RIS323628 Sluiting pand Bewonersorganisatie Transvaal Bijlage 3

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

Co Engberts Wethouder van Volkshuisvesting, Welzijn, Wijken en Zuidwest

dienst: dienstcode

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan de voorzitter van de commissie Samenleving

DPZ/10921442 RIS322962 Contactpersoon Dienst

Dienst Publiekszaken Afdeling

DPZ Bureau SeW en Team Graffiti Telefoonnummer

14070 E-mailadres

Datum

16 juli 2025 Onderwerp

Actieplan verbeteren samenwerking bewonersorganisaties en gemeente

Geachte voorzitter, Op 21 november 2024 is er in uw commissie Samenleving gesproken over bewonersorganisaties, in het bijzonder over de samenwerking met de gemeente en de communicatie tussen gemeente en bewonersorganisaties. U heeft hierbij verzocht om een procesbrief en actieplan. Op 30 mei 2025 bent u geïnformeerd middels een procesbrief over de stand van zaken tot dan toe wat betreft het verbetertraject samenwerking bewonersorganisaties (RIS322365). In navolging van de procesbrief ontvangt u met deze brief het actieplan voor het verbetertraject. Beleidsnota Bewonersorganisaties Den Haag 2021 De huidige beleidsnota Bewonersorganisaties Den Haag 2021 (RIS309456) beschrijft drie rollen die bewonersorganisaties kunnen hebben in de wijk: belangenbehartiger, verbinder en organisator van activiteiten. Bewonersorganisaties kiezen zelf welke rol(len) zij innemen. Als belangenbehartiger vertegenwoordigen zij bewoners richting de gemeente en zorgen zij voor een breed gedragen stem vanuit de wijk. In de rol van verbinder helpen zij bewoners en groepen om deel te nemen aan initiatieven, subsidies aan te vragen en contact te leggen met de gemeente. Als organisator zetten zij activiteiten op die bijdragen aan sociale cohesie en leefbaarheid in de wijken. De invulling van deze rollen verschilt per wijk, afhankelijk van de lokale context en participatiegraad.

Op dit moment zijn er 48 bewonersorganisaties actief in Den Haag die basissubsidie kunnen aanvragen. De basissubsidie voor bewonersorganisaties is opgebouwd uit drie componenten: huisvesting, administratieve ondersteuning en wijkmedia. Het maximale bedrag dat aan basissubsidie aangevraagd kan worden telt op tot ruim 1,8 miljoen euro voor 2025. Participatieverordening en bewonersorganisaties Vanaf 1 maart 2025 gelden de ‘Inspraak- en Participatieverordening Den Haag 2024’ en het ‘Handboek voor samenwerking met de stad’ (RIS319848). De leidende gedachte is dat iedereen zich in Den Haag thuis moet kunnen voelen. Dus ook de ‘stille’ stemmen wil de gemeente horen: de mensen die niet vanzelfsprekend deelnemen aan het gesprek over wat zij belangrijk vinden.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

Telefoonummer 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DPZ/10921442

Per participatietraject blijft het een afweging van de verschillende belangen, de ruimte voor participatie en de manier waarop participatie het beste kan plaatsvinden. Zo is er in het handboek aandacht voor dit maatwerk. In het hoofdstuk ‘Vertegenwoordigende organisaties’ staan verschillende manieren van meedoen en meehelpen voor vertegenwoordigende organisaties, waaronder bewonersorganisaties. Verder geldt dat bij participatietrajecten met veel impact vertegenwoordigende organisaties een grotere stem krijgen. Zowel het handboek als de verordening heeft de gemeente gemaakt met de stad, waaronder bewoners(organisaties) en ondernemers. Twee wetenswaardigheden uit dit proces zijn: · Hoe meer het onderwerp de leefwereld van bewoners raakt, hoe minder zij zich willen laten vertegenwoordigen en hoe meer ze zelf direct betrokken willen zijn. · Hoe ingewikkelder het vraagstuk, hoe moeilijker bewoners het vinden om een bijdrage te leveren en hoe meer zij het waarderen dat mensen met kennis van zaken hun belangen vertegenwoordigen. Evaluatie beleidsnota Bewonersorganisaties Den Haag 2021 In 2024 is de huidige beleidsnota geëvalueerd, dit rapport heeft u in oktober 2024 ontvangen (RIS320063). Deze evaluatie is uitgevoerd door een onafhankelijk bureau en bewonersorganisaties zijn nauw betrokken geweest bij het proces van de evaluatie.

