RIS323591 Bijlage Voortgang actieplan Laak juni 2024 - juni 2025 Geredigeerd

Actieplan Laak VOORTGANG JUNI 2024 - JUNI 2025

Inhoud Voorwoord3 Inleiding4 1. Arbeidsmigranten

5

2. Afval

8

3. Parkeren

12

4. Verbondenheid

14

5. Armoede

18

6. Wonen

21

7a. Openbare orde en veiligheid

24

7b. Verkeersveiligheid

29

8. Meer groen

31

9. Gezondheid

33

10. Ondernemers Goeverneurlaan

38

11. Communicatie en participatie

41

Financiële verantwoording

44

2

TERUG NAAR INHOUD

Voorwoord Beste lezer, Voor u ligt de derde voortgangsrapportage van het actieplan Laak. Hierin leest u welke stappen we samen met de bewoners en partners hebben gezet om de sociale en fysieke leefbaarheid in het stadsdeel te verbeteren. Wat deze voortgangsrapportage bijzonder maakt, is dat we - mede op verzoek van de gemeenteraad de resultaten nog scherper en concreter in beeld hebben gebracht. Meer cijfers, meer toelichting en vooral: nog meer verhalen van de mensen zelf. Want Laak is en blijft een stadsdeel van betrokken en initiatiefrijke bewoners. Mensen die niet alleen signaleren wat beter kan, maar zich daar ook actief voor inzetten. We zijn blij met het vertrouwen dat de afgelopen tijd is hersteld en trots op de geweldige inzet van iedereen. Het is mooi om te merken dat de positieve beweging in Laak voelbaar is. Bewoners laten weten dat ze veranderingen zien en dat de sfeer in de wijk verbetert. Vooral de onderlinge verbondenheid groeit. Een prachtig voorbeeld hiervan is het initiatief Wereldreis door Laak. Een hartverwarmend project dat mensen en verhalen samenbrengt. Verhalen als deze geven kleur aan Laak en laten zien hoeveel moois er gebeurt en kan gebeuren als je samenkomt. In deze rapportage vindt u daar ook weer mooie voorbeelden van terug. Natuurlijk zijn er ook hardnekkige problemen waar we samen aan blijven werken. Afval blijft een uitdaging in Laak.

We doen veel aan extra schoonmaak, voorzieningen en communicatie, maar gedrag van bewoners blijft hierin een belangrijke rol spelen. Ook daar blijven we samen met het stadsdeel de schouders onder zetten. Tot slot verdient het winkelgebied rond de Goeverneurlaan speciale aandacht. Hier is veel in gang gezet. Er geldt sinds eind 2024 een vergunningplicht voor ondernemers. En een enthousiaste groep ondernemers heeft inmiddels een ondernemersvereniging opgericht. Samen met de bewoners zijn er verder veertig geveltuintjes aangelegd en is de straat opgefleurd met bloembakken en bloemen aan de lantaarnpalen. Deze voortgangsrapportage is dan ook in de eerste plaats een ode aan de mensen van Laak. Hun betrokkenheid, inzet en gemeenschapszin maken het verschil. Ik wil iedereen die zich, op welke manier dan ook, inzet voor het stadsdeel, daarvoor hartelijk bedanken. Samen bouwen we verder aan een sterker, socialer en mooier Laak. Mede namens het college van burgemeester en wethouders, Mariëlle Vavier Stadsdeelwethouder Laak

3

TERUG NAAR INHOUD

Inleiding In deze voortgang van het actieplan Laak over de periode juni 2024 - juni 2025 leest u wat wij vanuit de gemeente samen met bewoners, ondernemers en partners hebben gedaan en nog meer gaan doen om de leefbaarheid in Laak te verbeteren. Ook de bewoners en professionals vertellen in verschillende verhalen hoe zij zich inzetten voor Laak. In de teksten staat zo duidelijk mogelijk omschreven wat we doen en wat we hebben bereikt. Dit actieplan is 'Werk in uitvoering': alle acties zijn gestart en lopen, maar soms is het doel nog niet gehaald. Voor het oplossen van een aantal problemen is hard werk, goed samenwerken en geduld nodig. De acties die helemaal zijn afgerond hebben een aparte plek. De looptijd van het actieplan Laak is 4 jaar (2023 t/m 2026). Het volledige actieplan en de vorige voortgangen (2023 en eerste helft 2024) staan op denhaag.nl/laak.

4

1

TERUG NAAR INHOUD

Arbeidsmigranten In Laak wonen de meeste arbeidsmigranten van heel Den Haag. Volgens de officiële cijfers 8.000, ongeveer 18 procent van het totaal aantal inwoners van Laak (47.000). Maar het zijn er waarschijnlijk meer: veel arbeidsmigranten staan niet ingeschreven in de basisregistratie. En zijn dan niet bekend bij de gemeente. Vanuit de gemeente kunnen we de uitdagingen rond de arbeidsmigranten niet alleen aanpakken. Daarvoor hebben we het Rijk, werkgevers en uitzendbureaus nodig. Wel proberen we er zo goed mogelijk voor te zorgen dat de arbeidsmigranten goed terechtkomen in onze stad en zoveel mogelijk meedoen. Belangrijk voor henzelf en hun omgeving.

Actie 1: Betere informatieverstrekking arbeidsmigranten over rechten en plichten Wat

Om arbeidsmigranten te informeren over rechten, plichten, hulp en ondersteuning, zoekt de gemeente hen op. Op straat, buiten kantooruren en in de eigen taal.

Doel

Steeds meer arbeidsmigranten kennen de regels, normen en waarden. Zodat zij kunnen meedoen in de maatschappij en weten waar ze hulp kunnen vragen.

Actie

Het Mobiel Informatiepunt (een rijdend loket) informeert arbeidsmigranten over hun rechten, plichten en ondersteuning.

Wanneer

2023 - 2025.

Voortgang

• Tussen juni 2024 en juni 2025 hebben de medewerkers van het Mobiel Informatiepunt in Laak bijna 4.000 mensen gesproken. Tijdens de 1e helft van 2024 waren dat er 2.200; 5

TERUG NAAR INHOUD

• Sinds januari 2025 is er een extra Roemeens sprekende voorlichter gestart bij het Mobiel Informatiepunt; • Op dit moment onderzoeken we of het rijdend loket vast onderdeel van de gemeentelijke dienstverlening kan worden en dus kan blijven.

Actie 2: Betere hulp voor (dakloze) arbeidsmigranten Wat

Als arbeidsmigranten hun baan kwijtraken, moeten zij vaak ook uit hun woning vertrekken en staan zij opeens op straat. En kunnen dan overlast veroorzaken. We helpen hen samen met andere organisaties met zorg, onderdak, werk of terugkeer naar het thuisland.

Doel

• Betere plaats van arbeidsmigranten in de Haagse samenleving; • Minder overlast voor bewoners van Laak;

Acties

• Kwetsbare arbeidsmigranten krijgen hulp bij het verbeteren van hun situatie; • Extra inzet voor de aanpak van (jongeren)overlast op straat.

Wanneer

Eind 2023, doorlopend.

Voortgang

• Sinds juni 2024 helpt het project Vangnet/Perspektywa dakloze arbeidsmigranten aan werk, een woning, hulp of terugkeer naar het thuisland; • Van de 290 deelnemers zijn er tot juni 2025 136 begeleid naar werk en 65 naar hun thuisland; • Sinds november 2023 is er extra jongerenwerk in Laak Centraal en Molenwijk (Puntpark) om de overlast van arbeidsmigranten aan te pakken. Dit heeft resultaat. Het is rustiger op straat en bewoners zien het jongerenwerk nu als aanspreekpunt voor vragen over leefbaarheid in de wijk. Bewoners en jongeren die sporten in het Puntpark bedenken nu ook ideeën voor activiteiten, zoals een buurtfeest, een open dag bij de Gymboxx of informatiebijeenkomsten.

Actie 3: Versterken van de samenwerking tussen gemeente en werkgevers voor de huisvesting van arbeidsmigranten Wat

We werken meer samen met werkgevers en uitzendbureaus voor betere huisvesting van arbeidsmigranten.

Doel

• Werkgevers en uitzendbureaus nemen hun verantwoordelijkheid voor de huisvesting van hun werknemers (arbeidsmigranten); • Betere positie van arbeidsmigranten op de Haagse woningmarkt.

6

TERUG NAAR INHOUD

Actie

Gesprekken tussen gemeente, werkgevers, uitzendbureaus, regio, provincie en het Rijk over een eerlijke verdeling van de huisvesting van arbeidsmigranten.

Wanneer

Doorlopend (meerjarenplan).

