RIS323575 Bijlage 2025 10 17 participatieverslag CvZ eindversie

Participatieverslag

Participatieverslag Cornelie van Zantenstraat 232-234 Verkenning projectdoorstart

1

Participatieverslag

Inhoud Inhoud

2

Participatieverslag

3

Proces

3

Resultaten

5

Ervaringen

10

Vervolg

11

Bijlage 1

12

Bijlage 2 Impresies varianten

13

Bijlage 3 Waardenkaart

14

2

Participatieverslag

Participatieverslag Aanleiding De locatie Cornelie van Zantenstraat is in december 2020 door de gemeente aangewezen voor de bouw van sociale huurwoningen en de huisvesting van aandachtsgroepen (RIS307223). Dit voornemen bleek bij omwonenden op weerstand te stuiten vanwege het aantal woningen (47 woningen), de hoogte van het gebouw (7 etages) en de voorgedragen bewoners (50% uitstroom Begeleid Wonen, 50% sociale woningbouw). Ook leefde het gevoel bij betrokken en belanghebbenden vooraf niet voldoende op de hoogte te zijn gesteld. Dit heeft in april 2021 geleid tot de aanname van twee moties ‘Ga terug naar start met het project Cornelie van Zantenstraat’ (RIS 308564) en ‘Neem de bewoners serieus’ (RIS 308568). Na een constructief gesprek van enkele omwonenden met wethouder Van Asten werd in de zomer van 2023 de participatie opnieuw gestart. Begin 2024 is een nieuw participatietraject gestart. Een klankbordgroep werd in februari 2024 samengesteld om in participatie met de buurt het draagvlak en de haalbaarheid van een nieuw plan te verkennen. De basis van dit participatietraject wordt gevormd door het vastgestelde projectdocument en de beide moties, die oproepen tot een herstart van de buurtparticipatie en de commissiebrief ‘Doorstart Cornelie van Zantenstraat 232 – 234’ (RIS316037).

Proces Van februari 2024 tot en mei 2025 heeft de participatie met omwonenden plaatsgevonden om uitgangspunten te verkennen voor een nieuw woningbouwplan. De focus van de participatie lag op de projectonderdelen woondoelgroepen, buitenruimte, maatschappelijke voorziening en bouwhoogte en vorm. De scope van de participatie met deze vier onderwerpen is vermeld op de uitnodigingsbrieven en de participatiewebsite. Voor deze onderdelen hebben buurtbewoners online en fysiek aan kunnen geven wat zij belangrijk vinden voor deze locatie. Dat gebeurde via: • • •

twee inloopavonden, gehouden op 12 februari 2024 en 31 maart 2025. Het gemiddelde opkomstpercentage lag onder de 5%. de participatiewebsite https://doemee.denhaag.nl/cornelievanzanten/; 11 bijeenkomsten met een klankbordgroep.

Conform de trap van eigenaarschap is het participatieniveau van de inloopavonden ‘raadplegen’ geweest; bij de klankbordbijeenkomsten is gewerkt met het niveau ‘coproduceren’. De voorgestelde wijzigingen voor de projectonderdelen woondoelgroepen, inrichting van de buitenruimte en invulling van de maatschappelijke voorziening kunnen rekenen op brede steun van de deelnemers aan dit participatietraject. Ook is er steun voor de nieuwe bouwvorm, maar deze is minder dan voor de andere projectonderdelen. De bouwhoogte blijft een aandachtpunt. Een groot deel van de deelnemers van de inloopavonden en de klankbordgroep, die veelal uitkijken op de projectlocatie, geven aan een kleinschalige woningbouwontwikkeling te prefereren. Bij voorkeur eengezins(koop)woningen of anders een woongebouw van maximaal vier verdiepingen. Tot slot vragen de deelnemers aandacht voor “verbinding met de buurt” en de effecten van het bouwplan op de lokale verkeersituatie en de leefbaarheid.