De evaluatie omvatte een enquête onder bewonersorganisaties (34 van de 54 organisaties hebben gereageerd) en diepte-interviews met een aantal bewonersorganisaties, ambtenaren en voormalig wethouder Balster. Hoofdonderzoeksvraag van de evaluatie: ‘Wat is er nodig voor een goede samenwerking tussen gemeente (zowel stadsdelen als overige diensten) en de bewonersorganisaties?’ Het evaluatierapport geeft zeven aanbevelingen: 1. Zorg voor een transparante manier van communiceren van de gemeente naar de bewonersorganisaties; 2. Plan als centraal georganiseerde diensten samen met de stadsdelen, in nauw overleg met bewonersorganisaties, een jaarlijkse overlegstructuur in; 3. Zorg voor een sterkere positionering van de stadsdelen; 4. De gemeente moet zorgen dat de stadsdeelmedewerkers hun frontlijnfunctie uit kunnen voeren; 5. Gebruik andere middelen om democratisch functioneren te bevorderen in plaats van een convenant; 6. Maak duidelijk waar stichting PEP precies bij kan ondersteunen; 7. Ga met elkaar het gesprek aan over de toegevoegde waarde van de huidige vorm van bewonersorganisaties. De uitkomsten van de evaluatie bevatten waardevolle inzichten over de samenwerking tussen gemeente en bewonersorganisaties. Dit wordt gebruikt als uitgangspunt voor het verbeterproces.

De periode na de evaluatie is gebruikt om concrete vervolgstappen te zetten, samen met betrokken diensten, die nodig zijn om de samenwerking te verbeteren. Inspiratiesessies bewonersorganisaties en gemeente In 2024 vonden op 17 april en 16 oktober inspiratiesessies plaats met bewonersorganisaties en vertegenwoordigers van gemeente (stadsdelen en diensten).

2/12

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DPZ/10921442

Sinds een aantal jaar is het een goed gebruik om met alle bewonersorganisaties en de gemeente samen te komen en over verschillende thema’s te praten. Deze bijeenkomsten worden gezamenlijk door bewonersorganisaties en gemeente voorbereid. Op de bijeenkomst van 17 april waren er thematafels over samenwerking met partners in de wijk, informatievoorziening en samenwerking vanuit gemeente, de rol van bewonersorganisaties bij de wijkagenda’s en over hoe de achterban beter bereikt kan worden. Tijdens de bijeenkomst van 16 oktober werden de aanbevelingen uit het evaluatierapport besproken waarbij belangrijke punten zoals gelijkwaardige samenwerking, betere communicatie, structureel overleg, duidelijkheid over de rol van de stadsdelen, betere ondersteuning en het voorkomen van overvraging van bewonersorganisaties door de gemeente naar voren kwamen. Actielijnen verbetertraject Bewonersorganisaties hebben duidelijk aangegeven dat de gemeente nu eerst aan zet is voor het verbetertraject in de samenwerking. Het initiatief voor het actieplan ligt daarmee bij de gemeente. De vervolgstappen in dit traject zijn gebaseerd op zowel de aanbevelingen uit het evaluatierapport als de bijeenkomsten in 2024 met bewonersorganisaties en gemeente. Voor het verbetertraject zijn vijf actielijnen opgezet met elk meerdere acties.

Actielijn 1: Samenwerking en communicatie Actielijn 2: Ondersteuning en kennisuitwisseling bewonersorganisaties Actielijn 3: Participatie en wijkagenda’s Actielijn 4: Democratisch functioneren en representativiteit Actielijn 5: Nieuwe beleidsvisie bewonersorganisaties De focus lag in eerste instantie op de samenwerking en communicatie (zie actielijn 1 t/m 3), hierop zijn in de afgelopen periode al een aantal stappen gezet en vraagt ook de komende maanden verdere inspanning van zowel de bewonersorganisaties als de gemeente. Daarnaast is het van belang om ook na te denken over het democratisch functioneren, representativiteit en de toekomst van de bewonersorganisaties, dit wordt de komende periode verder uitgewerkt in actielijn 4 en 5. Voor elke actielijn is de doelstelling opgenomen en zijn de bijbehorende aanbevelingen uit het evaluatierapport opgenomen. Daarnaast wordt per actielijn aangegeven welke acties of stappen al zijn gezet, waar op dit moment aan wordt gewerkt en wat de planning is voor toekomstige acties. Uitgangspunt is bewuste betrokkenheid In dit verbetertraject willen we samen met bewoners bouwen aan een toekomstbestendige manier van wijkbetrokkenheid. Duurzame verandering is alleen mogelijk als bewoners actief kunnen meedenken en meedoen.

Tegelijkertijd erkennen we dat bewoners en met name bestuursleden, vaak al veel verantwoordelijkheden dragen, en dat betrokkenheid niet mag leiden tot overbelasting. Daarom wordt er bewust gekozen voor een gefaseerde en flexibele aanpak, waarin bewoners gericht en op onderdelen betrokken worden. Niet iedereen hoeft overal bij te zijn of alles te doen. Er wordt gebruik gemaakt van verschillende vormen van participatie, passend bij ieders mogelijkheden en voorkeuren.