Voortgang

•  We zijn in gesprek met enkele tientallen werkgevers en uitzendbureaus in en rond Den Haag. Om hen te wijzen op hun verantwoordelijkheid voor goede huisvesting van arbeidsmigranten. Hier zijn nu nog geen landelijke regels voor; • Door onder andere onze lobby moeten nieuwe grote bedrijven in de provincie Zuid-Holland gaan uitleggen hoe zij hun werknemers (arbeidsmigranten) een plek geven om te wonen; • De gemeente heeft meegeholpen om nieuwe wetten en regels te maken om ongewenste situaties op de woningmarkt te verminderen.

Actie 4: Intensievere lobby bij het Rijk voor een goede registratie van arbeidsmigranten Wat

De gemeente moet weten hoeveel arbeidsmigranten er in Laak leven. Dan kunnen wij onze voorzieningen daarop aanpassen. Daarom is het belangrijk dat arbeidsmigranten zich inschrijven bij de gemeente (Basisregistratie Personen BRP).

Doel

De gemeente weet hoeveel mensen er in Laak wonen en kan de voorzieningen daarop aanpassen.

Actie

Intensieve lobby van gemeente bij het Rijk.

Wanneer

2023, doorlopend.

Voortgang

• In 2024 heeft de gemeente het Rijk en de Tweede Kamer duidelijk laten weten dat werkgevers en uitzendbureaus moeten zorgen dat arbeidsmigranten zich inschrijven bij de gemeente (Basisregistratie Personen BRP). Deze verplichting zal waarschijnlijk in 2028 worden ingevoerd; • We hadden hierover 2 overleggen met de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW); • We hebben hiervoor ook in gesprekken en brieven samen met de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) aandacht voor gevraagd bij het Rijk en de Tweede Kamer; • Samen met de Arbeidsinspectie en de Politie vroegen we dringend aandacht bij het Rijk voor het misbruik van BSN-aanvragen door het ontbreken van een juiste registratie. Volgens de Arbeidsinspectie werken er tienduizenden arbeidsmigranten van buiten de EU in Nederland zonder de juiste papieren.

In Laak wonen ongeveer 3.000 Bulgaren, maar waarschijnlijk zijn het er meer. Ze spreken Bulgaars, Turks of Romani en hopen hier een beter leven op te bouwen. ‘Veel van hen willen geld sparen om in Bulgarije een huis te bouwen, maar de kosten in Nederland vallen tegen,’ aldus Svetlana.

Lees hier het hele verhaal

7

2

TERUG NAAR INHOUD

Afval Veel bewoners in Laak ergeren zich aan het afval op straat. Extra schoonmaken helpt wel, maar lost het probleem niet op. Bewoners en ondernemers moeten hun afval op de juiste manier weggooien. Een schoon Laak vraagt om extra inzet van de gemeente, maar ook een verandering van het gedrag van mensen zelf.

Actie 1: Extra schoonmaak in Laak Wat

De inzet van extra mensen en machines om Laak schoner te krijgen.

Doelen

• Bewoners vinden de straten schoner. Dit moet duidelijk worden uit jaarlijks onderzoek en metingen bij de klankbordgroep en bewoners.

Acties

• 2 x per dag extra inzet van veegmachines; • Elke dag extra schoonmaak bij de 15 plekken waar het meeste afval ligt; • 10 extra schoonmakers op de huisvuildag (vrijdag)in Laak Centraal tijdens het meeuwenbroedseizoen; • Elk weekend weghalen van afval dat naast de afvalcontainers (ORAC’s) staat; • Dagelijks rijdt een bus met 2 medewerkers die controleren of er verkeerd neergezet huisvuil­ staat; • Elke week schoonmaak van het groen aan de Laakweg en Laakkade; • Een extra veegmachine met 3 vegers houdt sinds april 2025 elke dag alle belangrijke wegen en ruimte rond bomen schoon; • Een nieuw extra team van 5 medewerkers maakt sinds eind 2023 de straten elke dag van gevel tot gevel schoon (vegen, los vuil opruimen en onkruid weghalen); • We behandelen meldingen sneller;

8

TERUG NAAR INHOUD

• We maken extra schoon bij de Haagse Hogeschool (3 x per week legen van afvalcontainers, nieuwe afvalbakken, extra schoonmaak van het water voor de HHS, betere voorlichting aan studenten over de afvalregels). Wanneer

Juni 2022, doorlopend.

Voortgang

• Vanuit het Haagse Aanvalsplan Afval 2023 - 2026 doen we veel extra om Laak schoner te krijgen. Maar dat is nog niet genoeg. Dit blijkt uit onze eigen voortgangsrapportage (Voortgangsrapportage 2024) en we horen dit ook van de bewoners. Daarom blijven we ook de volgende jaren extra hard werken aan een opgeruimd Laak. Dat doen we door bij de gemeente zelf te kijken hoe we nog beter en slimmer kunnen schoonmaken. Daarnaast proberen we de bewoners nog beter informatie te geven over de afvalregels; • In ruim 500 gevallen van afval dat naast een container was geplaatst zijn de opruimkosten verhaald op de veroorzaker; • Het groen aan de Laakweg en de Laakkade is schoner, omdat er sinds het voorjaar van 2025 elke week wordt schoongemaakt; • We behandelen meldingen steeds sneller. Bij de volgende voortgangsrapportage 2025 zijn er nieuwe cijfers bekend; • We hebben de rolcontainers aan het Jonckbloetplein eind 2024 weggehaald. Daardoor is het er nu schoner.

Actie 2: Extra schoonmaak bij winkels in Laak Wat

Extra schoonmaak bij winkels tijdens de weekenden.

Doel

• De winkelgebieden in Laak zijn in de weekenden schoner; • Ondernemers zetten hun afval niet op straat, maar laten het volgens de regels ophalen door een afvalverwerkingsbedrijf. En zij houden hun eigen stoep schoon.

Acties

• Elke zaterdag en zondag legen we afvalbakken en ruimen het afval op straat en naast de afvalcontainers op; • Er rijdt een extra veegwagen in de zomer op zondag; • We geven ondernemers betere informatie over het schoonhouden van hun stoep en het ophalen van hun afval.

Wanneer

April 2023, doorlopend.

9

TERUG NAAR INHOUD

Voortgang

• De winkelgebieden zijn in de weekenden iets schoner, maar dat is nog niet genoeg. Dit blijkt uit onze voortgangsrapportage (Voortgangsrapportage 2024) en we horen dit ook van de ondernemers en bewoners. We blijven ook de volgende jaren extra hard werken aan een opgeruimd Laak. Dat doen we door bij de gemeente zelf te kijken hoe we nog beter en slimmer kunnen schoonmaken. Daarnaast proberen we ook de ondernemers betere informatie­te geven over de afvalregels; • We organiseerden in juli 2025 een schoonmaakactie door en voor de ondernemers rond de Goeverneurlaan. De afvalvoorlichters brachten schoonmaakpakketten en informatie over de afvalregels rond. Dit soort acties organiseren we in de toekomst vaker; • We onderzoeken hoe er minder sigarettenafval in de Goeverneurlaan op straat terechtkomt door het plaatsen van zogeheten peukentegels.

Actie 3: Proef in Spoorwijk met het ophalen van alle afval in 1 keer Wat

In Spoorwijk halen we vanaf januari 2024 het afval in en bij de afvalcontainers in één keer op. Als het duidelijk is dat Spoorwijk hierdoor schoner is, dan gaat dit afvaltreintje ook in andere wijken rijden.

Doel

De straten zijn schoner als de verschillende schoonmakers het afval in 1 keer tegelijk ophalen.

Actie

Alle afval in Spoorwijk halen we in 1 keer tegelijk op en als dit resultaat heeft, halen we ook in andere wijken op deze manier afval op.

Wanneer

Begin 2024.

Voortgang

• Volgens de bewoners van Spoorwijk waren de straten na de inzet van het afvaltreintje iets schoner. We kregen begin 2025 helaas weer meer klachten over afval. Het is niet duidelijk wat de oorzaak hiervan is; • Sinds mei 2025 halen we alle afval in heel Laak toch op deze manier op.

Actie 4: Meer communicatie gericht op gedragsverandering Wat

We communiceren vaker over de regels voor afval en doen dat op zo’n manier dat mensen zich aangesproken voelen en hun gedrag veranderen.

Doel

Bewoners kennen de regels voor afval en houden zich eraan. Daardoor is Laak schoner.

Acties

• De manier van communiceren uit de Haagse campagne Schoon doen we gewoon (on- en offline) beter gebruiken;

10

TERUG NAAR INHOUD

• Welkomstpakket nieuwkomers; • Afvallessen voor bewoners Laak Centraal in samenwerking met Stichting Aardewerk; • Met wijkpartners en bewoners houden we opruimdagen, leefbaarheidsacties, voorlichtings­bijeenkomsten en andere acties; • We informeren de bewoners uit Laak Centraal goed over de nieuwe afvalcontainers die we in de tweede helft van 2026 gaan plaatsen. Wanneer

Juni 2023.

