RIS323763 Bijlage Varen in Den Haag

Varen in Den Haag <

Nota Binnenwater 2026-2035

VA R E N I N D E N H A AG N OTA B I N N E N WAT E R 2 026-2035

2

Inhoud Samenvatting3 1 Inleiding

5

Doel van Nota Binnenwater

7

2 De ontwikkeling van het gebruik van het water

8

Wat is bereikt?

9

Wat vraagt nog aandacht?

11

3 Ontwikkelingen op en om het water

14

Binnenstadsplan 2033

14

Verduurzaming: luchtkwaliteit, klimaatadaptatie en klimaatneutraliteit

15

Samenvatting opgaven uit het vastgesteld beleid voor de Nota Binnenwater

16

4 Het water in 2035

17

Toekomstbeeld17 Rondvaartorganisaties19 Vaste liggers: woon- en bedrijfsschepen en horecaterrasboten 

20

Recreatievaartuigen aan openbare kades

22

5 Uitbreidings­mogelijk­heden op het water

24

Sloepverhuur24 Personenvervoer over water

25

Goederenvervoer over water

25

Voorwaarde voor goed gebruik van het binnenwater: Toezicht en Handhaving 28

6 Hoe gaan we dit realiseren? Aanpassingen aan Verordeningen

29 29

Projecten29 Vergunning/aanbestedingstrajecten30 Luchtkwaliteit30

Bijlage 1 Samenvatting evaluatie, STIPO, aug 23

31

Bijlage 2 Kaart met ­vaarroutes en v­ oorzieningen (indicatief)

34

<

<

5

Het watersysteem van Den Haag

3

VA R E N I N D E N H A AG N OTA B I N N E N WAT E R 2 026-2035

< I N HOU D

Samenvatting Het binnenwater in Den Haag heeft veel te bieden om op of aan te verblijven. Op een deel van het water kan worden gevaren met een bootje met motor. Op een ander deel van het water kan alleen worden gekanood en gesupt. Andere watergangen zijn helemaal niet toegankelijk voor vaartuigen. Zo houden we balans tussen rust en reuring.

<

< Om het gebruik in goede banen te leiden is in de Nota Binnenwater beschreven wat er wel en niet kan op het binnenwater. In 2012 is de vorige Nota Binnenwater vastgesteld. Inmiddels wordt er meer van het water gebruik gemaakt. Er is, zeker op de Haagse grachten, meer reuring. Ook zijn veel kades en voorzieningen aan het water vernieuwd. In Varen in Den Haag staat vooral beschreven hoe het er in de toekomst uit kan zien op het binnenwater. Want er valt nog veel te wensen op het water. Zo is er nog meer reuring mogelijk op een deel van de watergangen. De watergangen waar het meest wordt gevaren in Den Haag zijn ook essentieel voor de afvoer van het water uit het achterland naar zee. Daarom kan een deel van de activiteiten op het water daar niet verder groeien.

4

VA R E N I N D E N H A AG N OTA B I N N E N WAT E R 2 026-2035

< I N HOU D

Den Haag wil de negatieve effecten van meer varen beperken, en zet volop in op uitstootvrij varen. Er wordt voorgesteld een korting te geven op het binnenhaventarief vanaf 2027 voor de recreatievaartuigen die uitstootvrij zijn. Om elektrisch varen te stimuleren is het ook nodig om het aantal stroompunten aan het water uit te breiden. Ook willen we de mogelijkheden voor varen vergroten door sloepverhuur toe te staan in de Paxhaven. Dan is het mogelijk om te kunnen varen zonder een privévaartuig te bezitten. Dit past in de algemene trend van verschuiving van bezit naar gebruik. Er worden geen extra watergangen voor gemotoriseerd varen aan­gewezen; zo houden we rust en reuring in balans. Ten slotte staat in de Nota Binnenwater – Varen in Den Haag beschreven hoe dit toekomstbeeld kan worden behaald en welke acties, plannen en projecten uit dit beeld volgen.

<

<

5

VA R E N I N D E N H A AG N OTA B I N N E N WAT E R 2 026-2035

< I N HOU D

1

Inleiding

Den Haag is bekend als ‘stad aan zee’ of zelfs ‘stad achter de duinen’. Minder bekend is dat ook Den Haag fijne binnenwateren heeft waarin inwoners en bezoekers kunnen varen, peddelen en langs kunnen recreëren. Sommigen hebben het geluk op het water te mogen wonen. Om dit gebruik in goede banen te leiden is beleid voor het binnenwater nodig. In 2012 heeft de gemeente dat beleid vastgelegd in de Nota Binnenwater (RIS246304) en uitgewerkt in de Verordening op de Binnenwateren voor de gemeente Den Haag.

Het watersysteem van Den Haag Naast de bekende 11 kilometer kustlijn heeft Den Haag ook nog eens 485 km zoetwater­gangen. Dit water is in te delen in verschillende delen. (Bron: Integraal Rioleringsplan 2021-2025 (RIS306620))

Figuur 1: Watersysteem Den Haag

<

<

6

VA R E N I N D E N H A AG N OTA B I N N E N WAT E R 2 026-2035

< I N HOU D

Van al het Haagse binnenwater zijn alleen de plassen in Madestein aangewezen als zwemwater. Dat betekent dat dit water regelmatig wordt gecontroleerd op zwemkwaliteit. De beoordeling van de kwaliteit is te vinden op de borden bij de plassen en op de website zwemwater.nl. Voor het overige deel van het binnenwater van Den Haag wordt ingezet op varen op het water of beleving van het water vanaf de kant.

HET WATER IN CIJFERS Beleving van water (bron: Inwoneronderzoek Fysiek domein 2024) 14%

39% uitstekend

26%

goed

voldoende

16% matig

5%

slecht

Hoe prettig vindt u het water (grachten, sloten, vijvers) in uw woonomgeving?

27% uitstekend

31% goed

27% voldoende

matig

10% slecht

Hoe schoon vindt u de sloten, vijvers en kanalen in uw eigen woonomgeving of buurt?

Omvang onderdeel watersysteem per 2020 Watergangen (boezemstelsel) 130 km Watergangen (polder primair) 125 km Watergangen (polder secundair) 230 km Duikers 51 km +- 62 kilometer aan kadeconstructies. Vervanging is ongeveer 1 kilometer aan kademuren per jaar. In totaal moet er 24 kilometer aan kademuur vervangen worden tot 2040.

Het Haagse water is verdeeld over polders en boezem. In elk van de systemen moet voorkomen worden dat er een tekort aan het wateroppervlak en de doorstroming ontstaat. Den Haag voldoet aan de eisen, maar moet bij werken op en aan het water rekening houden dat er voldoende afvoermogelijkheden zijn voor water­ overschotten uit het achterland. Meer wateroppervlak geeft meer mogelijkheden in de stad. Daarom en omdat water een goed middel is om de effecten van klimaat­ verandering op te vangen streven we naar meer water in de stad.

