RIS323610 Toezegging burgemeester aan de commissie Bestuur 24 september 2025

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

Jan van Zanen Burgemeester

dienst: dienstcode

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan de voorzitter van de commissie Bestuur

BSD/10964830 RIS323610 Contactpersoon

Job Steenbergen Dienst

Bestuursdienst Afdeling

BSD Veiligheid Telefoonnummer

14070 Datum

E-mailadres

30 oktober 2025

bestuurlijkezaken.veiligheid@denhaag.nl

Onderwerp

Toezegging burgemeester aan de commissie Bestuur 24 september 2025

Geachte voorzitter, Tijdens de vergadering van 24 september jl. heb ik toegezegd u nader te zullen informeren over de inzet van het Informatiepunt Preventie Polarisatie en Radicalisering (IPPR), naar aanleiding van de ernstige ongeregeldheden van 20 september jl. De aanpak van het IPPR richt zich op het tegengaan van alle vormen van radicalisering binnen onze stad. Daarbij houdt het team nauwgezet zicht op opkomende vormen van extremisme, zodat deze tijdig kunnen worden aangepakt. Met deze brief informeer ik u over de huidige inzet van het IPPR en over gewenste aanpassingen om de aanpak stevig en toekomstbestendig te houden. 1.

Ongeregeldheden 20 september t.o.v. algemeen trendbeeld

Het IPPR constateert dat de ongeregeldheden van 20 september illustratief zijn voor actuele trends op het gebied van radicalisering: • (Rechts-)extremistisch gedachtegoed raakt in toenemende mate genormaliseerd, en kan leiden tot een versnelde acceptatie van geweld; • De radicalisering en mobilisatie van extremistische groeperingen gebeurt in toenemende mate online; • Extremisme komt vaker voort uit ideologisch gemengd gedachtegoed, i.e. gedachtegoed dat elementen uit verschillende extremistische en/of antidemocratische ideologieën combineert. Hoewel de aanpak van het IPPR al is toegesneden op deze trends, zijn desalniettemin verdere aanscherpingen nodig om nog beter in te kunnen spelen op de recente ontwikkelingen. Onderstaande alinea’s geven de huidige werkzaamheden van IPPR en de benodigde aanpassingen weer. Daarnaast wordt, zoals toegezegd in het debat n.a.v. de ongeregeldheden op 20 september, een analyse gemaakt van de verschillende groepen die bij deze rellen betrokken waren en hun achtergronden. Over de uitkomsten van deze analyse wordt uw raad in Q2 2026 geïnformeerd.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

Telefoonummer 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10964830

2.

Aanpak IPPR

Het IPPR richt zich op het tegengaan van schadelijke polarisatie en radicalisering binnen de stad Den Haag. De aanpak is georganiseerd in vier speerpunten, te weten: • Weerbaarheid: inzet van projecten om Hagenaars weerbaar te maken tegen schadelijke polarisatie en radicalisering; • Kennis en kunde: kennis- en expertisedeling met professionals in- en buiten de stad • PGA CTER: aanpak en begeleiding van geradicaliseerde Hagenaars; • Netwerken: contact met religieuze en levensbeschouwelijke organisaties om polarisatie en radicalisering tegen te gaan. Het IPPR richt zich specifiek op geradicaliseerde personen en groeperingen binnen de stad Den Haag. Het heeft daarom in beginsel geen (significante) rol in het inschatten van de veiligheidsrisico’s van geplande demonstraties waarbij veel niet-Haagse actoren aanwezig zijn. Deze risico-inschattingen worden gemaakt op basis van informatie verstrekt door de politie en andere actoren die in tegenstelling tot het IPPR een landelijk mandaat hebben. 2.1 Weerbaarheid Huidige aanpak Het IPPR zet zeven verschillende projecten in om Haagse inwoners weerbaarder te maken tegen radicalisering. Deze trainingen zijn ideologie-onafhankelijk en richten zich op het versterken van beschermende factoren tegen alle vormen van radicalisering.

