RIS323603 Inzicht in kinderen die thuiszitten met geoorloofd verzuim

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

Hilbert Bredemeijer Wethouder van Onderwijs, Jeugd, Sport en Dienstverlening

dienst: dienstcode

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan de voorzitter van de commissie Samenleving

OCW/10952193 RIS323603 Contactpersoon

Merel van Meer Dienst

Dienst Onderwijs, Cultuur en Welzijn Afdeling

OCW Stad en Bestuur Telefoonnummer

14070 Datum

E-mailadres

28 oktober 2025

merelvanmeer@denhaag.nl

Onderwerp

Inzicht in kinderen die thuiszitten met geoorloofd verzuim

Geachte voorzitter, In vervolg op de eerdere brief over onderwijsverzuim en thuiszitters (RIS321711), informeert het college u graag over de eerste inzichten uit het dashboard verzuim en thuiszitters. Deze inzichten richten zich met name op de groep geoorloofde thuiszitters. Een groep die voorheen niet tot nauwelijks in beeld was, omdat scholen niet verplicht zijn geoorloofd verzuim te registreren. Om ervoor te zorgen dat het dashboard een volwaardig inzicht biedt, hebben we aangestuurd op het voortaan wel registreren en doorgeven van geoorloofd verzuim. We zijn hoopvol dat de welwillendheid in het Haags onderwijsveld bestaat om deze kinderen nu centraal te gaan registeren. Dit is van groot belang om het leerrecht van ieder kind te kunnen waarborgen. We lichten toe wat we van de eerste inzichten leren en welke acties we ondernemen. Definities Voordat wordt ingegaan op de stand van zaken, delen wij met u de in de brief gebruikte definities: Ongeoorloofd verzuim: een leerplichtig of kwalificatieplichtig kind, met schoolinschrijving, die zonder geldige reden wegblijft van school. De leerplichtambtenaar heeft deze kinderen in beeld en kan acties ondernemen. Geoorloofd verzuim: een leerplichtig of kwalificatieplichtig kind, met schoolinschrijving, die met geldige reden wegblijft van school.

Deze kinderen zijn in beeld bij de scholen en, wanneer door de scholen gemeld, bij de samenwerkingsverbanden passend onderwijs. Er is (nog) geen wettelijke verplichting een melding te maken van dit type verzuim. Zodra er sprake is van 4 weken geoorloofd verzuim, ben je een ‘geoorloofde thuiszitter'. Geoorloofde thuiszitter: een leerplichtig of kwalificatieplichtig kind, die een schoolinschrijving heeft en langer dan 4 weken aaneengesloten geoorloofd niet naar school gaat. Dit zijn bijvoorbeeld kinderen die zijn ziek gemeld. Zorgwekkend verzuim: betreft situaties waarin geoorloofd (bijvoorbeeld door ziekte) of ongeoorloofd verzuim van een leerling signalen geeft van onderliggende problematiek, zoals risico op thuiszitten. Dit speelt vóórdat de wettelijke meldgrens van 16 uur in 4 weken is bereikt bij ongeoorloofd verzuim, en bijvoorbeeld bij vier ziekmeldingen binnen vier weken of meer dan zeven aaneengesloten schooldagen afwezigheid.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

Telefoonummer 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10952193

Samenwerkingsverbanden brengen geoorloofd thuiszitten in beeld De samenwerkingsverbanden passend onderwijs - Samenwerkingsverband Passend Primair Onderwijs Haaglanden (SPPOH) en Samenwerkingsverband Zuid-Holland West (SWV ZHW) - hebben zich, op ons verzoek, ingezet om inzicht te krijgen in kinderen met (zorgwekkend) geoorloofd verzuim. Hoewel scholen niet wettelijk verplicht zijn dit te registreren, hebben zij op verzoek van de samenwerkingsverbanden vrijwillig gegevens aangeleverd. Op dit moment melden nog niet alle scholen in het primair onderwijs (po) kinderen met geoorloofd verzuim (zo'n 25 procent heeft gemeld). Dit komt door onduidelijkheid over definities en verschillende systemen. Voor het voortgezet onderwijs (vo) is de data al wel beschikbaar, maar nog niet gespecificeerd op de Haagse situatie. Voor het vo is er daarom vooralsnog een beeld beschikbaar van geoorloofde thuiszitters binnen de H3-gemeenten (Den Haag, Leidschendam-Voorburg en Rijswijk). De komende periode zetten de samenwerkingsverbanden in op het verder harmoniseren van definities en het verkrijgen van een vollediger beeld van de Haagse situatie.

Hiervoor worden gesprekken gevoerd met schoolbesturen en worden ondersteunende hulpmiddelen ontwikkeld, zoals: een geactualiseerd routeboek verzuim en thuiszitters, waarin de aanpak voor het terugdringen van verzuim en thuiszitten wordt verduidelijkt, inclusief rollen, stappen en verantwoordelijkheden; digitale tools; praktische handleidingen. Inzichten geoorloofde thuiszitters Op basis van de tot nu toe gemelde leerlingen, is een eerste analyse uitgevoerd. Hieruit blijkt dat relatief veel kinderen thuiszitten vanwege lichamelijke en/of psychische belemmeringen, of vanwege problematiek in de thuissituatie. De eerste inzichten zijn waardevol en vormen een belangrijke stap richting een beter begrip van geoorloofd thuiszitten. Alsook inzicht in wat deze kinderen nodig hebben om (weer) tot onderwijsperspectief te komen. Tegelijkertijd is het beeld nog niet volledig. De komende maanden zijn daarom nodig om, in nauwe samenwerking met schoolbesturen, te werken aan een vollediger en betrouwbaarder beeld. Hun inzet vormt een stevige basis voor verdere verbetering en draagt bij aan een gerichte en effectieve aanpak van thuiszitten. Wat wordt er gedaan met deze inzichten? De gegevens uit het dashboard laten zien dat een groeiend aantal kinderen met geoorloofd verzuim en thuiszitproblematiek in beeld wordt gebracht. Dit zijn kinderen waar eerder onvoldoende en geen centraal zicht op was.