<

<

5%

7

VA R E N I N D E N H A AG N OTA B I N N E N WAT E R 2 026-2035

< I N HOU D

Doel van Nota Binnenwater In 2012 heeft de gemeente Den Haag de Nota Binnenwateren (RIS246304) vast­ gesteld. In deze nota werd uitgelegd welk beleid de gemeente Den Haag wat betreft het gebruik van het binnenwater voert en welke ontwikkelingen we willen stimuleren­of afremmen. Het beleid in deze nota richt zich primair op de nautische mogelijkheden in Den Haag; de mogelijkheden om te varen, kanoën en suppen. Het beleid voor wonen en werken op het water wordt grotendeels geconsolideerd. Wel is een ver­andering in recreatief gebruik gewenst: minder uitstoot en efficiënter gebruik van vaartuigen en kades. De nota gaat dieper in op de onderdelen waar wat verandert­en minder diep op de onderdelen die blijven. In de Nota Binnenwater laten we zien op welke wijze we deze ontwikkeling vormgeven in de komende tien jaar. Met de vaststelling van deze Nota Binnenwater vervalt de vorige nota (RIS246304). Om het gebruik van het binnenwater in de stad veilig en zo prettig mogelijk te maken heeft Den Haag een Verordening op de Binnenwateren. De keuzes in doorwerken.

<

<

aanpassing van het beleid zullen hier en in het bijbehorende ligplaatsenplan

8

VA R E N I N D E N H A AG N OTA B I N N E N WAT E R 2 026-2035

< I N HOU D

2

De ontwikkeling van het gebruik van het water

In de afgelopen tien jaar is na vaststelling van de Verordening op het Binnenwater het een en ander veranderd in het beleid, het gebruik en handhaving op het water. Voor er nieuw beleid wordt voorgesteld is eerst gekeken naar hoe het beleid uit de Nota Binnenwater en het actieprogramma Binnenwater 2017-2020 (Ris297093) is uitgevoerd en hoe de gebruikers dit beleven.

<

< Figuur 2: Indeling Haags Binnenwater en de opgaven in 2012

9

VA R E N I N D E N H A AG N OTA B I N N E N WAT E R 2 026-2035

< I N HOU D

Wat is bereikt? In 2023 is het beleid voor de binnenwateren door een onafhankelijk bureau ­geëvalueerd. Sinds 2012 is het gebruik van het binnenwater van Den Haag ­toegenomen. Er wordt meer gevaren in Den Haag. Langs de Haagse grachten zijn vele kades vernieuwd waarbij de aanlegmogelijkheden zijn verbeterd.

Nieuwe havens Met name de ontwikkelingen in De Binckhorst en Laakhavens hebben ruimte ­opgeleverd voor water in Den Haag met een nautische functie. De Poolsterhaven, Fokkerhaven en (in de toekomst) Petroleumhaven hebben een nautische invulling gekregen. Aan de Verheeskade is de passantenvoorziening vervangen door plekken voor geregistreerde liggers; aan de Cruquiuskade zijn de geregistreerde liggers juist vervangen door passantenvoorzieningen. Ook zijn er elders kleinschalige passanten­voorzieningen getroffen (blauwe zones).

<

< Figuur 3: Feestelijke opening van de gerestaureerde Hemsterhuisbrug

Beleefbaarheid Voor de rondvaarten is en wordt nog gewerkt aan het beter doorvaarbaar maken van de grachtengordel, in samenhang met de vernieuwing van kades en bruggen. De kades aan onder andere Scheveningseveer (met opstapplaats voor rondvaart), de Toussaintkade en Prinsessewal, de Veenkade en Noordwal en Dunne Bierkade Houtzagerssingel (in uitvoering) zijn vernieuwd. Hogere doorvaart is gerealiseerd bij onder andere de Willemsparkbrug.

10

VA R E N I N D E N H A AG N OTA B I N N E N WAT E R 2 026-2035

< I N HOU D

Een icoonproject is het Piet Heinplein, waar het water zichtbaar en beleefbaar is gemaakt door de overkluizing te verwijderen. Recent is de gerenoveerde Hemsterhuisbrug feestelijk geopend; deze brug is weer beweegbaar gemaakt. Het water staat hiermee bij de ruimtelijke plannenmakers op de kaart; maar dat kan nog verder verbeterd worden. Het realiseren van de Paxhaven nabij Den Haag Centraal is ook een van de successen van dat beleid. Buiten de grachtengordel zijn de kades aan de Kleine Veenkade, Conradkade/Suezkade, Calandkade en Valkenboskade weer toekomstvast gemaakt.

Laagdrempelig het water ontdekken Daarnaast zijn kleinschalige maatregelen genomen om het verkennen van Den Haag met SUP-board of kano te promoten. Dit is met bewegwijzerde routes en de Haagse waterkaart een leuke manier om de stad te ontdekken en te recreëren. Er zijn via kanoverhuur in Den Haag kano’s te huren om de stad vanaf het water te verkennen. De gemeente Den Haag heeft ook schoonmaakacties voor het water gestimuleerd waarbij er SUP-boards beschikbaar worden gesteld om het aanwezige afval uit het water te halen. Een goede manier om zowel het binnenwater beter bekend te maken, als het bewustzijn omtrent (plastic) zwerfafval te verhogen.

<

< Figuur 4: Kanoverhuur in de Haagse binnenstad

11

VA R E N I N D E N H A AG N OTA B I N N E N WAT E R 2 026-2035

< I N HOU D

Woonboten Ook de woonbootbewoners zijn in meerderheid blij met hun plekje in de stad. De meeste bewoners zijn aan de plek en de buurt gehecht en wonen er in het ­algemeen een lange tijd.

Bewonerstevredenheid De Haagse inwoners en gebruikers op het water zijn in het algemeen ook tevreden over de staat van het water en gebruik. Om een beeld te krijgen van de beleving van het water in Den Haag, hebben in de stadsenquête 2024 (Inwoneronderzoek Fysiek domein 2024) inwoners een aantal vragen gekregen over hoe ze gebruik maken van het water en hoe zij water beleven. • Drie kwart van de inwoners gebruikt het water in Den Haag vooral om langs te wandelen of te fietsen (67%). Het gebruik van het water is iets afgenomen ten opzichte van vorig jaar (van 79% in 2023 naar 74% in 2024), terwijl specifieke activi­teiten zoals roeien/kanoën (8%), zwemmen (5%), en hengelen (4%) beperkt blijven. Inwoners uit Segbroek en Haagse Hout gebruiken het water het vaakst om te wandelen/fietsen, terwijl Loosduinen relatief meer activiteiten zoals roeien, kanoën en zwemmen meldt. Inwoners vinden de sloten, vijvers en kanalen vaak niet schoon door zwerfafval (73%), algen (36%) en kroos (33%). Andere redenen zijn chemische vervuiling, gebrek aan onderhoud, stank, troebel water en gezondheidszorgen zoals bacteriën en stilstaand water dat muggen aantrekt.