3

Participatieverslag

Afbakening Er is in dit participatietraject geen participatie mogelijk geweest over de kaders zoals vastgelegd in het collegebesluit (RIS307223), inclusief het bijbehorende projectdocumentatie en de grondexploitatie. Het gaat dan om de keuzes voor de bouw van sociale huurwoningen, de huisvesting van zorgdoelgroepen op deze locatie en de samenwerking met Arcade. De participatie beperkt zich tot de verkenning van de uitgangspunten. Onderwerpen die behoren tot de planuitwerkingsfase zoals een bomen- en bezonningsonderzoek zijn in deze fase niet inhoudelijk behandeld. De uitwerking hiervan volgt in de planuitwerkingsfase. Ideeën, suggesties en overige inbreng die in strijd zijn met het vastgesteld beleid of niet voldoen aan het financiële kader van de gemeente of Arcade kunnen niet meegewogen worden. Het gaat dan om inbreng die de financiële of (ontwerp-) technisch haalbaarheid van het plan zodanig aantasten dat het onmogelijk gemaakt wordt om een uitvoerbaar project te ontwikkelen. Daarnaast kan het ook gaan om ideeën die tot onaanvaardbare (financiële) risico’s voor de gemeente (als eigenaar van de grond) leiden. Deze punten zijn, zoals afgesproken met deelnemers, wel benoemd in het verslag.

Voor deze verkenning hebben woningzoekenden van buiten de wijk, vertegenwoordigers van de maatschappelijke instellingen of cliëntenvertegenwoordigers van zorgdoelgroepen nog geen inbreng gehad. Conform de moties ligt het zwaartepunt van deze participatieronde op de buurtbewoners. De weergegeven belangen uit dit verslag vertegenwoordigen daarmee slechts een selecte groep en geven niet de belangen van alle stakeholders weer. In tegenstelling tot het gebruikte format geldt dat de verslaglegging van de participatie van dit project losgekoppeld is van de besluitvorming. Dit is op verzoek van de gemeenteraad gedaan om onherroepelijke stappen in het proces te voorkomen. In dit verslag zijn daarom slechts de voornemens opgenomen en dus geen besluiten.

Figuur 1 inloopavond 31 maart'25

4

Participatieverslag

Resultaten Het resultaat van dit participatietraject is onder meer dit participatieverslag met aanbevelingen en wijzigingsvoorstellen in relatie tot de uitgangspunten van het vastgesteld projectdocument (RIS307223). Dit participatieverslag is in afstemming met de klankbordgroep gemaakt. Dit verslag omvat om de reden ook specifieke verzoeken van deelnemers aan het college.

Deelnemers Buurtbewoners De focus van dit participatietraject lag op de buurtbewoners. Middels de participatiewebsite, uitnodigingen aan huis voor de inloopavonden, berichten in de sociale mediakanalen van het stadsdeel en een tussenbericht in de lokale krant zijn omwonenden en overige geïnteresseerden betrokken bij het participatietraject. Commissie Loosduinen Gedurende het participatietraject is de commissie Loosduinen geïnformeerd over de uitkomsten. Een vertegenwoordiger van de Commissie heeft deelgenomen aan de klankbordgroep. Overige belanghebbenden Aan de verschillende participatie-activiteiten hebben hoofdzakelijk omwonenden deelgenomen. De woondoelgroepen zijn onderwerp van dit participatietraject. De voorgestelde woondoelgroepen en/of hun vertegenwoordigers kunnen in een volgende fase van de planuitwerking worden betrokken. Klankbordgroep Aan de klankbordgroepbijeenkomst hebben naast 6 omwonenden vertegenwoordigers van de Commissie Loosduinen, de tijdelijk gebruikers van het leegstandsbeheer, Arcade en de gemeente deelgenomen. 5 van de 6 omwonenden kijken uit op de projectlocatie, waarvan 3 tegenover het project wonen. Enkelen zijn actief (geweest) in het bewonerscollectief “Buren van het Beethovenplantsoen”, de aanjagers van de petitie tegen het eerdere woningbouwplan.

