RIS323594 Bijlage Meerjarenbeleidsplan Bibliotheek Den Haag 2026-2029
Tekst van het document
De plek van iedereen!
MEERJARENBELEIDSPLAN 2026 2029
menu
Inhoud 1. Voorwoord
5
2. Inleiding
6
Missie en visie Drijfveren
3. Werkwijze en uitgangspunten Hoe dit plan is ontstaan Gemeentelijk en landelijk beleid als basis
10 10 10
4. Den Haag in ontwikkeling
13
5. De plek van iedereen
14
Prikkelend gastvrij Dichtbij Dienstverlening Gastvrij en veilig
6. Met inwoners en met partners Community Library Onze partners
7. Accenten De plek van alle stemmen Waar we leesplezier stimuleren Waar je je een leven lang kunt ontwikkelen Taal- en basisvaardigheden Kunst en cultuur Waar iedereen kan meedoen in een steeds digitalere maatschappij Waar we alle talen vieren
8. Organisatie De lerende organisatie Data en innovatie Meten en impact
9. Financiën
Bibliotheek Den Haag Meerjarenbeleidsplan 2026-2029
9 9
14 18 21 21
24 24 26
29 29 32 32 34 37 39 40
40 40 43 43
44
3
menu
Voorwoord Nog nooit waren er zo veel kinderen en jongeren lid
jaren accenten op meerstemmigheid, leesplezier, een
van de bibliotheek, bleek eind zomer 2025. Steeds
leven lang ontwikkelen, digitale en taalvaardigheden.
meer inwoners weten hun weg naar de bibliotheek
Tegelijkertijd groeien we mee met de stad. In 2029
te vinden: voor een boek, een praatje, of juist voor
willen we 21 bibliotheekvestigingen realiseren, met
ondersteuning bij huiswerk, financiën of digitale vaar-
nieuwe plekken in onder andere de Binckhorst en Ma-
digheden. Dat laat zien hoe belangrijk de bibliotheek is
riahoeve en een bibliotheek in Moerwijk die dubbel zo
als publieke basisvoorziening: een veilige, vertrouwde
groot is. Daar, én in onze huidige 17 vestigingen, komt
plek midden in een drukke en soms ingewikkelde
dit plan tot leven: als hart van de wijk, als plek van ont-
wereld. Een plek waar je elkaar opzoekt, tot rust komt,
moeting en ontwikkeling en als baken van verbinding
je verder ontwikkelt en elkaar inspireert. Daarmee is de
in een snel veranderende wereld.
bibliotheek een plek van – én vóór – iedereen: jong en oud, nieuw in de stad of al generaties geworteld.
Mijn vooruitblik? In 2030 is er in elke wijk een bibliotheek die herkenbaar is als plek van iedereen. Waar
Sinds 2018 mag ik wethouder Bibliotheken zijn in
kinderen hun favoriete boek ontdekken, jongeren
deze prachtige stad. Ik lees graag, dus de bibliotheek
elkaar vinden voor spoken word of studie, nieuwko-
lag me altijd al na aan het hart. Tijdens mijn wet-
mers hun eerste stappen zetten in de taal, en ouderen
houderschap heeft die waardering nieuwe dimensies
verbonden blijven met de samenleving. Een plek waar
gekregen. Ik heb gezien hoe Bibliotheek Den Haag
verhalen samenkomen, harten opengaan en iedereen
telkens weer inspeelt op de vragen die op dat moment
mee kan doen.
leven. Tijdens de coronapandemie was het de vertrouwde plek voor vragen en hulp. En nu is het de plek
Ik ben alle inwoners, medewerkers, vrijwilligers, part-
waar we leesplezier bevorderen, waar we basisvaardig-
ners en betrokkenen enorm dankbaar voor hun bijdra-
heden -waaronder digitale vaardigheden- aanleren en
ge aan dit plan én aan de bibliotheek van Den Haag.
waar ruimte wordt geboden voor meerdere perspec-
Samen zorgen we ervoor dat de bibliotheek sterker dan
tieven.
ooit de plek van iedereen is.
Met dit meerjarenbeleidsplan zetten we de koers uit
Robert van Asten
voor de toekomst. We bouwen voort op de vijf wettelij-
Wethouder Bibliotheken
ke taken van de bibliotheek en leggen de komende
Bibliotheek Den Haag Meerjarenbeleidsplan 2026-2029
5
menu
Inleiding De bibliotheek is dé plek waar mensen elkaar ontmoe-
Met ruim 125.000 leden en jaarlijks ongeveer 2 mil-
ten, een plek van geborgenheid waar gemeenschaps-
joen bezoeken zijn we stevig verankerd in het dagelijks
zin groeit. Bibliotheek Den Haag vervult die rol voor
leven van de stad. En we willen doorgroeien. Want
inwoners uit alle wijken van de stad, voor iedereen op
niet iedereen weet ons al te vinden, terwijl we ieder-
een eigen manier. Tijdens de coronapandemie werd
een iets te bieden hebben.
haar betekenis sterk voelbaar, met name voor meer
Dit meerjarenbeleidsplan 2026 - 2029 beschrijft op
kwetsbare inwoners . Voor hen is de bibliotheek een
hoofdlijnen onze ambities voor de komende jaren.
plek die rust en richting biedt en waar ontmoeting
Deze ambities worden nader uitgewerkt in jaarplan-
en ondersteuning vanzelfsprekend zijn. Het is voor
nen, beleidsstukken en projectplannen.
1
iedereen belangrijk volwaardig mee te kunnen doen in de maatschappij en zelfredzaam te zijn. De bibliotheek kan daarbij hulp bieden, bijvoorbeeld om digitaal
Het plan is opgebouwd rond de vijf
vaardiger te worden. Tegelijkertijd is de bibliotheek
wettelijke taken van bibliotheken:
veel meer dan een plek voor ondersteuning: het is de
1. het ter beschikking stellen van kennis en
plek van iedereen. Een plek die in elke wijk waarde toevoegt en bezoekers de mogelijkheid geeft om te ontspannen, ontwikkelen, ontdekken en genieten.
“Bibliotheek Den Haag is de plek van alle stemmen, waar we leesplezier stimuleren, waar je je een leven lang kunt ontwikkelen, waar iedereen kan meedoen in een steeds digitalere maatschappij en waar we alle talen vieren.” Sam Hermans directeur Bibliotheek Den Haag
informatie; 2. het bieden van mogelijkheden tot ontwikkeling en educatie; 3. het bevorderen van lezen en het laten
De waarde, rol en de functie van de bibliotheek wordt
kennismaken met literatuur;
ook op landelijk niveau erkend: sinds 2024 investeert
4. het organiseren van ontmoeting en debat;
het Rijk via de gemeente 56 miljoen euro per jaar in
5. laten kennis maken met kunst en cultuur.
een sterk, dekkend bibliotheeknetwerk. De bibliotheek is een publieke basisvoorziening - wettelijk verankerd én maatschappelijk onmisbaar.
Daarmee dragen we bij aan een geletterde, inclusieve en veerkrachtige samenleving.