AANPAK ZWERFVUIL Waar wordt gerecreëerd aan de gracht, kan er wel eens afval ontstaan dat in het water belandt. In het Aanvalsplan Afval (RIS318447) staat hoe het water wordt geschoond en welke extra acties worden uitgevoerd om afval in water te voorkomen. Denk hierbij aan de maandelijkse SUP-actie in de warme maanden van het jaar, waarbij bezoekers en bewoners van Den Haag gratis een rondje kunnen gaan suppen, als ze daarbij afval uit het water vissen. Voor het schoonhouden van het water volgt het komende jaar een proef op de Hofvijver met de Jellyfishbot. Dat is een op afstand bestuurbare elektrische robot, die drijfafval verzamelt in een zak die achter het apparaat hangt. Minder belastend voor het onderwaterleven. Bijkomend voordeel is dat het verzamelen van drijfafval minder inzet van collega’s vraagt en ook nog eens duurzamer is.

Wat vraagt nog aandacht? In de afgelopen tien jaren is een aantal doelen uit de Nota Binnenwater 2012 nog niet afgerond.

<

<

• 63% van de ondervraagden vindt het water voldoende, goed of uitstekend schoon.

12

VA R E N I N D E N H A AG N OTA B I N N E N WAT E R 2 026-2035

< I N HOU D

Gebruik van het water Om het gebruik van het Haagse binnenwater in goede banen te leiden is in de Verordening op de binnenwateren en het Ligplaatsenplan opgenomen waar wel of niet mag worden aangemeerd en gevaren. Ook is beschreven aan welke (uiterlijke­) kenmerken een (recreatie)vaartuig moet voldoen. In de Nota van 2012 is veel aandacht voor acties onder de noemer ‘Zaken op orde brengen’. Dit omvatte een scala aan maatregelen om de misstanden op (en rond) het water aan te pakken zoals: achterstallig onderhoud aan schepen, fout kadegebruik, illegale bewoning op recreatievaartuigen en gezonken recreatievaartuigen (wrakken). De verordening heeft verbetering in de mogelijkheden van aanpak opgeleverd. Veel partijen constateren­in de evaluatie echter dat het voor het binnenwater goed is om in de periode tot 2030 maatregelen te nemen om gebruik van slaapplekken op recreatievaartuigen aan openbare kades verder te ontmoedigen.

Wrakken De aangemeerde recreatievaartuigen moeten voldoen aan eisen van beeldkwaliteit en veiligheid: voldoet het schip aan voldoende mate van onderhoud, is de kuip afgedekt, et cetera. Ondanks de scherpere omschrijving van beeldkwaliteit. Het blijkt lastig eigenaren te bewegen voldoende onderhoud aan schepen te laten In de periode 2019 – 2023 zijn er jaarlijks gemiddeld 40 vaartuigen tot wrak aan­gewezen. Van bijna de helft van deze schepen was de eigenaar niet bij de gemeente bekend. De kosten van het lichten van deze wrakken zijn dan voor de gemeente.

Figuur 5: Gezonken vaartuig in Haagse binnenwateren

<

<

plegen. Elk jaar blijken er schepen gezonken te zijn die moeten worden afgevoerd.

13

VA R E N I N D E N H A AG N OTA B I N N E N WAT E R 2 026-2035

< I N HOU D

Ruimte voor recreatievaartuigen De hoeveelheid strekkende meters openbare kade voor het afmeren van recreatievaartuigen die in 2012 is vastgesteld is voldoende gebleken. Op dit moment kan aan alle aanvragen voor nieuwe vaartuigen wat betreft de ruimte worden voldaan. Wel is op sommige plekken meer vraag dan op andere plekken.

<

< Figuur 6: Recreatie op de Haagse grachten

Vervanging kademuren Er is sinds 2012 ook hard gewerkt om een groot aantal kademuren en bruggen te vervangen in het kader van het Meerjarenonderhoudsprogramma Kunstwerken (MJPK), maar er is er nog veel werk te verzetten. Met het MJPK1 (RIS181230) en het daaropvolgende MJPK2 (RIS280592) is de basis gelegd om de vervanging van kademuren en bruggen (kunstwerken) programmatisch op te pakken. In MJPK3 (RIS297826) en MJPK 4 (RIS311239) is vervolgens de vervangingsagenda tot 2040 vastgesteld. Tot 2040 blijft de gemeente hard werken om structureel kademuren en bruggen te vervangen. Hierbij wordt jaarlijks een gemiddelde van één km aan binnenstedelijke kademuren vervangen. Naast kademuren en vaste bruggen moet een aantal grote kunstwerken worden vervangen of gerenoveerd, waaronder enkele beweegbare bruggen.

14

VA R E N I N D E N H A AG N OTA B I N N E N WAT E R 2 026-2035

< I N HOU D

3

Ontwikkelingen op en om het water

Behalve de opgaven uit de vorige nota Binnenwater zijn ook de ontwikkeling van de stad langs het water van belang voor aanpassing van het beleid. Hieronder wordt een aantal ontwikkelingen benoemd.

Binnenstadsplan 2033 Najaar 2023 is het nieuwe Binnenstadsplan Den Haag 2033 ‘Een levendige, groene en verbonden Haagse binnenstad’ (RIS316359) vastgesteld. In dit plan staan stevige ambities voor vergroening en levendige grachten. In 2033 zijn, volgens dit plan, de openbare ruimte, panden en daken in de binnenstad fors vergroend en zijn de grachten beter benut ten behoeve van klimaatadaptie, biodiversiteit, verblijf, ­recreatie en stadslogistiek. Concrete besluitpunten in dat beleid, met raakvlakken aan het binnenwater zijn: De voetganger centraal In de Haagse binnenstad heeft de voetganger prioriteit. De verblijfskwaliteit is er hoog en wandelaars kunnen overal komen dankzij een goed, veilig en herkenbaar voetgangersnetwerk dat een reeks kenmerkende en unieke Haagse sferen aaneenrijgt. Om de voetganger in zijn kracht te zetten zijn er voor andere verkeersgebruikers aantrekkelijke alternatieven. Een groene binnenstad Een coherente, robuuste en verbonden structuur van ­historisch, bestaand en nieuw groen vergroot de allure, verblijfskwaliteit en ecologische waarde van de binnenstad. Ook dempt groen de effecten van de klimaatverandering. Daarnaast versterkt een aantrekkelijke, groene binnenstad het vestigings­klimaat en de economische potentie.

