RIS323765 Bijlage Rapport update veiligheidscluster regio Den Haag cijfers 2024
Tekst van het document
POLICY RESEARCH CORPORATION MANAGEMENT SOLUTIONS FOR COMPANIES AND GOVERNMENTS
Eindrapport september 2025 Update 2024 cijfers Veiligheidscluster regio Den Haag In opdracht van de gemeente Den Haag
Policy Research Corporation B.V. Copyright 2025
Boompjes 40 3011XB Rotterdam tel : Email : Website :
+31 10 436 0 364 info@policyresearch.nl www.policyresearch.nl
Dit rapport waarop het auteursrecht van toepassing is, is bestemd voor intern gebruik door de Gemeente Den Haag. Elke vorm van gebruik door derden van dit rapport, volledig of gedeeltelijk, vergt een voorafgaande schriftelijke toestemming van de Gemeente Den Haag en Policy Research Corporation.
2
WOORD VOORAF “De overheid creëert geen banen, maar met heldere keuzes en een lange adem kan onze economie wel beter op koers raken. Dit gebeurt met onze samenwerkingspartners.” (uit: Economische Visie Den Haag 2030+) Kennisinstellingen, private partners en publieke actoren werken reeds jaren samen aan het versterken van het Veiligheidscluster in de regio Den Haag. Policy Research heeft de afgelopen jaren de ontwikkeling van het Veiligheidscluster landelijk en specifiek voor de regio Den Haag in kaart gebracht. Deze studies bestonden uit minimaal een economische impactstudie met daarin cijfers omtrent werkgelegenheid, omzet en toegevoegde waarde van het veiligheidsdomein. •
De eerste studie is gepubliceerd in februari 2014 over cijfers 2012;
•
In november 2015 is een update gepubliceerd over 2014 cijfers;
•
In februari 2017 is een update gepubliceerd over 2015 en 2016 cijfers;
•
In maart 2021 werd over cijfers 2017-2020 gerapporteerd;
•
In december 2023 werd een update gepubliceerd met cijfers over de jaren 2019-2022;
•
Vorige zomer werd de economische impactstudie geactualiseerd met de cijfers over 2023;
•
In voorliggend rapport wordt een actualisatie gemaakt met cijfers over 2024. Deze nieuwste cijfers tonen opnieuw aan dat de economische groei binnen het Veiligheidscluster van de regio Den Haag fors is, en licht hoger is dan de rest van Nederland. De jarenlange samenwerking tussen de gemeente en haar partners loont dus.
Op de volgende slides wordt eerst de gebruikte methodiek toegelicht, dan worden de resultaten voor regio Den Haag toegelicht en vergeleken met die uit voorgaande studies. Vervolgens worden de Haagse cijfers in verhouding tot de nationale kengetallen geplaatst. Ook worden geografische visualisaties van vestigingen en werkzame personen getoond.
3
METHODIEK – SCOPE
Afbakening van het Haagse Veiligheidscluster De economische impactstudie omvat een onderzoek naar economische kengetallen binnen zes deelsectoren van het Veiligheidscluster in de regio Den Haag 6 Deelsectoren
•
Aantal vestigingen
•
Werkgelegenheid
• National Security
•
Omzet / Productiewaarde
• Cyber Security
•
Toegevoegde Waarde
• Critical Infra • Urban Security • Forensics • Research & Education Noot: in voorgaande studies werden ook 2 zogenaamde perifere sectoren (overheid en hulpdiensten) benoemd, deze worden nu niet opgenomen
•
COROP 26: Agglomeratie Den Haag ('s-Gravenhage, Leidschendam-Voorburg, Pijnacker-Nootdorp, Rijswijk, Wassenaar, Zoetermeer)
•
COROP 27: Delft, Midden-Delfland en Westland
4
METHODIEK – CONSISTENTIE CIJFERREEKS •
Sinds 2013 worden 6 deelsectoren onderscheiden in het Haagse Veiligheidscluster. •
• •
•
De afgelopen 10 jaar hebben zowel de gemeente, Security Delta (HSD) als InnovationQuarter (IQ) de inspanning niet over al deze deelsectoren evenredig verdeeld, en bewuste keuzes gemaakt hierin: • Op Urban Security (fysieke beveiliging) wordt niet meer expliciet ingezet; • Op Cyber Security en cyber weerbaarheid (digitale beveiliging) echter des te meer. Sedert de update van vorig jaar is daarom de deelsector Cyber Security verder onderverdeeld naar: o o o
•
De deelsector wordt gekozen in functie van de activiteiten van de respectieve organisatie, zo worden bijvoorbeeld ook de opleidingsprogramma’s van cyber organisaties toebedeeld aan de deelsector Cyber Security, en niet aan Research & Education. Een vijftal organisaties wordt toebedeeld aan meer dan 1 deelsector (werkzame personen worden verdeeld over de deelsectoren in dat geval).