Voortgang

• We verspreiden in de zomer 2025 welkomstpakketten met informatie in verschillende talen over de afvalregels onder nieuwe bewoners via POLKA, de Bulgaarse Club en het Mobiel Informatiepunt; • We gebruiken alle communicatiekanalen zo goed mogelijk. We laten zien wat we doen en roepen bewoners en ondernemers op om samen Laak nog schoner te maken. We communiceren in meerdere talen; • De afvalvoorlichters zijn in de zomer van 2024 huis­aan h ­ uis in gesprek gegaan met bewoners­in Laak Centraal, Molenwijk en Spoorwijk. Ook hebben zij folders in verschillende talen en gele vuilniszakken uitgedeeld; • De afvalvoorlichters zijn in mei 2025 huis aan huis in gesprek gegaan met de bewoners in Laak Centraal om hen te informeren over hoe zij kunnen meepraten over de nieuwe afvalcontainers (ORAC's) die er in 2026 komen. Zij hebben ook flyers over de afvalregels uitgedeeld; • Vanaf eind 2024 was er extra communicatie over rattenoverlast (verbod om dieren te voeren sinds 1/10/2024); • De stichting Aardewerk gaf in juni, juli en september 2024 voorlichting en afvallessen aan ongeveer: 230 bewoners; • We organiseerden 3 opruimdagen waar ongeveer 170 bewoners bij betrokken waren en 2 acties Schone Buurt samen met ongeveer: 60 bewoners; • We organiseerden 5 Integrale Leefbaarheidsacties. Actie afgerond Er komt geen proef met een vaste ophaaldag voor grofvuil in Laak Centraal.

Dit idee van de gemeenteraad is besproken met de klankbordgroep. Die denkt niet dat zo’n vaste ophaaldag zorgt voor minder rommel op straat. De wethouder heeft het advies over­ genomen en dit voorgelegd aan de gemeenteraad.

11

3

TERUG NAAR INHOUD

Parkeren De parkeerdruk in Laak is hoog. Met het nieuwe parkeerbeleid willen we daar iets aan doen, zodat ook de leefbaarheid toeneemt. Sommige maatregelen zijn in 2023 gerealiseerd. Maar voor andere maatregelen is meer tijd nodig. In 2025 komt er een nieuw parkeervergunningensysteem en wordt het mogelijk om een vergunningen­ plafond in te stellen.

Actie 1: We voeren een vergunningenplafond in Wat

Er komt er een nieuw vergunningensysteem, het wordt dan mogelijk om een maximumaantal vergunningen uit te geven.

Doel

Bewoners ervaren minder parkeerdruk.

Actie

De invoering van een nieuw parkeervergunningensysteem, waarna een vergunningen­ plafond kan worden ingevoerd.

Wanneer

Na de ingebruikname van het nieuwe parkeervergunningensysteem, naar verwachting in de loop van 2026.

Voortgang

Het vergunningenplafond kan ingevoerd worden zodra het nieuwe parkeervergunningen­ systeem volledig in gebruik is. Dit betekent: • Alle bewoners moeten opnieuw een bewonersparkeervergunning aanvragen; • Bestaande rechten op een parkeervergunning blijven in principe geldig, maar er zijn voorwaarden: - Bewoners moeten ingeschreven staan in Den Haag - Bewoners met een parkeerplek op eigen terrein (POET-plek) krijgen geen eerste vergunning • Nieuwe aanvragen voor een eerste vergunning worden in principe toegekend; • Nieuwe aanvragen voor een tweede of derde vergunning kunnen dan mogelijk worden afgewezen vanwege de hoge parkeerdruk in veel delen van Laak. Het is nog niet precies duidelijk hoeveel dit zal helpen bij het verminderen van de parkeerdruk.

12

TERUG NAAR INHOUD

Actie 2: Stimuleren deelvervoer Wat

We ondersteunen initiatieven voor deelauto’s en deelbakfietsen. Dit helpt bij het verminderen­van de parkeerdruk, omdat er dan minder parkeerplaatsen gebruikt worden.

Doel

Bewoners ervaren minder parkeerdruk.

Actie

Initiatieven van bewoners om auto’s of (bak)fietsen met meerdere mensen te delen krijgen zoveel mogelijk ondersteuning.

Wanneer

2023, doorlopend.

Voortgang

Er zijn 18 huishoudens die samen 3 deelauto’s gebruiken in en rond de Jan Wapstraat. Begin 2025 was er een informatiebijeenkomst over autodelen in Laak. In april is samen met Duurzaam Den Haag een campagne over autodelen gestart. Deelauto Den Haag | Vind de Beste Optie voor Jou | Duurzaam Den Haag

Actie 3: Handhaving op foutparkeren/controle op borden en belijning Wat

Controle op borden en belijning die aangeven waar geparkeerd mag worden en er is meer handhaving op foutparkeren.

Doel

Bewoners weten goed waar zij hun auto mogen parkeren, omdat dit duidelijk staat aan­gegeven. Er wordt gehandhaafd op foutparkeren.

Acties

• Een goede controle op borden en belijning van de mogelijkheden om te parkeren; • Meer handhaven op foutparkeren.

Wanneer

2023, de handhaving is er doorlopend.

Voortgang

Tussen juni 2024 en juni 2025 zijn er in Laak 4.470 overtredingen geconstateerd op foutparkeren. Dat is iets meer dan de periode april 2023 - april 2024. In 92 procent van deze overtredingen is een boete opgelegd en 8 procent ontving een waarschuwing. De meeste boetes en waarschuwingen­zijn uitgedeeld in Laakkwartier Oost, Laakhaven West en de Binckhorst. Actie afgerond • In 2024 hebben we 110 parkeervergunningen ingetrokken, omdat sindsdien 4e en volgende bewoners­vergunningen niet meer worden verlengd; • Alle borden en lijnen die aangeven waar geparkeerd mag worden zijn extra gecontroleerd; • Na overleg met de klankbordgroep in 2024 is besloten de uitbreiding van de venstertijden voor betaald parkeren voorlopig uit te stellen.

In Laak delen meerdere gezinnen drie elektrische auto’s. Kirsten en Rutger zijn enthousiast omdat ze niet meer hoeven te zoeken naar parkeerplaatsen. Rutger heeft zijn eigen auto weggedaan en rijdt nu met de deelauto naar zijn werk in Rotterdam. De deelauto’s hebben vaste plekken dichtbij en verminderen parkeerdruk.

Lees hier het hele verhaal

13

4

TERUG NAAR INHOUD

Verbondenheid De sociale verbondenheid in Laak is het laagst van heel Den Haag. Bewoners geven de sociale verbondenheid het rapportcijfer 4,7 tegen een 5,7 in Den Haag. Veel mensen wonen er maar tijdelijk, hebben bijna geen band met hun wijk en spreken de taal slecht.

Actie 1: Meer activiteiten voor en door bewoners Wat

Bewoners willen graag andere mensen ontmoeten en activiteiten voor en door bewoners (mede) organiseren. Belangrijk voor de sociale verbondenheid en ook tegen eenzaamheid.

Doel

Meer activiteiten om de verbondenheid met elkaar blijvend te versterken.

Actie

• Een extra professional voor bewonersactiviteiten in het Schipperskwartier; • Extra ondersteuning voor het theaterprogramma Wereldreis door Laak; • € 10.000 voor activiteiten voor en door bewoners in Laakhavens; • Nieuwe ontmoetingsplek voor bewoners Laakhavens; • Nieuwe activiteiten in het park Hof van Heden in Spoorwijk; • Meer communicatie over subsidies die bewoners kunnen aanvragen voor bewonersactiviteiten; • Nieuwe ontmoetingsplek voor de bewoners Laak Centraal.

Wanneer

Vanaf 2023, doorlopend.

Voortgang

• In het Schipperskwartier zijn 50 extra activiteiten georganiseerd waarmee we 75 bewoners uit nieuwe doelgroepen bereikten. Zij vinden steeds beter de weg naar hulp (Helpdesk Geldzaken, Ooievaarspas, Stichting Leergeld); • Het theaterprogramma Wereldreis door Laak organiseerde tussen november 2024 en juni 2025 6 voorstellingen voor en door verschillende culturen in het Laaktheater. Hiermee bereikten we ongeveer 1.000 bewoners (850 bezoekers en 100 deelnemers);

14

TERUG NAAR INHOUD

• Er is voor bewoners in Laakhavens sinds eind 2024 10.000 euro beschikbaar voor activiteiten­in de wijk; • Laakhavens krijgt een nieuwe ontmoetingsplek aan de Stieltjesstraat. De Stiel opent na de zomer 2025. We bedenken samen met de bewoners een activiteitenaanbod. Er komt ook werkruimte voor de politie, de Handhavingsorganisatie, de gemeente en woning­ corporatie Staedion; • Het wijkpark Hof van Heden is opgeknapt, er komen 5 nieuwe speeltoestellen en het park is sinds begin 2025 altijd open. Samen met de bewonersorganisatie Spoorwijk organiseren we extra activiteiten; • Via social media, de wijkbladen en de nieuwsbrief blijven we communiceren over alle subsidies voor bewonersactiviteiten; • Er is nog geen geschikte ontmoetingsplek voor de bewoners in Laak Centraal gevonden, maar we blijven zoeken; • Met bewoners uit Molenwijk maken we een ontmoetingsplek in wijkcentrum Cromvlietplein. Deze gaat nog dit jaar open.