<

<

15

VA R E N I N D E N H A AG N OTA B I N N E N WAT E R 2 026-2035

< I N HOU D

Levendige grachten De grachten zijn de zichtbare, bereikbare en beleefbare ‘groene en blauwe longen’ van de binnenstad. Hun potentie voor verblijf, recreatie, ­mobiliteit (fiets en voetganger), klimaat, logistiek en economische activiteiten gaat ten volste benut worden. Deze besluitpunten helpen de Haagse grachten beter zichtbaar en bruikbaar te maken.

<

< Figuur 7: Evenementen op het water verlevendigen de stad

Verduurzaming: luchtkwaliteit, klimaatadaptatie en klimaatneutraliteit Den Haag heeft op 13 januari 2020 het Schone Lucht akkoord ondertekend (SLA, RIS304284). Hiermee heeft de gemeente laten zien zich in te spannen om de luchtkwaliteit nog verder te verbeteren. Een van de onderdelen in het SLA is het terugdringen van emissies rond binnenhavens in 2030. Den Haag volgt de ontwikkelingen in voorlopersteden zoals Amsterdam. De gemeenteraad van Den Haag heeft zich uitgesproken om klimaatneutraal te zijn in 2030. Dat betekent dat ook de vaartuigen een bijdrage moeten leveren en (op termijn) zonder uitstoot zullen moeten worden ingezet. Voor het varen op het binnenwater zal de elektrificatie in de komende jaren ook verder doorgezet moeten worden. Er is nu op een drietal plekken stroom beschikbaar­waarvan de Cruquiuskade openbaar toegankelijk is­. Voor 2030 wordt het aantal stroompunten verder uitgerold.

16

VA R E N I N D E N H A AG N OTA B I N N E N WAT E R 2 026-2035

< I N HOU D

Ook de gevolgen van de klimaatverandering vragen om aanpassingen in het beleid voor het water. De koelende werking van het water vraagt wel om goede omstandig­heden zoals bomen voor schaduwwerking en voldoende diepte en ­stroming van het water.

Figuur 8: Kanoën op de Haagse grachten is een goede manier om de stad vanuit een ander perspectief te bekijken

Samenvatting opgaven uit het vastgesteld beleid voor de Nota Binnenwater Het binnenwater wordt steeds belangrijker voor een aangenaam verblijf in de stad. Den Haag zal ook meer gebruik van het water in de stad voor koeling en gevoel van ruimte moeten maken. Om de aantrekkingskracht van de binnenstad te versterken zet Den Haag in op het daar ook verder beleefbaar maken van het water. Dat betekent zowel vanaf de waterkant als vanaf het water; op een laagdrempelige manier op een rondvaartboot of een huurvaartuig, kano of SUP-board. Ook de natuur verdient ruimte in en om het water. Door de voortgaande bescherming van de stedelijke groene hoofd­ structuur staat in een groot deel van de stad de rust op het water voorop.

<

<

17

VA R E N I N D E N H A AG N OTA B I N N E N WAT E R 2 026-2035

< I N HOU D

4

Het water in 2035

Toekomstbeeld In de toekomst voorzien we meer gebruik van het water; zowel door rondvaarten, georganiseerde tochten met kano’s en SUP-boards, roeiboten, (huur)sloepjes en privérecreatievaartuigen. Steeds vaker gebeurt dat met niet-fossiel aangedreven motoren of menskracht.

<

< Figuur 9: In de toekomst verwachten we meer SUP-ers

Zowel op als langs het water wordt voldoende gerecreëerd; er zijn meer plekjes aan de waterkant beschikbaar gekomen om te verblijven. Het gebruik van het water door beroepsvaart heeft een voorzichtige groei door­ gemaakt. Het beroepsgoederenvervoer over water heeft zijn aandeel behouden en het openbaar vervoer over water heeft dan misschien ook al een plek gevonden. Waar in 2024 de meeste bootjes vooral aangemeerd zijn, wordt in 2035 meer gebruik gemaakt van dezelfde vaartuigen door deze te huren of te delen. Er is een goed evenwicht op het Haagse water tussen rust en reuring. Op delen van het water is het aantrekkelijk om te varen, en daarbij ook aantrekkelijk om het water vanaf de kant te beleven, zoals in de Haagse binnenstad. Op andere delen van het water blijft de rust voor de bewoners en dieren op en om het water bewaard. De evenementen op het water zijn welkom op de grachten om de binnenstad.

18

< I N HOU D

VA R E N I N D E N H A AG N OTA B I N N E N WAT E R 2 026-2035

ECOLOGISCHE WAARDE VAN HET BINNENWATER BEHOUDEN • De buitenruimte van Den Haag is naast de verblijfsplek van bewoners en bezoekers ook de verblijfsplek van de Haagse wilde dieren. • Varen in het Haagse water moet kunnen samengaan met het leven in en op het water van wilde dieren. • De afgelopen jaren zijn de Haagse wateren op ecologische wijze beheerd; waar mogelijk minder maaien, rekening houdend met het aanwezige planten-, en dierenleven. • Bij de vervanging van beschoeiingen en kades worden de leefomstandigheden voor planten en dieren verbeterd. Voor dieren komen glooiende oevers of rustplaatsen en/of uitklimvoorzieningen. • Voor Madestein is de intentie uitgesproken om de waterkwaliteit te verbeteren. Ook komen er in de kleine plas vispaaiplaatsen. • In het Landschapspark Madestein komt een Natte Ecologische Zone. • De groei van het aantal vaarbewegingen leidt tot meer mogelijke verstoringen van de waterbodem­en de in het water levende planten en dieren. Deze overlast wordt zo veel mogelijk­beperkt door de groei met name op de huidige vaarroutes te concentreren.

<

<

19

VA R E N I N D E N H A AG N OTA B I N N E N WAT E R 2 026-2035

< I N HOU D

Op weg naar uitstootvrij Met deze Nota Binnenwater wordt ingezet op schoner varen. In eerste instantie willen we de huidige gebruikers van het water verleiden tot uitstootvrij varen. Hoe dat gebeurt, daar wordt verderop in dit hoofdstuk bij de diverse gebruikers op in gegaan. Voor nieuwe vergunde activiteiten zal direct uitstootvrij varen gevraagd worden. Op termijn kan ook op het water van de Haagse grachten een milieuzone ingesteld worden waarbij uitstootvrij varen verplicht worden. Dit wordt verder uitgewerkt in de periode tot 2030. Hierna kan een besluit over implementatie worden genomen, mocht het effect van de hiervoor genoemde maatregelen onvoldoende blijken.