Cyber Advies: bedrijven die zich bezig houden met adviseringen en implementatie op het gebied van Cyber Security. Cyber Technologie: bedrijven die software en/of hardware ontwikkelen als ook werken met AI en/of Quantum technologie. Cyber Overig: toezichthoudende organisaties/ platformen waarbij bedrijven zijn aangesloten/ kennisinstellingen die voorlichting geven.
Met het oog op consistentie en vergelijkbaarheid worden ook bij deze update nog alle 6 deelsectoren onderzocht die ook bij de eerdere studies aan bod kwamen (zie volgende sheet).
5
METHODIEK – GROEPERING EN VERFIJNING DEELSECTOREN De deelsector Cyber Security werd onderverdeeld in Advies, Technologie en Overig. Samen met Forensics kan Cyber Security worden geclusterd als digitale beveiliging. National Security, Critical Infrastructure en Research & Education kunnen als ruggengraat van de beveiliging worden geclusterd (backbone). Urban Security staat voor de fysieke beveiliging.
• • •
6
•
6 Deelsectoren Digitale beveiliging •
Cyber Security: NCSC, KPN Security, Eye Security,…
•
National Security: Europol, NCIA, Instituut Clingendael,…
•
Advies / implementatie
•
•
Technologie (AI, Quantum,…) Overig (kennisdeling, platform, toezicht)
Critical Infra: Deltares, SES, Verebus Engineering,…
•
Research & Education: Haagse Hogeschool, TU Delft,…
• •
Beveiligings backbone
Fysieke beveiliging •
Urban Security: Securitas Beveiliging, Lobeco Fire + Security B.V.
Forensics: NFI, Politie forensische opsporing,…
• Overheid: overige veiligheidsgerelateerde publieke organisaties en afdelingen • Hulpdiensten: Brandweer, politie 6
METHODIEK – BRONNEN EN AANPAK •
Vertrekpunt is de lijst vestigingen in de regio die in voorgaande studies werd meegenomen: • Enkele organisaties werden toegevoegd (bvb. Logsign, Ajar Technolgies, Digital Security Instituut); • Tegelijk zijn er organisaties verhuisd uit de regio (bvb. Atos) of hebben de activiteiten stopgezet (o.a. Chapter8, HBD groep, P.H. Dog Security).
•
De werkgelegenheidscijfers zijn in eerste instantie gebaseerd op gegevens uit het werkgelegenheidsonderzoek dat jaarlijks wordt uitgevoerd door het Landelijk Informatiesysteem van Arbeidsplaatsen (LISA). Deze cijfers zijn op consistentie nagekeken door Policy Research en aangevuld op basis van verdere research (jaarverslagen, websites, Linkedin) en direct contact met de organisaties.
•
Voor een inschatting van omzet en de toegevoegde waarde worden de nationale rekeningen van het CBS geconsulteerd en gecombineerd met de gegevens uit het deskresearch bij de organisaties. Bij interpretatie van de landelijke cijfers dient daarom rekening gehouden te worden met het feit dat de nationale cijfers minder nauwkeurig zijn dan die van de regio Den Haag, aangezien enkel voor de regionale cijfers bottom-up onderzoek werd verricht.