Actie 2: Meer verbondenheid door extra Lief en Leedstraten Wat

In een Lief & Leedstraat leren buren elkaar beter kennen en kijken vaker naar elkaar om. Eén van de buren heeft een geldpotje voor cadeautjes, zoals een fruitmand voor een zieke buurman of een bosje bloemen voor een jarige buurvrouw.

Doel

Het versterken van de sociale verbondenheid in Laak.

Actie

Het opzetten van nieuwe Lief & Leedstraten met bewoners en wijkpartners.

Wanneer

Maart 2023, doorlopend.

Voortgang

Laak heeft nu 70 Lief & Leedstraten. 8 minder dan vorig jaar: de beheerders van die geldpotjes zijn gestopt door bijvoorbeeld een verhuizing. We onderzoeken hoe we dit project in de toekomst kunnen betalen. Daarover nemen we eind 2025 een besluit. Dan gaan we weer op zoek naar nieuwe Lief en Leedstraatjes.

15

TERUG NAAR INHOUD

Actie 3: Samenbrengen Poolse nieuwkomers Wat

Er wonen 3.500 geregistreerde Polen in Laak, een kwart van alle Polen (13.000) in heel Den Haag. Het is belangrijk dat zij meedoen in de samenleving en zich verder kunnen ontwikkelen.

Doel

Steeds meer Poolse bewoners voelen zich thuis, doen mee en weten de weg naar hulp en ondersteuning.

Actie

Stichting POLKA organiseert in het VrouwenBuurtLab activiteiten voor en door Poolse vrouwen, zoals bijeenkomsten over wonen, werken en leven in Nederland. Maar ook taallessen­, gezondheidsactiviteiten en begeleiding naar werk.

Voortgang

• POLKA organiseerde 63 activiteiten waarmee zij ongeveer 1.700 mensen bereikten. Hier gaat POLKA de komende jaren mee door en ze betrekt steeds meer andere bewonersgroepen; • POLKA kreeg in mei 2025 de Gulden Klinker als teken van waardering voor haar inzet voor Laak; • POLKA organiseerde in de zomer in het Puntpark (Molenwijk) tijdens de Dag van het Kind een feest voor alle buurtbewoners. Het feest was een groot succes, er waren ongeveer 1.500 bezoekers.

Actie 4: Samenbrengen Bulgaarse nieuwkomers Wat

Er wonen ongeveer 3.200 Bulgaren in Laak. Ook voor deze groep is het belangrijk om mee te doen in de samenleving.

Doel

Steeds meer Bulgaarse bewoners doen mee en weten de weg naar hulp en ondersteuning.

Actie

Hulp voor de Bulgaarse Club bij het professioneler maken van hun organisatie en het organiseren­van activiteiten.

Wanneer

Vanaf mei 2023, doorlopend.

Voortgang

• De Bulgaarse Club is sinds eind 2024 officieel een stichting. Vanaf die tijd zijn er 120 activiteiten­georganiseerd en zijn 2500 bezoekers bereikt; • De Bulgaarse Club kreeg in maart 2025 de Gulden Klinker als teken van waardering voor haar inzet voor Laak.

Actie 5: Aanpak laaggeletterdheid Wat

De helft van de inwoners van Laak is laaggeletterd, het hoogste aantal van Den Haag. De vraag naar en het aanbod van taallessen sluiten niet goed op elkaar aan. En veel mensen weten de taallessen niet te vinden.

Doel

• Vraag en aanbod van taallessen beter op elkaar afstemmen; • Meer inwoners van Laak doen mee aan taallessen; • De bibliotheek vernieuwt en breidt het aanbod uit.

Acties

• We brengen vraag en aanbod beter bij elkaar en breiden het taalaanbod uit; • We vernieuwen de bibliotheek in de Linnaeusstraat en breiden het onderwijsaanbod uit; • Er komt een nieuwe bibliotheek in Spoorwijk.

Wanneer

2024, doorlopend.

16

TERUG NAAR INHOUD

Voortgang

• De Erasmusuniversiteit onderzoekt hoe vraag en aanbod van taallessen beter op elkaar kunnen aansluiten. Dit onderzoek is na de zomer van 2025 klaar. Dan volgen er duidelijke acties; • In november 2025 gaat de vernieuwde bibliotheek in de Linnaeusstraat open, er zijn dan ook meer (onderwijs)activiteiten. Bewoners hebben meegedacht over de verbouwing; • Samen met bewoners hangen we in het voorjaar van 2025 minibiebs op in de wijk. Iedereen kan daar gratis boeken pakken en erin zetten. Er komen maximaal 40 minibiebs, het Vadercentrum maakt ze; • Er is nog geen plek gevonden voor de nieuwe bibliotheek in Spoorwijk.

Actie afgerond In 2023 was er een wijkbudget van € 40.000 voor Laak Centraal voor ideeën van bewoners voor meer leefbaarheid in de wijk. De ideeën die met dit geld in 2024 zijn uitgevoerd­: 250 plantenzakken in de Genestetlaan, een nieuwe Gymboxx op het Laakveld, een schaak- en damtafel en feestverlichting op het Jonckbloetplein.

From Laak with Love begon in oktober 2024 en bestaat uit zes voorstellingen in het Laaktheater waar steeds twee culturen centraal staan. Vrouwen delen hun cultuur via eten, verhalen, muziek en dans. Het idee kwam van vrijwilligers Corinne en Sowyen van het Vrouwenbuurtlab, na een inspirerende­avond in het Laaktheater. Corinne: ‘Ik zag zoveel plezier tijdens een Bulgaarse dansavond en dacht: waarom zijn er geen bezoekers van andere culturen? Het is jammer als mensen langs elkaar leven.’

Lees hier het hele verhaal

17

5

TERUG NAAR INHOUD

Armoede Veel bewoners van Laak hebben te maken met geldzorgen en geldproblemen. Ruim 20 procent van de huishoudens zijn minimahuishoudens, met een inkomen tot 130 procent van het wettelijk sociaal minimum. Ongeveer 2/3e is al lange tijd arm (3 jaar of langer). Daarnaast heeft ongeveer 20 procent van de huishoudens ernstige schulden bij bijvoorbeeld de Belastingdienst, dienst Toeslagen of bij de zorgverzekering. Bewoners hebben vaak te weinig kennis over en grip op hun geldzaken. Ook maakt nog niet iedereen gebruik van de beschikbare ondersteuning van de gemeente. Zoals hulp en advies bij geldzaken, trainingen of gratis juridisch advies. Samen met andere organisaties willen wij dat mensen de weg beter vinden naar de beschikbare hulp.

Actie 1: We vertellen mensen die het nodig hebben hoe zij hulp en ondersteuning kunnen krijgen bij armoede en schulden Wat

Er is hulp en ondersteuning voor bewoners met geldzorgen. Zoals de Helpdesk Geldzaken, de Ooievaarspas en de Bijzondere Bijstand. Maar niet iedereen die hulp nodig heeft, weet die te vinden.

Doel

• Meer inwoners van Laak weten welke hulp zij kunnen krijgen bij armoede en schulden; • Meer gesprekken bij de Helpdesk Geldzaken; • Meer gebruik van voorzieningen zoals toeslagen en schuldhulpverlening door mensen met een laag inkomen. 18

TERUG NAAR INHOUD

Acties

• We maken aan inwoners op verschillende manieren beter bekend hoe wij kunnen helpen bij geldzorgen; • We geven voorlichting aan vrijwilligers en professionals die veel bewoners bereiken, over hulp en ondersteuning bij geldzorgen; • De Helpdesk Geldzaken sluit vaker aan bij activiteiten en evenementen voor bewoners in de wijk.

Wanneer

Juni 2023, doorlopend.