Inloopavonden • Per inloopavond zijn per post uitnodigingen verstuurd naar ruim 600 adressen in de directe omgeving van het project; de gemiddelde opkomst is minder dan 5% geweest. • De inloopavond van 12 februari 2024 is bezocht door circa 50 bezoekers, veelal omwonenden en een enkele gebruiker van de panden. Er zijn van 21 adressen reactieformulieren ontvangen. • De inloopavond van 31 maart 2025 is bezocht door circa 40-50 bezoeker. Het merendeel van de bezoekers kijkt uit op de projectlocatie. Er zijn van 26 adressen reactieformulieren ingevuld, waarvan 6 afkomstig van de klankbordleden, 19 omwonenden en 1 gebruiker van de panden. • In de bijlage 1 is een tabel met een samenvatting van de reactieformulieren opgenomen. Participatiewebsite • Tussen 15 januari en 21 februari 2024 hebben 38 mensen de website bezocht, 7 berichten zijn geplaatst, die 14 likes kregen. • Er is 1 aanmelding voor de nieuwsbrief gekomen; door gebrek aan belangstelling is deze daarom komen te vervallen. • Van begin 2024 tot april 2025 hebben 147 unieke bezoekers de website bezocht. • In de uitnodigingsbrieven en het tussenbericht van juni 2024 is verwezen naar de website voor achtergrondinformatie. • In bijlage 1 is een tabel met de samenvatting van de reacties opgenomen.

5

Participatieverslag

Uitkomsten ontwerpproces klankbordgroep De realisatie van sociale woningbouwprojecten wordt steeds uitdagender door externe factoren zoals stijgende bouwkosten, strengere duurzaamheidseisen en de noodzaak om woonlasten voor huurders beheersbaar te houden. Volgens Arcade heeft zij momenteel 50 tot 60 woningen nodig om een sociaal woningbouwproject financieel haalbaar te maken en de servicekosten voor huurders op een aanvaardbaar niveau te houden. Een projectomvang van 50 tot 60 woningen wordt door de bewoners als te groot ervaren en niet passend bij de schaal en het karakter van de buurt. In het ontwerpproces met de klankbordgroep zijn meer dan 10 verschillende basismodellen gepresenteerd. Hiervan zijn twee modellen uitgewerkt. De overige modellen hadden onvoldoende steun onder de omwonenden en zijn daarom afvallen. Eén model met glazen pui bleek financieel niet haalbaar te zijn en is alsnog afgevallen. Het overgebleven model, een getrapt model, is verder uitgewerkt in drie varianten. Zie bijlage 2 voor de impressies. Optie 1. Dit model bestaat uit twee gekoppelde blokken van 5 en 3 bouwlagen. Dit model bestaat uit circa 40 woningen gebaseerd op parkeernorm en een maatschappelijke voorziening in de plint. Voor deze variant is ook een uitwerking van de potentiële woonindeling gemaakt.

1/3 van de woningen zal bestaan uit éénkamerwoningen, die met name bestemd zullen zijn voor de zorgdoelgroep. Deze huurders krijgen een collectieve buitenruimte. De overige appartementen, samengesteld uit twee- en driekamerwoningen, zullen elk over een eigen buitenruimte beschikken. Optie 2. Dit model bestaat uit twee gekoppelde blokken van 4 en 3 etages. Dit model bestaat uit circa 35 woningen en beschikt niet over een maatschappelijke voorziening. Dit model betreft tevens absolute de ondergrens van Arcade. Deze variant is pas haalbaar mits Arcade en gemeente elk een deel van de kosten en verliezen op zich nemen en de maatschappelijke voorziening laten vervallen. Hiervan is het woonprogramma niet uitgewerkt. Optie 3. Dit model bestaat uit twee gekoppelde blokken van 4 en 2 etages. Dit is de voorkeursvariant van de bewoners van klankbordgroep. Dit model bestaat uit circa 24-28 woningen; zonder maatschappelijke voorziening. Dit model is niet haalbaar voor Arcade. Hiervan is het woonprogramma niet uitgewerkt.

Inbreng Buurtbewoners hebben ten aanzien van dit woningbouwplan aanbevelingen, wensen en zorgen kunnen delen. • Veel reacties van omwonenden hebben betrekking op zorgen over de mogelijke negatieve effecten van het plan op de leefbaarheid, parkeerdruk en de verkeerssituatie in de buurt. o Participanten maken zich zorgen over de leefbaarheid als gevolg van het aandeel sociale woningbouw in het plan in relatie tot de huisvesting van zorgdoelgroepen. o Omwonenden wensen deze locatie niet aan te merken voor de huisvesting van woningzoekenden die uitstromen uit de GGZ-instelling, specifieke jongerendoelgroepen en/of overige doelgroepen die (nog) zorg nodig hebben en niet zelfredzaam zijn. o Over de huisvestiging van zorgdoelgroepen is een voorkeur uitgesproken voor de doelgroep economische daklozen. Economisch daklozen zijn in deze context mensen zonder bijkomende psychische of verslavingsproblemen, die door omstandigheden op straat zijn beland bijvoorbeeld door echtscheiding, werkloosheid of jongeren die door hun ouders uit huis gezet zijn. Deze mensen worden tijdelijk opgevangen door de gemeente omdat er geen passende woning voor hen beschikbaar is. De gemeente gaat ervan uit dat zij weer zelfstandig kunnen functioneren zodra ze een woning hebben.

