RIS323764 Beantw SV Uitbuiting van Aziatische migranten in Den Haag

Datum

BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE VRAGEN

10 februari 2026 Ons kenmerk Onderwerp

Antwoord van het college op de vragen van de raadsleden de heer Thepass en mevrouw Butt, luidend: 'Uitbuiting van Aziatische migranten in Den Haag'

OCW/11010691 RIS323764

De raadsleden de heer Thepass en mevrouw Butt hebben op 11 november een brief met daarin negen vragen aan de voorzitter van de gemeenteraad gericht. Overeenkomstig artikel 32 van het reglement van orde voor vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad, beantwoordt het college deze vragen als volgt. Op 6 november 2025 verscheen het artikel: ‘Uitbuiting van Aziatische migranten in Den Haag: ‘Diplomatieke privileges zijn dekmantel voor moderne slavernij’’ op Den Haag Centraal. 1 In het artikel is te lezen dat Aziatische arbeidsmigranten zestig uur per week werken en geen vrije dagen krijgen. Zowel Stichting Hulp en Opvang Prostitutie (SHOP) als FairWork, een landelijke nonprofitorganisatie die zich inzet tegen uitbuiting van arbeidsmigranten, geven in dit artikel aan dat een van de sectoren waarin deze uitbuiting plaatsvindt de diplomatieke wereld in Den Haag is. Huishoudelijk werkers van diplomaten maken geen melding van deze uitbuiting uit angst om op straat te belanden. De gemeente Den Haag heeft in het ‘Actieprogramma mensenhandel 2025-2028’ (RIS320843) mensenhandel gedefinieerd als “het werven, vervoeren, overbrengen, opnemen of huisvesten van een persoon, met gebruik van dwang (in brede zin) en met het doel die persoon uit te buiten”.

Het ‘Actieprogramma mensenhandel’ bestaat uit vier pijlers: mensenhandel voorkómen, mensenhandel bestrijden, slachtoffers beschermen en in samenwerking deze aanpak uit te voeren. 1.

Heeft het college kennisgenomen van bovenstaand artikel van Den Haag Centraal? Kan het college reageren op het genoemde artikel?

Ja, het college heeft kennisgenomen van het artikel. Helaas komt uitbuiting ‘achter de voordeur’ geregeld voor en vermoedelijk vaker dan op dit moment bekend. Slachtoffers worden als zodanig niet herkend, of blijven verborgen op de werkplek zoals in het geval van huishoudelijk personeel, particulier bedienden of (zorg) au pairs. Het college is van mening dat diplomatieke immuniteit niet als dekmantel gebruikt mag worden voor uitbuiting en mensenhandel. Ook het ministerie van Buitenlandse Zaken heeft eerder aangegeven dat buitenlandse diplomatie en consulaire vertegenwoordigingen in Nederland zich aan de Nederlandse wet te houden hebben en dat uitbuiting onacceptabel is.2 De gemeente richt zich op het voorkomen van slachtofferschap, het herkennen van slachtoffers zodat ze uit de situatie weg (gehaald) kunnen (worden) en op het bieden van ondersteuning aan slachtoffers.

1

Uitbuiting van Aziatische migranten in Den Haag: ‘Diplomatieke privileges zijn dekmantel voor moderne slavernij’

2

Antwoord op vragen van de leden Karabulut en Van Bommel over het bericht dat bedienden van diplomaten uitbuiting op ambassades in

Nederland melden | Tweede Kamer der Staten-Generaal

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/11010691

2.

Deelt het college de mening van GroenLinks dat diplomatieke immuniteit niet als dekmantel gebruikt mag worden voor uitbuiting en mensenhandel? Hoe gaat het hiermee om?

Het college deelt de mening dat diplomatieke immuniteit niet als dekmantel gebruikt mag worden voor uitbuiting en mensenhandel. Zie vraag 1. 3.

Heeft het college het voornemen om contact op te nemen met het ministerie van Buitenlandse Zaken over de signalen van uitbuiting van Aziatische arbeidsmigranten die werken als huishoudelijke hulp in de diplomatieke wereld in Den Haag? Zo nee, waarom niet?

Het college heeft met enige regelmaat contact met het ministerie van Buitenlandse Zaken over zaken gerelateerd aan de aanwezigheid van diplomaten en ambassades in Den Haag. Ook over signalen van uitbuiting van Aziatische arbeidsmigranten die als huishoudelijke hulp werken is contact geweest met het ministerie. 4.