7
REGIO DEN HAAG Aantal vestigingen Haagse Veiligheidscluster 2024 6 6 Deelsectoren: 1.574 vestigingen Digitale beveiliging
Beveiligings backbone
231 15% Cyber Security: 225 • Advies: 99 • Technologie: 98 • Overig: 28 Forensics: 6
63 4% National Security: 28 Critical Infra: 19 Research & Education: 16
Fysieke beveiliging 1.280
81%
Urban Security: 1.280
Het aantal vestigingen in de 6 deelsectoren samen met 1.574 vestigingen 44% hoger dan in de vorige studie over 2023 cijfers (1.094 vestigingen), de belangrijkste mutaties zijn: • Deelsector Cyber Security • 7 verdwenen (verhuisd / gestopt / overgenomen); • 41 toegevoegd
• Deelsector Urban Security • Een tiental vestigingen gestopt • Meer dan 400 nieuwe vestigingen (vooral eenmanszaken / zzp’ers).
8
REGIO DEN HAAG Aantal werkzame personen (wzp) Haagse Veiligheidscluster 2024 6
•
De directe werkgelegenheid in de regio Den Haag binnen de 6 deelsectoren samen is 21.022 wzp (+ 7,8 % t.o.v. 2023).
•
Daarnaast zorgt deze directe werkgelegenheid nog voor indirecte werkgelegenheid door bestedingen in andere sectoren zoals bijvoorbeeld advies, marketing, pr en horeca.
6 Deelsectoren: 21.022 wzp Digitale beveiliging 7.255 wzp
35%
Cyber Security: 6.481 • Advies: 2.344 • Technologie: 2.884 • Overig: 1.252 Forensics: 774
Beveiligings backbone 43%
Fysieke beveiliging 4.605 wzp 22%
National Security: 7.479
Urban Security: 4.605
9.162 wzp
Critical Infra: 1.223 Research & Education: 460
9
REGIO DEN HAAG
Ontwikkeling directe werkgelegenheid 6 deelsectoren
•
De belangrijkste groei is gemeten binnen Cyber Security en Urban Security, de andere deelsectoren zijn minder hard gegroeid.
•
Er is een kleine krimp bij Forensics, bij het Nederlands Forensisch Instituut is een lager aantal werkzame personen gerapporteerd.
•
Binnen Cyber Security zijn ook dit jaar weer nieuwe organisaties gestart binnen de regio, en daarnaast zijn de gevestigde bedrijven verder gegroeid.
•
Bij Urban Security (de traditionele beveiligingssector) worden opnieuw een groot aantal (kleine) bedrijven gestart. 10
REGIO DEN HAAG
Ontwikkeling directe werkgelegenheid Cyber Security
De totale werkgelegenheid binnen Cyber Security is tussen 2023 en 2024 bijna 11% gestegen. • De organisaties die eerder focussen op technologie (zoals Darktrace, Qblox en X-systems) zijn met 8% relatief gezien het minst sterk gegroeid. Deze organisaties werken typisch over de landgrenzen heen. • De organisaties die advies verlenen rond cyber (zoals bijvoorbeeld Cegeka en Hunt & Hackett) zijn sterker gegroeid: ruim 13%. Binnen deze groep organisaties is lokale aanwezigheid noodzakelijk, de mensen kunnen minder eenvoudig vanop afstand werken. • De overige organisaties, die onder meer kennisdeling en samenwerking bevorderen zoals National Cyber Security Centre, zijn ook 13% gegroeid.
