RIS323637 Resultaten evaluatieonderzoek Haagse Aanpak Vocht en Schimmel

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

Co Engberts Wethouder van Volkshuisvesting, Welzijn, Wijken en Zuidwest

dienst: dienstcode

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan de voorzitter van de commissie Ruimte

DSO/10954378 RIS323637 Contactpersoon

Mildred Theunisz Dienst

Dienst Stedelijke Ontwikkeling Afdeling

DSO Wonen Telefoonnummer

14070 Datum

E-mailadres

28 oktober 2025

mildred.theunisz@denhaag.nl

Onderwerp

Resultaten evaluatieonderzoek Haagse Aanpak Vocht en Schimmel

Geachte voorzitter, Vanuit de Woonvisie Den Haag 2040 – Wonen in een stad in balans (RIS319812, hierna: Woonvisie), wordt aan de hand van vier speerpunten gewerkt aan een stad waar inwoners prettig en evenwichtig kunnen wonen; een stad in balans. Een van de ambities in de Woonvisie is het realiseren van een toekomstbestendige en duurzame woningvoorraad en woonomgeving. Dat betekent onder andere gezonde en veilige woningen, waar vocht- en schimmelproblemen zoveel mogelijk worden voorkomen en opgelost. Sinds 2016 werken woningcorporaties, GGD en gemeente samen in de Haagse Aanpak Vocht en Schimmel om deze problemen in huurwoningen te bestrijden (RIS296162). Eerder dit jaar heeft er een evaluatieonderzoek over deze aanpak plaatsgevonden. Met deze brief wordt u geïnformeerd over de resultaten van dit onderzoek. Haagse Aanpak Vocht en Schimmel In 2016 hebben de gemeente Den Haag, GGD en drie woningcorporaties (Staedion, Haag Wonen en Vestia – nu Hof Wonen) afspraken gemaakt om gezamenlijk de problemen met vocht en schimmel in corporatiewoningen aan te pakken. Dit naar aanleiding van regelmatig terugkerende problemen met vocht en schimmel in corporatiewoningen. In 2017 is de samenwerking onder de titel Haagse Aanpak Vocht en Schimmel van start gegaan. In dat jaar sloot ook Arcade zich aan bij deze aanpak. Begin 2025 volgde WoonInvest.

Vocht- en schimmelproblemen in de woning hebben vaak geen eenduidige oorzaken en zijn daarmee niet altijd gemakkelijk te voorkomen en op te lossen. De aanpak richt daarom op verschillende onderdelen: 1) voorlichten van bewoners over ventileren, luchten en verwarmen; 2) melding door de bewoner bij de corporatie; 3) afhandelen van de klachten door de corporatie; 4) inzet van de onafhankelijke vocht- en schimmelexpert als het de corporatie niet lukt om de problemen met vocht en schimmel in de woning op te lossen; 5) nazorg van de corporatie richting de bewoner over de adviezen van de expert. Dit bestaat meestal uit uitleg over de adviezen en de opvolging ervan.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

Telefoonummer 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10954378

In 2018 zijn de eerste ervaringen met de Haagse Aanpak geëvalueerd. Op basis daarvan zijn een aantal verbeteringen doorgevoerd, waaronder betere communicatie naar bewoners en een aanscherping van de opdracht van de onafhankelijke vocht- en schimmelexpert. In 2024 bent u geïnformeerd over de inzet van de vocht- en schimmelexpert in de periode 2020-2024 (RIS319349). Toen is ook een analyse gemaakt van de aantallen onderzoeken die zijn uitgevoerd, de meest voorkomende oorzaken, hoe de deelnemende partners de samenwerking ervaren en hoe we met die partners nog beter gebruik kunnen maken van de deskundigheid van de expert. De algehele conclusie was dat alle deelnemers van de aanpak tevreden zijn over de rol van de expert, maar dat er wel ruimte was voor enkele aanpassingen in de samenwerking. Het betreft meer opties voor nazorg vanuit de vocht- en schimmelexpert en aanvullende activiteiten voor kennisuitwisseling tussen woningcorporaties. Deze aanbevelingen zijn in het nieuwe aanbestedingstraject meegenomen en vanaf 2025 geïmplementeerd. Naast deze evaluatie van de vocht- en schimmelexpert, vonden de gemeente, GGD en corporaties het goed om ook de gehele schimmelaanpak op alle onderdelen (voorlichten, melding, afhandeling door corporatie, inzet expert en nazorg) te laten evalueren.

