RIS323723 Uitvoeren evaluatie NAVO-top

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

dienst: dienstcode

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

BSD/10960429 RIS323723 Contactpersoon

Aan de gemeenteraad

Wouter Dekker/Ingrid van der Heijden Dienst

Bestuursdienst Afdeling

Bestuurszaken Datum

Telefoonnummer

11 november 2025

14070 E-mailadres

wouter.dekker@denhaag.nl/ ingrid.vanderheijden@denhaag.nl

Onderwerp

Uitvoeren evaluatie NAVO-top

Met u is afgesproken de organisatie van de NAVO-top (hierna de Top) te evalueren en dat een (maatschappelijke) kosten-batenanalyse (MKBA) onderdeel uitmaakt van deze evaluatie (RIS321019, RIS321018). Het college informeert uw raad graag over de aanpak en planning van deze evaluatie. NAVO-top in het kort Op 24 en 25 juni 2025 stond Den Haag internationaal in de schijnwerpers van de Noord-Atlantische Verdragsorganisatie (NAVO). Voor het eerst sinds de oprichting van de NAVO trad Nederland op als gastland van de Top. Tientallen (overheids)organisaties waren betrokken bij de voorbereiding, waarbij de gemeente Den Haag, als gastgemeente een extra bijzondere en belangrijke rol vervulde. Het uitgangspunt was het laten plaatsvinden van een waardige, gastvrije, veilige en ongestoorde top, met het streven de overlast voor burgers en maatschappelijk en economisch leven zoveel mogelijk te beperken. Daarnaast was het doel om door middel van programmering rondom de Top het profiel van de stad te versterken en de stad mee laten profiteren van het grote aantal bezoekers aan Den Haag in de week van de Top. Over de gemeentelijke evaluatie van de NAVO-top Verschillende organisaties die betrokken waren bij de NAVO-top, zoals Buitenlandse Zaken en de NCTV, houden een eigen evaluatie.

Gezien de schaal van het evenement en het grote aantal betrokken partijen is het van belang om de evaluatie van de gemeente Den Haag in de juiste context te plaatsen. Voor de gemeente Den Haag is het belangrijk dat de evaluatie aansluit bij de specifieke rol die wij als gaststad vervulden. Deze evaluatie heeft dus tot doel om te reflecteren op het gemeentelijk handelen tijdens de voorbereiding en uitvoering NAVO-top: wat was onze inzet, wat ging goed en wat kan beter? Omdat evenementen van deze omvang slechts sporadisch plaatsvinden, is het van groot belang om de geleerde lessen goed te borgen binnen de organisatie. Op basis van onze ervaringen willen we als gemeente leren en waardevolle inzichten verzamelen die bijdragen aan de voorbereiding en uitvoering van toekomstige (internationale) evenementen en gelegenheden waarbij Den Haag als gaststad kan optreden.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10960429

Hoofdvraag en afbakening De evaluatie wordt door de gemeente uitgevoerd. Het onderdeel MKBA wordt uitgevoerd door het economisch onderzoeks- en adviesbureau Decisio. Deze opdracht is aanbesteed. Voor de evaluatie, inclusief MKBA, is een externe (wetenschappelijke) begeleidingscommissie aangesteld. Deze begeleidingscommissie bestaat uit: Martijn van der Steen (NSOB/EUR), Paul ’t Hart (WRR/UU) en Niek Mouter (TU Delft- expert op het gebied van maatschappelijke kosten-batenanalyse). De hoofdvraag die in de evaluatie beantwoord zal worden is: Hoe heeft de gemeente gehandeld bij de voorbereiding en uitvoering van de NAVO-top 2025, wat heeft deze Top de stad Den Haag opgeleverd en gekost en wat zijn de lessen voor de toekomst? Bij het beantwoorden van de hoofdvraag wordt er nadrukkelijk aandacht geschonken aan de vooraf beschreven rollen van de gemeente Den Haag, te weten: • Afstemming met het Rijk (deelname aan werk- en expertgroepen). • Behartigen van belangen van de stad en haar inwoners. • Maatregelen locatie, logistiek, mobiliteit en veiligheid. • Communicatie met bewoners en ondernemers. • Programmering rond de top. • Ordehandhaving tijdens de top. En hebben we aandacht voor de verschillende fasen die de NAVO-top heeft doorlopen, te weten: Fase 1: het bid Deze fase omvat het tot stand komen van het bid tot het toekennen van het bid.