Rondvaartorganisaties In Den Haag is het binnenwater heel geschikt voor het aanbieden van rondvaarten. Dit geldt voor een rondje Haagse grachten met veel plekjes langs het water met een bloemrijke geschiedenis en voor de regio waar interessante bestemmingen worden aangedaan. In 2025 zijn er in Den Haag 18 partijen actief die (reguliere) rondvaarten aanbieden. Dit aantal lijkt voldoende en daarom zal terughoudend Uitstootvrij varen met een rondvaartboot wordt het uitgangspunt bij nieuw uit te geven exploitatievergunningen. De gemeente ondersteunt zo mogelijk initiatieven om ook minder validen veilig van het water (per rondvaart) gebruik te laten maken. Er zal een voorstel worden opgesteld om in de APV op te nemen dat het ten gehore brengen van versterkte muziek vanaf rondvaarboten niet is toegestaan.

Ligplaatsen Dertien partijen bieden (voornamelijk) rondvaarten door de grachtengordel rond het centrum aan. Hiervoor zijn diverse opstaplocaties beschikbaar. In de looptijd van de vorige Nota Binnenwater is er meer reuring door rondvaarten op de Haagse Grachten gerealiseerd. Dat wordt ook gewaardeerd door Hagenaars en bezoekers aan de stad. De rondvaartbranche is sindsdien gegroeid, waardoor opnieuw naar de systematiek van toedeling van ligplaatsen moet worden gekeken, zodat een gelijk speelveld ontstaat voor alle rondvaartorganisaties die actief zijn op de Haagse Grachten.

Vaarroutes De bestaande vaarroutes voor gemotoriseerde vaartuigen en de rondvaart­ organisaties zijn in stand gehouden en op enkele plekken verbeterd. Naast reuring op het water in de Haagse grachten en op de Trekvliet, worden in onze toekomstvisie de vaarroutes tussen binnenstad en zee (het kanaal naar Belgisch Park, het verversings­kanaal naar Scheveningen Dorp) vaker gebruikt.

<

<

gereageerd worden op uitbreiding.

VA R E N I N D E N H A AG N OTA B I N N E N WAT E R 2 026-2035

< I N HOU D

< Figuur 10: Speciaal evenement met rondvaart op de Hofvijver

Voor het stimuleren van het varen naar Scheveningen wordt een ‘blauwe zone’ ingericht nabij de Oude Sluis. Een blauwe zone regelt de mogelijkheid om een vaartuig overdag voor enkele uren aan te meren. Hier vandaan kan Scheveningen Haven, de Frederik Hendriklaan, het Kunstmuseum of de Reinkenstraat te voet worden bereikt. De overige vaarroutes blijven rustig en daar worden geen faciliteiten voor ­gemotoriseerde vaartuigen toegevoegd. We streven naar een verdere elektrificatie van de beroepsvloot om een bijdrage te leveren aan de doelstellingen op het gebied terugdringen van uitstoot. De gemeente zal op meer plekken laadfaciliteiten plaatsen.

Vaste liggers: woon- en bedrijfsschepen en horecaterrasboten Woonschepen Het aantal ligplaatsen voor woonschepen is al tijden stabiel. In met name de Haagse grachtengordel wordt de mogelijkheid van wonen beperkt door de benodigde­capaciteit voor het afvoeren van water.

<

20

21

VA R E N I N D E N H A AG N OTA B I N N E N WAT E R 2 026-2035

< I N HOU D

Bij de transformatie van De Binckhorst naar gemengd stedelijk gebied hoort ook de verbetering en verandering van gebruik van de kades in De Binckhorst. Naast woonschepen liggen in het Haagse water enkele hierop gelijkende schepen. Het gaat om bedrijfsschepen zoals in de Binckhorst en de schepen in de Laakhaven aan de Verhees- en Neherkade.

Figuur 11: Vaste liggers Terrasboten en woonboten

Terrasboten Hagenaars en bezoekers van Den Haag vinden het fijn om op een terras van het water te genieten. Horecaondernemers kunnen in de hoofdwinkelgebieden en langs de Haagse grachten gebruik maken van een parkeerplaats terras (dat kan alleen in de zomer). Dan is het nuttigen van een hapje of drankje te combineren met de ervaring van het Haagse water. Enkele ondernemers hebben een terrasboot liggen. Hier wordt het water zo mogelijk nog beter beleefd. Uitbreiding van het aantal terrasboten is niet mogelijk, vanwege de rol die het binnenwater heeft, bij het veilig en snel afvoeren van het vele (regen)water na intensieve buien.

<

<

22

VA R E N I N D E N H A AG N OTA B I N N E N WAT E R 2 026-2035

< I N HOU D

<

< Figuur 12: Watergangen essentieel voor de afvoer van water

Recreatievaartuigen aan openbare kades De vraag naar ligplaatsen voor recreatievaartuigen lijkt behoorlijk stabiel. De bestaande hoeveelheid ligplaatsen is voldoende voor deze vraag. Het is niet de bedoeling om voor recreatievaartuigen privéplekken te reserveren. We handhaven het systeem van de openbare kades. Om aan de openbare kade te mogen aanleggen is registratie van het schip en betaling van binnenhaven­belasting nodig.

23

VA R E N I N D E N H A AG N OTA B I N N E N WAT E R 2 026-2035

< I N HOU D

Liggelden Den Haag heeft tot heden gekozen om het aanmeren van recreatievaartuigen laagdrempelig­aan te bieden. De kosten van de binnenhavenbelasting is geen belemmering voor het recreëren op het water. De tarieven van Den Haag zijn in het algemeen lager dan die in de omliggende steden. In enkele steden worden schonere vaartuigen met lagere tarieven belast dan de meer vervuilende. Den Haag wil ook graag verschoning van de vloot bevorderen. De tarieven zullen conform de jaarlijks in de programmabegroting vastgestelde trend worden aangepast. Om de verschoning van de vaartuigen in gang te zetten, krijgen recreatievaartuigen zonder uitstoot een korting op het binnenhaventarief. Hiermee wordt het aantrekkelijker om een brandstofmotor in te ruilen voor een (uitstootvrije) elektromotor. Met deze maatregelen wordt een stap gezet op de weg naar uitstootvrij varen.

<

< Figuur 13: Ruimte op het water

Jachthavens en passantenvoorzieningen Naast de openbare kades hebben we in Den Haag ook ligplaatsen voor meerdaagse bezoekers en ligplaatsen die door derden (particulieren, bedrijven of stichtingen) worden beheerd. Op dit moment worden de Poolsterhaven in de Binckhorst en de passantenvoorziening aan de Cruqiuskade nog door de gemeente beheerd, aangezien geen ­particuliere partij bereid is gevonden het beheer op zich te nemen. Ook worden in de looptijd van deze nota nieuwe havens opgeleverd, waaronder de Petroleumhaven. De gemeente is van plan om voor de exploitatie en beheer van de havens markt­ partijen telkens voor een vooraf vastgestelde periode aan te zoeken.