Voortgang

• De Helpdesk Geldzaken is op 6 plekken in Laak te vinden. En er zijn 2 inloopspreekuren, sinds april 2024 aan het Cromvlietplein en sinds maart 2025 in De Wissel. Tussen juni en eind december 2024 hadden 625 bewoners een afspraak bij de Helpdesk Geldzaken. De cijfers van 2025 zijn er nog niet omdat er een nieuw registratiesysteem is; • Tussen juni 2024 en april 2025 zijn er in totaal 200 gesprekken gevoerd tijdens de 2 open inloopspreekuren; • Een nieuw team maakt reclame en geeft voorlichting over hulp en ondersteuning bij geldproblemen. Tussen september 2024 en maart 2025 was dit team aanwezig bij 10 bijeenkomsten en evenementen in Laak, zoals de Vitaliteitsmarkt in de Rank, de Banenmarkt in de Wissel en een voorlichtingsbijeenkomst in het Vadercentrum; • Als proef is er sinds mei 2025 iedere week een avondspreekuur bij een Pools sprekende consulent van de Helpdesk Geldzaken. De proef duurt tot en met juli. Bij genoeg belangstelling blijft dit spreekuur; • Met de campagne ’Niemand verdient geldzorgen’ geven we extra aandacht aan regelingen en hulp voor mensen met geldzorgen; • Samen met bewoners uit de Poolse en Turkse gemeenschap zijn filmpjes in het Pools en Turks gemaakt met informatie over de hulp van de gemeente bij geldzorgen en over de regelingen voor mensen met een laag inkomen. In 2025 komt er ook een filmpje in het Arabisch.

19

TERUG NAAR INHOUD

Actie 2: Bewoners beter leren om te gaan met geldproblemen Wat

Veel bewoners van Laak hebben geldproblemen. Dat kan zorgen voor stress en schulden. Als bewoners beter leren omgaan met geld, zijn ze minder kwetsbaar.

Doel

Meer bewoners maken gebruik van de beschikbare voorlichting en trainingen over geldzaken.

Acties

Samen met andere organisaties organiseren we voorlichting en trainingen over omgaan met geldproblemen.

Wanneer

Juni 2023, doorlopend.

Voortgang

Van juli 2024 tot en met mei 2025 waren er op 7 verschillende plekken in Laak 10 voor­ lichtingen en trainingen over geldzaken. 149 bewoners deden hieraan mee.

Actie 3: Samen met de informele netwerken brengen wij het (hulp)aanbod beter onder de aandacht Wat

Niet iedere bewoner durft bij officiële organisaties om hulp te vragen en zoekt hulp in eigen kring of in buurthuizen. Informele netwerken in de wijk zijn belangrijk voor bewoners met (hulp) vragen, maar ook voor de gemeente en andere organisaties. Zij kunnen bewoners goed vertellen welke hulp en ondersteuning er bestaat. Daarom willen wij meer met hen samenwerken.

Doel

• Meer hulpgesprekken bij Helpdesk Geldzaken; • Meer trainingen en voorlichting; • Meer mensen met een laag inkomen maken gebruik van hulp en ondersteuning.

Actie

Actief contact leggen met bewoners en organisaties in de wijk. • Samenwerking met belangrijke personen in de wijk (sleutelfiguren); • Zoeken naar (nieuwe) manieren om informele netwerken goed in kaart te brengen en actief te betrekken. En met deze groepen samenwerken.

Wanneer

2023, doorlopend.

Voortgang

• We onderzoeken een manier om te starten met een kring van sleutelfiguren uit de wijk. Zodat we veel meer bewoners bereiken; • We communiceren zo goed mogelijk via verschillende kanalen, waaronder de LaakVooruit-app, het netwerk Wijkgerichte aanpak armoede Laak en andere organisaties.

Bij vragen over financiële problemen kun je terecht bij servicepunten, buurthuizen en sommige huisartsenposten. Laak heeft nu zes locaties van de Helpdesk Geldzaken waar je op afspraak terecht kan en twee open spreekuren in De Wissel en wijkcentrum Cromvlietplein. Abdel Tijani werkt bij de Helpdesk Geldzaken en zet altijd een stap extra. “Ik zoek naar het probleem achter het probleem. Naast geld kan het ook om hele andere dingen gaan.”

Lees hier het hele verhaal

20

6

TERUG NAAR INHOUD

Wonen Wij willen dat Laak een stadsdeel is waar het groen en schoon is, waar mensen lang blijven wonen en waar zij in hun eigen wijk kunnen verhuizen naar een grotere of kleinere woning. Dat betekent dat er verschillende soorten huizen moeten zijn; goedkope en dure. En dat ze ook goed moeten zijn onderhouden en geïsoleerd.

Actie 1: Controle van de regels door de Haagse Pandbrigade Wat

De Haagse Pandbrigade (HPB) zet zich in om de veiligheid en betaalbaarheid van wonen structureel te verbeteren. De HPB controleert of eigenaren en verhuurders zich aan de regels houden.

Doel

• De betaalbaarheid van wonen in Laak blijvend verbeteren; • Tegenhouden van kamerbewoning waar dit niet mag, net als overbewoning en ongewenst verhuurgedrag; • Beschermen van woningen tegen ander gebruik. En zorgen dat er geen gevaarlijke en overlast­gevende situaties ontstaan; • Zorgen dat goedkope en middeldure woningen volgens de regels verdeeld worden; • Tegenhouden van een verdere groei van particuliere verhuur, zodat starters meer kans hebben.

Actie

• De HPB behandelt alle meldingen in Laak met voorrang; • Huisvestingsvergunningen, onjuiste bewoning, ongewenst verhuurgedrag en regels voor de opkoopbescherming blijven controleren; • Optreden tegen te lang uitgesteld onderhoud en illegale bouwactiviteiten; • De HPB doet altijd mee aan grote controleacties. Dat gebeurt vaak samen met andere organisaties­zoals de politie en belastingdiensten.

Wanneer

2024, doorlopend. 21

TERUG NAAR INHOUD

Voortgang

• Alle meldingen in Laak in 2024 zijn beoordeeld en doorgezet naar de juiste partij. Bij strijd met wet- en regelgeving zijn er ook controles uitgevoerd; • Er zijn ongeveer 450 controles uitgevoerd op het onderhoud, verboden bouwactiviteiten en verkeerd gebruik van woningen. Dat is meer dan 20 procent van alle controles in Den Haag; • De Haagse Pandbrigade heeft aan alle grote controleacties (Integrale Handhavingsacties en HEIT) in Laak deelgenomen; • Uit verschillende onderzoeken blijkt dat er meer kansen zijn voor starters op de woningmarkt vooral in stadsdelen als Laak; • Over de afhandeling van alle meldingen en de inzet van de Haagse Pandbrigade wordt jaarlijks een openbaar verslag gemaakt (Jaarverslag Vergunningen, Toezicht en Handhaving).

Actie 2: Opknappen en energiezuiniger maken van woningen Wat

Huurders en eigenaren van ongeveer 1.000 woningen met een E-, F- of G-energielabel in Laak Centraal krijgen extra hulp bij het opknappen en energiezuiniger maken van hun huis.

Doel

• Prettiger wonen; • Lagere energiekosten en goed voor het milieu; • Woningen in Laak worden meer waard.

Actie

Verschillende acties om (ver)huurders en eigenaren te vertellen over de mogelijkheden.

Wanneer

2023, doorlopend.

Voortgang

• We kregen in 2024 14 miljoen euro van het Rijk en de gemeente om 1.000 slecht geïsoleerde woningen in Laak Centraal op te knappen en energiezuiniger te maken. Woningeigenaren krijgen een aanbod voor het verbeteren en isoleren van de woning. We maken het makkelijk voor eigenaren die mee willen doen door vooraf de rekening al lager te maken; • De eerste 3 woningeigenaren zijn ondertussen geholpen met het verbeteren van hun woning. Voor 300 eigenaren binnen verschillende VvE’s zijn plannen aangevraagd die passen bij hun situatie. Met uitleg over de stappen om te verduurzamen (kosten, besparingen­, kortingen en beschikbare subsidies); • We hebben contact gezocht met bewoners in de Linnaeusstraat (blok 126 - 304), Bergmannstraat, van Koetsveldstraat, van der Hoopstraat, Janssoniusstraat, Bragastraat, Scheppingstraat, Jonckbloetplein, Oudemansstraat, Van Musschenbroekstraat, Reinwardtstraat, Lamarckstraat en Karel de Geerstraat en hen een aanbod gedaan om de woning te isoleren en verbeteren;

22

TERUG NAAR INHOUD

• Woningeigenaren en bewoners uit andere straten in Spoorwijk, Laak Centraal, Molenwijk en Schipperskwartier die hun woning willen isoleren en verbeteren, krijgen ook hulp van collega’s van de gemeente; • De voorwaarden voor deze actie staan op deze pagina. Mail voor advies en hulp naar isolerenlaak@denhaag.nl; • Als de HPB te lang uitgesteld onderhoud ziet, geeft ze dit direct door aan het gebiedsteam om de VvE waar het om gaat verder te helpen.

Actie 3: Een woonspreekuur voor Laak Centraal Wat

Er komen woon-spreekuren in de wijk voor bewoners met vragen over wonen (ver)huren, verduurzamen en isoleren.