Binnen de projecten en trainingen is nadrukkelijk aandacht voor opkomende ontwikkelingen, waaronder online radicalisering – wat een rol gespeeld heeft in de gebeurtenissen van 20 september - en de manosphere (een online ecosysteem waarin misogynistisch en antifeministisch gedachtegoed verspreid wordt). De projecten vinden verspreid over alle stadsdelen plaats. Een overzicht van de spreiding van projecten over de stadsdelen is opgenomen in onderstaande bijlage. Aanpassing Om online radicalisering nog effectiever te kunnen tegengaan wil IPPR haar online bereik op twee manieren vergroten. Ten eerste door online-bewustwordingscampagnes uit te voeren. Volgend jaar zal een eerste testcampagne uitgevoerd worden om ouders bewust te maken van de risico’s rondom online radicalisering. Ten tweede wil het IPPR zich ook actiever profileren als online informatiepunt voor het bredere Haagse publiek, waar inwoners van Den Haag terecht kunnen met vragen over radicalisering, of zorgen rondom de mogelijke radicalisering van een naaste. 2.2 Kennis en Kunde Huidige aanpak Het IPPR is hét expertisecentrum op het gebied van extremisme in Den Haag. Het vertaalt internationale en landelijke ontwikkelingen in het veld van radicalisering en extremisme naar lokaal handelingsperspectief, en voert onderzoek uit naar lokale trends.

Ook investeert het stevig in de deskundigheidsbevordering van professionals binnen de stad, door het aanbieden van trainingen, themabijeenkomsten en factsheets over alle relevante extremistische trends en stromingen, waaronder het rechtsextremisme.

2/6

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10964830

Aanpassing IPPR streeft ernaar analyses uit te (laten) voeren van online-ontwikkelingen op het gebied van extremisme in Den Haag. Tot op heden was dit maar zeer beperkt mogelijk, omdat een wettelijke grondslag voor dit type onderzoek ontbrak. In juli is echter de wet PARTA in werking getreden, die een nieuw juridisch kader biedt voor de gemeentelijke werkzaamheden op CTER-gebied. Op dit moment verkent IPPR samen met privacy-officers welke mogelijkheden deze wet biedt om online trendonderzoek mogelijk te maken. Het streven is om de uitkomst van deze verkenning op te nemen in de komende voortgangsrapportage. 2.3 PGA-CTER Huidige aanpak Binnen de PGA-CTER worden personen besproken en begeleid die geweld als een legitiem middel beschouwen om hun wereldbeeld te realiseren. Ook individuen die geradicaliseerd zijn binnen het rechtsextremisme kunnen in dit kader worden opgenomen. Op dit moment wordt onderzocht welke personen woonachtig in Den Haag betrokken zijn geweest bij de ongeregeldheden van 20 september jl. Indien blijkt dat Haagse inwoners vanuit rechtsextremistisch gedachtegoed geweld hebben gepleegd, zullen zij worden aangemeld voor de PGA-CTER. Aanpassing IPPR verkent of de signalerings- en duidingsmethodiek voor de PGA-CTER aangepast kan worden op de steeds complexere verschijningsvormen van extremisme.

Zoals beschreven in de voortgangsrapportages van 2023 en 2024, en geïllustreerd door de ongeregeldheden van 20 september, overlappen ideologieën in toenemende mate met persoonlijke ervaringen en grievances en anti-institutioneel sentiment. Het is hierdoor moeilijker om scherp te duiden wanneer iemand er extremistisch gedachtegoed op nahoudt. In afstemming met NCTV en overige relevante partners beziet IPPR hoe de signalering- en duidingsmethodiek aangepast kan worden om nieuwe vormen van extremisme scherper te onderkennen. Omdat dit een complex proces is waarbij veel actoren betrokken zijn, is de verwachting dat de eerste uitkomsten van deze verkenning niet eerder dan medio 2026 opgeleverd zullen worden. 2.4 Netwerken Huidige aanpak IPPR onderhoudt goed contact met religieuze-en levensbeschouwelijke gemeenschappen om ervoor zorg te dragen dat leden van deze gemeenschap zich veilig kunnen voelen in de stad, en om gezamenlijk polarisatie en radicalisering tegen te gaan. Naast structureel contact met levensbeschouwelijke organisaties, wordt ook twee keer per jaar een bijeenkomst met de burgemeester georganiseerd die als doel heeft bij te dragen aan het versterken van de democratische rechtsstaat. Aanpassing Voor dit speerpunt zijn geen aanpassingen voorzien die betrekking hebben op de gewelddadigheden van 20 september.