o Andere zorgen hebben betrekking op de aantasting van het groene karakter van de plek, het verlies van een sociale voorziening in de wijk en het vertrek van de huidige gebruikers van de panden. o Participanten geven aan begrip te hebben voor de noodzaak van bouwen en spreken een voorkeur uit voor een kleinschalige woonvoorziening met eengezinswoningen, een bejaardentehuis op de locatie of een variant waarbij omwonenden gebruik kunnen blijven maken van het terrein.

6

Participatieverslag

o o

o •

Het verlies aan uitzicht, inkijk en de effecten op de waarde van de woning zijn zorgpunten, met name voor de direct aanwonenden. Buurtbewoners zien een toename van de parkeerdruk in de straat (mede door de bouw van het appartementencomplex ‘Loos’ aan het eind van de straat). Omwonenden maken zich om die reden zorgen over het gebrek aan parkeerplaatsen voor de toekomstige bewoners en hun bezoekers op het terrein. Er is een suggestie gedaan voor het invoeren van éénrichtingsverkeer om de verkeerssituatie in de straat te verbeteren.

Deelnemers hebben kritiek geuit over de scope van het participatieproces van deze locatie: o Er is nogmaals kritiek geuit op het gebrek aan communicatie naar buurtbewoners voorafgaand aan het besluit uit 2020 en het gevoelde gebrek aan participatie in die periode. o Ook is er onvrede onder de omwonenden dat de aangenomen motie die oproept om “in gezamenlijkheid te besluiten wat voor deze locatie de beste ontwikkeling is” (RIS 308568) in hun ogen onvoldoende is overgenomen. Tevens is er ergernis over de gemaakte keuzes van de gemeente ten aanzien van de realisatie van woningbouw op deze locatie en de scope van dit participatietraject.

Overig reacties: o “Verbinding met de wijk” vinden buurtbewoners belangrijk. o Op dit moment worden de bestaande gebouwen in het kader van leegstandsbeheer gebruikt door twee houtbewerkers, illustrator, beeldend kunstenaar/ musicus, beeldend kunstenaar/ ruimtelijk ontwerper, en een praktijk voor lichaamsbeweging, dans en stilte. Hun aanwezigheid wordt gewaardeerd door omwonenden.

Dit is meegenomen Deze paragraaf bevat inbreng die binnen de scope van de participatie valt en in principe uitvoerbaar is. Woondoelgroepen Het realiseren van sociale huurwoningen blijft het uitgangspunt voor deze locatie. Uit de participatie worden de volgende voorstellen voorgedragen om over te nemen en/of nader te onderzoeken: • De huurwoningen worden rollatorgeschikt gebouwd, waardoor ze toegankelijk zijn voor alle leeftijdsgroepen. • Het streven is om de mix van woondoelgroepen waaronder starters, stellen en senioren, te behouden. Extra aandacht is hierbij gevraagd voor senioren uit de wijk om de lokale doorstroming te bevorderen en de huisvesting van mensen met vitale beroepen. • Toevoeging van middeldure huurwoningen, waardoor verschillende en hogere inkomensgroepen in aanmerking kunnen komen voor de woningen. Aandachtpunt: De nadere specificatie van de zorgdoelgroep en het aantal woningen voor deze doelgroep vallen buiten de scope van het participatietraject.

Buitenruimte Uit de participatie worden de volgende voorstellen voorgedragen om over te nemen en/of nader te onderzoeken: • Verplaatsing van de parkeervoorziening op het terrein om overlast van autokoplampen voor de tegenovergelegen eengezinswoningen tegen te gaan; • Behoud groene doorkijk richting Beethovenplantsoen; • Behoud groene en rustige karakter van de locatie; • Er is een norm van 2 meter voor bouwen van de erfgrens; daarom voldoende afstand tot de bestaande bebouwing aan te houden; • Het voorkomen van een inrichting van de buitenruimte die tot geluid- en ander overlast leidt;

7

Participatieverslag

• •

Aandacht voor een verkeersveilig ontwerp van de uitrit in relatie tot het wandelpad naar het Beethovenplantsoen, dat veel gebruikt wordt; Gebruik (delen van) het terrein door buurtbewoners; denk aan een buurttuin.