Doel

Meer bewoners weten diensten, rechten en plichten over wonen; • Meer mensen kunnen goed uitgelegde keuzes maken om hun woning te isoleren of te verbeteren en vinden een oplossing voor hun probleem; • We bereiken meer mensen die geen Nederlands spreken of digitaal minder vaardig zijn.

Actie

Er komt een woonspreekuur in Laak. Daar kunnen bewoners naartoe met allerlei vragen over wonen, (ver)huren, isoleren en het energiezuiniger maken van hun woning.

Wanneer

Vanaf februari 2024.

Voortgang

• Sinds februari 2024 zijn er elke week spreekuren op centrale plekken in Laak Centraal, zoals het Vadercentrum; • De eerste helft van 2024: 31 spreekuren en 65 vragen beantwoord; • De tweede helft van 2024: 36 spreekuren en 3 bijeenkomsten en 137 vragen beantwoord; • De eerste helft van 2025: 42 spreekuren, 7 bijeenkomsten en in totaal 225 vragen beantwoord; • Vergeleken met de tweede helft van 2024 zijn in de eerste helft van 2025 meer vragen beantwoord. Dit komt doordat er in deze periode veel bijeenkomsten zijn georganiseerd waar relatief veel vragen zijn gesteld. Actie afgerond In juli 2023 sloten we een overeenkomst met Vastgoed Belang afdeling Zuid­West om samen als proef te starten met het opknappen en energiezuiniger maken van een woonblok­met 90 woningen in de Linnaeusstraat (nummers 126 - 304). Zie voor de uitvoering­van dit werk bij actie 2.

Veel huizen in Laak Centraal en Molenwijk zijn oud, koud en slecht onderhouden. Daarom helpt de gemeente met het isoleren en verbeteren van woningen. ‘Je brengt zoveel tijd door in je huis, je wilt toch dat dit een fijne plek is? Zonder vocht, schimmel of hoge stookkosten?’ Michiel en zijn team zorgen ervoor dat iedereen van deze actie hoort en ook stappen kan zetten richting een betere woning.

Lees hier het hele verhaal 23

7a

TERUG NAAR INHOUD

Openbare orde en veiligheid Veiligheid is een belangrijk onderwerp voor de inwoners van Laak. De gemeente blijft zich inzetten om criminaliteit en overlast te verminderen en voorkomen.

Actie 1 Meer zichtbare handhaving en verbeteren veiligheidsbeleving Wat

Gemeente, politie, brandweer, douane, belastingdienst en andere partners houden regelmatig­integrale handhavingsacties. Zo pakken we criminaliteit en overlast aan. Naast deze acties zetten politie en handhavingsorganisatie zich elke dag in voor een veilig en leefbaar Laak. Verder zijn buurtpreventieteams regelmatig zichtbaar aanwezig in de wijk. Zij signaleren verdachte situaties en dragen zo op hun manier bij aan het voorkomen van criminaliteit en overlast. Deze vorm van participatie zorgt voor wat meer veiligheidsbeleving in Laak.

Doel

• Minder criminaliteit; • Inwoners van Laak voelen zich veiliger.

Actie

• We houden regelmatig integrale handhavingsacties; • We verbeteren de openbare verlichting; • Politie en handhavingsorganisatie zijn zichtbaar aanwezig in de wijk; • De buurtpreventieteams lopen regelmatig door Laak; • We plaatsen (als proef) een wijkpost op het Lorentzplein. Politie en gemeente houden daar spreekuren. Zo is het voor bewoners makkelijker om met hen in contact te komen en neemt de meldingsbereidheid toe. 24

TERUG NAAR INHOUD

Wanneer

Doorlopend.

Voortgang

• Er waren drie grote integrale handhavingsacties in Laak tussen juli 2024 en juni 2025: 2 in Laak Centraal en 1 in Molenwijk. De resultaten zijn bekendgemaakt in persberichten en zijn terug te lezen via Integrale Handhavingsacties-Den Haag. We blijven hiermee doorgaan­. Ook zijn politie en handhavingsorganisatie elke dag actief in Laak om overlast en criminaliteit te voorkomen en als dat nodig is aan te pakken; • Tussen juni 2024 en juni 2025 hebben handhavers in Laak 169 boetes en 34 waarschuwingen gegeven voor het gebruik van alcohol en lachgas op straat. Dit is meer dan de periode april 2023-april 2024 (112 boetes en 20 waarschuwingen). Er zijn extra controles geweest op de Goeverneurlaan. 75 procent van de overtredingen tussen juni 2024 - juni 2025 gaat over het gebruik van alcohol op straat. De politie heeft in dezelfde periode 51 boetes uitgeschreven voor het overtreden van het alcoholverbod; • Tussen juni 2024 en juni 2025 controleerde de politie tientallen eigenaren van recreatie­ boten op toestemming daar te overnachten en het hebben van een geldig vaarbewijs. Het handhavingsteam Laak controleerde op de aanwezigheid van geldige vignetten, achterstallig onderhoud en het juist vastleggen van de boot.

Er is 20 keer actie ondernomen op geconstateerde overtredingen, omdat mensen zich niet aan de regels hielden; • De wijkpost aan het Lorentzplein stond er van januari tot oktober 2024. Er kwamen 130 bezoekers. De meeste vragen gingen over wonen (burenoverlast), afval (meldingen overlast grofvuil) en verkeer (onveilige situatie). Er kwamen ook bewoners langs voor een praatje en een kop koffie. De wijkpost komt niet terug, omdat er minder bezoekers waren dan verwacht; • Er waren in de periode juni 2024 - juni 2025 16 procent minder meldingen van overlast dan in dezelfde periode een jaar eerder; • Donkere plekken zijn beter verlicht. Het gaat om delen van de Goeverneurlaan, de Wegastraat, de oversteekplaats op de Slachthuislaan ter hoogte van het politiebureau en het gebied tussen de Haagse Hogeschool en station Hollands Spoor. We pakken als dat nodig is ook andere donkere plekken aan; • De buurtpreventieteams van Laak Centraal en Spoorwijk zijn wekelijks actief, signaleren verdachte situaties en dragen bij aan het voorkomen van overlast.

25

TERUG NAAR INHOUD

Actie 2: Extra preventieve maatregelen bij grote evenementen Wat

Tijdens grote evenementen zoals de jaarwisseling en het EK voetbal is er extra jongerenwerk om problemen te voorkomen. Ook werken we dan samen met bewoners(organisaties), buurtvaders­en welzijnsorganisaties.

Doel

• Minder overlast; • Positievere berichten in de media over de evenementen en het stadsdeel.

Actie

Extra inzet van jongerenwerk, buurtvaders en anderen bij grote evenementen.

Wanneer

Doorlopend.

Voortgang

• De jaarwisseling 2024/2025 in Laak was nog niet eerder zo rustig. In tegenstelling tot vorige jaren was er bijna geen schade aan eigendommen van de gemeente; • Ook vooraf en tijdens het EK voetbal in de zomer van 2024 was het vrij rustig dankzij de inzet van jongerenwerk, buurtvrijwilligers en andere professionals.

Actie 3: Aanpak overlast door jongeren en meer kansen voor jongeren (zie ook actie 2 bij Gezondheid) Wat

In Laak wonen vrij veel jongvolwassenen van 19 t/m 27 jaar (18 procent in Laak, 11 procent in Den Haag). Veel jongeren groeien op in 1-persoonshuishoudens (54 procent éénoudergezin in Laak, 48 procent in Den Haag). Hierdoor zijn zij vaak kwetsbaarder dan andere jongeren in Den Haag. Soms ervaren bewoners overlast van jongeren die op straat samenkomen. Door hun gedrag voelen bewoners zich dan onveilig. Deze signalen nemen we serieus. We pakken de overlast aan en kijken ook naar andere problemen. We werken daarbij goed samen met jongerenwerk, politie en buurtbewoners.

Doel

• Meer jongeren doen mee aan activiteiten en krijgen extra hulp en ondersteuning als dat nodig is; • Meer jongeren hebben kansen om zich te ontwikkelen; • Meisjes hebben meer zelfvertrouwen en zijn minder kwetsbaar; • Er is minder overlast van jongeren op straat.

26

TERUG NAAR INHOUD

Acties

• Inzet van extra jongerenwerkers die jongeren ondersteunen in hun ontwikkeling; • Extra activiteiten en voorlichting voor meisjes. Om te zorgen dat zij beter voor zichzelf kunnen opkomen tegen bijvoorbeeld loverboys en bedreiging; • Optreden tegen overlast als dit nodig is.

Wanneer

Eind 2023, doorlopend.