Bibliotheek Den Haag telt op dit moment 17 vestigingen verspreid door de stad. Daar komt binnenkort
We volgen met dit plan alle landelijke uitgangspunten
de nieuwe bibliotheek in Mariahoeve bij. En ook in de
voor wat een bibliotheek in 2026–2029 zou moeten
Binckhorst wordt in de komende jaren een nieuwe
zijn. Tegelijk geven we daar een lokale inkleuring aan.
vestiging ontwikkeld. De Centrale Bibliotheek vervult
Dit doen we op basis van gesprekken met bewoners,
in het netwerk van vestigingen een stadsbrede rol: als
partners en professionals én op basis van onze nabij-
grootste vestiging, met de rijkste collectie, prikkelen-
heid tot andere gemeentelijke diensten. We geloven
de programmering, de meeste studieplekken en veel
in synergie en gebiedsgericht werken. Maar veel
ontmoetingsruimte. In de wijken bieden vestigingen
van onze ambities vallen of staan met aanvullende
herkenbaarheid en nabijheid; elke vestiging heeft
financiële middelen. Die staan (nog) niet structureel in
een eigen sfeer die past bij de wijk. Daarnaast zijn we
onze basisbegroting. Die afhankelijkheid maakt kwets-
aanwezig in het onderwijs, onder andere met
baar, juist nu de maatschappelijke urgentie groot is.
tientallen Bibliotheken op school.
1
Zie ook het onderzoek ‘De vijf functies van de sociale infrastructuur tijdens een pandemie’ van de Erasmus Universiteit Rotterdam
Bibliotheek Den Haag Meerjarenbeleidsplan 2026-2029
7
7
menu
“De bibliotheek was voor mij meer dan een plek om Nederlands te leren— het werd een brug naar vriendschap, begrip en een nieuw thuis.” Harun, vrijwilliger Bibliotheek Bouwlust
Met dit meerjarenbeleidsplan zetten we de strategische
Voor de jeugd en jongeren bieden we een stimuleren-
koers uit voor de komende jaren. De verdere uitwerking
de omgeving waar zij kunnen lezen, leren en ontdek-
van deze strategie – in jaarplannen, beleidsstukken en
ken. Samen met netwerkpartners bouwen we op deze
projectplannen – zal steeds worden afgestemd op de
manier aan een inclusieve, veerkrachtige en geletterde
prioriteiten van de organisatie, de beschikbare mid-
samenleving.
delen en de maatschappelijke opgaven. Zo zorgen we ervoor dat onze ambities concreet, haalbaar en finan-
Als betrouwbare werkgever zetten we ons in voor
cieel verantwoord worden gerealiseerd. In de volgende
deskundige en betrokken medewerkers en vrijwilligers
paragrafen lees je onze missie, visie en kernwaarden
die met hun kennis en gastvrijheid dagelijks impact
– de basis van alles wat we doen.
maken.
Missie en visie
Drijfveren
Bibliotheek Den Haag is een laagdrempelige, toegan-
Bibliotheek Den Haag is een laagdrempelige, toegan-
kelijke en gastvrije plek voor alle inwoners van de stad.
kelijke en prikkelend gastvrije organisatie, waar ieder-
We bieden toegang tot kennis, informatie en cultuur.
een zich welkom en gezien mag voelen. Deze houding
Iedereen is welkom en mag er vrij binnen verblijven.
zit verankerd in alles wat we doen: van onze program-
Er is altijd een vestiging dichtbij: het streven is dat voor
mering tot de manier waarop we mensen ontvangen
elke 28.000 inwoners een bibliotheekvestiging in de
en ondersteunen. Onze drijfveren – openheid, nabij-
buurt is waar mensen kunnen leren, ontdekken en
heid, nieuwsgierigheid en inclusie – vormen de basis
geïnspireerd worden. Hier ontmoeten mensen van alle
van onze organisatie en zijn zichtbaar in alles wat we
leeftijden en achtergronden elkaar, in een omgeving
doen: van programmering tot gastvrijheid. Deze sluiten
die uitnodigt tot ontwikkeling en deelname aan de
naadloos aan bij de vier organisatiewaarden van de
maatschappij.
gemeente Den Haag: betrouwbaar, oplossingsgericht, vrijmoedig en ‘Samen Haags’. Samen geven ze richting
Met een rijke collectie die aansluit bij de behoeften en
aan onze manier van werken en de samenwerking
interesses van de Haagse gemeenschap en een breed
met bezoekers, partners en collega’s. We investeren
scala aan prikkelende en relevante activiteiten, zorgen
voortdurend in deskundige, betrokken medewerkers
we ervoor dat iedereen de kans krijgt om te groeien,
die met lef en empathie bijdragen aan een lerende en
bij te dragen aan de maatschappij en een leven lang
innovatieve organisatie, midden in de stad.
te ontwikkelen. Het bevorderen van geletterdheid, leesplezier en digitale vaardigheden vormen hierbij belangrijke aandachtspunten.
Bibliotheek Den Haag Meerjarenbeleidsplan 2026-2029
9
menu
Werkwijze en uitgangspunten Hoe dit plan is ontstaan
volgens de A3-methodiek. We volgen de voortgang
Dit meerjarenbeleidsplan 2026 - 2029 is het resultaat
in een vast ritme van gesprekken en rapportages en
van een proces waarbij uitwisseling met de stad cen-
sturen bij op basis van resultaten én signalen uit de
traal stond. We organiseerden meerdere bijeenkom-
wijken. Besluiten nemen we binnen de bestaande
sten voor medewerkers, vrijwilligers en onze partners.
planning‑ en begrotingscyclus, zodat ambitie, capa-
Ook hebben we inzichten opgehaald tijdens wijkver-
citeit en middelen in balans blijven. Op deze manier
kenningen: gesprekken of bijeenkomsten waar onze
bouwen we verder aan een stabiele organisatie.
bibliothecarissen in gesprek gingen met inwoners. gesprek te zijn: alleen door aanwezig te zijn en te luis-
Gemeentelijk en landelijk beleid als basis
teren, ontdek je wat er leeft in de buurten. De wijkver-
We bouwen met het nieuwe meerjarenbeleidsplan
kenningen zijn een mooie aanvulling op de informele
door op basis van bestaande kaders, wetgeving en am-
gesprekken die we dagelijks voeren. We gingen ook
bities uit relevante beleidsdocumenten, waaronder:
We werden bevestigd in hoe belangrijk het is om in
het gesprek aan met raadsleden en wethouders. Het ‘Startdocument meerjarenbeleidsplan 2026 – 2029’
De Bibliotheekwet
(RIS321598) vormde de basis voor die gesprekken.
Voluit Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen (Wsob) met vijf wettelijke taken. De Wsob is op 1 januari
Al deze momenten leverden waardevolle inzichten op.
2015 van kracht gegaan. Op dit moment wordt de
Medewerkers droomden hardop over wat de biblio-
bibliotheekwet gewijzigd. Naar verwachting gaat de
theek nog meer kan betekenen voor de stad. Partners
wetswijziging in 2027 in. De vijf wettelijke taken blijven
benadrukten het belang van synergie, wijkgericht wer-
in het nieuwe wetsvoorstel bestaan. De belangrijkste
ken en één-op-één contact in een gesegregeerde stad.
wijziging in het wetsvoorstel is dat gemeenten een zorgplicht krijgen. Gemeenten hebben dan de plicht ervoor
Vrijwilligers vertelden hoezeer ze zich verbonden voe-
te zorgen dat iedere inwoner binnen redelijke afstand
len met onze missie en hoe ze zichzelf als schakel zien
toegang heeft tot een volwaardige openbare bibliotheek.
tussen binnen en buiten. In de gesprekken met inwoners klonk de roep om nabijheid, persoonlijk contact,
Bibliotheekconvenant 2024–2027
herkenning en menselijke maat. De wijkverkenningen
We geven invulling aan de afspraken uit het lande-
bevestigden dit beeld en gaven ons concrete signalen
lijke Bibliotheekconvenant tussen Rijk, provincies en
over behoeften en kansen in de stad. Deze manier
gemeenten, gericht op een toekomstbestendig stelsel
van werken - luisterend, onderzoekend, aanwezig in
van openbare bibliotheken. Hierbij staat toegang tot
de wijk - willen we de komende jaren versterken. We
de bibliotheek voor iedere inwoner centraal: fysiek én
bouwen aan een constante dialoog met de stad.