3/12

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DPZ/10921442

Actielijn 1: Samenwerking en communicatie Doelstelling Het doel van deze actielijn is het verbeteren van de relatie (samenwerking en communicatie) tussen de gemeentelijke diensten/ stadsdelen en de bewonersorganisaties. Deze actielijn is gebaseerd op de eerste vier aanbevelingen uit het evaluatierapport: 1. Zorg voor een transparante manier van communiceren van de gemeente naar de bewonersorganisaties. 2. Plan als centraal georganiseerde diensten samen met de stadsdelen, in nauw overleg met bewonersorganisaties, een jaarlijkse overlegstructuur in. 3. Zorg voor een sterkere positionering van de stadsdelen. 4. De gemeente moet zorgen dat de stadsdeelmedewerkers hun frontlijnfunctie uit kunnen voeren. Naast bovenstaande aanbevelingen werd ook tijdens de inspiratiesessie van 16 oktober een betere en gelijkwaardige samenwerking en communicatie genoemd. Hierbij werd het GSBO (Gezamenlijk Schevenings Bewonersoverleg) als goedwerkend voorbeeld genoemd. Daarom is er na de inspiratiesessie verder gesproken met de aanwezige vertegenwoordiging vanuit de diensten, over hoe zij aankijken tegen de huidige samenwerking met bewonersorganisaties. Hier kwam naar voren dat de diensten ook positief staan tegenover een gezamenlijk (gestructureerd) overleg met bewonersorganisaties en stadsdelen, zij hebben goede ervaringen in stadsdelen met soortgelijke, gezamenlijke overleggen.

Basisafspraken relatiebeheer stadsdelen De stadsdelen moeten een sterkere rol en positie innemen in hun relatie met de bewonersorganisaties. De stadsdelen zijn immers het eerste aanspreekpunt voor de bewonersorganisaties, zij treden op als primair relatiebeheerder en vervullen daarmee een belangrijke rol in het verbetertraject. Om helderheid en uniformiteit te creëren gaan alle stadsdelen werken met dezelfde set aan basisafspraken. Deze set aan basisafspraken geeft het minimum (of de basis) aan voor de wijze waarop de samenwerking met elke bewonersorganisatie in het stadsdeel wordt vormgegeven. Dit zorgt voor meer duidelijkheid over verwachtingen, communicatie en betrokkenheid. Zowel richting bewonersorganisaties als intern. Er is inmiddels een start gemaakt met het werken met deze basisafspraken. Met deze basisafspraken zet de gemeente ook in op een versterkte frontlijnfunctie in relatie tot de bewonersorganisaties, doordat het stadsdeel aan zet is voor relatiemanagement en de stadsdeeltafel bewonersorganisaties. Voorstel stadsdeeltafel bewonersorganisaties Per stadsdeel wordt een tafel bewonersorganisaties opgezet om de samenwerking en communicatie te bevorderen tussen de gemeente en de bewonersorganisaties van het stadsdeel. De op te zetten tafel bestaat uit alle bewonersorganisaties van het stadsdeel, het stadsdeel zelf en andere betrokken gemeentelijke diensten.

Diensten schuiven aan afhankelijk van de agenda. De vraagstukken die bewonersorganisaties aankaarten raken veelal het werkterrein van de diensten DSB en DSO, zij sluiten standaard aan. Het doel van deze stadsdeeltafel bewonersorganisaties is uitwisseling van informatie en signalen over wijk overstijgende onderwerpen en bevorderen van onderlinge samenwerking omdat veel van de vraagstukken integraal zijn. Aangezien veel vraagstukken wijkbreed spelen, is het belangrijk dat er goede afstemming en samenwerking plaatsvindt, niet alleen tussen het stadsdeel en bewoners, maar ook tussen verschillende diensten, organisaties en andere betrokkenen. Om gelijkwaardigheid te creëren tussen de verschillende partners is de insteek van de stadsdeeltafel dat bewonersorganisaties de regie hebben en zoveel mogelijk eigenaar worden van deze tafel.

4/12

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DPZ/10921442

Op deze manier zijn zij een gelijkwaardige gesprekspartner. Alle bewonersorganisaties worden uitgenodigd voor de tafel tenzij een bewonersorganisatie zelf aangeeft geen rol als belangenbehartiger te hebben. Het voorstel is gedeeld met alle bewonersorganisaties. Zij hebben gelegenheid gekregen om op het voorstel te reageren. In stadsdelen als Scheveningen, Loosduinen, Laak en Segbroek bestaat al een vergelijkbaar overleg waarmee men tevreden mee is. In stadsdelen waar een gezamenlijk overleg een andere vorm heeft, zoals Centrum, of nog ontbreekt, zoals Haagse Hout, Escamp en LeidschenveenYpenburg wordt het voorstel als waardevol ervaren. De meeste bewonersorganisaties staan positief tegenover het voorstel, mits er duidelijke afspraken zijn over rollen, ondersteuning en structuur. Er zijn zorgen over de belasting voor vrijwilligers, vooral bij organisatorische taken. Het idee van roulerend voorzitterschap wordt wisselend ontvangen: sommigen zien het als kans voor gedeeld eigenaarschap, anderen vrezen ongelijkheid in capaciteit. Er is behoefte aan formele borging van afspraken en opvolging van acties, structurele betrokkenheid van gemeentelijke diensten en ondersteuning bij agendering, bijhouden actielijst en communicatie. Vooral kleinere organisaties maken zich zorgen over capaciteit en middelen. Daarom neemt het stadsdeel het initiatief voor de eerste bijeenkomst.

