RIS323577 Voortgangsbericht informatie-uitwisseling over potentieel gevaarlijke personen

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

dienst: dienstcode

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

BSD/10961740 RIS323577 Contactpersoon

Aan de gemeenteraad

Benjamin Kiebeler Dienst

Bestuursdienst Afdeling

BSD Veiligheid Datum

Telefoonnummer

3 november 2025

14070 E-mailadres

benjamin.kiebeler@denhaag.nl

Onderwerp

Voortgangsbericht informatie-uitwisseling over potentieel gevaarlijke personen

Tijdens de vergadering van uw commissie op 6 juli 2025, hebben wij met elkaar gesproken over het tragische steekincident met dodelijk afloop aan de Turfmarkt op 20 juni 2023 en het vervolg op het rapport van de Inspectie Justitie en Veiligheid over dit incident. Daarbij hebben we van gedachten gewisseld over de mogelijkheden en beperkingen van gegevensuitwisseling. Mevrouw Van BastenBatenburg stelde in het debat dat professionals als gevolg van een gebrek aan kennis over AVG niet alle mogelijkheden gebruiken om informatie te delen. Specifiek de grondslag ‘vitaal belang’, die is benoemd in artikel 6 van de AVG, zou meer ruimte bieden om te doen wat nodig is dan nu wordt benut. De gemeente zet alles op alles om ernstige geweldsincidenten te voorkomen. Om risico’s tijdig in beeld te hebben en effectief te kunnen handelen, is nauwe samenwerking tussen partijen uit het sociale domein en het veiligheidsdomein nodig. Dat begint bij het tijdig en zorgvuldige delen van informatie. In het debat is toegezegd zorgvuldig uit te laten zoeken welke mogelijkheden de grondslag ‘vitaal belang’ in de AVG biedt. Verder is toegezegd, bij een positieve uitkomst, samen met mijn collega's in het college te zorgen dat alle ruimte die er is om gegevens uit te wisselen tussen professionals over cliënten ook wordt benut, als dat nodig is voor de veiligheid.

Ik heb toegezegd u te informeren over de voortgang. In deze brief treft u de huidige stand van zaken betreffende deze toezeggingen. Vervolgens gaat deze brief in op de laatste ontwikkelingen op het gebied van informatiedeling en dossiervorming in het verlengde van het inspectierapport over het steekincident Turfmarkt. Over dit traject bent u eerder geïnformeerd in de brief van 20 maart jongstleden (RIS321692). Complexiteit en spanningsveld tussen privacy en zorg en veiligheid De gemeente wil professionals op het vlak van uitwisseling van persoonsgegevens en dossiervorming nog beter ondersteunen. Voor alle duidelijkheid: in acute, gevaarlijke situaties is er geen sprake van handelingsverlegenheid. Niemand aarzelt de politie te bellen als er ergens een persoon met een wapen binnenkomt. Meestal is de praktijk echter minder zwart-wit dan deze situatie. Professionals hebben een 'niet pluis'-gevoel over iemand zonder dat er sprake is van wapenbezit of duidelijke agressie of een andere dreiging. Juist in dit grijze gebied moeten professionals goed toegerust zijn om te kunnen handelen.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10961740

Informatie-uitwisseling is een complex onderwerp, door de beperkingen die de wetgeving oplegt als er geen sprake is van acuut gevaar. In dat geval moet het recht op privacy van de betrokkene worden afgewogen tegen het belang van veiligheid en de inzet van zorg voor de direct betrokkenen en de samenleving. Het recht op privacy is namelijk een groot goed, waarmee niet lichtzinnig moet worden omgesprongen. Als we van onze professionals vragen om proactief te handelen in dit spanningsveld, moeten we duidelijkheid bieden over wat ze wel en niet mogen of moeten doen. Alle inspanningen zijn er dan ook op gericht om professionals heldere instructies en werkafspraken te geven, die concrete handvatten bieden om te doen wat nodig is. Voortgang onderzoek mogelijkheden AVG Om de toezegging aan uw commissie gestand te doen, is het advocatenkantoor Pels Rijcken om advies gevraagd. Het team van professor Gerrit-Jan Zwenne en Marte van Graafeiland is onafhankelijk en in Nederland gezaghebbend op het gebied van gegevensuitwisseling en privacy. Pels Rijcken heeft op 30 september antwoord gegeven op de vraag of professionals op basis van de grondslag ‘vitaal belang’ in de AVG persoonsgegevens over potentieel gevaarlijke personen mogen uitwisselen.