digitaal. In het Bibliotheekconvenant 2024-2027 ligt de focus op drie maatschappelijke opgaven: geletterde
Tegelijkertijd nemen we landelijk en gemeentelijk
samenleving, participatie in informatiesamenleving en
beleid als vertrekpunt, zodat we niet het wiel opnieuw
leven lang ontwikkelen.
uitvinden. We volgen relevante lokale, landelijke en internationale ontwikkelingen. Zo creëren we een
Beleidskaders gemeente Den Haag 2
samenhangend kader, waarin zowel onze stad als
We hebben onder andere het coalitieakkoord, de Haagse Educatieve Agenda, de Nota Cultuureducatie
bredere maatschappelijke opgaven vertegenwoordigd
en Cultuurparticipatie, de Haagse Preventieaanpak,
zijn. De uitvoering van dit meerjarenbeleidsplan ver
de Sociale Basis en de Wijkagenda’s als basis gebruikt
ankeren we in ons dagelijks werk en in de jaarplannen,
voor dit meerjarenbeleidsplan. 2
Bibliotheek Den Haag Meerjarenbeleidsplan 2026-2029
Zie voor de volledige titels van deze beleidsdocumenten bijlage I.
11
menu
Internationale en landelijke ontwikkelingen in het bibliotheekveld
Den Haag in ontwikkeling
We baseren ons op actuele inzichten en good practices uit binnen- en buitenland, zoals geformuleerd door de Koninklijke Bibliotheek, de Vereniging van Openbare
Den Haag is een snelgroeiende stad. In 2024 telt de
op persoonlijke ontwikkeling en versterking van digi-
Bibliotheken (VOB) en internationale netwerken als de
stad bijna 567.000 inwoners, en in 2050 kan dit op-
tale vaardigheden. In wijken waar inwoners gemiddeld
International Federation of Library Associations and
lopen tot 674.000 . In de komende jaren zal de groei
economisch welvarender zijn, signaleren we naast
Institutions (IFLA). Ook Europese thema’s zoals digitale
van Den Haag voornamelijk plaatsvinden in drie grote
persoonlijke ontwikkeling een behoefte aan program-
inclusie, burgerschapsvorming en leesbevordering
ontwikkelgebieden: CID/Laakhavens, de Binckhorst
mering rond thema’s zoals vergrijzing, eenzaamheid
volgen we op de voet.
en Den Haag Zuidwest. Een groot deel van de groei
en (digitale) weerbaarheid.
3
van de stad is in wijken zoals Laakkwartier, Spoorwijk, Moerwijk, en delen van Escamp en Bouwlust/Vreder-
In een stad die constant verandert en waar we naast
ust. Deze wijken worden gekenmerkt door een lage
positieve ontwikkelingen ook te maken hebben met
sociaaleconomische status, hogere werkloosheid en
grootstedelijke uitdagingen, blijft de bibliotheek in be-
relatief veel jongeren met onderwijsachterstanden.
weging. De bibliotheek draagt bij aan het welzijn van onze inwoners door een laagdrempelige ontmoetings-
Bloeiend leerecosysteem met voorbeeldpad leerder –Netwerkagenda 2024 - 2027
Tegelijk is Den Haag een stad van contrasten, waar
plek te bieden waar ontmoeting, gesprek en verbin-
veel identiteiten en culturen hun thuis vinden: meer
ding gestimuleerd wordt. De rijke boekencollectie blijft
dan de helft van de Hagenaars heeft een migratie-
tot onze kern horen, en we zijn óók plek, verbinder,
achtergrond. Den Haag groeit in inwoneraantal én in
ontwikkelaar, wegwijzer en expert. Vanuit al die rollen
de manier waarop inwoners zich verbonden voelen
dragen we bij aan een bloeiend leerecosysteem, waar
met de stad. Den Haag kan bouwen op sterke sociale
inwoners direct van profiteren (dit wordt visueel
netwerken en betrokkenheid van inwoners.
gemaakt in de afbeelding hieronder). We bieden ruimte aan groeiende diversiteit, benutten het sociaal
In deze context worden bibliotheken nu al steeds meer
kapitaal, ondersteunen en organiseren participatie
een steunpunt voor lokale gemeenschappen. Vooral
en dragen bij aan welzijn en inclusie. Zo blijven we
in kwetsbare wijken, waar een groter aantal laagop-
relevant. Voor iedereen, overal in de stad.
geleiden en nieuwkomers woont, bestaat een sterke behoefte aan taalondersteuning, activiteiten gericht
3
https://denhaag.incijfers.nl/
“Een gedicht op het raam, een verhaal in het hart — de bibliotheek gaf mij niet alleen woorden, maar ook het vertrouwen om ze te delen.” Michel taalambassadeur en bezoeker Bibliotheek Escamp
Bibliotheek Den Haag Meerjarenbeleidsplan 2026-2029
13
menu
De plek van iedereen Welkom bij Bibliotheek Den Haag! Een plek waar je
bliotheek is de enige plek in de maatschappij die al die
jezelf kunt zijn en waar je bijzonder mag zijn. Waar
eigenschappen verenigt en daar zijn we trots op. 4Juist
je in alle vrijheid en veiligheid kunt verblijven en
omdat dit zo uniek is en de behoefte zo groot, vinden
ontwikkelen, op je eigen tempo, zodat je volwaardig
we het belangrijk om dit nog nadrukkelijker uit te dra-
mee kunt doen in onze samenleving. Op de manier
gen, want we moeten erkennen dat nog niet iedereen
die het best bij je past. Of je nu komt om een boek of
over onze drempels komt, terwijl we ervan overtuigd
een krantje te lezen, te studeren, Nederlands te leren,
zijn dat we elke inwoner iets te bieden hebben.
anderen te ontmoeten, nieuwe inzichten op te doen of gewoon om even te zijn. In de bibliotheek is iedereen
Prikkelend gastvrij
welkom om te leren, vragen, ontmoeten, lezen, doen
Je mag van ons verwachten dat we prikkelend gastvrij
en verblijven.
zijn. Waar een Haagse inwoner ook in aanraking komt met de bibliotheek, iedereen wordt gastvrij ontvangen
In een verdichtende en sterk gesegregeerde stad en in
door onze medewerkers en vrijwilligers. We verras-
een wereld waar zelfs onze aandacht koopwaar is
sen en dagen bezoekers actief uit door hen gericht te
geworden, is behoefte aan laagdrempelige verblijfs-
wijzen op onze collectie en activiteiten en hen waar
en ontmoetingsplekken waar je terecht kunt voor ken-
nodig door te verwijzen naar passende partners. We
nis, cultuur en ondersteuning. In de bibliotheek ben je
prikkelen met nieuwe perspectieven, inzichten, ideeën
omringd door een schat aan verhalen, van boeken en
of contacten waarvan je misschien niet eens wist dat
van mensen, en door betrouwbare informatie. Een bi-
je ze zocht!