Aandachtpunten: • Bij verplaatsing van de parkeervoorziening op het perceel kunnen minder parkeerplaatsen en dus mogelijk minder woningen gerealiseerd worden. • De voorgestelde wijzigingen op het perceel hebben gevolgen voor de toekomstige eigendomssituatie en de daaraan voortvloeiende beheerverplichtingen. Uit beheeroverweging is versnippering van eigendom onwenselijk. Een uitkomst kan zijn dat het hele terrein overgedragen dient te worden Arcade. Hiermee wordt het terrein privé eigendom van Arcade met bijbehorende rechten en plichten. • Voor de realisatie van een publiek toegankelijke buurttuin dient voldoende animo onder buurtbewoners te zijn voor de inrichting, beheer en onderhoud hiervan. Uit de participatiebijeenkomst van 31 maart blijkt de behoefte minimaal te zijn. Maatschappelijke voorziening Uit de participatie worden de volgende voorstellen voorgedragen om over te nemen en/of nader te onderzoeken: • Een reservering voor een buurtkamer van 60m2 op de begaande grond. Het gaat om een kleinschalige buurtvoorziening eventueel met terras, gericht op de toekomstige huurders, omwonenden en andere buurtgenoten met als doel de verbinding met de buurt te versterken. • Voorgesteld wordt geen activiteiten of invulling in de buurtkamer te programmeren die tot geluids-, verkeers- en/of parkeeroverlast leiden.

• De huidige gebruikers in het kader van leegstandbeheer zo vroeg mogelijk te laten weten wanneer het gebruik beëindigd wordt. Aandachtpunten: • Er blijkt in Loosduinen een tekort te zijn aan goedkope huurruimten voor verenigingen en informele ontmoeting. • Arcade eist langer termijn zekerheid over de huuropbrengsten bij een openbare voorziening; o bij een voorziening voor gericht op exclusief gebruik door toekomstige huurders dient ook de behoefte onder de doelgroep aangetoond te worden. • Een aantal van de gebruikers van het leegstandsbeheer heeft aangegeven een rol te willen vervullen bij het beheer en programmering van de toekomstige buurtkamer. • Uit de participatiebijeenkomst van 31 maart blijkt onder de deelnemers de persoonlijke behoefte aan een buurtkamer minimaal te zijn. Bouwhoogte en vorm van het gebouw: Uit het ontwerpproces komen de volgende ontwerprichtlijnen voort om over te nemen en/of nader te onderzoeken: o Een getrap model als schakel tussen het flatgebouw met 7 verdiepingen en de grondgebonden woningen van 2 lagen met kap. o Aandacht voor opbouw volume en hoogte; o Een toekomstbestendige indeling woonprogramma; o Maatvoering appartementen af te stemmen op de doelgroepen; o Mogelijkheid tot realisatie buurtkamer, eventueel met terras; o Realisatie verbinding naar het park; o Tuin als intermediair tussen openbaar en privé.

Aandachtpunten: • De doorrekening van de varianten is geen onderdeel geweest van dit participatietraject. • Onder de deelnemers is weinig draagvlak voor het woonprogramma dat nodig is om een haalbaar project te realiseren.

8

Participatieverslag

Dit is niet meegenomen Deze paragraaf bevat inbreng die buiten de scope van de participatie valt en/of niet uitvoerbaar is. Daarnaast wordt bij inbreng die strijdig is met vastgesteld beleid of geen onderdeel is van een verkenningsfase voorgesteld om deze niet mee te nemen in het vervolgproces. Woondoelgroepen: Uit de participatie zijn de volgende punten gekomen die voor verdere uitwerking niet voorgedragen of gehonoreerd kunnen worden: • De wens om het project (volledig) uit het Doorbraakplan te halen. • Suggesties voor niet-woonfuncties op de locatie, zoals gezondheidscentrum, kinderopvang, kinderspeelvoorziening of een park. • Woningtypes die niet verhuurd kunnen worden door een woningcorporaties en niet vallen onder betaalbare huurwoningen, zoals vrije sector huurwoningen en koopwoningen. • Substitutie van de sociale huurwoningen door eengezinskoopwoningen e.a. als oplossing voor de tekorten op de grondexploitatie. Buitenruimte: Uit de participatie zijn de volgende punten gekomen die voor verdere uitwerking niet voorgedragen of gehonoreerd kunnen worden: • Voor parkeren van bewoners en bezoekers wordt niet afgeweken van vastgesteld beleid. Wens om bezoekersparkeren uitsluitend op eigen terrein te realiseren wordt niet overgenomen. • Suggesties voor het toestaan van publiek gebruik van het toekomstige privéterrein worden niet overgenomen.