Dit bevestigt het belang van een brede definitie van thuiszitters, inclusief geoorloofd verzuim, om de problematiek volledig te kunnen duiden en het recht op onderwijs voor alle kinderen te kunnen waarborgen. Op basis van deze inzichten, ondernemen de samenwerkingsverbanden passend onderwijs actie op verschillende niveaus: Schoolniveau: adviseurs van de samenwerkingsverbanden worden gekoppeld aan meldingen en kunnen hier direct opvolging aan geven. Wijkniveau: de data uit het dashboard wordt opgenomen in wijkplannen. Per wijk wordt in kaart gebracht wat de stand van zaken is rondom thuiszitters, zodat hierover afspraken gemaakt kunnen worden met scholen en netwerkpartners. Haaglandenniveau: gebruik van data voor stadsbrede analyses om hiaten in voorzieningen te signaleren en gericht beleid te ontwikkelen.

2/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10952193

Het college stuurt actief op deze aanpak, door het thema nadrukkelijk onder de aandacht te brengen bij schoolbesturen, de ketenaanpak te versterken en een analyse uit te voeren van de huidige routes rondom verzuim. We verwachten van scholen dat zij geoorloofd verzuim gaan registreren en dat er tegen het einde van schooljaar 2025-2026 een volledig beeld is van de gehele groep thuiszitters, zodat het leerrecht van ieder kind beter wordt gewaarborgd. We stemmen daarbij nauw af met schoolmaatschappelijk werk en de lokale jeugdhulpteams van Kracht en rondomJou, gezien het grote aandeel kinderen dat thuiszit vanwege lichamelijke of psychische belemmeringen. Dat betekent gerichte afstemming om inzicht te krijgen in hoelang deze kinderen al thuiszitten en wat zij nodig hebben om weer perspectief op onderwijs te krijgen. Deze afstemming is essentieel om passende ondersteuning te ontwikkelen en langdurig thuiszitten te voorkomen. Door deze gezamenlijke inzet van gemeente, samenwerkingsverbanden en jeugdhulp, werken we aan een effectieve en duurzame aanpak van verzuim en thuiszitten, waarbij het recht op onderwijs voor álle kinderen centraal staat. Laatste ontwikkelingen wetsvoorstel Terugdringen schoolverzuim Parallel aan deze ontwikkelingen is het wetsvoorstel Terugdringen schoolverzuim in behandeling bij de Tweede Kamer.

Dit voorstel beoogt het verzuimbeleid op scholen te versterken en het zicht op verzuim te verbeteren. Scholen worden verplicht om geoorloofd en ongeoorloofd verzuim apart te registreren en deze gegevens op geaggregeerd niveau te delen met gemeenten en samenwerkingsverbanden passend onderwijs. Daarnaast wordt meer aandacht gevraagd voor het onderwijskundig perspectief bij medische vrijstellingen en tijdige inzet van de leerplichtambtenaar. De verwachting is dat de wet op zijn vroegst per augustus 2026 in werking treedt. De inzichten uit ons dashboard sluiten goed aan bij de doelen van het wetsvoorstel, zoals het verbeteren van verzuimregistratie en het versterken van de samenwerking tussen scholen, samenwerkingsverbanden en gemeente. Deze gegevens bieden concrete aanknopingspunten voor het verbeteren van signalering, samenwerking en maatwerk in de ondersteuning van leerlingen. Een risico van het voortvarende beleid dat wij nu in Den Haag voeren, is dat scholen met dubbele administratie te maken gaan hebben. Dit risico wordt ondervangen door, zodra er duidelijkheid komt over de invulling van de wet, hierop aan te sluiten. Samenwerking als fundament De aanpak van verzuim en thuiszitten vraagt om een gezamenlijke verantwoordelijkheid van alle betrokken partijen.

De samenwerking tussen de H3-gemeenten, de samenwerkingsverbanden passend onderwijs, schoolbesturen en Kracht en rondomJou vormt het fundament van onze aanpak. Door gezamenlijk te werken aan het dashboard, het delen van inzichten en het ontwikkelen van ondersteuningsaanbod, zorgen we ervoor dat kinderen sneller de juiste plek en hulp krijgen. Deze integrale samenwerking maakt het mogelijk om over domeinen heen te kijken en maatwerk te bieden dat aansluit bij de behoeften van kinderen en gezinnen.

3/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10952193

Tot slot Alhoewel de ontwikkeling van het dashboard zich nog in de opbouwfase bevindt, zien we dat het nu al bijdraagt aan het vergroten van inzicht en het versterken van de noodzaak tot samenwerking tussen onderwijs en jeugdhulp. De komende periode blijven we ons inzetten op het verder ontwikkelen van het dashboard als belangrijk hulpmiddel, om gericht te kunnen handelen. Het stelt ons in staat om patronen te herkennen, behoeften te signaleren en interventies beter af te stemmen. Daarmee draagt het bij aan een gezamenlijke en onderbouwde aanpak, maar het is nadrukkelijk geen oplossing op zichzelf. De kracht zit in de manier waarop we de inzichten uit het dashboard omzetten in praktische acties. Wij houden u op de hoogte van de voortgang en zullen u verder informeren via het jaarverslag Leerplicht 2024-2025, dat u uiterlijk in het eerste kwartaal van 2026 kunt verwachten. Met vriendelijke groet, de wethouder van Onderwijs, Jeugd, Sport en Dienstverlening Hilbert Bredemeijer

4/4