Hoe verhoudt de uitbuiting van Aziatische arbeidsmigranten zich tot het beleid rondom ‘Arbeidsmigratie in goede banen’ (RIS316674)? In hoeverre wordt er rekening gehouden met de problemen waar deze groep tegenaan loopt en hoe wordt er ingespeeld op de toename van gedetacheerde derdelanders? Graag een toelichting.

Het programma Arbeidsmigratie in goede banen (RIS316675) richt zich op EU-arbeidsmigranten en het verbeteren van hun woon-, werk- en leefomstandigheden, evenals de leefbaarheid in de wijken. Arbeidsmigranten van buiten de EU gedetacheerd via een andere EU-lidstaat en Aziatische arbeidsmigranten vallen buiten de primaire doelgroep van het programma. Wel kunnen zij indirect profiteren van acties – bijvoorbeeld met betrekking tot registratie en meldingsbereidheid. Recentelijk is de International Organisation for Migration (IOM) uitgenodigd bij het LOKAAL informatiepunt om meer uitleg te geven over doelgroepen niet afkomstig uit de EU. Ook vindt er nauwe samenwerking plaats met het Actieprogramma mensenhandel 2025-2028 (RIS320843) dat zich richt op de aanpak van arbeidsuitbuiting bij zowel EU- als niet-EU-slachtoffers. Zie vraag 5. Omdat er op dit moment nog weinig bekend is over de aantallen en kenmerken van arbeidsmigranten vanuit buiten de EU in de stad laat de gemeente Den Haag in samenwerking met gemeenten Westland en Rotterdam onderzoek uitvoeren naar het aantal arbeidsmigranten in Zuid-Holland en specifieke kenmerken van deze groep. Dat is mede ingegeven naar aanleiding van signalen uit het rapport ‘Geen derderangsburgers’ van de Adviesraad Migratie (2024).3 De inzichten van dit onderzoek worden in de loop van 2026 verwacht en kunnen aanleiding geven tot extra interventies.

De meeste arbeidsmigranten die in het artikel worden genoemd zijn afkomstig uit China, Indonesië en de Filipijnen. 5.

Op welke manieren draagt het college er zorg voor dat informatie en hulpverlening hen bereikt, in hun eigen taal?

Vanuit het gemeentelijke Actieprogramma mensenhandel krijgen SHOP Den Haag en FairWork financiering om onder andere Aziatische arbeidsmigranten te bereiken en hen te informeren, voor te lichten en indien nodig te ondersteunen. Dit met als doel dat mensen weten wat hun rechten zijn en waar ze hulp en ondersteuning kunnen krijgen bij het vermoeden dat zijzelf of iemand die ze 3

Adviesrapport: 'Geen derderangsburgers. De risico’s voor gedetacheerde arbeidsmigranten en de Nederlandse samenleving' |

Adviesraad Migratie

2/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/11010691

kennen uitgebuit wordt. Beide organisaties werken met mensen die meerdere (Aziatische) talen spreken en brede netwerken hebben binnen verschillende gemeenschappen. SHOP Den Haag heeft het onderdeel SHOP Asia dat zich volledig richt op het (online) bereiken van Aziatische (arbeids-)migranten, en het onderdeel Zorgcoördinatie dat slachtoffers van mensenhandel ondersteunt. FairWork heeft het programma ‘achter de voordeur’ specifiek gericht op inwonend personeel. Het landelijke platform voor informatievoorziening aan arbeidsmigranten, WorkinNL, richt zich mede op arbeidsmigranten met een Aziatische achtergrond. Onderdeel hiervan is het mobiel informatiepunt Haaglanden en een landelijke website met informatie voor arbeidsmigranten die onder meer beschikbaar is in het Chinees. Verder is het Juridisch Loket binnen dit kader gestart met het aanbieden van laagdrempelige ondersteuning aan EU-arbeidsmigranten en derdelanders in meerdere talen. Onder meer via het informatiepunt LOKAAL onderhouden organisaties onderling contact. Daarnaast zijn alle nieuwkomers welkom bij The Hague International Centre. Volgens het artikel in Den Haag Centraal deden tussen januari 2020 en oktober 2025 elf huishoudelijk werkers van diplomaten die werkzaam waren bij een ambassade of internationale instelling in Den Haag melding van uitbuiting. 6.