24

VA R E N I N D E N H A AG N OTA B I N N E N WAT E R 2 026-2035

< I N HOU D

5

Uitbreidings­mogelijk­ heden op het water

Naast de verbeteringen van het huidige gebruik van het water zoals in het vorige hoofdstuk voorgesteld, zijn er nog meer mogelijkheden om het water te gebruiken. In dit hoofdstuk wordt ingegaan op de mogelijkheden voor versterking van recreatieve en utilitaire functies.

<

< Figuur 14: Werken aan het water

Sloepverhuur Om gebruik van het water te stimuleren zet de gemeente Den Haag in op gezamenlijk gebruik van vaartuigen. Voor de recreatievaartuigen zijn in de huidige situatie veel kademeters benodigd. Den Haag wil deze niet uitbreiden maar wel meer vaarbewegingen stimuleren. Door het mogelijk maken van de huur van een boot voor een vaartochtje in Den Haag is het niet noodzakelijk zelf een recreatievaartuig te bezitten. Vanaf 2026 wordt in de Paxhaven een aantal ligplaatsen voor sloepverhuur aangeboden. Hiervoor wordt een openbare tender uitgeschreven. Er wordt voor een periode van 5 jaar een concessie uitgegeven. Voorwaarde is een uitstootvrije (elektrische) vloot.

25

VA R E N I N D E N H A AG N OTA B I N N E N WAT E R 2 026-2035

< I N HOU D

De sloepverhuur wordt aangeboden vanaf een plek die goed met het openbaar vervoer bereikbaar is. Ook is de zichtbaarheid van de locatie belangrijk. De concessie loopt na een vooraf vastgestelde periode af en hierna zullen opnieuw voorwaarden voor inschrijving worden opgesteld. Zo wordt kleinschalig ervaring opgedaan.

Personenvervoer over water Geregeld komt de vraag naar voren of personenvervoer over water mogelijk is. Bijvoorbeeld vanaf de grote stations Den Haag Centraal en Hollands Spoor richting Scheveningen of de Fokkerterminal in de Binckhorst. De mogelijkheden zijn echter beperkt; vervoer over water is hier geen sneller alternatief dan de bus, tram of de fiets. Het vervoer is dan ook meer een belevenis in plaats van een utilitaire­verplaatsing­. Hier past een aanbod vanuit de markt (rondvaart­organisaties of sloepverhuur) beter bij dan een openbaar vervoerverbinding, vanwege het minder voorspelbare karakter. Door de aanleg van op- en afstap­voorzieningen nabij Scheveningen hopen we de mogelijkheden­voor de markt om hier op in te springen wel te verbeteren.

<

< Figuur 15: Rondvaartboten naast tram op Koninginnegracht

Goederenvervoer over water Vervoer over water is een duurzame vervoerwijze. Den Haag zet zich dan ook in dit te faciliteren waar het kan. In het verleden was het vervoer over water de meest dominante vorm van vervoer. De straatnamen zoals Wijnhaven, Bierkade en Veenkade herinneren daar nog aan. Voor de afvoer van de tuinbouwproducten in Loosduinen was de Loosduinsevaart en de verbindingen naar Westland en

26

VA R E N I N D E N H A AG N OTA B I N N E N WAT E R 2 026-2035

< I N HOU D

Rotterdam van groot belang. Door de groei van de stad is het vervoer van goederen naar de nieuwe randen van de stad verplaatst. Met de aanleg van de Laakhavens (1928) had Den Haag een haven die bij de nieuwe omvang van de stad paste. Al snel na de Tweede Wereldoorlog werd het goederenvervoer over water verdrongen door vervoer over de weg. Vrachtwagens zijn flexibeler, sneller en moderner. Nu is vervoer over de weg de norm. Voor enkele producten die in grote hoeveelheden en met weinig tijdsdruk kunnen worden vervoerd blijft het binnenwater de eerste keus. Inmiddels heeft vervoer over water een grote troef in handen: het is een energie-efficiëntere en dus duurzamere keuze. Voor de afvoer van het stedelijk afval, de aanvoer van zand en grind in bulk wil Den Haag dus nog graag binnenvaart blijven gebruiken. Hiervoor zijn nu nog plekken in De Binckhorst beschikbaar. Als deze hier in het kader van de ontwikkelingen­in het gebied komen te vervallen, zullen deze elders in of nabij Den Haag een plek moeten vinden. Voor stedelijke distributie is vervoer over water inmiddels minder geschikt in Den Haag. Er zijn relatief weinig herkomsten of bestemmingen aan het water gelegen. Extra overslag van/op een voertuig om de eerste of laatste kilometers af bestelauto of cargo(/bak)fiets schone, duurzame en goedkope concurrenten voor vervoer vanaf de distributiecentra aan de randen van de stad.

Figuur 16: Afvaloverslagstation in De Binckhorst vanaf het water gezien

In de afgelopen jaren is een aantal proefprojecten opgestart om toch het vervoer over water van en naar de binnenstad te stimuleren. Helaas hebben deze projecten de eindstreep niet gehaald. Vanuit het programma Duurzame Stadslogistiek wordt gekeken naar welk vervoer mogelijk is met de huidige vaarwegen en welke kader en mogelijke stromen geschikt zijn voor vervoer over water. We kijken expliciet naar de mogelijkheden voor bouwlogistiek.

<

<

te leggen verhogen de transportkosten. Inmiddels zijn concepten als de elektrische

27

VA R E N I N D E N H A AG N OTA B I N N E N WAT E R 2 026-2035

< I N HOU D

Overige functies op het water Naast wonen, werken en recreëren komen ook andere functies met mogelijke claims op het binnenwater. Vanuit de energietransitie is er kans om warmte voor verwarming­van Haagse huizen en kantoren uit het oppervlaktewater te halen. Dit betekent dat er in de buurt van het water ruimte moet worden gevonden voor installaties. De functie van het water uit het verversingskanaal als koelwater voor de elektriciteits­centrale in de Constant Rebecquestraat blijft bestaan. Ook na ingebruikname­/aanlanding van de Warmtelinq - restwarmte uit Rotterdams industrieel complex – en een eventuele geothermiebron zal als noodvoorziening/ piekopvang een verbrandingsoptie waarvoor koelwater nodig blijft, blijven bestaan. Een vorm van energieopwekking zijn zonnecellen/zonnepanelen. Deze leggen we in Den Haag bij voorkeur op daken. Hiervoor zijn nog vele daken geschikt en beschikbaar. Uitbreiding van zonneparken naar water is nog niet aan de orde in de komende jaren.