“Ik heb heel mijn leven voor de overheid gewerkt, nu ben ik gepensioneerd en woon ik boven de bieb in Transvaalkwartier. Ik kom hier graag om alle kranten te lezen, thuis heb ik alleen het AD. Maar als je alle kranten leest, dan weet je nog beter wat er speelt. Er zijn veel mensen die hier de krant komen lezen en ik vind het leuk om het gesprek aan te gaan over de politiek en wat er in de wijk gebeurt, er is veel veranderd hier.” Harrie, bezoeker Bibliotheek Transvaalkwartier
4
Een bibliotheek is een ‘derde plek’ of third space: een plek of ruimte voor informele, gratis sociale interactie als essentieel onderdeel voor de democratie. Het begrip verwijst naar een derde sociale omgeving naast de meest gebruikelijke omgeving van thuis (‘first place’) en de werkplek (‘second place’). Dit concept werd in de jaren ‘80 door de Amerikaanse socioloog Ray Oldenburg ontwikkeld.
Bibliotheek Den Haag Meerjarenbeleidsplan 2026-2029
15
menu
Bibliotheek Den Haag Meerjarenbeleidsplan 2026-2029
menu
Dichtbij
ook een eigen sfeer die typisch is voor de wijk waar de
We willen in de buurt zijn, voor iedereen. Vanaf eind
vestiging staat, zodat buurtbewoners zich herkennen
2025 zijn we aanwezig met 18 bibliotheekvestigingen
in de plek. Bij de ontwikkeling van nieuwe vestigingen
in de stad. Onze ambitie is verder te groeien omdat we
en verbouwingen van bestaande vestigingen nodigen
ernaar streven voor elke 28.000 inwoners een biblio-
we altijd bewoners en partners uit om mee te denken.
theekvestiging binnen bereik te realiseren. Op basis van de te verwachten bevolkingsgroei zou het aantal
De Centrale Bibliotheek heeft in alle opzichten een
vestigingen moeten uitbreiden naar 21 vestigingen in
bijzondere plek in het netwerk van bibliotheken in de
2029. In de ‘Update visie op wijkbibliotheken in Den
stad. Met zes verdiepingen is het verreweg de grootste
Haag’ (RIS321595) wordt gekeken naar de spreiding
bibliotheek, die bezoekers uit de hele stad en zelfs
van de wijkbibliotheken over de stad. Daarin is de
de regio trekt: van Ontwikkelplein en Taalhuis tot de
beleidsambitie opgenomen nog nieuwe vestigingen te
Muziekverdieping, met de grootste collectie, zo’n 500
realiseren in de Binckhorst en Rustenburg-Oostbroek
studieplekken, twee cafés, exposities en talloze cultu-
(Leyenburg). Daarnaast zijn de doelstellingen bepaald
rele, educatieve en maatschappelijke evenementen die
op basis van de ontwikkeling van Den Haag op het
een stem geven aan veel groepen inwoners.
vlak van woningbouw en het sociaal-maatschappelijke profiel van de verschillende buurten en wijken.
De ambitie is om altijd samen met één of meerdere partners samen te ‘wonen’ in een wijk, in zogenaamde
De Binckhorst vraagt als binnenstedelijke gebiedsont-
multifunctionele accommodaties (MFA). Denk daarbij
wikkeling om een goede combinatie van alle stedelijke
aan logische en tegelijk verrassende partners, zoals
functies waardoor een aantrekkelijk woon-, werk en
welzijns- of gezondheidsorganisaties, culturele of
verblijfsklimaat ontstaat. De voorbereidingen voor een
onderwijsinstellingen en horeca. Daarmee versterken
nieuwe bibliotheek aan de kruising Callistoweg-Capel-
we elkaar en vullen we elkaar aan. En in praktische zin
lalaan op de Binckhorst zijn in gang gezet, met als
kunnen we elkaar ondersteunen en zo mogelijk delen
streven om deze vestiging in 2029 te openen.
in kosten.
In Moerwijk wordt tegenover de tijdelijke vestiging
Bibliotheek Den Haag is niet alleen een fysieke plek in
van de bibliotheek in de Twickelstraat de permanente
de stad. Medewerkers vertegenwoordigen de biblio-
vestiging Moerwijk gerealiseerd. De bibliotheek wordt
theek ook actief buiten de muren van onze vestigin-
onderdeel van het gezondheidscentrum 2.0 dat daar
gen, vanuit dezelfde kernwaarden. Denk aan kinder-
gevestigd wordt.
opvanglocaties, scholen en CJG’s, op buurtfestivals,
We zijn volop bezig om onze bestaande vestigingen
bij wijkoverleggen, bij participatieprojecten in de wijk,
te verbeteren met grote en kleine aanpassingen. Alle
bij Taalketenpartners, bij activiteiten in buurthuizen
vestigingen hebben een gedeelde uitstraling, maar
enzovoort.
“Ik begin altijd op de 5de verdieping, en dan vind ik mijn weg naar beneden. Ik vind het heerlijk om tussen de boekenkasten op zoek te gaan naar boeken die ik interessant vind. Ik heb een Ooievaarspas dus ik ben gratis lid van de bibliotheek en dat is heel fijn want ik lees ongeveer 100 boeken per jaar.” Renate, bezoeker Centrale Bibliotheek en Bibliotheek Wateringse Veld
Bibliotheek Den Haag Meerjarenbeleidsplan 2026-2029
19
menu
“In de stilte van de bibliotheek vond ik weer geluid in mezelf — een plek waar verhalen helen, verbinden en opnieuw beginnen.” Mirjam, vrijwilliger Bibliotheek Segbroek
Dienstverlening
Gastvrij en veilig
Binnen de financiële kaders bekijken we voortdurend
De rol van de bibliotheek in de stad groeit en ook
hoe we onze dienstverlening het beste kunnen inrich-
het aantal bezoekers neemt toe. Dat is een positieve
ten. Daarbij beoordelen we regelmatig of de openings-
ontwikkeling. Tegelijk is de samenleving in beweging,
tijden van vestigingen nog aansluiten bij de behoef-
spanningen en onzekerheden zijn soms voelbaar in
te van de wijk. ‘Self-service’ is daarbij één van de
het dagelijks contact. Dat stelt ook hogere eisen aan
mogelijkheden: op deze momenten kunnen bezoekers
de sociale en fysieke veiligheid in onze vestigingen. De
zelfstandig gebruikmaken van vrijwel alle faciliteiten,
veiligheid van zowel bezoekers als medewerkers vraagt
zoals het lenen van boeken, studeren, of het gebruik
daarom blijvende aandacht. We zoeken continu naar
van wifi en printers.
de juiste balans tussen passende maatregelen en een
Bibliotheek Den Haag is ook online dichtbij en toegan-
open, gastvrije uitstraling. In de komende periode voe-
kelijk met een groot aanbod van duizenden e-books,
ren we eenduidig beleid in rond ‘gastvrije veiligheid’.
luisterboeken, voorleestips, oefenprogramma’s en
Uitgangspunt daarbij is dat iedereen welkom is, zich
hulpmiddelen om te leren. Informatie, inspiratie en
veilig en thuis voelt, en dat medewerkers onbelem-
online gebruiksgemak staan hierin voorop. Dit gaan
merd hun werk kunnen doen.
we de komende jaren verder ontwikkelen. De lidmaatschapsvormen van Bibliotheek Den Haag hebben door de jaren heen onvoldoende meebewogen met de ontwikkelingen van de organisatie, de stad, in bibliotheekland én de veranderende consumentenverwachtingen. Na uitgebreid onderzoek onder leden en niet-leden, bij andere bibliotheken en commerciële bedrijven worden in de nieuwe beleidsperiode nieuwe lidmaatschappen geïntroduceerd. Met deze nieuwe lidmaatschapsvormen, die beter passen bij de behoeften van de inwoners, willen we huidige leden beter bedienen en nieuwe leden binden.