Voortgang

• Sinds november 2023 is er 1 extra jongerenwerker in Spoorwijk en 1 in het Schipperskwartier. Zij richten zich op de aanpak van overlast en op preventie en voorlichting­(gokverslaving en gebruik van verslavende middelen), educatieve programma’s op scholen en workshops met bekende sporters en artiesten; • Verder organiseerde het jongerenwerk in het Schipperskwartier eind 2024 een rapevenement­waar 250 jongeren bij waren; • Het jongerenwerk in het Schipperskwartier zet in de zomer van 2025 rolmodellen in om jongeren kennis te laten maken met verschillende beroepen; • Sinds begin 2024 is er blijvend extra meidenwerk in Molenwijk, het Schipperskwartier en Spoorwijk. Zo’n 40 ‘nieuwe’ meiden doen mee aan activiteiten waarin zij leren zich goed te ontwikkelen en voor zichzelf op te komen; • Tussen juni 2024 en juni 2025 waren er minder meldingen van jeugdoverlast in Laak. 20 procent minder dan in dezelfde periode daarvoor; • Laak heeft twee plekken waar jongeren overlast veroorzaken. Rond de Thijssestraat en in Spoorwijk is daarom extra jongerenwerk ingezet waardoor de overlast het afgelopen jaar is afgenomen; • De speciale groepsaanpak in Spoorwijk is afgesloten. Die in het Schipperskwartier is minder actief, omdat het beter gaat met de jongeren in de wijk.

27

TERUG NAAR INHOUD

Actie 4: Vergunningplicht voor ondernemers Goeverneurlaan, Lorentzplein, Jonckbloetplein en Goeverneurplein (zie ook bij ondernemers (10) actie 1) Wat

Om het winkelgebied in en bij de Goeverneurlaan veiliger en aantrekkelijker te maken, geldt sinds eind 2024 een vergunningplicht voor ondernemers.

Doel

• Tegenhouden criminele bedrijfsactiviteiten; • Zorgen voor een gezond ondernemersklimaat en een betere leefbaarheid.

Acties

• De invoering van een vergunningplicht voor 100 ondernemers; • Verbeteren van de veiligheid en zorgen voor een aantrekkelijk winkelgebied.

Wanneer

September 2024 tot september 2029.

Voortgang

• 81 ondernemers hebben een vergunning gekregen. 5 ondernemers kregen een waarschuwing­omdat ze regels voor afval en parkeren hadden overtreden en/of illegale werknemers in dienst hadden. 6 ondernemers kregen geen vergunning en 9 zijn zelf vertrokken en hebben hun bedrijf gesloten. De gemeente heeft 3 ondernemingen gesloten; • Er zijn tussen september 2024 en juni 2025 in totaal ruim 200 controles geweest van politie en handhavingsorganisatie. Er zijn 100 verboden situaties vastgesteld. Bijvoorbeeld open zijn zonder vergunning, dumpen van bedrijfsafval op straat of overtreding van de winkeltijdenwet.

Actie 5: Aanpak malafide ondernemingen in heel Laak Wat

Het Haags Economisch Interventieteam (HEIT) controleert in Laak of ondernemers zich aan de wet houden. Hierbij werken politie, belastingdienst, douane, inspectie SZW, de Nederlandse Voedsel­en Warenautoriteit (NVWA) en het UWV samen.

Doel

Een aantrekkelijker ondernemersklimaat, minder criminele activiteiten en een veiliger Laak.

Actie

Controleacties van het HEIT door meldingen en signalen van bewoners, ondernemers en andere organisaties.

Wanneer

Doorlopend.

Voortgang

Sinds september 2024 zijn er in Laak 16 controleacties uitgevoerd om onbetrouwbare ondernemingen­aan te pakken. Hier zijn verschillende verboden situaties vastgesteld. Na controles op sekswerk zonder vergunning, zijn tussen juni 2024 en juni 2025 3 woningen en 4 massagesalons tijdelijk gesloten.

Het Buurtpreventieteam Laak Centraal loopt iedere week een avond door de wijk. Het team bestaat uit 20 betrokken bewoners­. Deelnemers zijn hecht en willen een veilige en schone wijk. Ze zien veel en weten wat er beter kan. Na 1 keer oversteken is het raak. Op de stoep liggen een kast, een stofzuigerslang en tapijt. Manna maakt met haar telefoon melding via de website van de gemeente.

Lees hier het hele verhaal 28

7b

TERUG NAAR INHOUD

Verkeersveiligheid Het is belangrijk dat iedereen in Laak zich veilig voelt in het verkeer. Daarom maken we straten, fietspaden, oversteekplaatsen en stoepen zo veilig mogelijk.

Actie 1: Verbeteren verkeersveiligheid Wat

We verbeteren de verkeersveiligheid met veilige oversteekplaatsen, verkeersdrempels, digitale snelheidsborden en snelheidscontroles. Bij grote onderhoudsprojecten en herinrichtingen­is er extra aandacht voor de veiligheid van voetgangers en fietsers.

Doel

• Fietsers en voetgangers voelen zich veiliger in het verkeer; • De verkeersveiligheid in Laak is verbeterd.

Acties

• Kleine verbeteringen zoals verkeersdrempels, digitale snelheidsborden en snelheidscontroles; • Bij groot onderhoud kijken we ook goed naar de verkeersveiligheid; • Bij herinrichtingen krijgen vooral voetgangers en fietsers aandacht.

Wanneer

2023, doorlopend.

Voortgang

• We onderzoeken of er een veiligere oversteekplaats kan komen op de Waldorpstraat (ter hoogte van de 1e Van der Kunstraat). Ook bekijken we andere maatregelen voor meer verkeersveiligheid in deze straat; • We maken de voetgangersoversteekplaatsen in de Alberdingk Thijmstraat veiliger en verbeteren de verlichting. Ook bekijken we andere mogelijkheden voor meer verkeersveiligheid; 29

TERUG NAAR INHOUD

We plaatsten op 10 plekken digitale snelheidsborden: • Van Musschenbroekstraat, Jan van Beersstraat, Alberdingk Thijmstraat, Goeverneurlaan, Zonweg, Maanweg, Genestetlaan, Hildebrandplein, Waldorpstraat, Calandstraat, Leeghwaterplein, Jan van der Heijdenstraat, Oudemansstraat; • In de zomer van 2025 komt er een flitspaal op de kruising van de Neherkade en de Rijswijkseweg; • In 2026 start een grote opknapbeurt van de Van Musschenbroekstraat en het Lorentzplein. Er komt meer groen en de straat wordt veiliger voor het verkeer. Ook komen er betere fietsoversteekplaatsen bij de Rijswijkseweg; • In 2026 vervangen we de riolering in een deel van Laak Centraal (de straten tussen de Goeverneurlaan, Van Zeggelenlaan en Sinjeur Semeynsweg). We richten de straten opnieuw in en verbeteren de verkeersveiligheid; • Ook tussen de Jan van der Heijdenstraat, de Van Musschenbroekstraat en de Rijswijkseweg vervangen we begin 2026 de riolering. Er komt meer groen, betere verlichting en nieuwe bankjes. Verder worden de straten veiliger voor het verkeer; • Aan de Maanweg leggen we een vrijliggend fietspad aan dat gescheiden is van de rijbaan (start derde kwartaal 2025); • Aan de Zonweg leggen we vrijliggende fietspaden aan en verbeteren we de oversteken voor voetgangers (start 2027); • In de Vliegwielstraat start eind 2025 groot onderhoud aan de stoepen, parkeerplaatsen en rijbanen.

De wortels van de bomen drukken de stenen omhoog in de rijbaan, wat gevaarlijk is.

Actie afgerond • In 2023 en 2024 heeft een team voor het onderhoud van de openbare ruimte in Laak Centraal extra opknapwerk gedaan. Het ging om losse stoeptegels, kapotte paaltjes en gaten in de weg. Voordat het werk startte, bekeken we samen met de bewoners­ organisatie wat nodig was. In totaal heeft dit team ongeveer 1.150 meldingen afgehandeld; • In 2023 zijn de oversteekplaatsen voor fietsers in de Oudemansstraat en op de brug aan de Rijswijkseweg/Neherkade verbeterd; • In 2024 is het wandelpad langs het water aan de Laakkade tussen de Oudemanstraat en de Rijswijkseweg opnieuw geasfalteerd.

30

8

TERUG NAAR INHOUD

Meer groen In Laak is veel steen en beton en niet zoveel groen. Terwijl bomen, planten en parken belangrijk zijn en ervoor zorgen dat inwoners zich prettiger en gezonder voelen.

Actie 1: Het vergroenen van de Allard Piersonlaan Wat

De groenstrook in de Allard Piersonlaan krijgt een flinke opknapbeurt. Er komt meer groen, nieuwe bankjes en speeltoestellen. Zo is er meer ruimte om te spelen, te wandelen en elkaar te ontmoeten.

Doel

• De Allard Piersonlaan is mooier en groener; • Bewoners hebben een fijne plek om te spelen, te wandelen en elkaar te ontmoeten.

Acties

• We maken een plan om de Allard Piersonlaan groener en mooier te maken; • We laten de bewoners hierover meedenken en meepraten.