3/6

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10964830

3.

Vervolg

De bovengenoemde aanpassingen en uitbreidingen van de werkzaamheden van IPPR vereisen extra uitvoeringscapaciteit. Tegelijkertijd lopen de beschikbare rijksmiddelen voor het werk van IPPR terug, door een verlaging van de Versterkingsgelden. In de meerjarenbegroting 2026-2029 wordt daarom voorgesteld om € 0,12 miljoen extra middelen in te zetten. Over de uitkomsten van bovengenoemde onderzoeken en interventies zal gerapporteerd worden in de periodieke voortgangsrapportages. met vriendelijke groet, Jan van Zanen

4/6

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10964830

Bijlage 1: weerbaarheidsinterventies per stadsdeel De weerbaarheidsprojecten die worden verricht vanuit IPPR richten zich allen op het versterken van bewezen beschermingsfactoren tegen alle vormen van radicalisering en extremisme, inclusief de manosphere en online radicalisering. De volgende weerbaarheidsprojecten worden momenteel uitgevoerd:

•

• • •

• • •

Mij en Mij jr.: Lessenreeks waarbij identiteitsvraagstukken ter preventie van radicalisering centraal staat. Lessen richten zich op groepsdruk, imago, online weerbaarheid en botsende meningen VIP: Burgerschapslessen gericht op het bespreekbaar maken van schurende of gepolariseerde thema's binnen de klas of het jongerenwerk 2gather: Project gericht op jongeren en hun toekomstperspectief. Jongeren doen vrijwilligerswerk en werken aan hun ambities, interesses en doelen Trias Pedagogica: Opvoedondersteuningstraject voor ouders waarin contact maken met je kind, bespreekbaar maken van moeilijke thema's en het herkennen van radicalisering centraal staat Under Pressure: Lessenreeks over algoritmen, desinformatie en echokamers waarin jongeren met elkaar in gesprek gaan over hun eigen online gedrag Join the Dark Side: Lespakket gericht op het online ronselen van jongeren waarin jongeren inzicht krijgen hoe dit werkt en waar ze dus vervolgens op moeten letten EPJO: Lessenreeks op school uitgevoerd door de politie waarin thema's besproken worden waar jongeren mee te maken zouden kunnen krijgen, waaronder criminilateit, loverboys en radicalisering

De onderstaande tabel toont de in 2025 uitgevoerde en uit te voeren weerbaarheidsinterventies per stadsdeel. Centrum

Segbroek

EPJO (22 klassen)

EPJO (1 klas)

Under Pressure

Under Pressure

Mij jr (2 klassen)

Mij jr. (1 klas)

Mij (2 klassen) Trias Pedagogica Escamp

Leidschenveen-Ypenburg

EPJO (1 klas)

Mij (10 klassen)

Mij jr. (15 klassen)

VIP

Mij (13 klassen) VIP Haagse Hout

Scheveningen

Under Pressure

EPJO (1klas)

Mij (1 klassen)

Under Pressure Mij (13)

Laak

Loosduinen

EPJO (4 klassen)

Mij (7 klassen)

5/6

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10964830

NB: de activiteiten van stichting 2Gather, Trias pedagogica en theatergroep Drang zijn niet meegenomen in dit overzicht aangezien zij stadsdeeloverstijgende activiteiten uitvoeren.

6/6