De kern van hun antwoord luidt als volgt: “De wettelijke grondslag ‘vitaal belang’ kan slechts in zeer uitzonderlijke gevallen een toereikende grondslag vormen voor het verstrekken van signalen (met bijzondere en/of strafrechtelijke persoonsgegevens) over potentieel gevaarlijke cliënten door professionals aan de gemeente, namelijk in het geval dat een acuut gevaar voor iemands leven of gezondheid dreigt. Het uitzonderlijke karakter van deze wettelijke grondslag maakt dat deze grondslag geen toereikende grondslag kan vormen voor de situaties waarin slechts een ‘niet pluis’ of ‘onderbuikgevoel’ dreigt, zonder dat sprake is van een acute dreiging voor iemands leven of gezondheid. De grondslag ‘vitaal belang’ biedt in zoverre dus geen structurele oplossing voor het verbeteren van de informatie-uitwisseling tussen professionals en de gemeente.” Op grond van dit advies, lijkt de grondslag ‘vitaal belang’ in de AVG niet te voldoen als basis om de informatie-uitwisseling structureel te versterken. Hieronder leest u wat gedaan wordt om deze verbetering alsnog te bereiken. Bredere vraagstelling in het kader van vervolg op inspectierapport De gemeente is, los van de vraag over de AVG, serieus aan de slag gegaan met de aanbevelingen uit het inspectierapport over het steekincident aan de Turfmarkt.

De grootste uitdaging hierbij is om de complexe regelgeving te vertalen naar werkinstructies voor professionals die in de praktijk werkbaar zijn. De in maart aangekondigde overleggen tussen gemeentelijke juristen en experts van het Rijk hierover, hebben vooralsnog niet tot een doorbraak geleid. Wél is er met en voor professionals een werkinstructie (in concept) ontwikkeld over hoe professionals om kunnen gaan met zorgelijke signalen omtrent veiligheidsrisico's. Om tot een volgende stap te komen en een gedegen advies over deze materie te krijgen, is de opdracht aan Pels Rijcken breder ingestoken. Pels Rijcken zal adviseren over de vraag welke mogelijkheden er zijn voor uitwisseling van persoonsgegevens tussen de verschillende teams binnen het sociaal domein en tussen het veiligheidsdomein en het sociaal domein. Ook zal Pels Rijcken de reeds ontwikkelde conceptwerkinstructie over de omgang met signalen omtrent veiligheidsrisico's toetsen. Na toetsing zal de werkinstructie snel geïmplementeerd worden in de gemeentelijke organisatie.

2/3

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10961740

Over de adviezen van Pels Rijcken en de implementatie van de werkinstructie zal in het eerste kwartaal van 2026 worden bericht. Voortgang convenant permanente winteropvang/winterkouderegeling In de eerder genoemde brief van 20 maart bent u geïnformeerd over het voornemen om het convenant Permanente Winteropvang en Winterkouderegeling (PWO/WKR) versneld te evalueren. De samenwerking tussen het daklozenloket van OCW, de politie en het Leger des Heils binnen dit convenant is in juli 2025 positief geëvalueerd. De gemeente en de betrokken partijen zijn voornemens om het convenant PWO/WKR op afzienbare termijn uit te breiden met de nacht- en dagopvang van het Leger des Heils en KesslerPerspektief. Dit convenant is een voorbeeld van duidelijke werkafspraken die professionals de ruimte bieden om signalen over gevaar, geweld, bedreigingen en ernstige overlast te delen. Met de uitbreiding van dit convenant, wordt tevens tegemoet gekomen aan de aanbeveling uit het inspectierapport om zorgelijke signalen die bij de gemeente bekend zijn ook te delen met de dagopvang. Het onderwerp informatie-uitwisseling en gegevensdeling is weerbarstig.

Het spanningsveld tussen de wettelijk vastgelegde bescherming van persoonsgegevens enerzijds en het bieden van veiligheid en de juiste zorg anderzijds wordt erg complex door de veelheid aan (deel)perspectieven van betrokken partijen en het gebrek aan eenduidige wetgeving. Dit spanningsveld is waarschijnlijk blijvend – ook al is de verwachting dat de Wet aanpak meervoudige problematiek sociaal domein (Wams) een betere wettelijke grondslag biedt voor het verwerken en uitwisselen van persoonsgegevens. Ook met de Wams zullen wettelijke kaders grenzen blijven stellen aan de uitwisseling van persoonsgegevens. Niet alles is mogelijk. De bescherming van privacy is een groot goed dat aan de basis ligt van het vertrouwen van burgers in de overheid. Tegelijkertijd is het de taak van de overheid om individuen de zorg te bieden die nodig is en de samenleving zo goed mogelijk te beschermen en ernstige incidenten waar mogelijk te voorkomen. Over de voortgang van dit traject wordt u in het eerste kwartaal van 2026 geïnformeerd. Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Ilma Merx

Jan van Zanen

3/3