Wanneer

Begin 2023 start het onderzoek. In 2025 spreken wij met buurtbewoners en in september 2025 start de werkzaamheden. Eind 2025 is alles klaar.

Voortgang

Het werk aan de groenstrook van de Allard Piersonlaan start in september 2025 en is voor het einde van het jaar klaar. De bewoners hebben er op verschillende manieren over meegedacht.

Actie 2: Een tijdelijk park en extra speeltuinen in de Binckhorst Wat

Omdat ook de bewoners het graag willen, krijgt de Binckhorst een nieuw (tijdelijk) park. Dit nieuwe Proefpark ligt aan de Binckhorstlaan. Bewoners kunnen er wandelen, sporten en ontspannen. Als er op die plek nieuwe woningen komen, verhuizen de struiken en bomen uit het park naar andere plekken in de Binckhorst.

Doel

In de Binckhorst is er meer groen en mogelijkheden om te wandelen, te sporten en te ontspannen.

31

TERUG NAAR INHOUD

Acties

• Begin 2025 start het inrichten van het nieuwe Proefpark aan de Binckhorstlaan; • Ook op andere plekken in de Binckhorst komt meer groen.

Wanneer

2025, doorlopend.

Voortgang

• Het Proefpark is in juni 2025 geopend. Het park is 20.000 m2 groot, er zijn 200 nieuwe bomen en 5.000 struiken geplant. Verder zijn er 2 speeltuinen (met een kabelbaan van 40 meter) een sportveld en staan er outdoor fitnesstoestellen. Ook zijn er 5 plekken waar we tijdelijk regenwater opvangen; • Bij de Zonweg is een nieuwe speeltuin aangelegd; • Na 2026 komt er een park van 1.600 m2 aan de Wegastraat met een voetbalveld en (buiten) fitnesstoestellen.

Actie 3: Het verder vergroenen van heel Laak Wat

Om ervoor te zorgen dat onze inwoners zich prettiger en gezonder voelen, komt er meer groen in Laak. In totaal 240 bomen en ruim 20.000 m2 gras en struiken.

Doel

Laak is groener, bewoners voelen zich gezonder, er zijn meer ontmoetingsplekken en mensen hebben minder last van hitte en regenoverlast.

Acties

We planten nieuw groen op verschillende plekken.

Wanneer

2025 - 2027.

Voortgang

• Molenwijk: 22 bomen en 900 m2 gras en struiken; • Spoorwijk: 35 bomen en 4.100 m2 gras en struiken; • Laak Centraal: 142 bomen en 8.800 m2 gras en struiken; • Laakhavens: 17 bomen en 3.300 gras en struiken; • Schipperskwartier: 145 m2 gras en struiken in de speeltuin van wijkcentrum Vliethage; • De Van Musschenbroekstraat en het Lorentzplein: 25 bomen en 2.760 m2 planten en struiken.

Actie afgerond We hebben de afgelopen 2 jaar 240 nieuwe bomen geplant en 1.000 m2 groen aangelegd; Er is in overleg met de bewoners eind 2023 nieuw groen geplant op de hoek van de Laakkade/Oudemansstraat; We hebben in juni 2023 10 plantenbanken (een bankje met groen erin) geplaatst op verschillende plekken in Laak;

Laak wordt steeds groener en dat is goed voor mens en dier. Groenbeheerder Michel Peyrer gaat wekelijks langs de deuren om bewoners te betrekken bij de plannen. Hij helpt ook bewoners­die hun straat groener willen maken. De komende twee jaar komen er 216 extra bomen en meer dan 20.000 m² groen bij. Een bewoner die meer vlinders ziet zegt: ‘Groen op straat geeft een vrolijk gevoel.’

Lees hier het hele verhaal

32

9

TERUG NAAR INHOUD

Gezondheid De gezondheidsverschillen in Den Haag zijn groot. Zo leven inwoners van Laak korter dan in andere Haagse wijken. Bij mannen gaat het om 9,5 jaar en bij vrouwen zelfs 10,5 jaar. Ook vragen meer mensen in Laak steun bij Jeugdhulp. Volgens onderzoek hebben bestaansonzekerheid en kansenongelijkheid invloed op iemands gezondheid. Vanuit de Haagse Preventieaanpak willen we dat alle inwoners van Den Haag dezelfde kansen krijgen op een goede gezondheid en dat minder kinderen jeugdhulp nodig hebben. Om dit te bereiken, voegen we de nieuwe actie Opgroeien in Laak toe (zie bij thema 4).

Actie 1: Extra inzet om gezondheidsproblemen te voorkomen (wijkpreventieaanpak) Wat

Om de gezondheid van de inwoners van Laak te verbeteren werken GGD, bewoners en partners­sinds 2024 samen in de wijkpreventieaanpak. Het gaat om zowel bestaande als nieuwe ideeën.

Doel

• We bereiken meer bewoners; • Er zijn meer activiteiten rond gezondheid met bewoners en professionals; • Er is meer samenwerking tussen bewoners en professionals om gezondheidsproblemen te voorkomen.

Acties

• We starten met de wijkpreventieaanpak Gezondheid in Laak; • We organiseren bijeenkomsten om informatie te geven en meer- en nieuwe mensen bij elkaar te brengen.

Wanneer

September 2023, doorlopend. 33

TERUG NAAR INHOUD

Voortgang

• Vanuit het wijkpreventieteam organiseren we maandelijks 1 à 2 bijeenkomsten in wijkcentra over gezondheid, leefstijl en armoede. Er zijn 15 deelnemers per keer; • We organiseerden in april 2025 samen met andere partners uit de wijk een Vitaliteitsdag bij de Stichting Schets. Daarmee bereikten we 70 bewoners; • We zijn aanwezig op de jaarlijkse wijkfeesten (4 à 5), waar we 75 - 100 bewoners per keer bereiken; • We organiseren op het Laakfestival van 13 september een gezondheidsmarkt; • We leiden 7 vrijwilligers op tot gezondheidsambassadeurs. Zij organiseren bijeenkomsten­ in de wijk waar zij informatie en advies geven over hoe mensen zo gezond mogelijk kunnen leven; • Sinds januari 2025 organiseren we wekelijks het gezondheidscafé Happy Women in het VrouwenBuurtLab. Dit gaat over geestelijke gezondheid, bestaanszekerheid, beweging en leefstijl. Hierbij zijn ruim 30 vrouwen betrokken; • Wij werken samen met 40 deskundige organisaties om bewoners in Laak met geld- en gezondheidsproblemen te helpen; • Sinds maart 2025 is er een wekelijks spreekuur in De Stiel voor de bewoners van de seniorenwoningen aan de Stieltjesstraat die langskomen met vragen over gezondheid en welzijn; • We verbeteren de wandel- en hardlooproute Sportief Rondje Laak en we breiden deze voor de zomer 2025 uit naar het Schipperskwartier en de Binckhorst. De 3 Gymboxxen liggen ook op de route.

Actie 2: Meer bewegen Wat

In Laak zijn er weinig mogelijkheden om te sporten, terwijl jongeren dat wel heel graag willen. Sporten is niet alleen fijn, maar ook belangrijk om (weer) actief mee te doen. Daarom zorgen we voor nieuwe plekken om (gratis) te sporten. Vooral voor jongeren, maar volwassenen kunnen ook meedoen.

34

TERUG NAAR INHOUD

Doel

• Meer jongeren (en volwassenen) doen mee aan sportactiviteiten en voelen zich gezonder; • Meer jongeren (en volwassenen) worden actief en doen (weer) mee; • Minder overlast op straat door jongeren.

Acties

• Het plaatsen van 3 Gymboxxen (containers met sportspullen) in het Puntpark (Molenwijk), op het Laakveld (Laak Centraal) en op de Bontekoekade (Schipperskwartier); • Extra begeleiding voor sporters bij de Gymboxxen door Streetsport; • Bokslessen voor jongeren in Molenwijk en later ook in andere wijken.

Wanneer

Eind 2023, doorlopend.

Voortgang

• De Gymboxxen op de Bontekoekade en in het Puntpark zijn er sinds de zomer van 2024 en die op het Laakveld een paar maanden later. Streetsport en Click Jongeren zorgen voor ongeveer 25 uur per week voor professionele begeleiding; • Tussen oktober 2024 en april 2025 zijn de Gymboxxen 1.800 keer bezocht (Puntpark 650, Bontekoekade 700, Laakveld 450); Samen met de buurtbewoners en jongeren die er sporten zoeken we extra mensen die de Gymboxx ook willen beheren. Dan kunnen ze vaker open; • We organiseren speciale sporturen alleen voor meisjes en vrouwen bij de Gymboxxen; • Een paar keer per week zijn er bokslessen voor jongeren in Molenwijk en voor meisjes en vrouwen in het Schipperskwartier.