Tijdens deze eerste tafel wordt besproken welke rol bewonersorganisaties willen en kunnen vervullen. Zij kunnen ervoor kiezen een trekkende rol te nemen, maar dat is niet verplicht. Enkele bewonersorganisaties hebben nog vragen over de borging van gelijkwaardigheid en de verhouding tot bestaande uitvoeringsoverleggen. Deze worden rechtstreeks beantwoord voordat de tafels van start gaan. Stadsdeelpagina’s Stadsdelen hebben een eigen stadsdeelpagina waarop alle projecten in het stadsdeel te zien zijn. De stadsdeelpagina’s zijn opgezet om actuele en relevante informatie te verstrekken aan de inwoners van ons stadsdeel. Het doel is om bewoners te informeren over bijvoorbeeld lopende en toekomstige bouwprojecten, participatietrajecten en om terug te blikken op gehouden informatiebijeenkomsten. Hiermee willen we de betrokkenheid en het bewustzijn van de lokale gemeenschap vergroten. De stadsdeelpagina kunnen een breed scala aan informatie bieden zoals: actuele informatie over lopende en geplande bouwprojecten, tijdslijnen, verwachte hinder en contactinformatie voor vragen en updates over de voortgang en belangrijke mijlpalen. Maar ook over een overzicht van huidige en toekomstige participatieprojecten, informatie over hoe en wanneer bewoners kunnen deelnemen en resultaten van eerdere participatietrajecten en hoe deze zijn verwerkt.

De informatie op de stadsdeelpagina is specifiek gericht op de lokale inwoners. Het biedt hen de mogelijkheid om op de hoogte te blijven van ontwikkelingen in hun directe omgeving en actief deel te nemen aan de besluitvorming. Door transparante en toegankelijke communicatie willen we de betrokkenheid van de gemeenschap vergroten en bijdragen aan een leefbare en verbonden buurt. Ieder stadsdeel heeft nu een aparte pagina. De aankomende zes maanden wordt er verder gewerkt aan het optimaliseren van de pagina’s om te komen tot bovenstaande. Elke bewonersorganisatie is de afgelopen periode geïnformeerd over de basisafspraken en het voorstel stadsdeeltafel bewonersorganisaties, daarnaast is de procesbrief stand van zaken verbetertraject samenwerking bewonersorganisaties (RIS322365) ter informatie gedeeld met alle bewonersorganisaties.

5/12

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DPZ/10921442

Kwartaal planning Q3 en Q4 2025

Q3 2025 – Q2 2026 Q3 2026

Actie

Actiehouder

Na de zomer wordt de stadsdeeltafel volgens nieuw concept in de stadsdelen georganiseerd. Deze wordt de eerste keer door het stadsdeel georganiseerd en gefaciliteerd. Het eerste overleg wordt ook gebruikt om afspraken met elkaar te maken over frequentie, agenda opstellen en voorzitten. Uitvoering stadsdeeltafel gezamenlijk ontwikkelen en oefenen.

Gemeente (Stadsdelen)

Evaluatie stadsdeeltafel bewonersorganisaties met alle betrokkenen. Zo nodig worden er aanpassingen gedaan in de huidige vorm De uitkomsten worden meegenomen in het nieuwe beleidsplan.

Gemeente (Stadsdelen) en bewonersorganisaties Gemeente (Stadsdelen)

Actelijn 2: Ondersteuning en kennisuitwisseling bewonersorganisaties Doelstelling Het doel van deze actielijn is het verbeteren en verduidelijken van de ondersteuning die bewonersorganisaties kunnen krijgen vanuit PEP en de onderlinge kennisuitwisseling tussen bewonersorganisaties zelf. Deze actielijn is gebaseerd op de zesde aanbeveling uit het evaluatierapport: 6. Maak duidelijk waar stichting PEP precies bij kan ondersteunen. De opdracht van Stichting PEP is om vrijwilligersorganisaties, waaronder de bewonersorganisaties vallen, ondersteuning te bieden om goed te kunnen functioneren. Dit doet PEP door mee te denken met organisaties, advies te geven over vraagstukken rondom het besturen van een organisatie en trainingen aan te bieden. PEP voert geen praktische werkzaamheden uit voor vrijwilligersorganisaties. Bewonersorganisaties kunnen zelf de middelen en diensten van stichting PEP benutten, zoals aangeboden cursussen of begeleiding. Wanneer deze middelen niet voldoende blijken te zijn, kunnen de bewonersorganisaties een beroep doen op de stadsdeelorganisatie. Het stadsdeel kan andere middelen inzetten, zoals ondersteuning vanuit het welzijnswerk of andere vormen van specifieke ondersteuning. Behoeftepeiling PEP Uit het evaluatierapport blijkt dat de samenwerking over het algemeen goed verloopt tussen PEP en de bewonersorganisaties.