Het doel van deze evaluatie is om lessen te trekken uit de huidige aanpak en daarmee de effectiviteit nog verder te verbeteren. In dit onderzoek was nadrukkelijk de wens om het bewonersperspectief over de Haagse Aanpak mee te nemen. Het onderzoek is uitgevoerd door de Kwink Groep. De onderzoeksaanpak bestond onder andere uit een feitenrelaas per corporatie, telefonische interviews met bewoners die een onderzoek van de vocht- en schimmelexpert hebben gehad, gesprekken met verschillende betrokkenen en enkele bewonersavonden (in Duindorp, Schilderswijk en Moerwijk). Er is voor die wijken gekozen omdat in die wijken vocht en schimmel in woningen vaker voorkomen en met de combinatie van deze wijken waren alle betrokken corporaties vertegenwoordigd. Tenslotte is er een dialoogsessie met alle betrokken partijen in de Haagse Aanpak georganiseerd, om de (mogelijke) verbeterpunten te bespreken. Belangrijkste resultaten en aanbevelingen De Haagse Aanpak Vocht en Schimmel laat zien dat alle betrokken partijen zich actief in willen zetten voor de aanpak van de vocht- en schimmelproblematiek in woningen van woningcorporaties. Deze aanpak heeft gezorgd voor meer aandacht voor vocht- en schimmelproblematiek in huurwoningen dan voorheen.

Bovenal is de mogelijkheid tot het relatief laagdrempelig kunnen inzetten van een (voor een langere periode gecontracteerde) onafhankelijke vocht- en schimmelexpert een belangrijke stap in de aanpak van de problematiek gebleken. Deze expert geeft grondig en onafhankelijk advies (in soms ingewikkelde, complexe gevallen), waardoor ook in die gevallen duidelijk wordt welke aanpak van de bewoner en van de woningcorporatie zal leiden tot het oplossen van het probleem. Alle vijf de onderdelen van de Haagse Aanpak Vocht en Schimmel – van voorlichting tot nazorg – zijn onderzocht en bekeken is hoe die verder geoptimaliseerd kunnen worden. Hieronder volgt een opsomming van de belangrijkste resultaten van het onderzoek. In tabel 1 (zie bijlage) leest u een korte opsomming van de aanbevelingen om de aanpak verder te verbeteren. •

Het voorlichten van huurders over het goed gebruiken van hun woning om vocht- en schimmelproblemen te voorkomen, is een van de grootste uitdagingen voor woningcorporaties en andere betrokken partijen. Goed verwarmen en goed ventileren is heel belangrijk om vocht- en schimmel te voorkomen. Het speelt een rol bij circa driekwart van de gevallen die door de vochten schimmelexpert worden onderzocht, maar goed ventileren is vaak ingewikkelder dan op het eerste gezicht lijkt.

2/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10954378

•

•

•

•

Het meldingsproces is over het algemeen bij alle organisaties goed ingericht, met ruimte voor verbeteringen. Huurders geven aan dat ze weten waar ze een melding kunnen maken over vochten schimmelproblemen bij de woningcorporatie. Echter, de opvolging van de melding door de woningcorporaties wordt door diezelfde bewoners vaak als ondoorzichtig ervaren. De bewoner weet vaak niet waar men aan toe is, wat er gaat gebeuren, wie er langskomen en wanneer het proces is afgehandeld. De corporaties handelen het overgrote deel van alle vocht- en schimmelproblemen zelf af. Enkel een klein deel (2,5%) wordt doorgezet naar de vocht- en schimmelexpert. Dat kan impliceren dat veruit de meeste vocht- en schimmelproblemen door de corporaties worden opgelost. Daar is echter geen kwantitatieve informatie over beschikbaar. Er vindt bij de meeste corporaties geen check achteraf bij de bewoner plaats of de problemen zijn opgelost. Wanneer deze check wel plaatsvindt, zijn hier geen cijfers van. De inzet van de vocht- en schimmelexpert wordt door iedereen, zowel de deelnemende partijen als bewoners, gezien als een grote toegevoegde waarde van de aanpak. Complexe gevallen worden door de expert grondig onderzocht, waarna er een onafhankelijk en duidelijk advies komt over welke stappen de huurder en de woningcorporatie moeten zetten om het schimmelprobleem op te lossen.

Zowel de huurders als de corporaties ervaren de onafhankelijkheid van de expert als prettig en de deskundigheid als zeer waardevol; In de praktijk vindt er nauwelijks nazorg plaats bij schimmelmeldingen, zowel door de woningcorporatie als door de vocht- en schimmelexpert. Hier is wel behoefte aan.

Een belangrijke kanttekening bij dit onderzoek is, dat de huurders die deel hebben genomen aan het onderzoek aannemelijkerwijs niet representatief zijn voor alle huurders van woningcorporatiewoningen. Het onderzoeksbureau heeft met name de bewoners gesproken die kritisch zijn op de schimmelaanpak. Voor de huurders die zij gesproken hebben, die een traject bij de vocht- en schimmelexpert hebben doorlopen, geldt dat hun schimmelprobleem initieel niet kon worden opgelost. Voor de huurders die naar de bewonersavonden zijn gekomen, geldt dat het aannemelijk is dat dit met name de kritische huurders zijn die negatieve ervaringen hebben met de aanpak. De resultaten uit de gesprekken en bewonersavonden geven dus waarschijnlijk niet een geheel representatief beeld van de tevredenheid of ontevredenheid, maar bieden wel een waardevol inzicht in waarover ontevredenheid bestaat en op welke punten in de aanpak er mogelijk nog verbetering kan plaatsvinden. Daarnaast hebben verschillende gemeenten (Haarlem en Delft), Aedes, VNG en ministerie van VRO contact gezocht met de gemeente, omdat zij de Haagse Aanpak Vocht en Schimmel zien als een voorbeeld om in gezamenlijkheid op te trekken in het voorkomen én oplossen van vocht- en schimmelproblemen in woningen. We hebben ook regelmatig contact met andere gemeenten, zoals Amsterdam, om ervaringen uit te wisselen over de aanpak hiervan.

