeel. HTM Railinfra heeft geen eigen website.

6

≡◄► Regionale Ontwikkelingsmaatschappij Innovation Quarter B.V.

Deelneming

Programma

Besloten vennootschap

11 - Economie

profiel, ontwikkelingen en vooruitblik Profiel Het doel van Regionale Ontwikkelingsmaatschappij InnovationQuarter (ROM InnovationQuarter) is het duurzaam versterken van de economische structuur en het innovatieve vermogen van de provincie Zuid-Holland. Als regionale ontwikkelingsmaatschappij richt InnovationQuarter zich op het ondersteunen van innovatieve bedrijven en het stimuleren van samenwerking tussen ondernemers, kennisinstellingen en overheden. InnovationQuarter is een Regionale Ontwikkelingsmaatschappij met een expliciete publieke opdracht: het stimuleren van economische ontwikkeling in Zuid-Holland. Dit doet zij door te investeren in innovatieve bedrijven, het aantrekken van buitenlandse ondernemingen en het versterken van ecosystemen. De organisatie wordt gefinancierd door publieke aandeelhouders en financiers, waaronder het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat, de Provincie Zuid-Holland en diverse gemeenten en kennisinstellingen. Ontwikkelingen InnovationQuarter werkt vanuit drie business units met ieder een unieke doelstelling. De doelstellingen zijn respectievelijk Innoveren, Internationaliseren en Investeren: • De business unit Innoveren heeft de jaardoelen ruimschoots gehaald, mede door een significante toename in het project portfolio van het laatste kwartaal.