Bibliotheek Den Haag Meerjarenbeleidsplan 2026-2029
21
menu
Bibliotheek Den Haag Meerjarenbeleidsplan 2026-2029
menu
Met inwoners en met partners Om een verschil te maken in het leven van onze
zich. We zijn graag met mensen bezig en zijn
inwoners en een plek van iedereen te zijn, moeten we
nieuwsgierig naar wat anderen beweegt. Het is een
onze band met de stad verder versterken. Door goed
gedeelde
te luisteren en daar ook naar te handelen, blijven we
verantwoordelijkheid van alle medewerkers om
relevant. Haagse inwoners zijn mede-eigenaar van
signalen op te pikken uit de stad en uit landelijke
de bibliotheek in die zin dat hun ideeën, wensen en
netwerken en daar echt iets mee te willen doen.
zorgen een essentieel kompas vormen voor wat we dagelijks doen. We voelen ons gesteund door het rijke
Naast een mentaliteit die alle medewerkers delen,
netwerk van partners waarmee we samen optrekken.
krijgen specifieke collega’s de taak van Community Librarian: zij zijn aangewezen om signalen om te
Uit de wijkverkenningen is gebleken dat Haagse
zetten in actie en gaan daarvoor actief het gesprek aan
inwoners de bibliotheek beter willen leren kennen.
met bewoners, gemeenschappen en partners. De
We moeten de wijken in, persoonlijker contact zoeken,
signalen die ze meekrijgen van collega’s en zelf
vertellen over alle mooie dingen die we doen. Om
ophalen in de wijk, vertalen ze naar concrete acties
mensen uit te nodigen, de (denkbeeldige en fysieke)
die resulteren in activiteiten en/of collecties. Onze
drempel van de bibliotheek over.
collega’s kennen hun wijk (met inwoners en aanwezige partners) door en door, zodat de signalen
Bibliotheek Den Haag is een ‘Community Library’.
die ze opvangen goed onderbouwd en onderzocht zijn,
Daarmee willen we recht doen aan de diversiteit die
en weten tegelijk goed wat de bibliotheek en partners
onze stad rijk is, op basis van data én op basis van
al te bieden hebben. Onze Community Librarians zijn
gesprekken in alle wijken, met zoveel mogelijk
daarmee hét knooppunt tussen centraal aanbod en
verschillende (groepen) mensen en organisaties. Om
maatwerk voor de wijk.
zo samen wensen, ideeën en behoeften te vertalen naar hoe onze (nieuwe) vestigingen eruit zouden
Waar mogelijk gaan we het experiment aan: wat
kunnen zien, naar de behoeftes rond collectie en
gebeurt er als we de sleutel van de bibliotheek geven
programmering.
aan een bewonersorganisatie, buurtinitiatief of andere groep met een goed idee voor de wijk?
Community Library De Community Library is een mentaliteit en manier
Alles begint met goede gesprekken voeren en echt
van werken die verankerd is in onze kernwaarden:
luisteren: een kunst op zich. We zorgen ervoor dat
open, toegankelijk en prikkelend gastvrij. Iedereen die
onze collega’s de gepaste handvatten, opleidingen
voor de bibliotheek werkt, draagt die eigenschappen in
en middelen aangereikt krijgen om nog bekwamere gesprekspartners te worden.
“Wie echt iets wil betekenen, brengt mensen samen met hun verschillen, hun dromen en hun vragen. De bibliotheek is daar het speelveld voor.” Mr. Singh deelnemer cursus ‘computer voor beginners’
Bibliotheek Den Haag Meerjarenbeleidsplan 2026-2029
25
menu
Onze partners
Ook binnen de gemeentelijke organisatie zoeken we nog
We ontwikkelen ons aanbod altijd samen met
meer de verbinding op met andere beleidsterreinen,
partners. Dat past bij het karakter van onze stad: in
zoals onderwijs, welzijn, cultuur, inclusie, participatie,
Den Haag bestaat een rijk ecosysteem van sociale,
werk en inkomen, milieueducatie, duurzaamheid,
culturele maatschappelijke partners die graag met
stedelijke ontwikkeling, enzovoort. Door gemeente breed
elkaar samenwerken. Bibliotheek Den Haag speelt een
samen te werken en signalen te delen, wordt de
verbindende rol waarin we onze ruimtes en expertise
bibliotheek een herkenbare en wendbare partner.
delen met partners, die vaak ook weer specifieke doelgroepen weten te binden. We streven naar samen-
Bibliotheek Den Haag streeft er tot slot ook naar om aan
werking, samenhang, en laagdrempelige toegang.
alle relevante provinciale en landelijke (bibliotheek) programma’s en campagnes mee te doen om daarmee
We ondersteunen inwoners en verwijzen door naar de
de positie van de bibliotheek in de samenleving te
dienstverlening van de gemeente en andere partners
versterken.
waar nodig. We geven signalen op basis van wat we waarnemen in de wijken door aan ons collega’s binnen de gemeente en bespreken deze met onze samenwerkingspartners.
“We moeten de wijk in, om te vertellen en tonen wat we doen. Dat eerste contact is misschien maar een klein steentje in de vijver, maar hij veroorzaakt wel een steeds verder uitdijende rimpeling.” Medewerker Bibliotheek Den Haag
Bibliotheek Den Haag Meerjarenbeleidsplan 2026-2029
27
27
menu
Accenten Waar de bibliotheek als plek van iedereen het uit-
Bij de bibliotheek vinden we het belangrijk om inwoners
gangspunt is en de Community Library de methode
inzicht te bieden in andere perspectieven. We laten
om de wensen en behoeften van Haagse inwoners te
mensen met verschillende ideeën en overtuigingen aan
begrijpen, leggen we de komende jaren vijf accenten
het woord en erkennen het spanningsveld dat daar
in ons beleid: meerstemmigheid, leesplezier, een leven
soms bij hoort. We zoeken naar verbinding, ook als het
lang ontwikkelen, digitaal burgerschap en de taalvrien-
schuurt. Altijd met respect en binnen de kaders van
delijke bibliotheek.
onze democratische principes. Er is bij ons geen plek voor uitsluiting, discriminatie, haat of geweld.
De plek van alle stemmen We leven in een tijd waarin democratische waar-
Meerstemmigheid betekent voor Bibliotheek Den
den onder druk staan. Mensen leven steeds meer in
Haag dat mensen zich gerepresenteerd voelen. Ieder-
‘bubbels van gelijkgestemden’ waarin opvattingen en
een kan zich verdiepen in de ander en we gaan op zoek
denkbeelden worden bevestigd zonder tegenspraak
gaan naar stemmen in de stad die niet of te weinig
of dialoog. Hierdoor kan polarisatie en segregatie
vertegenwoordigd zijn in collectie en programmering.
toenemen en wordt het steeds ingewikkelder om
We faciliteren gesprekken en ontmoeting. Praten met
gemeenschappelijke grond te vinden. Zeker in de
elkaar, leren luisteren, jezelf in alle vrijheid mogen uit-
stad van Vrede en Recht maken we ons hard voor alle
drukken: dát is de basis van een gezonde democratie.
stemmen die onze stad rijk is. Iedereen is hier welkom en alle verhalen mogen in de bibliotheek naast elkaar
Bibliotheek Den Haag organiseert steeds meer
bestaan. Zonder oordeel.
activiteiten rond maatschappelijke thema’s, zoals democratie, klimaatverandering, het slavernijverleden
“Een boek opent een wereld — maar het gesprek erover opent harten. In de Queer Book Club leren we van elkaar, over elkaar, en vooral: met elkaar.” Looi begeleider van een van de boekenclubs
en de queer community. Bibliotheek Den Haag heeft de ambitie om de programmalijn rond democratisch burgerschap te verstevigen om plek te bieden aan meerstemmigheid en dialoog.