11
REGIO DEN HAAG
Ontwikkeling directe werkgelegenheid 2012-2024 (werkzame personen)
Het aantal wzp is voor 2013 niet onderzocht
De werkgelegenheid is tussen 2023 en 2024 net geen 8% gestegen. Deze groei is bijna even sterk als de recordgroei van 2022 naar 2023 die 8,1% bedroeg. De prestatie van 2024 is echter spectaculairder, omdat in de studie vorig jaar een groot aantal extra organisaties werden toegevoegd. Dit jaar is de groei vooral gedreven door extra aanwervingen binnen de organisaties die vorig jaar ook al werden opgenomen in het onderzoek. 12
REGIO DEN HAAG
Ontwikkeling omzet en toegevoegde waarde 2012-2024
Omzet en Toegevoegde Waarde is voor 2013 niet onderzocht
•
Het Veiligheidscluster in de regio Den Haag was in 2024 goed voor een omzet van € 4,32 miljard (bijna 12% hoger dan in 2023).
•
Het cluster levert een een toegevoegde waarde van € 2,2 miljard aan de Nederlandse economie (10,8% hoger dan in 2023). 13
TER VERGELIJKING: EVOLUTIE LANDELIJKE CIJFERS 2023 Vestigingen
9.800
2024 14.000 43%
Banen
79.400 wzp
83.100 wzp 5%
Omzet
€12 miljard
€13 miljard 8%
Toegevoegde Waarde
€5,9 miljard
€6,47 9% miljard
• De landelijke cijfers omzet en toegevoegde waarde zijn minder sterk gestegen dan de cijfers voor de regio Den Haag. • De landelijke cijfers hebben echter minder precisie (cfr. Methodiek: top-down op basis van CBS i.p.v. bottom-up regionale cijfers).
14
SYNTHESE EVOLUTIE VEILIGHEIDSCLUSTER REGIO DEN HAAG
Vestigingen
Banen
2023
2024
1.094 (11% van NL)
1.574 (11% van NL)
19.497 wzp (24,5% van NL)
21.022 wzp (25,3% van NL)
Omzet
€3,87 miljard (32,1% van NL)
€4,3 miljard (32,2% van NL)
Toegevoegde Waarde
€1,99 miljard (33,5% van NL)
€2,2 miljard (34% van NL)
• Alle economische kengetallen zijn fors gestegen, en zelfs relatief gezien nog sterker dan het Nederlandse totaal. • Daarmee neemt het aandeel van de Haagse regio nog licht toe t.o.v. vorig jaar.
15
VESTIGINGEN GEVISUALISEERD* 1 bolletje per adres, grotere bol betekent meerdere vestigingen op dit adres
Hoogste concentratie van vestigingen blijft zichtbaar in de gemeente Den Haag
Cyber Security en Urban Security zijn deelsectoren waarbij (vooral kleine) vestigingen meer verspreid voorkomen over het gebied. * Enkel vestigingen groter dan 1 werkzame persoon worden getoond op de kaart 16
VESTIGINGEN GEVISUALISEERD* Vergrootglas op centrum Den Haag Veel vestigingen rond Den Haag CS/Malieveld
Van de 225 Cyber Security organisaties in de regio, is meer dan de helft in de gemeente Den Haag gevestigd.
HSD-campus is duidelijk zichtbaar als incubator
* Enkel vestigingen groter dan 1 werkzame persoon worden getoond op de kaart 17
AANTAL WZP GEVISUALISEERD Per gemeente (paarse vlekken) en postcode (kantoortorens)
De werkgelegenheid situeert zich vooral in gemeente Den Haag, daarna volgen Delft en Zoetermeer.
18
AANTAL WZP GEVISUALISEERD Vergrootglas op gemeente Den Haag In de gemeente Den Haag werken mensen voornamelijk binnen: • National Security (o.a. Europol, ministeries, NCIA) • Cyber Security (o.a. NCSC, T-Systems, EyeSecurity) • Critical Infrastructure (o.a. TNO, Airborne Aerospace)
In 2024 is de gemeente Den Haag verantwoordelijk voor 56,2% van de totale werkgelegenheid binnen de regio. Dit is relatief gezien een lichte daling t.o.v. voorgaande jaren (57% in 2023, 61% in 2022), maar in absolute getallen zijn er wel 800-tal banen bijgekomen in de gemeente (van 11.000 naar 11.800). Dit betekent dat er nog meer groei is in de andere gemeenten (met name Zoetermeer en Delft) waardoor het respectievelijke aandeel van Den Haag in het Haagse Veiligheidscluster iets kleiner wordt. 19
AANTAL WZP GEVISUALISEERD Vergrootglas op gemeente Zoetermeer In Zoetermeer is het profiel overwegend Cyber Security en Urban Security bedrijven. Enkele grote werkgevers zijn ORTEC Technology, G4S, AIVD en Joint SIGINT Cyber Unit, KPN en TKH Security.