Fase 2: het organiseren van de Top Deze fase omvat de periode vanaf het moment dat is besloten om de Top in Den Haag te organiseren tot aan de dagen van de Top zelf; Fase 3: de Top Deze fase omvat de periode dat Verordening ter handhaving openbare orde NAVO-top II Den Haag 2025 (RIS322631) van kracht was. Het betreft de periode van 19 juni 2025, 23.59 uur tot 26 juni 2025, 11.00 uur. Fase 4: de nafase Deze fase omvat de periode na afsluiting van de Top tot het opleveren van alle door de Top gebruikte (buiten)ruimte (afbouw, oplevering etc.). Dit betreft de periode 26 juni 2025 tot september 2025. In september is de Johan de Wittlaan namelijk weer open voor doorgaand verkeer. Met betrekking tot de nafase is het college zich bewust dat het onderdeel nadeelcompensatie op uw belangstelling kan rekenen. De afhandeling van de aanvragen zal daarom betrokken worden in deze evaluatie. Uitvoering Met de gemeentelijke organisatie wordt door middel van een vragenlijst en interviews gereflecteerd op de inzet. Het gaat hier bijvoorbeeld om de leden van de projectorganisatie en medewerkers van zeer betrokken afdelingen. Vanzelfsprekend zal ook met de meest betrokken bestuurders worden teruggekeken op de organisatie van de Top.

2/3

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10960429

We vragen onze inwoners, ondernemers en (maatschappelijke) organisaties te reflecteren op de communicatie en dienstverlening door de gemeente en de vraag hoe zij de NAVO-top hebben ervaren middels een vragenlijst en interviews. Uiteraard krijgen de meest betrokken gebieden – het Statenkwartier, maar ook de gebieden waar een noodverordening van kracht was – hierin extra aandacht. MKBA De MKBA is onverkort onderdeel van de evaluatie en zal antwoord geven op de vraag wat de organisatie van de NAVO-top de stad Den Haag heeft opgeleverd en gekost. Belangrijk voor de evaluatie van de Top is het concreet inzichtelijk maken van de maatschappelijke effecten (kosten en baten) en ook voor wie deze effecten optreden. Denk hierbij aan de omgeving- en leefbaarheidseffecten, opofferingseffecten (niet-gerealiseerde baten), bestedingseffecten, imagoeffecten en investeringen en uitgaven van de gemeente. Zo kan de impact van het evenement van deze Top zo breed mogelijk in beeld worden gebracht. Decisio volgt daarbij zoveel als dat mogelijk is de richtlijnen die het CPB voorschrijft in de Algemene leidraad voor maatschappelijke kostenbatenanalyse.1 Het uitgangspunt is om effecten te kwantificeren en uit te drukken in euro’s, eventueel met bandbreedtes. Wanneer dit niet mogelijk is, beschrijft het bureau deze effecten kwalitatief.

Daarnaast zal expliciet aandacht worden besteed aan de betrokkenheid van het bedrijfsleven in Den Haag en de regio. In de vragenlijst aan bewoners, ondernemers en (maatschappelijke) organisaties volgt een toevoeging vanuit Decisio over deze maatschappelijke kosten en baten. Daarnaast organiseert Decisio enkele (groeps)gesprekken met ondernemers en (maatschappelijke) organisaties. In overleg wordt de opzet van de focusgroepen bepaald. Koepelorganisaties kunnen een rol spelen in de werving en selectie van de deelnemers aan de groepsgesprekken. Planning Zoals afgesproken zal de evaluatie inclusief MKBA in het voorjaar van 2026 aan uw raad worden aangeboden. Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Ilma Merx

1

Jan van Zanen

CPB / PBL (2013), Algemene leidraad voor maatschappelijke kosten-batenanalyse.

3/3