“Iedereen brengt zijn eigen verhaal mee. Schrijvers door de boeken die onze kasten vullen. De verhalen van onze inwoners zijn net zo welkom.” Medewerker Bibliotheek Den Haag
Bibliotheek Den Haag Meerjarenbeleidsplan 2026-2029
29
menu
Bibliotheek Den Haag Meerjarenbeleidsplan 2026-2029
menu
Waar we leesplezier stimuleren
Bij het aanwakkeren van leesplezier richten we onze
Bibliotheek Den Haag versterkt geletterdheid door taal
expertise ook nadrukkelijk op de gezinsaanpak en de
en lezen leuk en toegankelijk te maken, met geweldige
‘helpende volwassene’: (groot)ouders en verzorgers,
boeken, advies over lezen en met activiteiten en
pedagogisch medewerkers, leerkrachten, docenten en
programma’s voor vrije tijd en voor onderwijs en
andere professionals.
kinderopvang. Van voorleesuren tot spoken word voor young adults, van luisterboek tot songtekst: plezier in
Naast dé aanjager van leesplezier in Den Haag is de
taal kan op veel manieren worden aangeboden.
bibliotheek als plek belangrijk voor kinderen en jongeren, om elkaar te ontmoeten en om te studeren. Voor
Wie met plezier leest, leest meer! Sinds schooljaar
culturele en creatieve activiteiten, voor evenemen-
2024/2025 werken we aan een doorgaande leeslijn,
ten. En denk ook aan huiswerkbegeleiding, hulp bij
zodat elk kind in Den Haag kan rekenen op de biblio-
basisvaardigheden en advies van partners. De Centrale
theek, en daar gaan we de komende jaren mee verder.
Bibliotheek neemt hierin ook een bijzondere plek in,
Onze ambitie is dat alle Haagse kinderen en jongeren
met ruimte voor groots opgezette activiteiten zoals
plezier beleven aan lezen: thuis, op school,
het Kinderboekenfestijn en festivals voor young
in de bibliotheek en daarbuiten.
adults, met bijzondere aandacht voor programmering rond inclusie.
Dat begint bij het bevorderen van taalontwikkeling en andere via voorscholen, met het programma BoekStart
Waar je je een leven lang kunt ontwikkelen
in de kinderopvang en met de inzet van BoekStart
Jezelf blijven ontwikkelen, kansen kunnen grijpen, bij-
Coaches op locaties van Centrum voor Jeugd en Gezin
dragen aan de samenleving, nieuwe inzichten krijgen
(CJG). Vervolgens bouwen we samen met professionals
en passies of talenten ontdekken en verdiepen, onge-
in het primair onderwijs, speciaal- en praktijkonder-
acht leeftijd; dat noemen wij een leven lang ontwik-
wijs, en vmbo en mbo verder aan leesbevordering via
kelen. Dat kan op veel manieren: via een boekenclub,
de bewezen landelijke aanpak de Bibliotheek op school.
een cursus, een ontmoeting of een lezing. We vinden
Daarnaast is er aanbod rond leesbevordering voor
het belangrijk dat iedereen op zijn eigen manier en
scholen die (nog) niet deelnemen aan de Bibliotheek
tempo kan groeien en spelen graag een actieve rol in
op school (waaronder ook scholen voor HAVO en VWO).
het Haagse leerecosysteem en met een breed aanbod
Kinderen die in hun vrije tijd de bibliotheek bezoeken
maatschappelijke en culturele programmering.
(meertalig) voorleesplezier bij de allerkleinsten, onder
met hun ouders of verzorgers kunnen rekenen op leestips van deskundige bibliotheekmedewerkers en activiteiten die enthousiasmeren, zoals schrijversbezoeken. We werken voor dit alles intensief samen met het domein Onderwijs van Gemeente Den Haag (OCW), met name rond de Haagse Educatieve Agenda, met kinderopvangorganisaties, scholen en partners binnen het samenwerkingsverband Heel Den Haag Leest.
Bibliotheek Den Haag Meerjarenbeleidsplan 2026-2029
33
menu
Taal- en basisvaardigheden
Iedereen heeft baat bij een gezonde levensstijl en een
Basisvaardigheden zijn niet alleen een kwestie van
goede dosis zelfredzaamheid. Ook daarvoor kun-
persoonlijke groei, maar ook een maatschappelijke
nen bezoekers terecht in de bibliotheekvestigingen.
noodzaak om gelijke kansen te bevorderen. Daarom
Bijvoorbeeld: een gezondheidscheck, hulp bij belas-
bieden we een breed scala aan ondersteuning op het
tingaangifte, workshops over budgetteren, betaalbaar
gebied van basisvaardigheden.
en gezond koken of omgaan met schulden, juridisch
We bieden tal van mogelijkheden voor wie beter
advies, enzovoort. Dit aanbod blijft constant groeien,
Nederlands wil leren spreken, lezen of schrijven. In het
dankzij structurele en gelegenheidssamenwerkingen
Taalhuis, in de Centrale Bibliotheek en in vestigingen,
met partners.
helpen we mensen met taalvragen en organiseren we activiteiten om te oefenen met de Nederlandse taal.
We signaleren dat inwoners vaak op meerdere vlakken
Daarbij richten we ons op mensen die Nederlands als
ondersteuning kunnen gebruiken. Dat vraagt om een
eerste taal spreken (NT1) èn op mensen die Neder-
brede blik, over de grenzen van projecten, spreekuren
lands als tweede taal spreken (NT2). Er zijn rondlei-
en beleidsdomeinen heen. Bibliotheek Den Haag
dingen voor taalgroepen en taalscholen in eenvoudige
werkt sinds 2022 met een team van medewerkers
taal, om zo kennis te maken met de bibliotheek en
basisvaardigheden die wijkgericht op de behoeften van
onze diensten. Tijdens Taal in de Bibliotheek kunnen
inwoners inspelen. Daarmee lopen we vooruit op de
deelnemers aansluiten bij informele taaloefengroepen.
landelijke beweging om het aanbod van basisvaardig-
In het kader van Taal in de Buurt worden conversatie-
heden integraal aan te pakken.
lessen en NT2-lessen georganiseerd in verschillende buurthuizen en op andere locaties midden in de wijk. Talloze stadsgenoten – nieuwkomers én mensen die al hun hele leven in Den Haag wonen – zetten dankzij de taalprogramma’s van de bibliotheek hun eerste stappen om het Nederlands beter onder de knie te krijgen. De uitvoering van het taalaanbod komt tot stand dankzij de inzet van talloze taalvrijwilligers, die van onschatbare waarde zijn voor de stad. Er wordt nauw samengewerkt met en doorverwezen naar partners binnen de Haagse Taalketen. De komende jaren willen we dat netwerk en de rol van de bibliotheek daarin verder versterken om nog meer mensen te kunnen bereiken.
“Met mama lezen we in het Spaans, en met papa lezen we in het Nederlands. We komen hier voor de taalontwikkeling. En natuurlijk voor de gezelligheid!” Koen en Sebastiaan bezoekers Centrale Bibliotheek
Bibliotheek Den Haag Meerjarenbeleidsplan 2026-2029
35
menu
“Ik geef Nederlandse les in meerdere bibliotheken in de stad. Als nieuwkomer in dit land is het belangrijk dat er een plek is waar je bijvoorbeeld de taal kunt leren, of waar je gratis activiteiten en evenementen kunt bezoeken.” Fatima NT2-docent
Kunst en cultuur
Het Historisch Informatiepunt Den Haag is een bijzon-
Bibliotheek Den Haag is partner voor veel (Haagse)
dere samenwerking tussen de bibliotheek en een aan-
culturele instellingen om kunst en cultuur laagdrem-
tal erfgoedpartners (Haags Gemeentearchief, afdeling
pelig, in de wijken aan te bieden. Het laten kennis-
archeologie, afdeling monumentenzorg en het Haags
maken met kunst en cultuur is een van de wettelijke
Historisch Museum). Passend bij de Erfgoedvisie 2021
taken van de bibliotheek. De rol van Bibliotheek Den
(RIS308176) van de gemeente draagt het HIP bij aan
Haag in cultuureducatie en – participatie voor, door
historisch bewustzijn en kennis door talloze activitei-
en met inwoners is bovendien opgenomen in de Nota
ten in alle vestigingen van de bibliotheek.