Kadegebruik Om het water in Den Haag beter zichtbaar te maken is het van belang dat de kades van de openbare kades wordt aangepakt. Bij het vervangen van kades wordt het verblijven beter gefaciliteerd, bijvoorbeeld door de plaatsing van bankjes. Daarbij hebben we ook oog voor de toegankelijkheid voor mensen met een beperking. In de binnenstad worden terrassen en andere verblijfplaatsen aan het water gestimuleerd en kan op termijn het parkeren van auto’s langs de grachten verdwijnen.

Figuur 17: Evenement op het binnenwater

<

<

langs het water bereikbaar en openbaar toegankelijk zijn. Het oneigenlijk gebruik

28

VA R E N I N D E N H A AG N OTA B I N N E N WAT E R 2 026-2035

< I N HOU D

Voorwaarde voor goed gebruik van het binnenwater: Toezicht en Handhaving Tenslotte blijft voldoende toezicht en handhaving op het juist gebruik van het binnenwater en de kades nodig. Het gaat hierbij om controle van woonschepen en vaartuigen op de in de Verordening opgenomen onderdelen. Het vaartuig moet zijn voorzien van een vignet, waarmee is aangetoond dat de benodigde belasting is betaald. Daarnaast wordt gekeken naar het aanzicht: voldoet het schip aan voldoende mate van onderhoud? Is de kuip afgedekt etc? Dit alles om te voorkomen dat schepen vervallen tot wrak. Ook wordt gecontroleerd op de juiste wijze van afmeren, zijn de voorzieningen juist gebruikt, en worden er niet touwen om bomen of straatmeubilair gelegd. Het is ook niet toegestaan schepen naast elkaar af te meren. Daarnaast wordt gecontroleerd op juist gebruik van de recreatievaartuigen: overnachtingen (verblijf tussen 24.00 en 06.00 uur) zijn niet toegestaan aan de

Bij woonschepen wordt gekeken of (afmetingen van) drijvende terrassen aan de regels voldoen. Tenslotte is ook het gebruik van (en bebouwing aan) de kades aan regels gebonden, waarop moet worden toegezien.

Figuur 18: Sportverenigingen op het water

<

<

openbare kades.

29

VA R E N I N D E N H A AG N OTA B I N N E N WAT E R 2 026-2035

< I N HOU D

6

Hoe gaan we dit realiseren?

Om de doelstellingen zoals hiervoor beschreven te kunnen realiseren is een aantal acties gepland. Deze zijn onderscheiden in wijzigingen in de Verordening op de Binnenwateren, projecten in en aan het water.

Aanpassingen aan Verordeningen Naar aanleiding van de hiervoor genoemde beleidsvoornemens zal de Verordening op de binnenwateren van Den Haag op enkele punten worden aangepast. Ook het bijbehorende ligplaatsenplan wordt aangepast; op enkele plaatsen worden blauwe zones opgevoerd. De Paxhaven zal voor sloepverhuur worden aangewezen. Ook zullen de voorwaarden voor de exploitatievergunning voor rondvaart­ organisaties worden aangepast. Deze kan alleen nog worden afgegeven voor uitstootvrij varen of enkele uitgezonderde typen vaartuigen (historische schepen). Voor het aanpassen van het tarief binnenhavenbelasting dient de Verordening binnenhavenbelasting te worden gewijzigd.

Projecten Voor de route langs het Verversingskanaal wordt de op- en afstapvoorziening verbeterd ter hoogte van de Groot Hertoginnenlaan. Tevens worden voorzieningen voor het vastleggen aangelegd (bijvoorbeeld in de vorm van ringen). Tevens wordt onderzocht of er een laadpunt kan worden aangebracht.

<

<

30

VA R E N I N D E N H A AG N OTA B I N N E N WAT E R 2 026-2035

< I N HOU D

Er zijn momenteel 6 plekken aangewezen op de kaart in bijlage 3 waar de mogelijk­ heden voor plaatsing van stroompunten zal worden onderzocht. Het tempo van plaatsing van stroompunten wordt bepaald door de technische mogelijkheden (zoals netcongestie) en beschikbare middelen.

Vergunning/aanbestedingstrajecten Er zal een marktconsultatie en daarop volgend een aanbestedingstraject voor een aanbieder van sloepen voor de verhuur in de Haagse wateren worden opgestart. De gemeente heeft de Paxhaven aangewezen als locatie van waar de sloepen kunnen worden aangeboden.

Luchtkwaliteit Den Haag spant zich in voor schone lucht. Daartoe heeft de gemeente ook het Schone Luchtakkoord ondertekend in 2020. Een van de aandachtsvelden in dat akkoord zijn schone binnenhavens. Enkele andere steden die het akkoord de ­bevindingen in deze steden en gaat zich in 2026 oriënteren op de kansen en ­belemmeringen voor maatregelen ten behoeve van schonere lucht op het water. Er wordt gestart met een nulmeting van (de uitstoot van) het verkeer op het water ten behoeve van een goede monitoring. Op basis van de bevindingen in de komende jaren zal ruim voor 2030 duidelijkheid worden gegeven over de mogelijke instelling van een milieuzone op het water.

Figuur 19: Vrachtschip in de Binckhorst

<

<

hebben ondertekend zijn koploper op dat gebied. Den Haag wil graag leren van

31

VA R E N I N D E N H A AG N OTA B I N N E N WAT E R 2 026-2035

< I N HOU D

Bijlage 1 Samenvatting evaluatie, STIPO, aug 23 Het beleid van 2012 tot en met 2021 is geevalueerd met de externe stakeholders, dat waren rondvaartorgansiaties, eigenaren van woonschepen, bezoekers van de binnenstad en het Hoogheemraadschap van Delfland. Er mag met trots terug gekeken worden naar de hoeveelheid actiepunten die, behorende bij de vier thema’s, de afgelopen 10 jaar zijn behaald of zijn onderzocht. Sommige onderzoeken hebben er toe geleid dat acties niet haalbaar bleken. In deze bijlage zijn alle acties uit de Nota Binnenwater 2012 en het Actieprogramma Binnenwater 2017-2020 gescoord. Dat levert een goede indruk van het werk dat is verzet.

Een van de doelstellingen in het beleid van 2012-2022 is ‘het water zichtbaar maken’, een doelstelling die betrekking had op de marketing van het Haagse water. Maar terugkijkend op het beleid lijkt deze zin veel omvattender te zijn. Het water in Den Haag is niet zichtbaar genoeg. Niet in de organisatie. Niet op straat, waar (geparkeerde) auto’s de grachten verbergen. De zee is wat dat betreft toch hét water van Den Haag. Recreatie langs het water komt het door gebrek aan (betaalde) zitplekken en mooie aansluitende paden. En op het water komt het onder andere door een gebrek aan aanlegmogelijkheden en voor ondernemers zijn de mogelijkheden voor bijvoorbeeld verhuur nog te beperkt. Om het gebruik op het water te vergroten geldt volgens een van de ondernemers: “Zien varen, doet varen”. We lopen de behaalde resultaten tot nu toe voor elk van de vier doelstellingen kort langs, daarbij is ook aangegeven welke opmerkingen de externe stakeholders tijdens de evaluatie hebben opgemerkt. Doelstelling 1 - Orde op zaken stellen Doelstelling 2 - Mogelijkheden voor het gebruik vergroten Om de mogelijkheden voor het gebruik te vergroten is er een meer structurele beleidsmatige aandacht nodig. Nu zijn beslissingen ad hoc genomen of worden uitgesteld.