De organisaties die ontevreden zijn, blijken een onvoldoende helder beeld te hebben van wat voor ondersteuning PEP kan bieden en hoe ze daarmee geholpen kunnen worden. Daarom heeft PEP, op verzoek van de gemeente, in dit voorjaar een behoeftepeiling gedaan naar wat de behoefte aan ondersteuning is (zie Uitkomsten behoeftepeiling bewonersorganisaties). PEP heeft dit moment eveneens benut om de organisaties te informeren over wat PEP voor hen kan betekenen. 32 van 54 bewonersorganisaties hebben middels een interview meegedaan aan de behoeftepeiling. Een ruime meerderheid (81,3%) geeft aan ondersteuning te hebben gekregen van PEP in de afgelopen twee jaar. 73% geeft aan tevreden te zijn over de geboden ondersteuning. Bestuurders hebben daarnaast interesse in de bestaande trainingen zoals communicatie, financiën en politieke lobby. Vanwege tijdsgebrek kunnen ze niet altijd deelnemen, maar het aanbod wordt gewaardeerd. Organisaties zijn niet altijd op de hoogte van het nieuwe cursusaanbod en de speciale webpagina voor bewonersorganisaties: Bewonersorganisaties - PEP Den Haag. PEP brengt deze pagina nog beter onder de aandacht.

6/12

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DPZ/10921442

Een aantal bewonersorganisaties geeft aan ondersteuning nodig te hebben bij het vinden van nieuwe vrijwilligers en bestuursleden, hierbij kan PEP ondersteuning bieden. Enkele bewonersorganisaties geven aan structurele ondersteuning nodig te hebben op het gebied van administratie, juridische taken en communicatie. Dit valt niet binnen het aanbod van PEP. De ondersteuning van PEP is niet structureel maar van tijdelijke aard en daarmee gericht op het bevorderen van de zelfredzaamheid van vrijwilligersorganisaties. Bewonersorganisaties krijgen jaarlijks basissubsidie, waarmee zij zelf passende administratieve ondersteuning kunnen inkopen. Wel voorziet PEP in en uitbreiding en verduidelijking van het trainingsaanbod en maatwerkondersteuning. Daarom neemt PEP de volgende acties op: Uitbreiden van trainingsaanbod speciaal voor bewonersorganisaties; Verduidelijken van aanbod, verwachtingsmanagement en doorverwijzen waar nodig; Bieden van meer persoonlijke benadering door een eigen adviseur voor elke bewonersorganisatie. Om tegemoet te komen aan de wens van de bewonersorganisaties om beter de weg naar het RIS te vinden, heeft PEP op de eerder genoemde webpagina voor bewonersorganisaties een link naar het RIS en de uitleg voor het zoeken toegevoegd. Het betreft alleen een link, het functioneel beheer van RIS ligt bij de gemeente.

Op deze manier kunnen bewonersorganisaties sneller een stuk opzoeken. Kerngroep bewonersorganisaties opgericht De inspiratiebijeenkomsten van vorig jaar zijn mede georganiseerd door een werkgroep bestaande uit een aantal leden van verschillende bewonersorganisaties. In december 2024 heeft deze werkgroep samen met PEP een enquête uitgezet onder alle bewonersorganisaties over twee thema's: 1) Een volgende inspiratiebijeenkomst en 2) een platform om kennis en ervaring uit te wisselen. Meerdere vertegenwoordigers van bewonersorganisaties hebben als reactie op deze enquête aangegeven ook mee te willen denken en doen. Dit heeft geleid tot een nieuwe werkgroep bestaande uit bewonersorganisaties vanuit verschillende stadsdelen. Deze werkgroep is de afgelopen periode twee keer samengekomen. Zij hebben vastgesteld dat de bewonersorganisaties behoefte hebben aan meer onderling contact en aan het delen van kennis en expertise. Hieruit is een kerngroep ontstaan die als taak op zich heeft genomen om een actief netwerk van bewonersorganisaties te ontwikkelen. Om dit te stimuleren organiseren zij één tot vier bijeenkomsten per jaar voor en door bewonersorganisaties met voor hen interessante onderwerpen. Op 21 mei is de eerste bijeenkomst geweest over de omgevingswet, waarvoor alle bewonersorganisaties waren uitgenodigd. Op 17 september is de volgende bijeenkomst.