Cultuureducatie en Cultuurparticipatie 2025-2028 (RIS322657). Ook de komende jaren werken we graag samen met culturele en erfgoedpartners voor een rijk aanbod van voorstellingen, boekenclubs, lezingen, workshops, excursies, wijkwandelingen, exposities en community projecten. De twee Cultuurankers5 waar Bibliotheek Den Haag zorg voor draagt vanuit de vestigingen Leidschenveen-Ypenburg en Loosduinen-Nieuw Waldeck hebben ook de komende jaren de opdracht om cultuur dichtbij te brengen in de betreffende stadsdelen, met extra aandacht voor participatie en inclusie. In die twee stadsdelen mogen bewoners dus extra veel kunst en cultuur van de bibliotheek verwachten én de uitnodiging mee te denken, mee praten en mee te doen. We werken met alle Cultuurankers actief samen.
Ieder stadsdeel in Den Haag heeft een Cultuuranker. In de stadsdelen Loosduinen en Leidschenveen-Ypenburg hebben de bibliotheekvestigingen deze functie. De opdracht voor de Cultuurankers is vastgelegd in het Meerjarenbeleidsplan Kunst & Cultuur 2025 – 2028 (RIS319863).
5
Bibliotheek Den Haag Meerjarenbeleidsplan 2026-2029
37
menu
Waar iedereen kan meedoen in een steeds digitalere maatschappij
De dienstverlening van de bibliotheek gaat verder dan
De wereld verandert razendsnel onder invloed van di-
iedereen, meer of minder vaardig, is het belangrijk
gitalisering. Om daarbij te ondersteunen, kan iedereen
om mee te kunnen doen bij digitalisering en techno-
in de bibliotheek terecht bij het Informatiepunt Digi-
logie. De komende jaren maken we daarom ook werk
tale Overheid (IDO). We bieden gratis hulp bij het aan-
van een programmalijn rond digitaal burgerschap
vragen van een DigiD en bij het vinden van de juiste
(samenhangend met democratisch burgerschap) om
informatie of organisatie voor bijvoorbeeld toeslagen,
het partneraanbod rond participatie in de informatie-
belastingen, werk of zorg. Ook bij vragen die niet direct
samenleving verder te stroomlijnen en uit te breiden.
met de overheid te maken hebben, maar bijvoorbeeld
Denk daarbij aan thema’s als AI, desinformatie en
met gezondheid of online bankieren, helpt de biblio-
cyberweerbaarheid.
theek waar mogelijk.In de bibliotheek kan iedereen
Tot slot willen we kinderen en jongeren in het bijzon-
terecht voor oefenprogramma’s zoals Klik & Tik en
der helpen om kritisch, bewust en vaardig om te gaan
cursussen van Digisterker, waarin we helpen in de om-
met digitale media. Lezen en digitale vaardigheden
gang met overheidsdiensten. Met het cursusaanbod
versterken elkaar en helpen jongeren beter te navige-
bedienen we zowel de beginner als meer gevorderden.
ren in een complexe wereld. Ook hiervoor werken we
We geven ook persoonlijke begeleiding, bijvoorbeeld
samen met partners naar een logische samenhang
bij het invullen van online formulieren of het instellen
met het aanbod rond leesbevordering en rond digitaal
van een e-mailadres.
burgerschap voor volwassenen.
het bieden van praktische hulp en ondersteuning. Voor
“Toen mijn zoon overleed, ben ik naar Den Haag verhuisd om zijn weduwe en mijn kleinzoon te helpen. Ik had hier verder niemand en mijn zoon deed alles voor me op de computer. Ik kom nu elke week in de bieb en word hier geholpen met allerlei zaken op de computer. Verder vind ik het een fijne plek om een praatje te maken en nieuwe mensen te leren kennen. Het heeft me echt geholpen om me hier thuis te voelen in de stad.” Wina bezoeker Bibliotheek Schilderswijk
Bibliotheek Den Haag Meerjarenbeleidsplan 2026-2029
39
menu
Waar we alle talen vieren Den Haag is een bijzonder internationale stad waar
1. Duidelijke, uniforme bewegwijzering die
meer dan 90 verschillende talen worden gesproken.
visueel en toegankelijk is voor iedereen,
Bibliotheek Den Haag omarmt meer- en anderstalig-
ongeacht welke taal iemand spreekt.
heid en de culturele achtergrond van onze bezoekers
2. Bij de werving van nieuwe medewerkers is
en we ondernemen actie om ruimte te geven aan deze talen, binnen de bibliotheek en daarbuiten. Als je
meertaligheid een pré. 3. We bouwen verder aan een meertalige col-
mensen wilt laten meedoen in de samenleving, is het
lectie die aansluit bij de talen in onze wijken.
cruciaal dat alle talen worden gerespecteerd. En voor
We richten ons daarbij vooral op jeugd tot 6
de taalontwikkeling van het jonge kind is een goede
jaar om de taalontwikkeling te stimuleren.
beheersing van de thuistaal een belangrijke basis.
4. Heeft iemand een voorstel voor een ander-
De taal die je spreekt mag nooit een belemmering
stalige collectie of activiteit, dan maken we
vormen om je weg naar en in de bibliotheek te vinden.
daar waar mogelijk graag ruimte voor.
Daarom zetten we de komende jaren in op ‘de taal-
5. We koppelen onze collectie aan programme-
vriendelijke bibliotheek’ als integraal onderdeel van
ring die de meertalige samenleving weer-
onze dienstverlening, binnen praktische grenzen:
spiegelt. Taalcafés, meertalige voorleesuur-
“Als ik in de bibliotheek ben, dan vergeet ik de tijd echt eventjes.” Bart bezoeker Centrale Bibliotheek
tjes, literaire avonden en cursussen vormen het hart van ontmoeting met inwoners uit alle delen van de wereld.
Organisatie De lerende organisatie
nodig. Zo verbinden we beleid, praktijk en persoonlijke
Als bibliotheek bewegen we mee met de stad. Ook als
groei. Nieuwe initiatieven of werkvormen die we in
organisatie blijven we leren, reflecteren en ontwikke-
vestigingen uitproberen, verspreiden zich als het werkt
len. Want alleen dan kunnen we van blijvende waarde
door naar de rest van de organisatie. In projecten met
zijn voor de inwoners van Den Haag.
collega’s van verschillende achtergronden en expertises leren we samen en nemen we nieuwe inzichten
We investeren in vakmanschap. Voor elke functiegroep
mee de organisatie in.
is een leerlijn in ontwikkeling en ook voor leidinggevenden is er aandacht via leiderschapsprogramma’s.