<

<

32

VA R E N I N D E N H A AG N OTA B I N N E N WAT E R 2 026-2035

< I N HOU D

Vanuit de ondernemers komt duidelijk de wens naar voren dat ze meer betrokken willen worden (communicatie en meedenken) bij werkzaamheden en plannen op en rondom het water. Doelstelling 3 - Ruimte bieden voor economische activiteiten Er wordt nadrukkelijk gevraagd om meer initiatieven op en rond het water. Van bootverhuur en evenementen tot aan kades waar ‘gratis’ gecreëerd kan worden. De markt is nog zo klein dat nieuwe initiatieven de positie van het water alleen maar zullen versterken. Dit past bij de ontwikkeling van de (binnen)stad die meer en meer de functie zal hebben van een ontmoetingsplek dan een plek om te kopen. Dit vraagt om duidelijker spelregels die de balans tussen privé en openbaar gebruik op en aan het water borgen. Doelstelling 4 - Water meer ‘zichtbaar’ maken Den Haag is in potentie prachtig op en langs het water. Maar die potentie komt nog lang niet tot zijn recht. Een belangrijke reden daarvoor is dat, door de enorme druk op de openbare ruimte, ook de (zichtbaarheid) van het binnenwater onder druk komt te staan en daardoor het water intern in de organisatie ook niet zichtbaar is. De externe stakeholders kijken er praktischer naar en vinden dat het water beter moeten meer initiatieven bij op het water. Want zien varen, doet varen. Tabel met de actiepunten uit de Nota Binnenwater 2012-2022 en het Actieprogramma Binnenwater 2017-2020 (nummer + b).

betekent beslissing genomen of uitgevoerd,

is in uitvoering,

niet opgepakt.

Actie

Actiepunt

1

Vaststellen nieuwe Verordening op de Binnenwateren

2

Toepassing criteria voor het uiterlijk aanzien van nieuwe woonschepen

3

Handhaven op achterstallig onderhoud van bestaande woonschepen Het aanpakken van verwaarloosde recreatieschepen Het aanpakken van semi-permanente bewoning van recreatieschepen

6

Structureel toezicht op kadegebruik

7

Het heffen van precario voor kadegebruik

8

Opwaarderen resterende kadevakken

9

Beheerovereenkomst sluiten met Stichting De Ooievaart over passantenhaven Bierkade en de historische haven aan het Zieken Verheeskade bestemmen voor vaste liggers (elektra bestemd voor passanten verwijderen)

2b

Opwaarderen van de laatste kadevakken voor woonschepen.

11

Promoten mogelijkheden voor vergroten van toegang tot water in ruimtelijke planvorming

12

Cruquiuskade oorspronkelijke functie als passantenvoorziening teruggeven (opwaarderen) en aanwezige vaste liggers verplaatsen

13

Monitoring zwemwater Blauwe Loper (in uitvoering)

14

Treffen kleinschalige maatregelen aan voorzieningen zwemplas Madestein

15

Aanleg diverse, kleinschalige passantenvoorzieningen

Status

<

<

moet worden onderhouden, parkeerplaatsen moeten worden verwijderd en er

<

VA R E N I N D E N H A AG N OTA B I N N E N WAT E R 2 026-2035

< I N HOU D

Actie

Actiepunt

16

Locatie-onderzoek trailerhelling nabij het centrum

17

Instellen open bruggen route

18

Inrichten opstapplaats/informatiepunt voor rondvaarten nabij HS en CS

19

Doorvaarbaar maken van de Dr. Kuyperdam

5b

Sloepenverhuur zoekgebieden omgeving Dunne Bierkade, Madurodam en Veenkade

6b

Nautische invulling Poolsterhaven

7b

Nautische invulling Fokkerhaven

8b

Nautische invulling Petroleumhaven

9b

Grachtenbocht Scheveningse Veer verflauwen

10b

Schepencaroussel Calandkade

11b

Onderzoek naar mogelijke insteekhaven Den Haag Centraal

12b

Onderzoek naar nautische mogelijkheden omgeving Oude Zeesluis

13b

Onderzoek naar nautische mogelijkheden nabij de Verademing

20

Opmaken Waterfunctiekaart

21

Instellen Blauwe Zone Avenue Culinair

22

Criteria vaststellen voor commercieel gebruik van het water

23

Presenteren Haagse Waterkaart (routes en brughoogten) (fasering: 2012)

24

Aanbrengen bewegwijzering in en rond Den Haag

25

VVV-informatiepakket Water, waterverhalen, inclusief thematische routes voor met de boot, de fiets of te voet

15b

Kano-/vaarkaart

16b

Waterpromotie

17b

Bruggen accentueren met licht

18b

Strijp- en Reijnerwetering geschikter maken voor sloepen

19b

Elektrische voorzieningen

20b

Verbeteren kanoroutes

21b

Onderzoek Hemsterhuisstraatbrug

22b

Onderzoek Herenbrug

23b

Vaarverbinding Erasmusweg

24 b

Verlengde Valkenbosvaart

Status

<

33

34

VA R E N I N D E N H A AG N OTA B I N N E N WAT E R 2 026-2035

< I N HOU D

Bijlage 2 Kaart met ­vaarroutes en ­ oorzieningen (indicatief) v

Legenda Gebieden

Beheergrenzen

Sloep verhuur

Jachthaven "de Vlietstreek"

sloep

Rondvaart/Passantenhaven Bierkade

sloep wens

Rondvaart/Historische haven Zieken

Electra punten

"Blauwe" zone, max. 4 uur aanmeren t.b.v Botenhuis studenten roeivereniging "Pelargos"

Electra huiding

Historische schepen Ligplaatsen recreatieschepen "openbare kades"

Punctuele activiteiten

Passanten voorziening / charter Cruquiuskade

Horeca terrasboten

Woon- en/of Bedrijfsschepen

Rondvaartboten

Zeekadetten (uitgezonderd van de Verordening

Vaarroute

waterdelen

vaarroute

waterloop

vaarroute Kano Invloedsfeer

1

<

1

1 3

<

1

2

3

1

Esri Nederland, Community Map Contributors

0

0,5

1

2 Km

¯