De kerngroep wordt ondersteund door PEP en de gemeente. Het college waardeert het eigen initiatief vanuit deze organisaties. Kwartaal planning Q3 2025

Actie

Actiehouder

17 september volgende bijeenkomst bewonersorganisaties

Q4 2025

Evalueren met kerngroep en vooruitkijken naar 2026

Q3 – Q4 2025 Q1 2026

PEP voert acties uit, volgend uit behoeftepeiling Start jaarlijks gesprek gemeente en PEP over passend aanbod PEP voor bewonersorganisaties

Kerngroep bewonersorganisaties Gemeente en kerngroep bewonersorganisaties Stichting PEP Gemeente en Stichting PEP

7/12

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DPZ/10921442

Actielijn 3: Participatie en wijkagenda’s Doelstelling Het doel van deze actielijn is het versterken van de betrokkenheid en de rol van bewonersorganisaties bij het ontwikkelen en uitvoeren van wijkagenda’s, zowel op wijkniveau als op stadsbrede thema's. Deze actielijn is gebaseerd op de gesprekken tijdens de bijeenkomst van 17 april 2024. Tijdens deze bijeenkomst vond er een thematafel plaats over de rol van bewonersorganisaties bij de wijkagenda's. Bewonersorganisaties gaven verbeterpunten mee voor drie fases van het wijkagendaproces: communicatie vooraf, vaststellen van prioriteiten en het uitvoeringsplan. De belangrijkste aandachtspunten waren: meer duidelijkheid over waar wel en geen ruimte is voor inspraak, betere betrokkenheid van bewonersorganisaties gedurende het hele proces en behoefte aan directe afstemming over voortgang en uitvoering. Betere communicatie en afstemming op wijkniveau Voor verbeterde communicatie en afstemming sluiten projectleiders wijkagenda's structureel aan bij bijeenkomsten die door bewonersorganisaties worden georganiseerd. Dit gebeurt minimaal eens per jaar per organisatie, bij sommige organisaties vaker (tot eens per kwartaal). Tijdens deze contactmomenten worden onderwerpen besproken zoals: voortgang en uitvoering van wijkagenda's, nieuwe ontwikkelingen in de wijk en concrete inbreng van bewonersorganisaties.

Klankbordgroep bewonersorganisaties voor wijkagenda's Voor structurele betrokkenheid op stadsbrede thema's wordt een klankbordgroep bewonersorganisaties opgezet. Deze klankbordgroep richt zich op overkoepelende onderwerpen die meerdere wijken raken, zoals de positie van bewonersorganisaties in het wijkagenda-proces, welke vragen bewonersorganisaties kunnen toevoegen aan de bewonersbelevingsenquête en hoe het wijkbudget zich verhoudt tot de wijkagenda. De klankbordgroep vormt een aanvulling op - niet vervanging van - de directe contacten via projectleiders op wijkniveau. Uniform format wijkagenda's In 2025 is een uniform format geïntroduceerd voor alle wijkagenda's en uitvoeringsplannen. Dit zorgt voor betere monitoring van resultaten en meer overzichtelijkheid voor bewonersorganisaties. Hierin participeren naast de stadsdelen ook andere gemeentelijke diensten. Kwartaal planning Q2 en Q3 2025

Q4 2025

Q4 2025

Actie

Actiehouder

Er wordt een evaluatie uitgevoerd op het instrument wijkagenda, waarin onder andere wordt gekeken naar bekendheid, participatie, samenwerking, resultaten en communicatie en vertrouwen rondom wijkagenda's. Er wordt een plan van aanpak gemaakt voor het oprichten van een klankbordgroep bewonersorganisaties voor systemische thema's rondom wijkagenda's. Aan de hand van de uitkomsten van zowel het onderzoek onder bewonersorganisaties als de evaluatie wijkagenda wordt gestart met het oprichten van een klankbordgroep bewonersorganisaties. De resultaten van de evaluatie wijkagenda worden door het college vastgesteld en met de raad gedeeld.

Gemeente (Team wijkagenda’s)

Gemeente (Team wijkagenda’s) Gemeente (Team wijkagenda’s)

Gemeente (Team wijkagenda’s)

8/12

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DPZ/10921442

Q1 2026

Een eerste klankbordgroep bijeenkomst bewonersorganisaties wordt georganiseerd.

Gemeente (Team wijkagenda’s)

Actielijn 4: Democratisch functioneren en representativiteit Doelstelling Het doel van deze actielijn is het verduidelijken van de voorwaarden van democratisch functioneren en representativiteit van bewonersorganisaties. Deze actielijn is gebaseerd op de vijfde aanbeveling uit het evaluatierapport: 5. Gebruik andere middelen om democratisch functioneren te bevorderen in plaats van een convenant. Bewonersorganisaties vervullen een cruciale rol als brug tussen de gemeente en de wijk. Zij vertegenwoordigen de stem van bewoners, signaleren behoeften en knelpunten, en dragen bij aan het vormgeven van lokaal beleid. Om deze rol geloofwaardig en effectief te kunnen vervullen, is het van fundamenteel belang dat zij zowel democratisch functioneren als representatief zijn voor de wijk waarin zij actief zijn. In de huidige beleidsnota Bewonersorganisaties Den Haag 2021 (RIS309456) wordt het begrip democratisch functioneren als volgt omschreven: Democratisch functioneren betekent dat bewonersorganisaties transparant opereren, verantwoording afleggen en besluiten nemen op basis van breed gedragen participatie. Dit versterkt het vertrouwen van bewoners en vergroot de legitimiteit van de organisatie.

