RIS323758 Brief portefeuillehouder aan commissie Consequenties verhoging legesplafond

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

Co Engberts Wethouder van Volkshuisvesting, Welzijn, Wijken en Zuidwest

dienst: dienstcode

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan de voorzitter van de commissie Bestuur

DSO/10974683 RIS323758 Contactpersoon

René Tap Dienst

Dienst Stedelijke Ontwikkeling Afdeling

DSO Vergunningen & Toezicht Telefoonnummer

14070 Datum

E-mailadres

11 november 2025

Rene.tap@denhaag.nl

Onderwerp

Consequenties verhoging legesplafond

Geachte voorzitter, In de commissievergadering van 6 november 2025 heb ik toegezegd voorafgaand aan de raadsvergadering van 12 november 2025 u te informeren over de consequenties voor ontwikkelaars en corporaties van de verhoging van het legesplafond naar € 2,5 mln. Met deze brief informeer ik u eerst over de achtergrond van de verhoging van het legesplafond, de consequenties van deze verhoging voor de corporaties en ontwikkelaars en de maatregelen die worden genomen om op termijn te komen tot een toekomstbestendig financieringsstelsel van de VTH-keten. 1.

De oorzaken tegenvallende inkomsten leges omgevingsvergunningen

Het tekort in 2024 is volledig ontstaan door het achterblijven van inkomsten leges omgevingsvergunningen. Het tekort kent verschillende oorzaken. Afgelopen jaren is de hoeveelheid vergunningsaanvragen voor grote bouwprojecten (> € 1 mln.) achtergebleven bij de verwachting en bij de opbrengst uit eerdere jaren.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

Telefoonummer 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10974683

In aanloop naar 2018 is door positieve effecten het saldo van de voorziening voor bouwleges gestegen naar bijna 25 miljoen. Daardoor zijn er vanaf 2018 diverse maatregelen ingevoerd die bekostigd werden vanuit de leges. Deze maatregelen hebben bijgedragen aan het ontstane tekort. Het gaat om de volgende maatregelen: • Een verlaging van het legesplafond van € 2,5 mln. naar € 1 mln.; • Algemene verlaging van leges tarieven; • Invoering regeling vermindering leges voor sociale woningbouw (rode leges); • Invoering regeling vermindering leges voor duurzame bouwplannen (groene leges); • Project digitalisering bouwdossier. Deze maatregelen hebben het volgende effect gehad op de voorziening:

De grotere bouwaanvragen (> € 1 mln.) zorgen voor kostendekking van de kleinere aanvragen, waardoor de leges voor kleine projecten relatief laag kunnen blijven. Dit noemen we kruissubsidiering. In goede jaren levert deze systematiek voordeel op. Door het achterblijven van deze grotere aanvragen ontstaan er snel tekorten. Vanaf 2023 zijn de legestarieven gestegen en in 2024 en 2025 is het legesplafond trendmatig verhoogd.

Legesplafond

2017

2018

2019

2020

2021

2022

2023

2024

2025

2026

2,5 mln

1 mln.

1 mln.

1 mln.

1 mln.

1 mln.

1 mln.

1.275.000

1.657.500

2,5 mln

3,73%

3,36%

3,19%

2,55%

2,55%

2,55%

2,72%

3,26%

4,24%

4,54%

Tarieven grote projecten

Overzicht ontwikkeling legesplafond en tarieven grote projecten 2017-2026 2.

Herstelplan Bouwleges

Het herstelplan voor 2024 wordt beschreven in de raadsmededeling van 1 oktober 2025 (RIS323382). Daarnaast wordt uw raad voorgesteld om voor het verwachte tekort voor 2025 een dotatie van € 11,0 mln. beschikbaar te stellen (zie bijlage 2 bij Programmabegroting 2026-2029, RIS323103).

Om in 2026 kostendekkend te zijn voorzien wij dat we een tekort van € 8 mln. moeten afdekken. Ter voorkoming van dit tekort wordt in de tweede wijziging van de Verordening leges Omgevingswet Den Haag 2024 (RIS323433) voorgesteld het legesplafond te verhogen naar €2,5 mln. en de tarieven met 7% te laten stijgen. En wordt het vooroverleg niet meer uit de bouwleges maar vanuit de algemene middelen gedekt. Dit voorstel is ook in de Programmabegroting 2026-2029 verwerkt.

2/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10974683

3. Consequenties verhoging Legesplafond In onderstaand overzicht is aangegeven bij welke bouwsom in 2025 en 2026 het legesplafond wordt bereikt.

In 2025 is bij twee projecten het legesplafond bereikt. Bij een legesplafond van € 2,5 mln. bereikt slechts één van projecten uit 2025 het maximum. Van de nu bij de gemeente bekende projecten voor 2026 bereiken twee projecten naar verwachting het legesplafond van € 2,5 mln. In onderstaande tabel is de werking van het legesplafond weergegeven aan de hand van de tarieven voor 2025 en 2026.

De verhoging van de bouwleges is een stap binnen het bredere kader van kostendekkend werken. Ontwikkelaars en woningcorporaties nemen leges standaard mee in hun investeringscalculaties, en de voorgestelde verhoging van 4,24% naar 4,54% is relatief beperkt. In verhouding tot de totale bouwkosten leert de ervaring dat deze verhoging dan ook niet doorslaggevend zal zijn voor de haalbaarheid van projecten.

3/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10974683

4. Maatregelen langere termijn In het herstelplan bouwleges staan maatregelen om de reserve in 2026 tenminste op nihil te krijgen. Naast deze maatregelen, zijn maatregelen in gang gezet om te komen tot een robuuste en toekomstbestendige uitvoeringspraktijk. Deze maatregelen hebben op zijn vroegst pas effect op de programmabegroting vanaf 2027. Er wordt hard gewerkt aan: a. Een nieuwe normering van uren binnen het vergunningsproces. In 2026 willen we starten met het toepassen van deze nieuwe normering en gaan we deze normen gebruiken bij het vaststellen van onze capaciteitsbehoefte. b. In samenwerking met de G4 zijn we gestart met een verkenning naar alternatieve financieringsvormen naast de leges. Het doel van deze verkenning is om te komen tot een meer evenwichtige financieringsstructuur, waarbij de inkomsten niet langer hoofdzakelijk afhankelijk zijn van leges en de kwaliteit en continuïteit van de dienstverlening gewaarborgd blijven. Samen met de gemeenten Rotterdam, Amsterdam en Utrecht (G4), de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) en de Vereniging Bouw- en Woningtoezicht (VBWTN) is besloten het traject naar een toekomstbestendig stelsel te leiden. c. De mogelijkheden voor subsidie- of maatwerkregelingen inclusief de dekking daarvan die de Regeling Vermindering Leges (rode leges) kunnen vervangen.

Met vriendelijke groet, de wethouder van Volkshuisvesting, Welzijn, Wijken en Zuidwest Co Engberts

4/4