Zoetermeer is verantwoordelijk voor 13,9% (ca. 2.900 werkzame personen) van de werkgelegenheid binnen het Haags Veiligheidscluster. Relatief is de werkgelegenheid binnen de gemeente iets minder snel gegroeid dan binnen de andere gemeentes, want vorig jaar was het 15%. 20
AANTAL WZP GEVISUALISEERD Vergrootglas op gemeente Delft
Meer dan de helft van de werkgelegenheid wordt gecreëerd binnen Cyber Security. De aanwezigheid van de TU Delft zorgt voor grote groei van start- ups in Delft die geclusterd zijn rond/ verbonden zijn met TU Delft en House of Quantum.
In 2024 is Delft verantwoordelijk voor 10,9% van de werkgelegenheid in de regio, dit vertegenwoordigt ca. 2.300 werkzame personen en betekent een lichte toename ten opzichte van vorig jaar. 21
AANTAL WZP GEVISUALISEERD DEELSECTOR CYBER Detail naar nieuwe onderverdeling deelsector Cyber Security
In Den Haag zijn het vooral de Cyber Adviesorganisaties die doorwegen in de werkgelegenheid (meer dan 1.200 banen), maar er zijn ook ca. 800 banen binnen Cyber Technologie en ongeveer 500 binnen Overige Cyber organisaties.
In Zoetermeer zijn de 3 Cyber deelgroepen ongeveer gelijk vertegenwoordigd. In Delft zijn er verhoudingsgewijs meer Technologie-georiënteerde organisaties, zoals Riscure en Qblox.
22
BELANGRIJKSTE CONCLUSIES Update cijfers over 2024 Veiligheidscluster regio Den Haag •
Binnen de 6 deelsectoren van het Haagse Veiligheidscluster worden in 2024 meer dan 1.500 vestigingen geteld die samen goed zijn voor meer dan 21.000 werkzame personen.
•
Het Haagse Veiligheidscluster blijft groeien: •
Voor het tweede jaar op rij is de werkgelegenheid binnen het cluster met ongeveer 8% op jaarbasis toegenomen (van ca. 18.000 in 2022, over 19.500 in 2023 naar 21.000 in 2024). De groei van het afgelopen jaar is spectaculairder dan die van vorig jaar omdat het vooral gebaseerd is op groei van organisaties die reeds opgenomen waren, en minder op groei door het opnemen van nieuwe doelgroepen die eerder buiten scope bleven.
•
De omzet en toevoegde waarde van het Haagse Veiligheidscluster zijn meer dan 10% gegroeid en bedragen in 2024 respectievelijk € 4,3 en € 2,2 miljard.
•
De landelijke cijfers groeien ook, maar net iets minder sterk dan in de regio Den Haag. Zo stijgt het aandeel van de Haagse kengetallen in de landelijke cijfers licht: de regio Den Haag blijft goed voor bijna een kwart van de landelijke cijfers voor wat betreft werkgelegenheid in de sector, en bijna een derde van de omzet en toegevoegde waarde.
•
De gemeente Den Haag is in 2024 goed voor 56% van de werkgelegenheid binnen de regio, dit is 1 procentpunt lager dan vorig jaar wat betekent dat de andere gemeenten binnen de regio iets sneller groeien qua werkgelegenheid.
23
POLICY RESEARCH CORPORATION MANAGEMENT SOLUTIONS FOR COMPANIES AND GOVERNMENTS