In de beleidsnota zijn de volgende voorwaarden opgenomen: Bestuursleden woonachtig zijn in de betreffende wijk; Er inspanningen worden verricht voor doorstromen in het bestuur, met richtlijn van een maximale zittingstermijn van acht jaar; Het bestuur streeft naar een afspiegeling van de wijk; Verslagen openbaar zijn; Er minimaal twee keer per jaar een openbare vergadering voor wijkbewoners plaatsvindt.

Representativiteit houdt in dat de organisatie de belangen van alle wijkbewoners vertegenwoordigt. Dit doet zij door idealiter een afspiegeling te vormen in de samenstelling van het bestuur. Wanneer dit niet lukt dan weet zij de diverse bewonersgroepen te betrekken met behulp van verschillende methoden om input op te halen. Alleen dan kunnen zij met recht spreken namens de wijk. De gemeente beschouwt deze twee principes van democratisch functioneren en representativiteit niet als vrijblijvende idealen, maar als noodzakelijke voorwaarden voor het aangaan van een gelijkwaardige samenwerking. Bewonersorganisaties die deze principes serieus nemen, versterken hun positie als betrouwbare gesprekspartner en belangenbehartiger. Het convenant dat eerder werd geïntroduceerd om afspraken vast te leggen tussen bewonersorganisaties en gemeente is los gelaten. Uit het evaluatierapport blijkt dat bewonersorganisaties wel behoefte hebben aan afspraken over een vast aantal contactmomenten met de stadsdeeldirecteur of gemeente, het toegankelijk stellen van informatie en het sneller en directer hebben van contact tussen de partijen. Deze afspraken zijn ondervangen met de basisafspraken vanuit het stadsdeel en het voorstel van de stadsdeeltafel bewonersorganisaties (zie actielijn 1).

9/12

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DPZ/10921442

De gemeente hecht waarde aan de twee principes en wil daarom hierover in gesprek met (een vertegenwoordiging van) bewonersorganisaties om naast het formuleren van nieuwe voorwaarden te zoeken naar nieuwe vormen en strategieën die bijdragen aan een sterker democratisch functioneren en een bredere vertegenwoordiging binnen bewonersorganisaties. Denk aan het opnemen van voorwaarden in statuten en nieuw beleidskader, ondersteuning bij het raadplegen van de achterban en het benutten van wijknetwerken. Om een breed gedragen voorstel te ontwikkelen, wordt vanuit elk stadsdeel één organisatie gevraagd deel te nemen aan het overleg. Na inspraak vanuit alle organisaties worden de nieuwe voorwaarden opgenomen in het nieuw op te stellen beleidsplan en subsidieregeling en eventueel statuten van de bewonersorganisaties. Waar nodig biedt de gemeente ondersteuning bij het aanpassen van de statuten. Wijkscans wijkdemocratie In maart 2025 is het initiatiefvoorstel van D66 en CDA: 'Haagse wijken aan zet' (RIS321542) ingediend, de raad bespreekt het voorstel begin september. Dit voorstel raakt de bewonersorganisaties wat betreft democratisch functioneren en representativiteit. Eventuele uitkomsten zullen input leveren voor verdere optimalisering van de samenwerking tussen bewonersorganisaties en wijkagenda's. Kwartaal planning Q2 en Q3 2025 Q4 2025

Q4 2026

Actie

Actiehouder

Integrale wijkscans om participatielandschap in wijken Den Haag in kaart te brengen. Uitkomsten wijkscans delen met de raad.

Gemeente (Team Haags Samenspel) Gemeente (Team Haags Samenspel) Gemeente (Stadsdelen)

Starten met een vertegenwoordiging van bewonersorganisaties, om gesprek te voeren en toe te werken naar voorwaarden over representativiteit en democratisch functioneren. Deze nieuwe voorwaarden worden opgenomen in het nieuw op te stellen beleid en subsidieregeling. Na gesprekken tussen vertegenwoordiging, bewonersorganisaties en gemeente, brengen bewonersorganisaties statuten of reglementen op orde wat betreft nieuwe voorwaarden democratisch functioneren. Wanneer nodig kunnen bewonersorganisaties hierin ondersteund worden door PEP.

Bewonersorganisaties

Actielijn 5: Nieuwe beleidsvisie bewonersorganisaties Doelstelling Het doel van deze actielijn is het ontwikkelen van een nieuw beleidskader voor bewonersorganisaties en belangenbehartiging in de wijk. Het huidige beleidskader uit 2021 sluit onvoldoende aan bij de realiteit van een veranderende maatschappij. Daarom is het noodzakelijk om te komen tot een nieuw en toekomstbestendig beleidskader. Deze actielijn is gebaseerd op de zevende aanbeveling uit het evaluatierapport: 5. Ga met elkaar het gesprek aan over de toegevoegde waarde van de huidige vorm van bewonersorganisaties. De samenleving verandert door o.a. digitalisering, nieuwe vormen van participatie en jongere generaties met andere vormen van betrokkenheid.