Dit geldt ook voor inbreng die een negatieve impact kunnen hebben op het privéterrein of het woongenot van de toekomstige huurders. • Suggesties van omwonenden voor een inrichting en toepassing van straatelementen die veel ruimte innemen, het groene karakter van de locatie verstoren, tot geluidoverlast, vandalisme, verkeersaantrekkende of ander onwenselijk gedrag kunnen leiden, worden niet overgenomen. Maatschappelijke voorziening: Uit de participatie zijn de volgende punten gekomen die voor verdere uitwerking niet voorgedragen of gehonoreerd kunnen worden: • Er worden geen bedrijfsruimtes opgenomen in het plan voor de huisvesting van de tijdelijke gebruikers van de panden. Het verhuren van bedrijfsruimte is geen kerntaak van Arcade of de gemeente. • De combinatie kinderdagopvang en wonen: o De benodigde geluidsreducerende maatregelen blijken te duur te zijn; o Het perceel biedt onvoldoende ruimte om een woongebouw te realiseren met bijbehorende parkeerplaatsen, parkeergelegenheid voor personeel en bezoekers van de kinderdagopvang, én de vereiste buitenruimte per kind.

Bouwhoogte en vorm van het gebouw: Uit de participatie zijn de volgende punten gekomen die voor verdere uitwerking niet voorgedragen of gehonoreerd kunnen worden: • Suggesties en inbreng gericht op een forse reductie van het bouwvolume en/of woonaantallen waardoor er geen uitvoerbaar project ontwikkeld kan worden. • Buurtbewoners wensen een zo klein mogelijk programma bij voorkeur gemaximeerd op 4 bouwlagen. De financieel haalbare basismodellen met 4 verdiepingen zijn eerder in het ontwerpproces afgevallen wegens gebrek aan draakvlak. • De combinatie wonen boven een parkeervoorziening op maaiveld is niet haalbaar gebleken door de hogere kosten van een dergelijke parkeervoorziening en de wens van de buurt om niet te hoog te bouwen.

9

Participatieverslag

Ervaringen Deelnemers (externe evaluatie, indien uitgevoerd) Ervaringen inloopavond Bezoekers van de inloopavonden van 12 februari 2024 en 31 maart 2025 zijn gevraagd om de inloopavond te evalueren. Via reactieformulieren hebben zij dat gedaan. De inloopavonden hebben een gemiddelde beoordeling van een voldoende gekregen. Ervaringen participatiewebsite De participatiewebsite is door bezoekers als klantonvriendelijk ervaren. De standaard inlogprocedure en het beveiligingssysteem van de gemeente werden als een belemmering gezien, waardoor slechts een beperkt aantal bezoekers daadwerkelijk een reactie op de website heeft achtergelaten. Ervaringen deelnemers klankbordgroep (omwonenden) Omwonenden hebben de klankbordgroep bijeenkomsten meer dan eens als frustrerend ervaren. Zij gaven aan dat de aanwezige leden van het projectteam niet het mandaat hadden om af te wijken van vastgesteld gemeentelijk beleid. Dit betekende dat de omwonenden voor hun gevoel vaak werden ‘verrast’ en zich voor een voldongen feit zagen gesteld met het gevolg dat een inhoudelijke discussie in hun ervaring dan ook niet meer mogelijk was. Omwonenden ervoeren dit als een gebrek aan transparantie. Ook vanwege het ontbreken van terugkoppeling van, in hun ogen, valide argumenten kregen de omwonenden soms het gevoel ‘niet te worden gehoord’.