Vervolgstappen Het college ziet de Haagse Aanpak Vocht en Schimmel als een mooie samenwerking tussen partijen, om de schimmelproblemen van bewoners te bestrijden. De aanpak kent verbeterpunten, die zijn nu concreet gemaakt, maar het college is ook verheugd om te zien dat deze punten door alle partijen worden omarmd, net als de wil om hier gezamenlijk mee aan de slag te gaan. Zo verbeteren we deze samenwerking en zetten we in op snellere, betere en duidelijkere oplossingen voor huurders met schimmelproblemen.

3/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10954378

Naar aanleiding van de vorige evaluatie van de vocht- en schimmelexpert (RIS319349), is al besloten om huurders die een onderzoek van de expert hebben gehad de mogelijkheid te geven om deze te benaderen voor nazorg. Ze kunnen technische vragen over het rapport aan de expert stellen. Daarnaast is ingericht dat de vocht- en schimmelexpert steekproefsgewijs nacontroles uitvoert bij woningen. De expert kijkt dan of de verbeteringen uit het rapport daadwerkelijk zijn doorgevoerd, en of de bewoner de woning anders gebruikt. Hiermee wordt reeds uitvoering gegeven aan aanbevelingen 9 en 11 uit tabel 1. Verder zijn op dit moment de volgende concrete acties gepland om de aanbevelingen op te pakken: • Najaar/winter 2025: kennissessie met de corporaties en de vocht- en schimmelexpert om aan de hand van casuïstiek kennis van onderhoudsdiensten te vergroten (aanbeveling 5, 6 en 10). • Najaar/winter 2025: kennissessie voor corporaties over voorlichten en gedragsverandering onder leiding van de GGD (aanbeveling 1 en 6). • Winter 2025/2026: gezamenlijk de landelijke campagne van de GGD over vocht en schimmel uitdragen (aanbeveling 1 en 2). De partijen hebben aangegeven alle aanbevelingen op te volgen. Met bovenstaande acties wordt meteen een concreet gevolg gegeven aan een aantal van deze.

De komende tijd zullen de partijen gezamenlijk blijven werken aan de verdere uitwerking van deze en nog openstaande aanbevelingen uit het rapport. Over de voortgang hiervan wordt u in het begin van 2026 geïnformeerd. Met vriendelijke groet, de wethouder van Volkshuisvesting, Welzijn, Wijken en Zuidwest Co Engberts

4/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10954378

Bijlage Tabel 1: Aanbevelingen evaluatie Haagse aanpak vocht en schimmel Onderdeel

Verbeterpunten

Voorlichten

1. 2. 3.

Focus de voorlichting en werk samen. Ontwikkel gezamenlijk visuele uitleg/materiaal. Overweeg om in de standaardaanpak op te nemen dat huurders altijd een combinatie van (herhaaldelijke) mondelinge voorlichting en schriftelijke voorlichting (inclusief visuele uitleg) krijgen over het gebruik van de woning (bijvoorbeeld bij het betrekken van de woning).

Melden

4.

Verbeter de communicatie met de huurder na het doen van de melding waar dat kan.

Afhandelen

5.

Investeer in de aanwezigheid van adequate kennis bij de (eerste) vakmensen ten dienste van het stellen van een kwalitatief goede diagnose. Zet in op meer kennisdeling tussen de woningcorporaties en op kennisdeling vanuit de vocht- en schimmelexpert – en ook de GGD – richting de corporaties over wat wel en niet werkt in de aanpak. Houd bij of maatregelen daadwerkelijk worden genomen en of vocht- en schimmelproblemen zijn opgelost (via een vorm van nacontrole) en rapporteer hierover. Overweeg het tevredenheidsonderzoek onder huurders zo in te richten dat een beter beeld wordt verkregen van de tevredenheid over specifiek de aanpak van vocht- en schimmelproblemen.

6.

7.

8.

De vochten schimmelexpert

9.

Zorg dat alle huurders op de hoogte zijn van de mogelijkheid tot het inschakelen van de vocht- en schimmelexpert. 10. Zet de vocht- en schimmelexpert in om kennis te delen.

Nazorg

11. Overweeg om nazorg (i.c.m. nacontrole) door de woningcorporatie standaard onderdeel te maken van de Haagse aanpak.

5/5