Zijn deze signalen bij het college bekend? Zo ja, waar zijn deze signalen gemeld? Heeft de gemeente een rol gespeeld in de opvolging van deze meldingen? Zo ja, wat was deze rol? Zo nee, waarom niet?

Individuele personen die zich rechtstreeks bij FairWork melden of via een derde partij bij hen in beeld komen, worden alleen periodiek en geanonimiseerd besproken met de gemeente om de privacy van de betrokkene te beschermen. In deze elf gevallen was dit ook zo. Bemiddeling van de gemeente voor ondersteuning van de slachtoffers was niet nodig. FairWork en de gemeente hebben regelmatig overleggen waarin activiteiten, trends en ontwikkelingen besproken worden. De kwetsbare positie van inwonend (zorg)personeel is blijvend onderwerp van gesprek. De gemeente heeft er mede vanwege de aanwezigheid van diplomaten en internationale organisaties voor gekozen om het FairWork-programma ‘achter de voordeur’ ook in Den Haag in te zetten. 7.

Heeft het college een beeld van de opvolging van deze meldingen? Zo ja, kan het college hier inzicht in geven?

In vier gevallen is er melding gemaakt bij de Nederlandse Arbeidsinspectie (NLA). Drie slachtoffers hebben aangifte gedaan. Voor twee van hen kon het strafrechtelijk onderzoek niet verder worden gebracht vanwege diplomatieke onschendbaarheid van de vermeende dader, in het geval van de derde persoon loopt het onderzoek nog. Alle vier de slachtoffers hebben door middel van een schikking achterstallig loon teruggekregen. Vijf mensen hebben geen melding gemaakt bij de NLA. Eén heeft achterstallig loon teruggekregen, voor een ander loopt dit proces nog. Drie mensen hebben ervoor gekozen geen verdere stappen te ondernemen. Twee mensen zijn na een eerste intakegesprek uit beeld geraakt.

3/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/11010691

Verder krijg de fractie van GroenLinks al langer signalen over mogelijke misbruik van au pairs van buiten de Europese Unie. De au pairregeling maakt het mogelijk dat mensen naar Nederland komen voor een culturele uitwisseling. Het doel van het verblijf als au pair is meer te leren over de Nederlandse samenleving en cultuur. Deze au pairs moeten tussen de 18 en 25 jaar oud zijn, ze wonen bij het gastgezin en draaien mee in het gezinsleven. Het gastgezin biedt de au pair kost- en inwoning met zakgeld om Nederland te ontdekken. In ruil daarvoor doet de au pair maximaal 30 uur per week lichte huishoudelijke werkzaamheden en helpt de au pair mee bij het zorgen voor de kinderen. In 2024 waren er 2310 au pairs in Nederland via deze regeling. 8.

Hoeveel au pairs zijn er in de gemeente Den Haag via deze au pairregeling? Graag een overzicht van de afgelopen 5 jaar.

We kunnen niet achterhalen hoeveel au pairs er in de gemeente Den Haag werken en verblijven. Er wordt niet bijgehouden welke verblijfsvergunning een persoon heeft. In de BRP is wel te zien welke verblijfstitel een persoon bezit, maar er is geen aparte verblijfstitel voor au pairs waardoor deze te herkennen zouden zijn. De IND heeft alleen landelijke cijfers. 9.

De au pairs moeten zich inschrijven bij de gemeente Den Haag. Wat voor introductie(pakket) krijgen deze au pairs vanuit de gemeente?

Au pairs die langer dan vier maanden in Nederland zullen verblijven moeten verplicht (conform de Wet BRP) aangifte doen van verblijf en adres. In Den Haag is dit op het Stadsdeelkantoor Segbroek. Bij de registratie worden alle nieuwkomers in Den Haag, waaronder au pairs, geattendeerd op verschillende informatiepunten, zoals het mobiele informatiepunt voor EU-arbeidsmigranten en The Hague International Centre. Er is geen apart welkomstpakket buiten een welkomstbrief die wordt thuisgestuurd. We onderzoeken momenteel op welke manier we au pairs beter kunnen bereiken. In de tussenrapportage van het Actieprogramma Mensenhandel (te ontvangen uiterlijk eind september 2026) ontvangt u hier meer informatie over.

Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Ilma Merx

Jan van Zanen

4/4