Beeld was dat door de gemeentelijke medewerker(s) wel bij de gemeente gezocht werd naar krachten om de omwonenden te overtuigen maar er werd niet ingezet op standpuntwijzigingen bij het bevoegd gezag. De gemeentelijke medewerker(s) werd daarom als een tegenstander van de omwonenden gezien, in plaats van een bemiddelaar tussen de Gemeente en de omwonenden. Wat in de ogen van de omwonenden afdeed aan het gevoel van echte coproductie. Dit heeft, naar de mening van de klankbordleden, geleid tot het huidige gebrek aan consensus wat betreft bouwhoogte en het aantal woningen en dat nu nog drie opties op tafel liggen. Omwonenden hebben sterk het gevoel dat dit te vermijden was geweest. Het is volgens de klankbordleden nodig dat de volgende stap een gedegen onderzoek moet zijn naar de financiële mogelijkheden en onmogelijkheden van de drie opties. Toch is er volgens de klankbordleden ook veel goed gegaan: • De gemeente heeft goed geluisterd naar de zorgen van omwonenden en de commissie Loosduinen betreffende de toekomstige bewoners. Hoewel ook hier de gemeente de omwonenden voor een voldongen feit heeft gesteld, wordt de beoogde invulling van de woningen met ‘economische daklozen’ met een aandeel tot 40% door omwonenden aanvaardbaar gevonden. Hierin is de aanwezigheid en uitleg bij de bijeenkomst van de ambtelijke ondersteuning van groot belang geweest.

• Omwonenden zijn zeer te spreken over de inbreng van de architect van Arcade. Nadat hij in eerste instantie zonder enige vorm van instructie een aantal plannen had geformuleerd, bleek hij in een volgende ronde heel goed te hebben geluisterd naar het commentaar van de omwonenden wat betreft de inrichting van het terrein, vorm en bouwhoogte. Dit culmineerde uiteindelijk in de ontwerpen van optie 2 en optie 3. • Ook de interactie met Arcade is vanaf het begin als zeer prettig ervaren. In het bijzonder zijn de klankbordleden getroffen door de opstelling van Arcade om de bouwhoogte te willen aanpassen. (optie 2). • De aanwezigheid van de commissie Loosduinen is voor omwonenden heel belangrijk. Niet alleen als steun in de rug maar ook als onpartijdige getuige die alle partijen aanspreekt als dat nodig is.

10

Participatieverslag

Hoewel daar niet expliciet melding van is gemaakt in de commissiebrief (RIS 316037) is volgens de omwonenden in de klankbordgroep in een laat stadium van het participatietraject (februari 2025) gemeld dat het aantal te realiseren woningen geen onderwerp van participatie zal zijn. Over het uiteindelijke participatieplan met de uitgangspunten van het participatieproces is pas in februari 2025 overeenstemming binnen klankbordgroep bereikt. Daardoor is voor de omwonenden lange tijd onduidelijkheid geweest over de aspecten waarover participatie mogelijk was en de uitgangspunten die gehanteerd werden in dit traject. Het proces is volgens omwonenden moeizaam geweest, er is veel tijd besteed aan het formuleren van de uitgangspunten en procesafspraken. Personele wisselingen hebben hier ook een negatieve invloed op gehad. De afronding van dit participatietraject lijkt mede door bovenstaande in hun ogen (te) snel te moeten gebeuren. Omwonenden maken zich grote zorgen over de financiële haalbaarheid en het gebrek aan een transparante, financiële verkenning in deze fase van het participatietraject. Volgens hen mag een eventueel financieel tekort op het project niet leiden tot een achteruitgang van de kwaliteit van de woon- en leefomgeving van de buurt.

Gemeente (interne evaluatie) Niveau participatie In de klankbordgroep is gewerkt met het participatieniveau ‘coproduceren’. Het is voor het eerst dat de gemeente bij een woningbouwontwikkeling dit niveau in de participatie met omwonenden toepast. Bij buitenruimteprojecten, zoals een herinrichting van een plein, werkt coproduceren vaak goed om met bewoners, gebruikers en overige belanghebbenden een nieuw ontwerp te maken. Om recht te doen aan de aangenomen moties is voor de doorstart van de CvZ gekozen om geen beroep te doen op de ‘leidraad controversiële voorzieningen’ (RIS 319848). Dit participatietraject kan in dat context gezien worden als pilot. Helaas zijn de ervaringen in dit participatietraject minder positief dan bij een buitenruimteproject. Het participatieniveau coproduceren schept hoge verwachtingen waar niet aan is voldaan. Zo beschikte het projectteam niet over het mandaat om beslissingen te nemen of af te wijken van vastgesteld beleid. Dit heeft zijn weerslag gehad op het verloop van dit participatietraject. De aanbeveling voor toekomstige participatieprojecten is dan: Bij woningbouwprojecten waarbij mogelijk sprake is van opvang of huisvesting van een controversiële doelgroep, is het raadzaam om vroegtijdig interne participatie-expertise te betrekken bij de voorbereiding en het ontwerp van het participatieproces.