10/12

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DPZ/10921442

Bewonersorganisaties ervaren een hoge lastendruk en hebben moeite om voldoende vrijwilligers te vinden. Waar vroeger vaste vergaderstructuren en formele inspraakmomenten de norm waren, is er nu een verschuiving naar flexibelere en actiegerichte vormen van betrokkenheid. D0or digitalisering zijn er veel online platforms die het makkelijk maken voor bewoners om hun mening te geven of samen plannen te maken voor de buurt. Niet iedereen is digitaal vaardig, dit vraagt om online en offline vormen van participatie te combineren, zodat iedereen mee kan doen. Jongere generaties binden zich minder aan formele structuren, maar zijn zeker betrokken- vooral als het gaat om thema’s als groen, duurzaamheid of veiligheid. Dit vraagt om een andere manier van organiseren: minder vaste vergaderstructuren en meer doen. Daarnaast vraagt inclusief samenleven ook wat van bewonersorganisaties. Den Haag is een van de meest diverse steden van ons land. Dit zien we in onze wijken en buurten terug. Bij stadsdelen komen ook signalen binnen van bewonersgroepen die zich minder vertegenwoordigt voelen. Zij vinden dat hun stem (nog) niet voldoende gehoord wordt. Een toekomstbestendige bewonersorganisaties betrekt alle groepen in de wijk. Dat vraagt om een open houding en verschillende werkvormen.

Al deze ontwikkelingen vereisen een nieuwe visie op bewonersorganisaties en andere vormen van belangenbehartiging vanuit de wijk. Hierbij willen we meer doen dan alleen het gesprek voeren. We zetten een verandering in gang dat leidt tot een duidelijke, eerlijke en breed gedragen methode om bewoners te betrekken bij hun stad. De uitgangspunten voor een nieuwe visie zijn:

· · · · ·

Toekomstgericht: Inspelen op maatschappelijke trends zoals digitalisering, flexibilisering en thematische betrokkenheid. Inclusief: Alle bewonersgroepen – ongeacht leeftijd, achtergrond of digitale vaardigheden – moeten zich vertegenwoordigd voelen. Representatief: Nieuwe vormen van participatie moeten de diversiteit van de stad weerspiegelen. Actiegericht: Minder vergaderen, meer doen. Bewoners willen impact zien. Hybride participatie: Combinatie van online en offline methoden om brede betrokkenheid mogelijk te maken.

De aanpak voor het nieuwe beleidskader kent verschillende fasen. Per fase wordt, wanneer dit nodig is, expertise van buiten gehaald. Er wordt gestart met een analyse en verkenning van de huidige situatie waarbij een benchmarkonderzoek naar best practices in het land wordt gedaan. Hierbij worden ook de inzichten uit de wijkscans (vanuit het initiatiefvoorstel ‘Haagse wijken aan zet’) meegenomen in het verdere proces. Vervolgens wordt in co-creatie met bewonersorganisaties en experts nagedacht over toekomstbestendige vormen waarbij verschillende sessie worden georganiseerd met bewonersorganisaties om ideeën op te halen en haalbaarheid te toetsen. Ten slotte worden de verzamelde inzichten gebruikt om het nieuwe beleidskader op te stellen en te implementeren. Het college stelt voor een werkbespreking met de commissie te organiseren om de inbreng van de raad te horen op democratisch functioneren en representativiteit, alsook de toekomst van bewonersorganisaties en belangenbehartiging in de wijk. De inzichten neemt het college graag mee in de vervolgstappen voor het nieuwe beleidskader. Graag vernemen we van u wij u of u op deze uitnodiging wilt ingaan, zodat we de werkbespreking in Q4 met de griffie nader kunnen voorbereiden.

11/12

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DPZ/10921442

Kwartaal planning Q4 2025 Q4 2025 – Q2 2026 Q3 2026

Actie

Actiehouder

Mogelijkheid voor werkbespreking met de raad (met instemming van de raad). Start analyse en verkenning voor input nieuw beleid

Gemeente (stadsdelen) Gemeente (Stadsdelen) Gemeente (Stadsdelen)

Start met nieuwe beleidsvisie bewonersorganisaties.

Vervolg Resumerend verwacht ik met dit actieplan belangrijke stappen te zetten in het verbeteren van de samenwerking met de bewonersorganisaties. De komende periode zal ik ook gebruiken om de stad in te gaan en kennis te maken met bewonersorganisaties om te horen wat er speelt. Met vriendelijke groet, de wethouder van Volkshuisvesting, Welzijn, Wijken en Zuidwest Co Engberts

12/12