We weten dat continu leren ook betekent dat fouten
Leren doen we niet alleen formeel, maar juist ook
mogen worden gemaakt. Onboarding en begeleiding
informeel en non-formeel - in de praktijk, via werk-
van nieuwe collega’s zijn daarom belangrijke schakels
groepen en in de samenwerking met collega’s en
in onze aanpak. We bouwen voort op 120 jaar ervaring
partners. We bouwen aan een organisatiecultuur die
en houden onze blik fris. Zo blijven we een nieuwsgie-
samenwerking, creativiteit en klantgerichtheid
rige, wendbare en toekomstgerichte organisatie,
stimuleert.
in dienst van de stad.
We sturen op ontwikkeling met behulp van jaarplannen. Een manier van werken die richting geeft, ruimte
In de toekomst neemt de rol van technologie toe.
laat voor reflectie en uitnodigt tot bijsturen waar
Datagedreven werken helpt ons om beter te begrijpen
Bibliotheek Den Haag Meerjarenbeleidsplan 2026-2029
41
menu
wat er speelt in de stad en binnen de organisatie. Ook
Meten en impact
kunstmatige intelligentie (AI) gaat onze manier van
Om de voortgang en impact van onze ambities goed te
werken veranderen, van klantinteractie tot collectie-
kunnen volgen, werken we met Kritische Prestatie- in-
ontwikkeling. We verkennen deze ontwikkelingen met
dicatoren (KPI’s) op drie niveaus van ontwikkeling.
een open, onderzoekende houding en nemen mede-
Deze geven niet alleen inzicht in bereik en gebruik,
werkers daarin mee, zodat we samen leren hoe
maar steeds meer ook in beleving, verbondenheid en
technologie ons kan versterken.
maatschappelijke impact.
Het bouwen aan een lerende organisatie is geen doel op zich, maar een randvoorwaarde om onze maatschappelijke ambities waar te maken. Organisatieontwikkeling, medewerkersontwikkeling en innovatie zijn
1. De bibliotheek is dichtbij en helpt
onlosmakelijk verbonden met het succes van onze
Hagenaars ontwikkelen.
bibliotheekfunctie in de wijken. Daarbij kijken we
Op dit niveau monitoren we basisgegevens
actief van buiten naar binnen: we leren van andere
zoals het aantal locaties, het aantal leden en
bibliotheken en organisaties en organiseren regelma-
aantal openingsuren per week.
tig werkbezoeken om ons te laten inspireren. Daarom
2. Hagenaars voelen zich thuis in de
maken we ook ruimte voor de modernisering van
bibliotheek en ontmoeten elkaar.
ICT-systemen, het verbeteren van interne communica-
Hier meten we het gebruik van de bibliotheek
tie en het versterken van feedbackcultuur. Zo bouwen
als sociale en culturele plek, onder meer via
we verder aan een open, betrouwbare, gastvrije en
het aantal bezoeken, het aantal georganiseer-
stevige organisatie waarin iedereen kan bijdragen, leren en groeien.
de activiteiten en de klanttevredenheidsscore. 3. De bibliotheek helpt Hagenaars samen leven en groeien.
Data en innovatie
Dit niveau richt zich op inclusie en maat-
Om ons steeds meer te ontwikkelen verkennen we het
schappelijke impact. KPI’s hierbij zijn onder
gebruik van innovatie, data en nieuwe technologieën.
andere het aantal samenwerkingspartners en de mate waarin bezoekers en leden represen-
We verbeteren onze dienstverlening op basis van de
tatief zijn voor het profiel van de wijk.
behoeftes van inwoners, volgens de Haagse dienstverleningsprincipes. Zoals: we zijn betrouwbaar en duidelijk, onze dienstverlening is eenvoudig en we houden rekening met de situatie.
Daarnaast nemen we deel aan de landelijke monitoren voor bibliotheken. Alle scholen die deelnemen
We werken aan het professionaliseren van onze
aan de Bibliotheek op school voeren een jaarlijkse
organisatie. Bijvoorbeeld rondom datagedreven
leesmonitor uit die helpt de jaardoelen rondom lezen
werken, waarbij we steeds beter inzicht krijgen en keu-
en mediawijsheid van elke school vast te stellen.
zes maken op basis van informatie, bijvoorbeeld over
Daarnaast volgen we landelijke onderzoeken en
collectie, bezoekers of tevredenheid.
ervaringen van andere bibliotheken om onze impact
Ook werken we aan het steeds meer verbeteren en
te staven.
innoveren van onze processen. Als we digitaal een steeds betere ervaring voor inwoners willen bieden, hebben we daar ook de ondersteunende systemen voor nodig. Hierbij maken we gebruik van het digitaliseren, versimpelen en in sommige gevallen automatiseren van onze processen.
Bibliotheek Den Haag Meerjarenbeleidsplan 2026-2029
43
menu
Financiën De ambities en ontwikkelingen in dit plan worden
Een aanzienlijk deel van de programmering op het ge-
gerealiseerd binnen het budgettaire kader van Biblio-
bied van educatie, waaronder de Bibliotheek op school,
theek Den Haag. Het gaat daarbij om de middelen
wordt op dit moment gefinancierd vanuit de Haagse
zoals opgenomen in de Programmabegroting 2026-
Educatieve Agenda. De besluitvorming over deze
2029. De rijksmiddelen die nu beschikbaar zijn voor
middelen voor de komende jaren, vanaf 2026, vindt
Bibliotheek Den Haag zijn van groot belang. Het gaat
in de komende maanden plaats, met daaropvolgend
dan om de decentralisatie uitkering die voor 2026 is
afstemming over de programmering.
toegekend, ter voorbereiding op de invoering van de gewijzigde Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen (Wsob). Aan de gewijzigde wet –de verwachting is dat deze in 2027 ingaat- is rijksfinanciering gekoppeld via het gemeentefonds. De Informatiepunten Digitale Overheid worden gefinancierd vanuit het rijk via een decentralisatie uitkering. Deze middelen zijn structureel toegekend. Deze middelen zijn nodig voor Bibliotheek Den Haag omdat hiermee een integraal netwerk van dienstverlening van de bibliotheek mee in stand wordt gehouden.
“Als kind zat ik uren te lezen, ook in mijn moedertaal. Toen ik Nederlands leerde, kon ik in de bibliotheek mijn huiswerk maken en gebruikte ik de boeken om werkstukken te schrijven. Ik ging overal langs: van de bibliotheek in Schilderswijk tot de Centrale Bibliotheek. Niet lang daarna kreeg ik een aanbod om voor de bibliotheek te werken.” Fatima, Stadsdeelhoofd Bibliotheek Segbroek en Bomenbuurt
Bibliotheek Den Haag Meerjarenbeleidsplan 2026-2029
45
menu
menu
Bijlage I Verwijzingen naar gerelateerde beleidskaders van de gemeente Den Haag
• Coalitieakkoord 2023-2026 ‘Haags akkoord’ (RIS316672); • de Haagse Educatieve Agenda 2022 – 2026 (RIS311077) en de nog vast te stellen Haagse Educatieve agenda 2026-2030. • de Nota Cultuureducatie en Cultuurparticipatie 2025-2028 ( RIS322657) • Haagse Preventieaanpak (RIS316587) • de Sociale basis (RIS323213) • Wijkagenda’s.
Bibliotheek Den Haag Meerjarenbeleidsplan 2026-2029
49
MEERJARENBELEIDSPLAN 2026 2029 Dit meerjarenbeleidsplan is tot stand gekomen dankzij de betrokkenheid en inzet van vele mensen: inwoners van de stad, medewerkers en vrijwilligers, Haagse partners, wethouders en vertegenwoordigers uit cultuur, onderwijs en maatschappelijke organisaties. Jullie bijdrage – kritisch, enthousiast en creatief – maakt het verschil. Ontzettend veel dank! Bibliotheek Den Haag is van ons allemaal. www.bibliotheekdenhaag.nl