Dit draagt bij aan een consistent en transparant verloop van het participatietraject, zodat omwonenden van vergelijkbare projecten een gelijkwaardig en eenduidig proces doorlopen. Beeldvorming zorgdoelgroepen Er zijn zorgen geuit over de mate van openheid binnen het participatieproces rondom zorgdoelgroepen, met name in relatie tot de privacy van de betrokken personen. Hoewel transparantie richting omwonenden kan bijdragen aan het verminderen van weerstand en het bevorderen van een soepele integratie, bestaat hier een spanningsveld. Medewerkers hebben aangegeven moeite te hebben met de wijze waarop bepaalde zorgdoelgroepen zijn benoemd en met de eenzijdige beeldvorming die leeft onder omwonenden. Dit kan een negatieve invloed hebben op de beeldvorming van het gebouw en de toekomstige huurders.

Vervolg Met de oplevering van dit verslag wordt de participatie voor de verkenningsfase van de projectdoorstart afgerond. Dit verslag wordt ter afsluiting van het participatietraject voorgelegd aan het college. Het is vooraf niet zeker of alle belangen en ideeën worden overgenomen. De gemeente weegt de belangen en koppelt terug wat waarom wel en niet een plek krijgt in de vervolgfases. De buurt wordt hierover t.z.t. geïnformeerd.

11

Participatieverslag

Bijlage 1 Samenvatting uitkomsten participatiebijeenkomst 12 febr. 2024 Onderwerp Grootte en hoogte gebouw Woondoelgroepen Maatschappelijke voorziening Buitenruimte

Veel steun voor 3 – 4 lagen

Weinig steun voor 5 lagen en hoger

Gemengd, stimuleren doorstroming in de wijk (seniorenwoningen) Ontmoetingsruimte voor de buurt

Specifieke “zorgdoelgroepen”

(semi-openbaar) groen en rust

Activiteit die tot overlast kunnen leiden Aantasting groene karakter

Samenvatting reacties gepost op de participatiewebsite Onderwerp bericht Voorziening voor de opvang of dagbesteding van kinderen Voorkeur voor laagbouw of beperkt aantal woningen De scope van dit participatieproces

# berichten 4 2 1

# likes 7 3 5

Samenvatting uitkomsten participatiebijeenkomst 31 mrt 2025 Onderwerp Grootte en hoogte gebouw Woondoelgroepen Maatschappelijke voorziening

Buitenruimte

Veel steun voor Veel steun voor een bouwhoogte van 4 verdiepingen en lager Voorgestelde woondoelgroepen; Extra seniorenwoningen; Eengezinswoningen. Er is behoefte aan een ontmoetingsruimte voor ouderen; Een maatschappelijke invulling die bijdraagt aan verbinding met de buurt. Steun voor verplaatsing parkeervoorziening; Behoud groene en rustige karakter van het perceel met aandacht voor klimaatverandering; Een inrichting van de buitenruimte die bijdraagt aan verbinding met de buurt.

12

Weinig steun voor Een bouwhoogte van 5 verdiepingen, Het ontbreken van eengezinswoningen. Activiteiten met een verkeersaantrekkende werking; Onder de deelnemers is geringe (persoonlijke) behoefte aan een buurtkamer Verwachte toename van verkeersoverlast en parkeerdruk; Er is weinig (persoonlijke) behoefte onder de deelnemers aan een buurttuin.

Participatieverslag

Bijlage 2 Impressies varianten

Figuur 2 impressie 5:3 model

Figuur 3 Impressie 4:3 model

Figuur 4 Impressie 4:2 model

13

Participatieverslag

Figuur 5 impressie bovenaanzicht

Bijlage 3 Waardenkaart

14